II SA/Kr 903/16
WyrokWSA w Krakowie2016-09-27
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Magda Froncisz, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór o przebieg granicy działki może stanowić podstawę do odmowy wydania pozwolenia na budowę, pomimo złożenia przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Spór o przebieg granicy działki nie może stanowić podstawy do odmowy wydania pozwolenia na budowę, jeśli inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to korzysta z domniemania zgodności ze stanem prawnym, dopóki nie zostanie skutecznie zakwestionowane decyzją administracyjną lub orzeczeniem sądu powszechnego. Organy architektoniczno-budowlane nie mają kompetencji do rozstrzygania sporów granicznych.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę po stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania J.K. z powodu braku legitymacji procesowej. Skarżąca J.B., kurator spadku po M.K., wniosła skargę do WSA, podnosząc, że granica między działką inwestycyjną a jej działką jest sporna i postępowanie rozgraniczeniowe jest w toku. Skarżąca obawiała się, że budowa domu w bliskiej odległości od granicy naruszy przepisy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę strony skarżącej oraz postanowiono oddalić wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skargi J..B. - kuratora spadku po M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 2 czerwca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala Sygn. akt II SA/Kr 903/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skargi J.B. - kuratora spadku po M.K. na decyzję Wojewody z dnia 2 czerwca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji
Uzsadnienie
Decyzją nr [....] z dnia 7 stycznia 2015r. (znak: [....] ) Starosta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił T.G. pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem wraz z wew. instalacjami: wod-kan, c.o., gazową, elektryczną wraz z wewnętrzną linią zalicznikową gazową, z zewn. instalacją kanalizacji sanitarnej wraz ze zbiornikiem na nieczystości dekle, utwardzeniem dojść i dojazdów na dz. nr [....] w miejscowości M. , gmina K.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy K. , zatwierdzonym uchwałą Nr XIX/110/04 Rady Gminy K. z dnia 19 lipca 2004 r. Dodał, że projekt budowlany został opracowany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia do projektowania, posiada wymagane opinie i uzgodnienia. Projektant złożył oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a inwestor oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Starosta wyjaśnił także, że w toku prowadzonego postępowania zapewniono stronom możliwość zapoznania się z aktami sprawy, ale uwag i wniosków nie złożono. Wskazał, że inwestycja nie jest przedsięwzięciem, które mogłoby znacząco oddziaływać na środowisko w znaczeniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r., Prawo ochrony środowiska oraz nie należy, i nie oddziałuje na obszar Natura 2000.
Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia wniosła J.B. - kurator spadku po zmarłym M.K. , uznanym za stronę postępowania. Odwołująca się zwróciła się o uchylenie decyzji organu I instancji i w załączeniu przekazała odwołanie J.K. , wnosząc o jego uwzględnienie.
W sprawie odwołania J.K. , organ II instancji wydał odrębne rozstrzygnięcie. Postanowieniem z 12 maja 2016 r. Wojewoda [....] stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącej. W oparciu o zebrane dokumenty, organ odwoławczy ustalił, że J.K. nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, lub zarządcą nieruchomości sąsiedniej o nr [....] , a zatem nie ma legitymacji procesowej uprawniającej ją do występowania w charakterze strony przedmiotowego postępowania.
Wojewoda [....] decyzją z dnia 2 czerwca 2016r., nr [....] , działając na posdtawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzsadnieniu organ odowławczy wskazał, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [....] , zatwierdzonego uchwałą Nr XIX/110/04 Rady Gminy [....] z dnia 19 lipca 2004 r. Działka nr [....] , na której planowana jest inwestycja, zlokalizowana jest w obszarze o symbolu MN1 oznaczającym tereny zabudowy mieszkaniowej położonej w strefie podmiejskiej. Projektowany budynek mieszkalny zgodny jest z przeznaczeniem podstawowym ww. terenu.
Następnie ustalono, że projekt zagospodarowania terenu przedstawia projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowany w odległości 4,05m od granicy południowo-wschodniej działki inwestycyjnej nr [....] z działką nr [....] . W ocenie Wojewody [....] , wskazane w projekcie usytuowanie budynku spełnia wymogi przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015, poz.1422 -jednolity tekst).
Organ odowławczy zwrócił jednak uwagę, że z informacji przedstawionej przez uprawnionego geodetę, dotyczącej treści mapy, na której został sporządzony projekt zagospodarowania terenu, wynika, że granice działki inwestycyjnej nie zostały określone z wymaganą dokładnością. Powyższe oznacza zatem, że zadaniem geodety dokonującego wytyczenia projektowanego budynku w terenie, będzie ustalenie granic i lokalizacja miejsca inwestycji, zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wojewoda [....] podkreślił również, że po pomiarach geodezyjnych, nawet, w przypadku wykazania w terenie innego przebiegu granicy, niż przedstawiony na ww. mapie, określona na rysunku projektu zagospodarowania terenu odległość 4,05m od projektowanego budynku do granicy z działką sąsiednią nr [....] , winna być bezwzględnie zachowana. Dodać należy, że w takiej sytuacji, zmianie może ulec wyłącznie lokalizacja projektowanego budynku na działce inwestora, np. względem granicy północno-zachodniej, z działką nr [....] . Powyższe możliwe jest ze względu na szerokość działki inwestycyjnej 22m, długość elewacji bocznych budynku, tj. ściany zachodniej i wschodniej (rys. A-3, str. 52, rys. A-4, str. 53, rys. A-5, str. 54) oraz określoną na rysunku projektu zagospodarowania terenu, obecną odległość budynku od 9,3 8m do 10,41 m. do granicy z działką nr [....] . W oparciu o zebrane informacje w sprawie, zdaniem organu II instancji, nie ma wątpliwości, że nawet w związku z ewentualnym przesunięciem granicy południowo-wschodniej działki inwestycyjnej np. o ok. 1 m, lub np. 2 m, w głąb działki inwestora, wymogi zawarte w § 12 ww. rozporządzeniu, nadal pozostaną spełnione.
Dodać należy, że w sprawie rozgraniczenia pomiędzy działkami, właściwy jest wójt, burmistrz, lub prezydent i do niego należy skierować stosowny wniosek. Do czasu wyznaczenia innej granicy, niż przedstawiona na ww. mapie, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma podstaw do kwestionowania jej przebiegu.
Na powyższą decyzję skargę do Sądu administracyjnego złożyła J.B. - kurator spadku po zmarłym M.K. Powtarzając zarzuty zawarte w odowłaniu od decyzji I instancji, skarżąca podniosła, że przebieg granic miedzy działką nr [....] (właność M.K. ) a działka nr [....] , na której ma powstać planowana inwestycja – jest sporna. Wskazno, że postępowanie w sprawie rozgraniczenia jest w toku. Zdaniem kuratora spadku, rozpoczęcie budowy domu bez ustalenia w sposób niewątpliwy granic miedzy działkami będzie rodziło trudne do odwrócenia skutki w postaci zlokalizowania domu w zbyt bliskiej odległości od działki nr [....] – wbrew przepisowi § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [....] wniósł o jej oddalanie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z jednej strony z problemem realizacji prawa zabudowy oraz, z drugiej strony, jego granic, wynikających z praw innych osób, sąsiadów.
Zasada wolności budowlanej, jako prawo do zabudowy, ma dwa aspekty: cywilnoprawny i publicznoprawny. W aspekcie cywilnoprawnym prawo zabudowy jest pochodną prawa własności nieruchomości (ewentualnie innego prawa majątkowego o charakterze rzeczowym lub nawet obligacyjnym, w którym mieści się "prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane"), można więc przyjąć, że pośrednio zakotwiczone jest w art. 64 Konstytucji, gwarantującym "prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia" (ust. 1), równą dla wszystkich ochronę prawną (ust. 2) oraz dopuszczającym ograniczenie własności "tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności" (ust. 3). Trybunał Konstytucyjny - trafnie zaznaczając, że prawo własności stanowi najszersze przedmiotowo (zawierające otwarty katalog uprawnień właścicielskich) i najsilniejsze prawo do rzeczy, skuteczne erga omnes, i powołując się na art. 140 k.c. - przyjmuje jednak klasyczną konstrukcję, że właściciel może czynić z rzeczą wszystko, z wyjątkiem tego, co zakazane; co jednak istotniejsze, twierdzi, że: "art. 140 k.c. wymienia jedynie podstawowe uprawnienia składające się na prawo własności, które jednakże nie wyczerpują jego treści, obejmujące m.in. - w odniesieniu do nieruchomości - uprawnienie do jej zabudowania" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. Kp 7/09; OTK-A 2011/3/26). W tym samym orzeczeniu TK zauważa również, że granice prawa własności wynikają zarówno z norm prawa cywilnego (stanowiącego część prawa prywatnego), jak i z prawa administracyjnego (stanowiącego część prawa publicznego). W odniesieniu do prawa zabudowy - składowej prawa własności nieruchomości - można wręcz stwierdzić, że kształtowane jest ono przede wszystkim przez prawo publiczne. Normy administracyjnoprawne wyznaczające granice prawa własności nieruchomości gruntowej zawarte są głównie w przepisach z zakresu szeroko pojętego prawa budowlanego (wraz z przepisami techniczno-budowlanymi) oraz przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także w aktach prawnych dotyczących ochrony: przyrody, środowiska, gruntów rolnych i leśnych i zabytków, jak również w prawie wodnym, geologicznym i górniczym. Znaczna część tych przepisów odnosi się wyłącznie lub głównie do sposobu korzystania z prawa własności nieruchomości, ponieważ każde ograniczenie prawa zabudowy jest pośrednio ograniczeniem prawa własności nieruchomości.
Nie ulega wątpliwości, że skorzystanie przez właściciela, ewentualnie np. użytkownika wieczystego nieruchomości z prawa zabudowy – przez wybudowanie na nieruchomości obiektu budowlanego – może niekorzystnie oddziaływać na możliwość korzystania z nieruchomości należących do innych podmiotów i to nie tylko tych bezpośrednio graniczących z nieruchomością zabudowywaną. W toku realizacji inwestycji może zatem dojść, i z reguły dochodzi, do kolizji praw i interesów dysponenta nieruchomości zabudowywanej oraz dysponentów sąsiednich nieruchomości. Interesy tych osób powinny być zatem wyważane, pamiętając wszakże, iż prawo zabudowy terenu, jest uprawnieniem konstytucyjnym danego podmiotu, wiążącym się z prawem własności, a zatem ograniczenie tego prawa musi być rzeczywiście uzasadnione. Z tych względów właściciele nieruchomości będących w zasięgu oddziaływania inwestycji są traktowani jako strony w postępowaniach, jakie jest przedmiotem skargi (art. 28 ust. 2 p.b.).
Z kolei zgodnie z art. 4 p.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Organy w niniejszej sprawie uznały, że przesłanka ta, jak i pozostałe, wymagane do realizacji przedmiotowej inwestycji, zostały spełnione. Skarżąca jednak kwestionuje przebieg granicy pomiędzy obydwoma nieruchomościami, tj. działką objętą inwestycją – nr [....] oraz sąsiednią działką o nr [....] , a zatem również prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z projektu budowlanego wynika przy tym, że projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny usytuowany został na dz. nr [....] w odległości 4, 05 m od granicy z działka nr [....] , a zatem zgodnie z wymogami przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Z uwagi na to, że rozpoznawanej sprawie granice są sporne oraz jak wskazał geodeta - nie zostały określone z wymaganą dokładnością, geodezyjne wyznaczenie obiektu budowlanego w terenie (art. 43 ust. 1 ustawy prawo budowlane) będzie miało istotne znaczenie. Wytyczeniu w terenie i utrwaleniu na gruncie podlegają elementy określające usytuowanie w poziomie oraz posadowienie wysokościowe, wznoszonego obiektu, stosownie do wymagań projektu budowlanego, a więc i projektu zagospodarowania działki. Ten ostatni projekt określa między innymi granice działki. Oznacza to, że wytyczenie obiektu w terenie zapewnia zachowanie przewidzianych w projekcie odległości od granic działki. W wyniku delegacji ustawowej zawartej w art. 43 ust. 4 Prawa budowlanego Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wydał rozporządzenie z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie. Zgodnie z § 8 niniejszego rozporządzenia projekt zagospodarowania działki lub terenu należy opracować geodezyjnie w celu określenia danych liczbowych potrzebnych do wytyczenia w terenie położenia poszczególnych elementów projektowanych obiektów budowlanych. W § 8 określone zostały wymogi dotyczące takiego opracowania geodezyjnego projektu zagospodarowania działki lub terenu, które jest potrzebne do wytyczenia w terenie poszczególnych elementów projektowanych obiektów budowlanych. Geodezyjne wytyczenie obiektów budowlanych w terenie służy przestrzennemu usytuowaniu obiektów zgodnie z projektem budowlanym, a w szczególności zachowaniu przewidzianego w projekcie położenia wyznaczonych obiektów względem obiektów istniejących i wznoszonych oraz granic nieruchomości (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Przepis został sformułowany tak, jak gdyby miał znaczenie wyłącznie informacyjne, jednakże można się w nim doczytać tego, że w istocie nakazuje on takie geodezyjne wytyczenie obiektów, które zapewnia zachowanie rozwiązań projektowych dotyczących usytuowania obiektu na gruncie.
Należy też zauważyć, że zgodnie z § 79 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2011 r., nr 263, poz. 1572) "w przypadku gdy przedmiotem planowanej inwestycji są budynki sytuowane w odległości nie większej niż 4,0 m od granicy nieruchomości, a jednocześnie w PZGiK brak jest danych określających położenie punktów granicznych z wymaganą dokładnością, wykonawca pozyskuje niezbędne dane dotyczące tych punktów w drodze pomiaru."
Geodeta, wykonujący mapę do celów projektowych, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wyraźnie wskazał na mapie (s. 29 projektu budowlanego), może służyć do celów projektowych, zatem należy domniemywać, że odpowiada ona standardom z w/w rozporządzenia, w szczególności z § 79. Został tam wskazany przebieg granic pomiędzy nieruchomościami, odtworzony na podstawie dostępnych danych. Jeśli skarżąca uważa, że granice przebiegają w inny sposób, powinna tego rodzaju argumenty przedstawić w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Skarżąca ma możliwość realizacji swych uprawnień związanych z przebiegiem granicy we właściwym postępowaniu, przed właściwym organem. Organy administracji architektoniczno – budowlanej biorą pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w czasie wydawania decyzji.
Wbrew twierdzeniem skarżącej, według zdecydowanie dominującego w judykaturze poglądu, ewentualny spór o granice działki, na której zaprojektowano obiekt budowlany, nie może mieć wpływu na postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę (por. wyroki: NSA z dnia 10 września 2001 r. sygn. akt II SA/Lu 440/00, NSA z dnia 8 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Lu 1156/01 - Lex Polonica nr 360620, NSA z dnia 12 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bk 1472/02, WSA w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 121/07, NSA z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2102/10 - Lex nr 1125235, WSA w Lublinie z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 77/13, WSA w Kielcach z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 614/12 – Lex nr 1348508, NSA z dnia 16 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2554/10 – Lex nr 1145615, NSA z dnia 16 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 8/11- Lex nr 1145642, WSA w Gdańsku z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 946/11, WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 767/12). W uzasadnieniu tego stanowiska podniesiono, że w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę nie może nastąpić rozstrzygnięcie kwestii rozgraniczenia, bo organy architektoniczno-budowlane nie mają w tym zakresie kompetencji. Ponadto żaden przepis nie uzależnia wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę od wyniku postępowania rozgraniczeniowego. Zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 4 ustawy pr. budowalne, jeśli inwestor spełni wymagania określone prawem budowlanym, w tym złoży oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz mapę zasadniczą z aktualną treścią, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z uwagi przy tym na wymóg złożenia jedynie wspomnianego oświadczenia, kwestia omawianego zagadnienia wstępnego w ogóle nie występuje.
Skład orzekający w tej sprawie podziela ostatni z prezentowanych poglądów uznając, że skoro jednym z wymogów wniosku o zatwierdzenie pozwolenia na budowę jest złożenie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane i jest to w zakresie wykazania takiego prawa wymóg wystarczający, to dopóki takie oświadczenie nie zostanie skutecznie zakwestionowane, korzysta ono z domniemania jego zgodności ze stanem prawnym. W ocenie sądu zakwestionowanie takiego oświadczenia, a więc obalenie wynikającego z niego domniemania nie może jednak nastąpić poprzez samo twierdzenie strony niepoparte jakimkolwiek dokumentem, decyzją administracyjną, czy orzeczeniem sądu. W sytuacji gdy elementem oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością jest określenie położenia granicy nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, a więc przestrzenny zasięg prawa inwestora do dysponowania tą nieruchomością, do skutecznego zakwestionowania takiego oświadczenia konieczne jest rozstrzygnięcie sporu granicznego. Samo wszczęcie postępowania administracyjnego (jak w tej sprawie) czy nawet sądowego, które może, choć nie musi doprowadzić do zmiany przebiegu granicy, nie wystarcza - w ocenie sądu - do podważenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przebieg granicy może zmienić bowiem dopiero decyzja administracyjna albo orzeczenie sądu powszechnego.
Wreszcie podkreślić trzeba, że nawet uwzględnienie w postępowaniu rozgraniczeniowym zastrzeżeń skarżącej co do przebiegu granicy dzielącej działki, wcale nie musi doprowadzić do zmiany usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego.
Z drugiej strony sąsiedzi nieruchomości, na których planowana jest realizacja obiektu budowlanego, nie są pozbawieni możliwości obrony swych interesów w sytuacji doprowadzenia do zmiany przebiegu granicy już po uzyskaniu przez inwestora pozwolenia na budowę, czy nawet po jej zrealizowaniu. W takiej sytuacji bowiem możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w trybie nadzwyczajnym, a następnie doprowadzenie do takich zmian w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym, które doprowadzą planowany obiekt do zgodności z przepisami technicznymi, przy uwzględnieniu zmienionego na skutek przesunięcia granicy stanu faktycznego. Postępowanie legalizacyjne, o jakim mowa w art. 50 i 51 Prawa budowlanego pozwala również na doprowadzenie do zgodności z przepisami technicznymi obiektu już wybudowanego. Inwestor musi bowiem w sposób bezwzględny przestrzegać warunków wynikających z otrzymanej decyzji zezwalającej na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany. W odniesieniu do podniesionych w niniejszej sprawie zarzutów – budynek musi być wybudowany w odległości 4,05 m od granicy z działką nr [....] . Inwestor prowadzi inwestycję na własne ryzyko i dlatego powinien być, w swoim dobrze pojętym interesie, zainteresowany szybkim wyjaśnieniem przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [....] i [....] (rozgraniczeniem, wznowieniem granic) i zakończeniem sporu w tym zakresie, aby móc w sposób prawidłowy zrealizować zaplanowany obiekt. Wskazana odległość budynku od granicy z działką sąsiednią musi być zawsze zachowana, nawet w przypadku ewentualnej późniejszej zmiany przebiegu granicy.
Realizowanie bowiem przez inwestora obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi samowolę budowlaną i wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis jest wymuszenie na inwestorze doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz przepisach prawa. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "istotnego" odstąpienia od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie może jednak budzić wątpliwości, że usytuowanie obiektu budowlanego w sposób odbiegający od warunków pozwolenia na budowę wynikających z dokumentacji projektowej odpowiada pojęciu istotnych odstępstw, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2001 r., II SA/Po 1341/2000 - LexPolonica nr 354454). W konsekwencji nieprzestrzeganie warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego pozwolenia na budowę (wraz z mapa zagospodarowania terenu) może skutkować ingerencją organów nadzoru budowalnego, cofnięciem pozwolenia na budowę, dalszymi postępowaniami administracyjnymi i sądowymi, a w skrajnym przypadku nawet rozbiórkę obiektu lub jego części.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło