II SA/Kr 622/23

PostanowienieWSA w Krakowie2023-07-04

Skład orzekający: Magda Froncisz, Mirosław Bator, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie jest właścicielem nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale jest zainteresowana ich nabyciem lub wydzierżawieniem w celu prowadzenia działalności wydobywczej, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały w sprawie tego planu?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że spółka skarżąca nie wykazała posiadania interesu prawnego, który zostałby naruszony zaskarżoną uchwałą. Interes prawny musi być realny, bezpośredni i wynikać z normy prawa materialnego, a nie z hipotetycznych planów czy zamiarów inwestycyjnych. Właściciele nieruchomości objętych planem lub sąsiednich mają legitymację do zaskarżenia, ale spółka nie była właścicielem nieruchomości objętych planem, a jej zainteresowanie nabyciem lub dzierżawą stanowiło jedynie interes faktyczny, a nie prawny.
Stan faktyczny
Spółka H. Sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy Lanckorona w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka zarzuciła uchwale naruszenie szeregu przepisów prawa, w tym dotyczących ujawnienia złóż kopalin, ochrony środowiska, ładu przestrzennego oraz Konstytucji RP, wskazując, że jest właścicielem nieruchomości w pobliżu złoża "S." i zamierza prowadzić działalność wydobywczą. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc brak interesu prawnego skarżącej, gdyż jej nieruchomości nie były objęte zaskarżonym planem, a złoża nie znajdowały się na terenie objętym planem.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę i zwrócić stronie skarżącej kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant : starszy referent sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi H. Spółki z o.o. z siedzibą w S. na uchwałę Nr XXIII/166/2021 Rady Gminy Lanckorona z dnia 26 stycznia 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Lanckorona zwanego "Izdebnik I" postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej H. Spółka z o.o. z siedzibą w S. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 18 kwietnia 2023 r. "H." Sp.z.o.o. z siedzibą w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Gminy Lanckorona z dnia 26 stycznia 2021 r. nr XXIII/166/2021 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Lanckorona zwanego "Izdebnik I". Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: 1/ art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku - Prawo geologiczne i górnicze w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na braku ujawnienia udokumentowanego złoża kopalin "S." w treści przedmiotowej uchwały pomimo obowiązku ujawnienia udokumentowanych złóż kopalin w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, czego skutkiem było istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2/ art. 72 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2011 roku - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 28 ust. 1 u.o.p.z.p. polegające na braku uwzględnienia obszaru występowania złoża kopalin "S. " oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tego złoża w treści przedmiotowej uchwały, jak również na naruszeniu zasady ochrony złoża oraz zasady racjonalnego gospodarowania złożem, czego skutkiem było istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 3/ art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 28 ust. 1 u.o.p.z.p. polegające na naruszeniu ładu przestrzennego poprzez niezgodność treści zaskarżonej uchwały z treścią uchwały nr V/29/2019 Rady Gminy Lanckorona z dnia 28 lutego 2019 w przedmiocie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Lanckorona, czego skutkiem było istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 4/ art. 15 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4w zw. z art. 20 w zw. z art. 28 ust. 1 u.o.p.z.p. polegające na uchwaleniu planu nieodpowiadającego treści uchwały nr V/29/2019 Rady Gminy Lanckorona z dnia 28 lutego 2019 w przedmiocie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Lanckorona, jak również na braku podjęcia stosownej uchwały w przedmiocie zgodności treści planu miejscowego z obowiązującym studium, czego skutkiem było istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 5/ art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 7 p.g.g. w zw. z art. 28 ust. 1 u.o.p.z.p. polegające na nieuzasadnionym i nieproporcjonalnym ograniczeniu przez Radę Gminy Lanckorona możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie działalności wydobywczej przez skarżącą w ramach złoża kopalin "S. ", czego skutkiem było istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 6/ §3 pkt. 4 i § 4 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 15 ust.2 pkt. 7 u.o.p.z.p. w zw. z art. 28 ust. 1 u.o.p.z.p. polegające na nieuprawnionej modyfikacji terenu górniczego na teren rolny i braku zamieszczenia granic i określenia sposobów zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych, czego konsekwencją było istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 7/ art. 3 Europejskiej Konwencji Krajobrazowej sporządzonej we Florencji dnia 20 października 2000 roku (Dz.U.2006.14.98 z dnia 2006.01.29, zwanej dalej: "e.k.k.") w zw. z art. 2 pkt. 16e u.o.p.z.p. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3,3a,4 u.o.p.z.p. w zw. z art. 28 ust. 1 u.o.p.z.p polegające na nieuwzględnieniu w treści planu miejscowego walorów krajobrazowych oraz sposobów ich ochrony pomimo tego, iż stanowię one obligatoryjny element planu miejscowego, czego konsekwencję było istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 8/ art. 17 pkt. 6 lit. b u.o.p.z.p. w zw. z art. 28 ust.1 u.o.p.z.p. polegające na zaniechaniu dokonania wymaganych uzgodnień z organem nadzoru górniczego, czego skutkiem było istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, że jest właścicielem nieruchomości stanowiących działki ewidencyjne nr [...], [...], 2763, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], położonych w S., gmina L., powiat wadowicki, województwo małopolskie. Skarżąca jest podmiotem zainteresowanym wykupem bądź wydzierżawieniem pozostałej części udokumentowanego złoża piaskowców krośnieńskich "S." kat. C1, po otrzymaniu koncesji. Nadmienić przy tym należy, że powierzchnia rzeczonego złoża stanowi obszar powyżej 2 ha. Skarżąca jest podmiotem, który chce prowadzić działalność reglamentacyjną, na podstawie koncesji udzielanej na podstawie art. 22 ust. 4 p.g.g. Przedmiotem przeważającym działalności gospodarczej skarżącej, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności, od dnia powstania Spółki jest 08.11.Z - "Wydobywanie kamieni ozdobnych oraz kamienia dla potrzeb budownictwa, skał wapiennych, gipsu, kredy i łupków". Przedmiotowe nieruchomości są objęte zakresem zaskarżonego planu i są częścią udokumentowanego złoża piaskowców krośnieńskich "S.i" w kat. C1. Spółka na przestrzeni lat 2010-2013 podjęła nakazane przez prawo działania zmierzające do sporządzenia i zatwierdzenia dokumentacji złoża przez właściwy organ nadzoru geologicznego. Skarżąca otrzymała zgodę wszystkich właścicieli nieruchomości, które stanowią pozostałą część ww. złoża, celem sporządzenia i zatwierdzenia dokumentacji geologicznej. Spółka otrzymała zalecenia konserwatorskie Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 27 grudnia 2011 roku. Następnie na zlecenie Spółki sporządzono projekt robot geologicznych, który to został przesłany do Marszałka Województwa Małopolskiego, celem jego zatwierdzenia. Przed zatwierdzeniem Marszałek przesłał projekt robot geologicznych do Wójta gminy Lanckorona celem wyrażenia opinii. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012 roku, Wójt zaopiniował projekt pozytywnie. Marszałek Województwa Małopolskiego decyzją z dnia 30 maja 2012 roku zatwierdził projekt robot geologicznych. W związku z powyższym, w dniu 3 lipca 2012 roku. Spółka zgłosiła rozpoczęcie robot dla realizacji prac zawartych we ww. projekcie. W dniu 6 lipca 2012 roku skarżąca skierowała do Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek o wyrażenie zgody na prowadzenie prac archeologicznych. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraził zgodę na prowadzenie prac archeologicznych na wyznaczonym terenie pod nadzorem archeologicznym w związku z czym zalecenia konserwatorskie wykonane zostały w pełnym zakresie. Następnie, w związku z zamiarem rozpoczęcia eksploatacji złoża i prowadzenia w tym zakresie działalności gospodarczej, Spółka wystąpiła o zatwierdzenie dokumentacji geologicznej złoża. Ponadto w dniu 10 czerwca 2013 roku Spółka skierowała do Wójta gminy Lanckorona pismo o ujawnienie złoża w studium gminy Lanckorona. Zaskarżony akt prawa miejscowego w postaci przedmiotowej uchwały, uchwalonej przez Radę Gminy Lanckorona, narusza interes prawny Spółki zarowno jako właściciela nieruchomości, jak również jako przedsiębiorcy zamierzającego prowadzić działalność wydobywczą, z uwagi na brak ujawnienia w treści przedmiotowej uchwały, udokumentowanego złoża piaskowców krośnieńskich "S." pomimo ciążącego na organach gminy Lanckorona obowiązku jak również z uwagi na wprowadzenie przez Radę Gminy Lanckorona w treści zaskarżonej uchwały zakazu ujętego w § 9 pkt 2. W dalszej części skargi Spółka podniosła, że w toku procedury planistycznej organy gminy miały obowiązek ujawnić w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego udokumentowane złoże kopalin piaskowców krośnieńskich S. kat. C1. Ponadto Rada Gminy Lanckorona uchwalając zaskarżoną uchwałę, nie wzięła pod uwagę, iż jej treść jest sprzeczna z treścią przyjętego wcześniej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Lanckorona, w którego to treści złoże piaskowców krośnieńskich "S." zostało ujawnione(s. 24 i s. 25). W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje zaś konsensus w zakresie tego, iż postanowienia studium nie mogą ulegać znaczącej modyfikacji w treści uchwalanych następnie planów miejscowych, czego przykładem jest m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydany w dniu 27 września 2007 roku w sprawie o sygn. akt: II OSK 1028/07. W konkluzji skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Lanckorona wniosła o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że skarżona uchwała dotyczy zmiany planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości Izdebnik w obszarze działek bezpośrednio przylegających do drogi krajowej nr [...] których właścicielem ani posiadaczem nie jest skarżący. W tej miejscowości skarżący nie posiada żadnych nieruchomości i na tym terenie nie są zlokalizowane i ujawnione żadne złoża kopalne piaskowców krośnieńskich. Organ wiec zarzuca brak interesu prawnego strony skarżącej w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały a co za tym idzie wskazuje na zaistnienie przesłanek określonych w art. 58 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do odrzucenia przedmiotowej skargi. Celem uchwały było rozstrzygnięcie planistyczne w zakresie opisanego obszaru z przeznaczeniem go pod produkcję i usługi. Wskazać należy także że do wyłożonego do publicznego wglądu projektu nie wpłynęły żadne uwagi, skarżący nie skorzystał z tego prawa gdyż nie był w chwili procedowania planu zainteresowany tą zmianą. Ponadto Gmina Lanckorona posiada uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego uchwałą Nr VII/62/2003 Rady Gminy Lanckorona z dnia 15 maja 2003r. Plan obejmuje całą gminę Lanckorona tj. miejscowości I. , J. , L. , S. I P. . Uchwała jest aktem prawa miejscowego i została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z 2003r. Nr 164, poz. 2113. Zaskarżona uchwała XXIII/166/2021 Rady Gminy Lanckorona z dnia 26 stycznia 2021 roku została podjęta po przeprowadzeniu procedury planistycznej oraz stwierdzeniu, że projekt zmiany planu nie narusza ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Lanckorona uchwalonego uchwałą Rady Gminy Lanckorona Nr XII/112/2000 z 30 czerwca 2000 r. W ramach tej procedury skarżący nie zgłosił żadnych uwag oraz wniosków w terminach określonych ustawą. Uchwała dotyczy planu w zakresie terenu położonego w miejscowości Izdebnik. Uchwałą nr XV/106/2020 z dnia 29 kwietnia 2020 roku Rada Gminy Lanckorona przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania terenu na wyznaczonym obszarze. Na nieruchomościach tych nie występowały tereny górnicze, a ujawnione decyzją Wojewody Małopolskiego złoża piaskowców krośnieńskich S. nie znajdowały się i nie znajdują na nieruchomościach z obszaru planowania przestrzennego regulowanego przedmiotową uchwałą. Zwrócić uwagę należy iż wbrew twierdzeniom skarżącego w chwili podejmowania przedmiotowej uchwały złoża piaskowców krośnieńskich S. uległy ujawnieniu w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla Gminy Lanckorona. Zmiana nie dotyczyła działek będących w jakimkolwiek posiadaniu czy te z w stosunku do których skarżący miałby jakikolwiek tytuł prawny. Te okoliczności determinują ocenę interesu prawnego. Legitymację czynną do złożenia skargi ma każdy czyjego interesu dany akt prawa miejscowego dotyczy. Przedmiotowa uchwała wprowadzała regulacje planistyczne w stosunku do bardzo ściśle ograniczonego terenu na którym zlokalizowano teren obsługi transportu samochodowego na terenie PU. Dlatego Gmina Lanckorona kwestionuje jakikolwiek interes prawny w zaskarżeniu tej konkretnej uchwały planistycznej. Zwrócić uwagę należy że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił na czym miałoby polegać naruszenie jego interesu prawnego w rozstrzygnięciu o przeznaczeniu danej nieruchomości na budowę oczyszczalni ścieków. Samo stwierdzenie że jest on zainteresowany kupnem bez określenia szczegółów ewentualnej transakcji czego miałoby dotyczyć jakich działek itd. Nie wystarczy zdaniem organu do wykazania interesu prawnego. Przeciwna konstatacja poprowadziłaby do wniosku że w zasadzie każdy miałby interes prawny w zaskarżeniu uchwały co jest sprzeczne z duchem przepisów o interesie prawnym. Zresztą załączone do skargi umowy z właścicielami nieruchomości dotyczą działek położonych w miejscowości S. a nie na obszarze będącym przedmiotem skarżonej uchwały. Warto przytoczyć w tym miejscu najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego który w wyroku z 4 kwietnia 2023 r. III OSK 333/23 stwierdził iż skarga z art. 101 ust 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie stanowi środka nadzoru, ale jedynie jego uzupełnienie. Nie ma również charakteru skargi powszechnej, musi być zawsze związana z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnień konkretnych osób oraz z naruszeniem konkretnego przepisu prawa. W kontekście tego orzeczenia uznać należy że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego oraz nie wykazał na czym miałoby polegać jego naruszenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Rozpoznając skargę na uchwałę samorządu terytorialnego, sąd w pierwszej kolejności z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., jest art. 90 § 1 ustawy o samorządzie województwa, który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Kontroli sądu w niniejszej sprawie podlega skarga na uchwałę Rady Gminy Lanckorona w sprawie zmiany nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Lanckorona. Zgodnie art. 101 ust 1 ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm. - dalej ustawa) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Rozpatrzenie merytoryczne skargi złożonej na podstawie wyżej wskazanej regulacji może nastąpić wówczas, gdy zostanie wykazane nie tylko posiadanie przez stronę wnoszącą skargę interesu prawnego lub uprawnienia, ale także naruszenie tych chronionych prawem wartości. Do cech interesu prawnego zalicza się jego realność, co powoduje wykluczenie interesów przewidywalnych w przyszłości lub interesów czysto hipotetycznych. Jak zasadnie wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2023 r. II OSK 605/23 naruszenie interesu prawnego to ograniczenie lub pozbawienie praw lub uprawnień wynikających z przepisów prawa materialnego. Naruszenie to nie może mieć formy potencjalnego czy przyszłego naruszenia ale musi mieć aktualny charakter w chwili powoływania się na jego naruszenie uchwałą. Zdaniem sądu jednak, strona skarżąca H. Sp. Z o.o. nie legitymowała się interesem prawnym, którego ewentualne naruszenie otwarłoby jej drogę do merytorycznej kontroli uchwały w rozpoznaniu ich skargi. Interes prawny to rzeczywista a nie hipotetycznie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. O istnieniu tak rozumianego interesu możemy mówić wówczas, kiedy działanie organu administracji o wymiarze konkretnym dotyka w sposób bezpośredni normatywnie ukształtowaną sytuację konkretnego podmiotu. Wnoszący skargę w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004r., II SA/Bk 364/04, Lex nr 173736). Interes ten powinien być bezpośredni i realny (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005r., I OSK 715/05, LEX nr 192482, por. też wyrok NSA z dnia 4 września 2001r., II SA 1410/01, Lex nr 53376, postanowienie NSA z dnia 9 listopada 199 r., II SA 1933/95, publ.: ONSA z 1996r. Nr 4, poz. 170, wyroki WSA w Białymstoku z dnia 4 maja 2006r., II SA/Bk 764/06 i II SA/Bk 763/05). Interes prawny strony skarżącej, co do którego wprost nawiązuje art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Podnieść też należy, iż skarga wnoszona w trybie art. 90 ust. 1 powołanej ustawy nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Przepis ten wprowadza podmiotowe ograniczenie kręgu osób legitymowanych do wniesienia skargi na taką uchwałę. Podmiot występujący do sądu administracyjnego ze skargą na uchwałę rady gminy, musi wykazać, że uchwała ta narusza jego interes prawny, który wynika z prawa materialnego. Nie chodzi przy tym o każde naruszenie prawa, które skarżący odbiera czy kwalifikuje jako uchybienie jego interesowi prawnemu, ale o takie, które ma charakter bezpośredni, obiektywny, zindywidualizowany i realny, a zatem gdy naruszony interes prawny ma oparcie w przepisie prawa materialnego. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r. II OSK 2256/13, skarga wniesiona w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, jak i przewidziana przepisem art. 91 ust. 1 cyt. ustawy nie służy każdemu, kto zarzuca organom samorządowym wyłącznie zagrożenie naruszeniem, bądź też naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Skarga uregulowana w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa nie jest zatem skargą powszechną (nie ma charakteru actio popularis). Determinuje to zakres sądowej kontroli uruchomionej na podstawie tego przepisu i nie daje podstawy do korzystania "przez każdego" z prawa do wniesienia skargi. Przekonanie skarżącego o niesłuszności czy wadliwości zaskarżonego aktu nie jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia członka społeczności lokalnej, a nawet radnego i nie legitymuje do wniesienia skargi w tym trybie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2022 r. III OSK 1513/22, z dnia 20 lutego 2020 r. II OSK 257/20) Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2022 r. II OSK 2336/19 podmiotami legitymowanymi do zaskarżenia planu miejscowego są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Ustalenia planu miejscowego co do przeznaczenia konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem art. 140 k.c. Przywołać też można stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2019 r. II OSK 467/17 w którym wskazano, że prawo do zaskarżenia uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem. W przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zasadniczo podmiotami legitymowanymi do jego zaskarżenia są właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Przyjmowane więc w planie ustalenia co do przeznaczenia i warunków zabudowy konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania określonego terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem art. 140 k.c. W orzecznictwie występuje też pogląd, że plan miejscowy może naruszać interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiednich także wtedy, gdy nieruchomości te nie są objęte zapisami tego planu. Jak podkreśla się, naruszenie przez plan miejscowy interesu prawnego właścicieli nieruchomości znajdujących się poza obszarem objętym planem, wynika ze znaczenia, jakie plan miejscowy ma dla kształtowania prawa sąsiedzkiego co wynika z art. 144 K.c. Skoro bowiem właściciel nieruchomości objętej planem miejscowym będzie mógł z tej nieruchomości korzystać w sposób określony w planie miejscowym, to właściciele sąsiednich nieruchomości, w tym znajdujących się poza obszarem tego planu, będą musieli znosić ten sposób wykorzystania. Kryterium wykonywania prawa własności, który zakłada powstrzymywanie się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, o którym mowa w art. 144 K.c. nie mogą być bowiem ustalane bez uwzględnieniu norm o charakterze administracyjnoprawnym, w tym wynikające z uchwalonych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2021 r. II OSK 472/21 postanowienia NSA: z dnia 21 października 2020 r. II OSK 2387/20; z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1103/20 i powołane w nich orzecznictwo). Dotyczy to jednak stosunków sąsiedzkich, a nie jakichkolwiek stosunków prawnych czy wynikających z czynności faktycznych czy prawnych dokonywanych przez podmioty, nie objęte zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie strona skarżąca powołuje się na to, że jest właścicielem działek położonych w S., która to miejscowość jest objęta zapisami zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr XXIII/166/2021. Zmiana tego planu dokonana zaskarżoną uchwałą, obejmuje bowiem miejscowość I., w której strona skarżąca nie jest właścicielem jakiejkolwiek nieruchomości. Fakt, że strona skarżąca prowadzi działalność polegająca na wydobywaniu kopalin i jest zainteresowana nabyciem lub wydzierżawieniem gruntów pod to wydobycie (organ wskazuje, że na terenie objętym zaskarżonym planem nie występują żadne złoża kopalne) nie przesądza, że został naruszony jej interes prawny lub upragnienie. Jak mowa wyżej, naruszenie takiego interesu musi mieć podstawę w materialnym prawnym unormowaniu, a nie jedynie w naruszeniu planów podmiotu, który dąży do tego by zapisy planu miejscowego zamiary jego uwzględniały. Prawo do domagania się stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają jedynie podmioty, których zapisy tego prawa naruszają ich prawo własności (użytkowania wieczystego), choćby, jak mowa wyżej, byli właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych poza granicami uchwalonego planu. Interes jaki wykazuje skarżąca spółka to interes faktyczny a nie interes prawny. Nie daje on zatem stronie skarżącej prawa do uruchomiania merytorycznego rozpoznania skargi. W ocenie sądu także wykazywane przez stronę skarżącą działania dążące do lokalizacji geologicznej piaskowców krośnieńskich "S. ", uzyskania zgody właścicieli działek na dokonanie tej lokalizacji, czy działania zmierzające do zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie świadczą o istnieniu po stronie skarżącej spółki interesu prawnego, który to interes został naruszony przedmiotową uchwałą. Podobnie jak w przypadku zamiarów inwestycyjnych spółki, kwestie te dotyczą jej interesu faktycznego a nie prawnego. Nie istnieje bowiem przepis prawa materialnego, który by w tej sytuacji dawał jej prawo do żądania od organu podjęcia działań, zajechania czy dokonania innych czynności o charakterze prawnym. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (punkt II sentencji postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło