II SAB/Kr 131/21

Kraków, dnia 10 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 10 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. – M. , S. S. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie rozbudowy budynku mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę M. B. działając w imieniu B. S. – M. i S. S. złożył skargę na przewlekłość postępowania Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbudowy budynku mieszkalnego. Wyżej wskazana skarga została złożona w protokole przyjęcia wniesionego ustnie podania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowalnego w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Rozpoznanie skargi skierowanej do wojewódzkiego sądu administracyjnego poprzedza dokonywana przez ten sąd kontrola jej dopuszczalności, obejmująca ustalenie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Odnosząc się do wymogów formalnych skargi należy wskazać, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., przewiduje zasadę formy pisemnej skargi. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość określonym w art. 46 § 1 wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Na mocy zaś art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Powyższe oznacza, że skarga do sądu administracyjnego powinna mieć formę pisma, z wyjątkiem przewidzianym w art. 12b § 1 P.p.s.a. Pod tym pojęciem należy rozumieć natomiast tekst napisany ręcznie lub maszynowo na kartce (kartkach) papieru, papier z napisanym tekstem, np. list, podanie itp. Pisemny oznacza zaś wyrażony, przekazany, utrwalony za pomocą pisma. (por. B. Dunaj, Popularny słownik języka polskiego, Warszawa 2000, s. 463). Zasada pisemnego składnia środka inicjującego postępowanie w polskim systemie prawnym obowiązuje we wszystkich postępowaniach sądowych, niezależnie od ich charakteru cywilnego, karnego czy administracyjnego. Sporządzenie skargi w formie pisemnej jest obowiązkowe, aby można było uznać, że skarga jest dopuszczalna i skuteczna. Wynika t z faktu, że skarga stanowi szczególny (kwalifikowany) rodzaj pisma sądowego, oprócz bowiem elementów typowych dla zwykłego pisma strony, powinna ona zawierać także szczególne elementy. Tymi szczególnymi elementami są wskazanie zaskarżonego aktu, oznaczenie organu oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego ma charakter uniwersalny w tym sensie, że dotyczy wszystkich skarg bez względu na to, kto jest ich autorem. Wymóg ten zachowuje zatem aktualność zarówno w stosunku do skarg, które zostały sporządzone przez profesjonalistę o wykształceniu prawniczym, jak też w stosunku do skarg, których autorzy wiedzy prawniczej nie posiadają (zob. postanowienie NSA z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1944/11, dostępne w CBOSA). Nie wystarczy zatem samo zwerbalizowanie przez stronę, że wnosi ona skargę, ale konieczne jest również wskazanie okoliczności stanowiących według niej uzasadnioną podstawę wniesienia skargi. Przez określenie naruszenia prawa lub naruszenia interesu prawnego należy rozumieć podanie przyczyny uzasadniającej wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji więc nie jest dopuszczalne skuteczne wniesienie skargi ustnie do protokołu (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 220/14, postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. I GSK 383/09, postanowienie WSA w Łodzi z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. III SA/Łd 813/15 – dostępne w CBOSA). Złożenie ustnego podania, żądania, odwołania, zażalenia w formie protokołu jest przewidziane jedynie w art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ), dalej jako K.p.a., które normuje między innymi postępowanie przed organami administracji publicznej natomiast nie dotyczy postępowania przed sądami administracyjnymi, które opiera się na P.p.s.a. Wobec tego nie ma podstaw do uznania, że złożona przez M. B. działającego jako pełnomocnik B. S. – M. i S. S. ustnie do protokołu skarga została wniesiona skutecznie i jest dopuszczalna. Pomimo bowiem tego, że ów protokół jest sporządzony na piśmie nie sposób uznać, że jest to tożsame ze sporządzeniem przez skarżącego czy to ręcznie, czy to maszynowo, pisma zawierającego skargę. Wpisanie do protokołu żądania strony nie zmienia jego ustnego charakteru. Protokół stanowi jedynie utrwalenie na piśmie okoliczności stawienia się skarżącego w organie i dokonania przez niego czynności wniesienia skargi, jednakże nieskutecznej z uwagi na sposób jej wniesienia (ustnie do protokołu). Nie zastępuje on natomiast czynności procesowej, dla której prawo przewiduje określoną formę i wymogi formalne. Ponadto, mając na uwadze szczególne wymogi kwalifikowanego pisma procesowego jakim jest skarga, protokół nie zawiera poza podpisem strony żadnych sformułowań, które wskazywałyby na naruszenie prawa lub interesu skarżącego. Wprawdzie nie jest wymagane przedstawienie w skardze wyczerpującego wywodu prawnego czy wskazanie konkretnego przepisu prawa, który został naruszony, a wnoszący skargę może poprzestać na ogólnym wskazaniu, na czym polega, jego zdaniem, naruszenie prawa lub interesu prawnego w zaskarżonym akcie lub czynności (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 271), lecz nie oznacza to, że na skarżącym nie ciąży obowiązek wykazania, na czym polega, jego zdaniem, naruszenie prawa lub interesu w zaskarżonym akcie lub czynności. Z treści skargi musi wynikać jednoznacznie dlaczego w jego ocenie rozstrzygnięcie organu jest niezgodne z prawem, bądź dla niego krzywdzące (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 5 września 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 487/07) i do czego zmierza wnoszący skargę (zob. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 528/05; z dnia 11 maja 2011r., II OSK 805/10, dostępne w CBOSA; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 189). Natomiast wniesienie skargi niezgodnie z określonym sposobem jej wnoszenia i nie spełniającej minimum elementów kwalifikowanych jest okolicznością uniemożliwiającej uznanie jej za wniesioną skutecznie, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji postanowienia.