II SAB/Kr 237/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie WSA Magda Froncisz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Ł. G. na bezczynność Zarządu Koła Łowieckiego [...] w M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Zarządu Koła Łowieckiego "[...] w M. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Zarząd Koła Łowieckiego "[...]" w M. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Zarządu Koła Łowieckiego "[...]" w M. na rzecz skarżącego Ł. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w pozostałym zakresie wniosek oddała. W dniu 5 listopada 2018 r. Ł. G. złożył do Koła Łowieckiego "[...]" w M. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: podania planu hodowlanego na lata 2017-2018, zatwierdzonych rocznych planów łowieckich w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku, ilości przeprowadzonych odstrzałów redukcyjnych zwierząt łownych w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku, organizowanych polowań zbiorowych w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku - ze wskazaniem ich dat, stanu i pozyskania zwierzyny łownej: dzika, jelenia, sarny, zwierzyny drobnej w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku, ilości zorganizowanych szkoleń w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku. Następnie pismem z dnia 23 listopada 2018 r. Ł. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Koła Łowieckiego [...]" w M. w zakresie nierozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 listopada 2018 r. Skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 listopada 2018 r., zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podał, że jego wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 5 listopada 2018 r. nie został do dnia wniesienia skargi rozpatrzony, a nadto skarżący nie został powiadomiony w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. W dalszym uzasadnieniu skargi wskazano, że nieodebranie, nieodczytanie wiadomości e-mail oraz problemy związane z działaniem poczty elektronicznej nie mogą obciążać strony. W dniu 6 grudnia 2018 r. Zarząd Koła Łowieckiego [...]" w M. odpowiedział na wniosek skarżącego z dnia 5 listopada 2018 r. udzielając mu żądanych informacji. Odpowiadając na zarzut bezczynności podkreślono, że na e-mail zawierający wniosek strony z dnia 5.11.2018 r. Stowarzyszenie zareagowało prosząc stronę o kontakt celem wyjaśnienia wątpliwości co do żądania strony ze względu na mało precyzyjne pytania i brak znajomości terminologii łowieckiej. Podkreślono przy tym, że Koło jest stowarzyszeniem, w którym wszystkie funkcje pełnione są społecznie, nie zatrudnia żadnych pracowników zewnętrznych, a całość środków pochodzących ze składek członkowskich i za pozyskaną zwierzynę jest przeznaczana na odszkodowania dla rolników za poniesione straty w płodach i plonach oraz prowadzenie właściwej gospodarki łowieckiej, utrzymanie poletek zaporowych, żerowych i zgryzowych, a także konserwacji i utrzymania obiektów łowieckich. W odpowiedzi na skargę Zarząd Koła Łowieckiego [...]" w M. wniósł o umorzenie postępowania w zakresie pkt 1 skargi oraz o oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania. Organ podniósł, że skoro w sprawie niniejszej udzielił odpowiedzi na wniosek strony skarżącej, co uczynił po wniesieniu skargi (ale przed jej rozpoznaniem), stan bezczynności został tym samym zniesiony. Brak zatem podstaw, by zgodnie z treścią art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązać organ do rozpoznania w określonym terminie wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. W świetle powyższych okoliczności w rozpoznawanej sprawie zaistniała podstawa do umorzenia postępowania. W ocenie organu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa zważywszy na fakt, że okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny i po wniesieniu skargi organ niezwłocznie udostępnił żądaną informację. Nie sposób zatem uznać, ze działanie organu nacechowane było złą wolą, bądź przy pisać organowi lekceważący stosunek do norm prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, dalej jako "u.d.i.p."), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Stan bezczynności – w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej. W niniejszej sprawie w zakreślonym terminie organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji. Tym samym był w bezczynności, która istniała również w dniu wniesienia skargi na tę bezczynność do Sądu. Jak wynika z akt sprawy organ udzielił żądanej informacji zgodnie z wnioskiem dopiero po wniesieniu skargi. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność czyniło zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu Koła Łowieckiego [...]" do rozpoznania żądania skarżącego. Nie można bowiem nakazywać podmiotowi zobowiązanemu, aby udostępnił informację publiczną w sytuacji, gdy już to uczynił. Jego działanie, wyprzedzające orzeczenie sądu administracyjnego, wyczerpuje zatem jeden z wniosków skargi na bezczynność, co wyłącza możliwość jej uwzględnienia nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcie lub czynność materialnotechniczna zostały podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich dokonania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1431/12). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Koła Łowieckiego "[...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego okazało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku, a przed wydaniem wyroku wystąpiło zdarzenie, które uczyniło zbędnym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie. Stosownie bowiem do uchwały NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., pozwalający na umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udzielenia odpowiedzi zgodnej z treścią wniosku strony skarżącej już po wniesieniu skargi, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. W oparciu zatem o dyspozycję art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie w przedmiocie bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego należało umorzyć, o czym orzeczona w punkcie I wyroku. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12, publ.: baza orzeczeń CBOIS). Skoro udzielenie żądanej przez stronę skarżącą informacji publicznej nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 13 u.d.i.p. organ pozostawał w tym okresie w bezczynności. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem udzielenie żądanych przez stronę informacji nie wynikało ze złej woli organu, czy lekceważenia wnioskodawcy, lecz było wynikiem wątpliwości Koła Łowieckiego "[...]" co do żądania strony ze względu, jak podano, na mało precyzyjne pytania i brak znajomości terminologii łowieckiej. Podkreślenia przy tym wymaga również, że Koło jest stowarzyszeniem, w którym wszystkie funkcje pełnione są społecznie, nie zatrudnia pracowników zewnętrznych, całość środków pochodzących ze składek członkowskich i za pozyskaną zwierzynę przeznacza na działalność statutową. W tak specyficznej sytuacji, skoro przekroczenie terminu do udostępnienia informacji publicznej nie było znaczne (ok. 2 tygodni) oraz wobec społecznie działających członków organu, a nadto wyjaśnienia przyczyn opóźnienia przez organ, należy uznać, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu ocenianą okoliczność należy stopniować, jak bowiem należałoby zakwalifikować znacznie dłuższe i nieusprawiedliwione przypadki bezczynności. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 206 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł. Sąd odstąpił natomiast od zasądzenia od Koła Łowieckiego [...]" zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego w części stanowiącej wynagrodzenie reprezentującego go adwokata na zasadzie art. 206 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Stosując art. 206 p.p.s.a. sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie. W orzecznictwie podkreśla się, że "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a., jest przypadek sprawy sądowoadministracyjnej, w której wystąpiły następujące okoliczności: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, brak skonkretyzowania umowy między stroną skarżącą a jej pełnomocnikiem, istnienie wątpliwości, czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego (postanowienie NSA z 13.9.2016 r. I OZ 930/16; wyrok NSA z 14.2.2017 r. I OSK 2642/16). Uznając, że w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" Sąd wziął pod uwagę, że nakład pracy pełnomocnika w sprawie był niewielki. Skarga w zakresie zarzutów była praktycznie tożsama z innymi skargami, sporządzonymi przez tego samego pełnomocnika i wnoszonymi do różnych wojewódzkich sądów administracyjnych na bezczynność organów administracji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Udział pełnomocnika w sprawie był zatem znikomy i ograniczał się w zasadzie do powielenia treści innych skarg. Tytułem przykładu wskazać można chociażby skargi na bezczynność organów przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w sprawach: IV SAB/Wr 203/18, IV SAB/Wr 130/18, II SAB/Kr 118/18, II SAB/Kr 91/18. Nadto Sąd wziął pod uwagę, że Koło Łowieckie usunęło stan bezczynności w rozsądnym terminie. Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 149 p.p.s.a.