II SA/Kr 873/24
WyrokWSA w Krakowie2024-09-19
Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Magda Froncisz, Piotr Fronc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie dotyczy sprawy, która została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Zachodzi wówczas tzw. powaga rzeczy osądzonej, która stanowi przesłankę przedmiotową uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania. Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 30.11.2011 r. zatwierdzającej podział nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na powagę rzeczy osądzonej, ponieważ sprawa ta była już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją Kolegium z dnia 3.12.2012 r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia postanowienia SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie WSA Magda Froncisz WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 marca 2024r. znak SKO.GN/4160/18/2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia z dnia 29 marca 2024 r. znak SKO.GN/4160/18/2024 orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 stycznia 2024 r. sygn. akt SKO.GN/4160/90/2023 odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 30.11.2011 r. nr [...] orzekającej o zatwierdzeniu: 1) podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,38 ha, objętą KW [...] położonej w obrębie Z., na działki: - nr [...] o pow. 0,1687 ha - nr [...] o pow. 0,2145 ha; 2) podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,24 ha, objętą KW [...] położonej w obrębie Z. na działki: - nr [...] o pow. 0,0823 ha - nr [...] o pow. 0,1611 ha oraz ustalającej, że podział następuje pod warunkiem, iż przy zbywaniu wydzielonych działek nr [...], [...], [...] i [...] zostanie ustanowiona służebność przejazdu, przechodu i przegonu od drogi gminnej (działka nr [...]), po działkach nr [...] [...] - pasem o szerokości trzech metrów, na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...] i nr [...]. Kolegium w uzasadnieniu swojego postanowienia wskazało, iż w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 30.11.2011r. toczyło się już na wniosek skarżącego K. A. odrębne postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które zakończyło się decyzją ostateczną z dnia 3.12.2012r. znak SKO.GN/4160/1421/2012, którą Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W tej sytuacji zachodzi powaga rzeczy osądzonej a kolejny wniosek w tej samej sprawie skutkować musi odmową wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 kpa.
Skargę na powyższą decyzję Kolegium złożył K. A.. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż istnieją przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, dlatego zdaniem skarżącego skarga jest uzasadniona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26 - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje ani też nie wymienia przyczyn powodujących niemożność wszczęcia postępowania, natomiast doktryna klasyfikuje te przesłanki jako podmiotowe oraz przedmiotowe.
W orzecznictwie wskazuje się, że art. 61a § 1 k.p.a. jest podstawą prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (wyroki NSA: z 6.02.2018 r., I OSK 1825/17, LEX nr 2491766; z 17.11.2017 r., I OSK 1053/17, LEX nr 2452939; z 13.10.2017 r., II OSK 2565/16, LEX nr 2399121; z 27.07.2017 r., II OSK 2931/15, LEX nr 2384121) lub sprawy, w której już toczy się postępowanie (wyrok NSA z 14.03.2017 r., II OSK 1773/15, LEX nr 2304014). Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (wyrok NSA z 21.12.2016 r., II OSK 841/15, LEX nr 2248195; wyrok WSA w Lublinie z 4.04.2013 r., II SA/Lu 1036/12, LEX nr 1310579). Przesłanki te są znacznie łatwiejsze do zweryfikowania na wstępnym etapie postępowania, ale także w odniesieniu do nich w orzecznictwie wyrażony został pogląd, że mogą one uzasadniać wydanie na podstawie art. 61a § 1 postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z żądania wszczęcia postępowania wynika w sposób oczywisty, iż z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte i nie ma żadnej wątpliwości co do przyczyn przedmiotowych takiego rozstrzygnięcia.
W przedmiotowej sprawie skarżący faktycznie składał w dniu 7 marca 2012r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 30.11.2011r. nr [...] orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Wniosek ten został rozpoznany we właściwym trybie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, które decyzją z dnia 11.10.2012r. znak SKO.GN/4160/442/2012 odmówiło stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, a następnie decyzją z dnia 3.12.2012r. znak: SKO.GN/4160/1421/2012 Kolegium po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję w tej sprawie. Decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności stała się ostateczną.
W związku z tym, gdy do Kolegium wpłynął za pismem z dnia 29 marca 2023r. kolejny wniosek skarżącego doprecyzowany pismem z dnia 10 listopada 2023r., którym skarżący domagał się na podstawie art. 156 kpa stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 30.11.2011r. organ słusznie potraktował go jako wniosek o wszczęcie postępowania, które zostało wcześniej ostatecznie rozstrzygnięte. Skoro w/w pismo skarżącego stanowiło wniosek o ponowne wszczęcie postępowania, które zostało ostatecznie zakończone, to powinno ono spotkać się z odmową wszczęcia postępowania na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a., albowiem rozpoznanie tożsamej sprawy, która już została rozstrzygnięta decyzją ostateczną stanowi przedmiotowa przesłankę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, iż postępowanie którego wszczęcia domagał się ponownie skarżący dotyczy sprawy tożsamej, która była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie, zawartego w decyzji z dnia 11.10.2012r. znak SKO.GN/4160/442/2012 oraz decyzji z dnia 3.12.2012r. znak: SKO.GN/4160/1421/2012. Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Wszystkie powyższe przesłanki tożsamości spraw w badanej sprawie zachodzą. Wskazać też należy, iż Kolegium przy rozpoznawaniu pierwotnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji badało z urzędu wszystkie przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem kolejny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oparty o art. 156 k.p.a. spotkać się musiał z odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Tak też orzeczono w skarżonym postanowieniu.
W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 151 pkt 1 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło