II SAB/Kr 128/18

WyrokWSA w Krakowie2018-09-20

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Tadeusz Kiełkowski, Iwona Niżnik - Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 11 grudnia 2016 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki słupa energetycznego i nakazania usunięcia nieprawidłowości, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności, ponieważ nie wszczął postępowania administracyjnego w odpowiedzi na wniosek skarżących z dnia 11 grudnia 2016 r., błędnie kwalifikując go jako skargę. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni. Jednocześnie stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ podjął pewne czynności wyjaśniające, a błąd polegał na niewłaściwej kwalifikacji wniosku, a nie na całkowitym braku działania.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wszczęcie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki słupa energetycznego oraz nakazania usunięcia nieprawidłowości. PINB zakwalifikował pismo jako skargę i przeprowadził czynności kontrolne, które nie wykazały nieprawidłowości. Skarżący wnieśli skargę do WSA na bezczynność PINB, zarzucając błędną kwalifikację pisma jako skargi zamiast wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego. PINB wniósł o oddalenie skargi, utrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej i zasądził od PINB na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Iwona Niżnik - Dobosz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi E. W. i M. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w sprawie legalności i stanu technicznego słupa energetycznego I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżących E. W. i M. W. solidarnie kwotę [...]zł ( [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Pismem z dnia 22 czerwca 2018 r. E. W. i M. W. (dalej: "skarżący") wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w sprawie legalności i stanu technicznego słupa energetycznego. W skardze skarżący wnieśli o: - zobowiązanie organu do wszczęcia w określonym terminie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki słupa energetycznego na działce nr [...] w miejscowości W., gmina [...] oraz linii energetycznej [...], przebiegającej nad ww. działką oraz nad drugą działką skarżących, tj. działką nr [...] w miejscowości W., gmina [...] oraz w sprawie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w tym trybie przepisów ustawy Prawo budowlane; - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; - przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; - zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w dniu 11 grudnia 2016 r. będąc właścicielami działek nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości W., gmina [...], złożyli wniosek do Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) o wszczęcie postępowania administracyjnego w dwóch sprawach, które powinny być rozpatrywane w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane: 1) nakazu rozbiórki słupa energetycznego na działce nr [...] w miejscowości W., gmina [...] oraz linii energetycznej [...], przebiegającej nad w/w działką oraz nad drugą działką Skarżących, tj. działką nr [...] w miejscowości W., gmina [...]; 2) nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w tym obiekcie budowlanym, tudzież zakazania użytkowania tego obiektu budowlanego, w trybie przepisów prawa budowlanego. W odpowiedzi na powyższy wniosek, skarżący nie otrzymali od organu zawiadomienia o wszczęciu postępowania lub odmowie wszczęcia w trybie art. 61 k.p.a., ani aktu (decyzji, postanowienia) w sprawie merytorycznego rozpatrzenia złożonego wniosku. W miejsce powyższego, organ zainicjował błędnie - w wyniku złożonego wniosku - postępowanie w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność organu w trybie działu VIII k.p.a., co uniemożliwiło stronom postępowania złożenie jakiegokolwiek odwołania lub środka zaskarżenia oraz pozbawiło ich możliwości rozpatrzenia sprawy w trybie dwuinstancyjnym, zgodnie z art. 15 k.p.a. W związku z powyższym pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. skarżący, działając na podstawie art. 37 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.05.2017 r., zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7.04.2017 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), wnieśli do organu wyższego stopnia - Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K., zażalenie na niezałatwienie przez organ sprawy administracyjnej w terminie, które nie spowodowało jednak wszczęcia przez organ postępowania zgodnie ze złożonym przez skarżących wnioskiem, a dalsze jego rozpatrzenie w błędnym trybie skargowym. W odpowiedzi na skargę PINB w S. B. wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że pismo skarżących z dnia 11 grudnia 2016 r. zakwalifikował jako skarga na posadowienie słupa linii energetycznej 110 kV, na działce nr ew. [...] w miejscowości W.. W ocenie organu analiza treści ww. pisma w kontekście stawianych zarzutów, doprowadziła do konstatacji, że pismo to jest skargą w rozumieniu działu VIII k.p.a. tj. skargą na nieprzestrzeganie przepisów Prawa budowlanego przez zarządcę spornego obiektu. Z pisma skarżących nie sposób wywodzić żądania wszczęcia postępowania administracyjnego - lecz jedynie wątpliwości co do legalności i stanu technicznego. W związku z powyższym organ przeprowadził czynności kontrolne, które nie wykazały nieprawidłowości zawartych w piśmie skarżących z dnia 11 grudnia 2016 r. a które - zdaniem skarżących - winny skutkować rozbiórką spornego słupa 110 kV. Skoro nie stwierdzono naruszeń prawa budowlanego w wyniku czynności kontrolnych podjętych w związku ze skargą obywatela, organ poinformował skarżących o sposobie załatwienia skargi w formie pisemnej zgodnie z treścią przepisów działu VIII k.p.a. Dodatkowo organ podkreślił, że z treści pism składanych do tut. organu do MWINB w K. oraz do GINB, wynika, iż skarżący taką kwalifikację ich pism akceptowali. Również MWINB oraz GINB do przyjętego trybu procedowania wniesionych przez skarżących pism nie miały żadnych uwag. Po raz pierwszy przyjęty przez tut. organ tryb prowadzenia niniejszej sprawy został zakwestionowany w piśmie skarżących z dnia 27 kwietnia 2018 r., stanowiącym zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, co ocenić należy jako działanie o charakterze koniunkturalnym (próba zmiany ex post oceny wnoszonych wcześniej pism w celu uzyskania w opinii skarżących korzystniejszej sytuacji procesowej). Jednak wobec przeprowadzenia czynności wyjaśniających wobec wątpliwości skarżących, jak również stwierdzenia braku podstaw do podjęcia działań, zgodnie z kompetencjami wskazanymi w ustawie Prawo budowlane - wyrażono stanowisko w zawiadomieniu Nr [...] z dnia 16 maja 2017r znak [...] - uznając złożoną skargę w powyższym zakresie za bezzasadną, co stanowi w ocenie organu o kompleksowym załatwieniu sprawy w rozumieniu przepisów k.p.a. Reasumując organ stanowczo podkreślił, że w żadnym z pism kierowanych do PINB, skarżący nie żądają wszczęcia postępowania, nie przywołują podstawy powyższego żądania, lecz jedynie wnoszą o wydanie decyzji o nakazie rozbiórki spornego słupa, argumentując powyższe brakiem uregulowania spraw odszkodowawczych w minionych latach. Podnoszona argumentacja o charakterze cywilnoprawnym do wydania decyzji o rozbiórce obiektu oraz wyrażane w toku postępowania wyjaśniającego wątpliwości co do zebrania materiału dowodowego - pozwoliły dokonać przez tut. organ prawidłowej kwalifikacji złożonego pisma jako skargi, w rozumieniu działu VIII k.p.a. Tym samym - w ocenie organu - przedmiotowa skarga na bezczynność nie znajduje uzasadnienia. Niewątpliwie bowiem PINB w S. B. nie pozostawał i nie pozostaje w bezczynności, skoro prowadził postępowanie wyjaśniające w oparciu o składane pisma skarżących oraz dodatkowe czynności dowodowe dotyczące badanego obiektu, chcąc uczynić tym samym zadość przepisom k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku wydania w ww. sprawie merytorycznej decyzji, PINB w S. B. poinformował, iż ww. pismo ("Zawiadomienie") informujące o sposobie załatwienia sprawy (pomimo iż nie zostało nazwane "Decyzja"), które skarżący otrzymali w dniu 17.05.2017 r., jest rozstrzygnięciem które zawiera również minimum elementów pozwalających uznać go również za decyzję umarzającą postępowanie, w sprawie legalności wybudowania spornego słupa na działce o nr ew. [...] w miejscowości W. i jego stanu technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., - dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 149 § 1 p.p.s.a, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 niniejszej ustawy, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 11 grudnia 2016 r. o wszczęcie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki słupa energetycznego oraz nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w tym obiekcie budowlanym, ew. zakaz użytkowania tego obiektu budowlanego, w trybie przepisów budowlanych. Na samym początku należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia przez skarżących ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność PINB w S. B.. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, jako warunku formalnego skargi na bezczynność, należy wskazać, że zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy natomiast rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z nadesłanych do Sądu akt wynika, że skarżąca, przed wniesieniem skargi, wyczerpała środki zaskarżenia o jakich mowa w art. 52 p.p.s.a., gdyż wniosła pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. zażalenie do PINB w S. B. na niezałatwienie sprawy w terminie. To zaś powoduje, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna i podlegać będzie merytorycznemu rozpatrzeniu. Przystępując do merytorycznych rozważań wskazać należy, że Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim doprowadzenie do załatwienia sprawy administracyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt II SAB/Op 32/16, Lex nr 2086522). Dla badania zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała - skargę należy oddalić. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), organ pozostaje bezczynny, jeśli nie załatwia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność organu w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związana z niezałatwieniem sprawy w terminie w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r., II OSK 2158/16, CBOSA). Nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Termin, w jakim przedmiotowa sprawa powinna zostać załatwiona, określa art. 35 § 3 k.p.a. wskazując, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy na następującą sekwencję czasową czynności, które miały miejsce, a są istotne dla oceny pozostawania przez organ w bezczynności. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia 11 grudnia 2016 r. złożyli wniosek do PINB o wszczęcie postępowania administracyjnego w dwóch sprawach, które powinny być rozpatrywane w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane tj. nakazu rozbiórki słupa energetycznego na działce nr [...] w miejscowości W., gmina [...] oraz linii energetycznej [...], przebiegającej nad ww. działką oraz nad drugą działką skarżących, tj. działką nr [...] w miejscowości W., gmina [...] oraz nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w tym obiekcie budowlanym, tudzież zakazania użytkowania tego obiektu budowlanego, w trybie przepisów prawa budowlanego. PINB w S. B. zakwalifikował przedmiotowy wniosek jako skarga na posadowienie słupa linii energetycznej 110 kV, na działce nr ew. [...] w miejscowości W.. W ocenie organu analiza treści ww. pisma w kontekście stawianych zarzutów, doprowadziła do konstatacji, że pismo to jest skargą w rozumieniu działu VIII k.p.a. tj. skargą na nieprzestrzeganie przepisów Prawa budowlanego przez zarządcę spornego obiektu. Z pisma skarżących nie sposób wywodzić żądania wszczęcia postępowania administracyjnego - lecz jedynie wątpliwości co do legalności i stanu technicznego. W związku z powyższym organ przeprowadził czynności kontrolne, które nie wykazały nieprawidłowości zawartych w piśmie skarżących z dnia 11 grudnia 2016 r. a które - zdaniem skarżących - winny skutkować rozbiórką spornego słupa 110 kV. Skoro nie stwierdzono naruszeń prawa budowlanego w wyniku czynności kontrolnych podjętych w związku ze skargą obywatela, organ poinformował skarżących o sposobie załatwienia skargi w formie pisemnej zgodnie z treścią przepisów działu VIII k.p.a. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się zatem do udzielenia odpowiedzi na pytanie jaki charakter ma pismo skarżących z dnia 11 grudnia 2016 r. W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżących, iż jego treść nie uprawniała do zastosowania przez organ przepisów działu VIII k.p.a. Z treści pisma wyraźnie wynika, iż określono konkretne żądanie wszczęcia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki słupa energetycznego oraz nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w tym obiekcie budowalnym. Ponadto skarżący uzupełniając przedmiotowy wniosek pismem z dnia 9 kwietnia 2017 r, wskazali, że nie istnieje żadna dokumentacja, na podstawie której wybudowano i odebrano powyższy słup i linię energetyczną, co świadczy o tym, że doszło do samowoli budowlanej. Mamy więc do czynienia z wyraźnie określonym przedmiotem postępowania i w związku z tym należy ocenić przede wszystkim, czy wnioskodawcy mają interes prawny w złożeniu takiego wniosku, jeżeli nie, należy skorzystać z możliwości zastosowania przepisu art. 61a k.p.a., natomiast w przypadku pozytywnej oceny w tym zakresie, należy przeprowadzić ocenę czy naruszono przepisy Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze, nie można nie dostrzec, że prezentowane w odpowiedzi na skargę stanowisko, nie tylko skutkuje ograniczeniem prawa do sądu, ale jest sprzeczne z tym, co po zmianach przepisów k.p.a., wynika choćby z ww. przepisu art. 61a k.p.a. Prowadzi ono bowiem do sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego już przy wpływie podania może - nawet bezzasadnie - zamknąć drogę do wszczęcia postępowania stronie mającej w tym interes prawny, który zresztą nie zawsze jest różny od interesu publicznego. Należy bowiem zgodzić się z poglądami, że tryb skargowo - wnioskowy (art. 221 i nast. k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że podejmowane w trybie art. 237 § 3 k.p.a. zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie przybiera żadnej z prawnych form działania organu administracji publicznej, podlegających kontroli sądu administracyjnego. Ponieważ do dnia rozpoznania skargi przez Sąd, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wszczął postępowania w ww. sprawie, przesądza to – w ocenie Sądu – o istnieniu zarzucanej skargą bezczynności. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznał iż PINB dopuścił się bezczynności i na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I wyroku. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w pkt II wyroku stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty – tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 roku, sygn. akt I OSK 675/12. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Rażące opóźnienie musi być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, CBOSA). Taka sytuacja szczególna nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Wprawdzie działania podjęte były w niewłaściwym trybie, albowiem zastosowano przepisy działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego, ale nie można mówić o bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; istota błędu tkwi w samej ocenie złożonego wniosku, a nie w całkowitym braku działania organu. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie im na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej. Ta bowiem, poza funkcją represyjną i dyscyplinującą, ma przede wszystkim znaczenie kompensacyjne, stanowiąc swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma ona więc - jak wskazuje się w orzecznictwie - zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu (por. wyroki NSA z: 16.05.2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16; 7.09.2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, 16.02.2018 r. sygn. akt I OSK 1161/16, CBOSA). A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest bowiem w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Tymczasem w niniejszej sprawie w skardze nie wskazano na żadne konkretne okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku. Z tego względu postanowiono w pkt III o oddaleniu skargi w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. O zwrocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 256 z późn. zm.) orzekł o zwrocie kosztów postępowania w wysokości 597 zł, na które składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł oraz opłata skarbowa 17 zł, jak w pkt IV wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło