II SAB/Kr 5/14
WyrokWSA w Krakowie2014-03-04
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Agnieszka Nawara-Dubiel, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, będące spółką prawa handlowego, jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w zakresie dokumentów dotyczących budowy i lokalizacji urządzeń elektroenergetycznych?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, będące spółką prawa handlowego, jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania publiczne. Dystrybucja energii elektrycznej jest uznawana za zadanie publiczne, a dokumenty dotyczące lokalizacji i budowy urządzeń elektroenergetycznych stanowią informację publiczną. Bezczynność w udzieleniu takiej informacji, zwłaszcza w obliczu wcześniejszych orzeczeń sądu, stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Produkcji Ogrodniczej wniosło skargę na bezczynność spółki "T" S.A. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej dotyczącej decyzji administracyjnych i dokumentów związanych z budową urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomościach skarżącego. Spółka "T" S.A. odmówiła udostępnienia informacji, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na podstawie ustawy. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi na bezczynność.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał "T" S.A. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył spółce grzywnę w kwocie 200 zł oraz zasądził od spółki na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 357 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcji Ogrodniczej "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na bezczynność "T" S.A w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje "T" S.A. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek Przedsiębiorstwa Produkcji Ogrodniczej "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. z wniosku z dnia 6 maja 2013 r.; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza "T" SA w K. grzywnę w kwocie 200 zł (dwieście złotych); IV. zasądza od "T" S.A. w Krakowie na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa Produkcji Ogrodniczej "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie:
Pismem z dnia 6 maja 2013 r. Przedsiębiorstwo [.....] Sp. z o.o. w K. wezwało [.....] S.A. do zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu dotyczącej posadowionych urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomościach stanowiących własność przedsiębiorstwa, a to: dz. nr nr [.....] w miejscowości G. ; dz. nr nr [.....] w miejscowości S. ; dz. nr [.....] w K.
Nadto przedsiębiorstwo wystąpiło o wypłatę stosownego wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego, bezumownego korzystania z ww. nieruchomości za okres od dnia 23 października 2002 r. do dnia 23 października 2012 r. W związku z powyższym zaproponowano ustalenie wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu i bezumownego korzystania z nieruchomości.
Jednocześnie zwrócono się o udostępnienie wszystkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na przedmiotowych działkach, w tym protokołów z odbioru budowlanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit a tired pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198) w terminie 14 dni od otrzymania pisma, pod rygorem podjęcia kroków prawnych określonych w art. 21 i 23 ww. ustawy.
W odpowiedzi, pismem dnia 14 czerwca 2013 r. (.....)[.....] S.A. Odział w O. wskazał, że na terenie działki nr [.....] zlokalizowane są odcinki linii napowietrzno-kablowej 15 KV powiązane ze stacją transformatorową murowaną [.....] Sadownictwo. Przedmiotowe urządzenia zostały wybudowane w 1986 r. przez Kombinat Państwowych Gospodarstw Ogrodniczych w O. . Linia kablowa została wniesiona do zasobów geodezyjnych. Dodała spółka, że stacja transformatorowa G. Sadownictwo została wybudowana jako dwie bliźniacze stacje MSTt20/630 w jednym wspólnym budynku. Zarówno budynek jak i jedna stacja w nim umiejscowiona jest własnością odbiorcy. Natomiast urządzenia drugiej stacji umiejscowionej w tym budynku wraz z liniami 15 kV zostały przekazane nieodpłatnie na majątek ówczesnego Zakładu Energetycznego [.....] . Na przedmiotowej działce znajdują się również linie kablowe niskiego napięcia stanowiące własność odbiorcy.
Dodała spółka, że przez teren działek nr nr [.....] przebiega linia napowietrzna 15 kV GPZ [.....] wybudowana przed rokiem 1945; przez teren działki nr [.....] przebiega linia napowietrzna 15 kV GPZ [.....] wybudowana przed rokiem 1945; przez działki nr nr [.....] przebiega linia 110 kV [.....] wybudowane w 1973 r.; przez działki nr nr [.....] przebiega linia napowietrzna 110 kV Kluczbork-Wołczyn wybudowana w 1961 r. Przedmiotowe obiekty elektroenergetyczne zostały wybudowane zgodnie z przepisami obowiązującymi w trakcie realizacji inwestycji i do chwili obecnej znajdują się w ciągłej eksploatacji. Podczas eksploatacji nie podejmowano natomiast zabiegów remontowych skutkujących zmianą ich położenia. Natomiast na terenie działek nr nr [.....] nie znajdują się żadne urządzenia elektroenergetyczne będące własnością [.....] S.A., zaś na terenie działki nr [.....] znajduje się stacja transformatorowa murowana K.M. i w tej kwestii zaproponowano spotkanie pismem z dnia 19 maja 2008 r., jednak do chwili obecnej nie otrzymano odpowiedzi.
W kwestii prośby o udostępnienie dokumentów na podstawie art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, podała spółka, że nie jest żadnym z podmiotów o którym mowa w tym przepisie. Wedle spółki wnioskowane do udostępnienia na podstawie przepisów ww. ustawy mają na celu jedynie realizację interesu prywatnego wnioskodawców - zmierzają bowiem do ustalenia ryzyka procesowego osób domagających się wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości i ustalenia służebności przesyłu.
Przedsiębiorstwo Produkcji [.....] Sp. z o.o. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność [.....] S.A. z siedzibą w K. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 6 maja 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy.
W związku z powyższym wniesiono o stwierdzenie bezczynności spółki [.....] S.A. z siedzibą w K. oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa.
Strona skarżąca podała, że dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi". Z powyższego wynika, że udostępnianie decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Natomiast obowiązek udostępniania informacji publicznej przez spółkę prawa handlowego wynika z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wskazała nadto, że bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest bowiem zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w zakreślonym przez ustawę terminie. Oznacza to, że zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, kodeks postępowania administracyjnego nie ma do niej zastosowania. Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera bowiem odesłanie do stosowania kpa jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu.
Wedle skarżących skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu bez wezwania do usunięci naruszenia prawa. Natomiast skarga na bezczynność jest skutecznie wniesiona aż do chwili załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności.
Strona skarżąca wskazał również, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymała wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę [.....] S.A. z siedzibą w K. podał co następuje:
Sprawa, której dotyczy skarga wchodzi w zakres działania [.....] S.A. w K. Oddział w O. , przedmiotem postępowania jest bowiem skarga na bezczynność [.....] S.A. w obszarze oddziaływania Oddziału w O., z uwagi na położenie nieruchomości jak na teren funkcjonowania urządzeń elektroenergetycznych. (por. I OSK 102.13).
[.....] S.A nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt. 1-4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Są to bowiem podmioty szeroko pojętego sektora finansów publicznych, tj. organy władzy, administracji oraz podmioty uczestniczące w wykonywaniu zadań tych organów. W pkt. 5 ww artykułu natomiast wskazuje się "podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów".
[.....] S.A. nie jest jednak osoba prawną, samodzielnym, podmiotem prawa handlowego ani organem władzy czy administracji. Nie jest też podmiotem reprezentującym "takie organy", czy "inne osoby" bądź "jednostki organizacyjne" wykonujące zadania publiczne nie dysponuje majątkiem publicznym. Można byłoby mówić jedynie o trzeciej kategorii: osobach prawnych, ale tylko w przypadku, gdyby chodziło o podmiot, w którym Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. [.....] S.A. nie spełnia i tej przesłanki; w Spółce 99,51 % akcji posiada [.....] S.A. z siedzibą w K. , pozostali akcjonariusze posiadają 0,49 % akcji, przy czym w Spółce [.....] , Skarb Państwa posiada 30,06 % akcji.
Ustawowe kryterium podmiotowe przesądza więc o braku podstaw prawnych do zaliczania [.....] S.A. do podmiotów, do których zastosowanie ma ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Nadto dystrybucja energii jest nie tyle zadaniem publicznym, co zadaniem mającym znaczenie publiczne, co nie upoważnia do dalszej ingerencji w sprawy przedsiębiorstwa przez nakładanie obowiązku udostępnienia dokumentów inwestycyjnych, w tym dotyczących lokalizacji urządzeń. Pojęcia takie jak "zadania publiczne", "cel publiczny", "informacja publiczna" "nie mogą być uznane za dotykające dokumentów" z zakresu instalacji urządzeń. Działalność [.....] S.A. polegająca na dystrybucji energii elektrycznej i innych zadaniach wykonywanych dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, kwalifikowane jako zadania publiczne, nie mogą rozciągać się na majątkową stronę tej działalności przedsiębiorstwa. Nie jest to bowiem majątek publiczny. Dbałość o dysponowanie dokumentacją dotyczącą lokalizacji urządzeń i inną podobną jest obowiązkiem spółki, powyższe nie może być jednak uznane za sprawę publiczną. Decyzje, pozwolenia jako akty wytworzone przez organy administracji publicznej są udostępniane przez te podmioty jednak z uwzględnieniem koniecznej anonimizacji. Jeżeli akty administracyjne są w posiadaniu innych podmiotów, to te obowiązane są do traktowania ich jako informacji publicznej tylko wtedy, gdy akty te regulują kwestie odnoszące się do podmiotów, a będące w odniesieniu do ich przedmiotu działalności sprawa publiczną i jeżeli podmiot taki jest jednocześnie zobowiązany z ustawy do udostępnienia takiej informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Na wstępie ocenić należy dopuszczalność skargi.
Należy wskazać, że przedmiotowa skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 6. 09. 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 póz. 1198 ze zm.), przepisy kpa stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to zatem, że przepisy kpa nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jakkolwiek art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § pkt 4 p.p.s.a. jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa to bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a ponieważ ustawa o odstępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji (za wyjątkiem art. 16 ust.1 i 2 ) należy przyjąć, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa. A zatem nie są wiążące również żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego.
Skarga jest zasadna.
Z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także tryb i procedurę udostępniania informacji publicznej.
Kwestia, która na wstępie wymaga wyjaśnienia dotyczy ustalenia, czy przedsiębiorstwo energetyczne [.....] S.A. w K. , jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej o jakim mowa w treści art. 4 ust. 1 ustawy z 6. 09. 2001r. o dostępie do informacji publicznej.
Podkreślić należy, że skarżący określili podmiot zobowiązany jako: [.....] S.A. z siedzibą w K. W odpowiedzi na skargę podmiot ten wskazano: [.....] S.A. w K. , Oddział w W. Stwierdzić zatem należy, że to ostatnie oznaczenie nie ma znaczenia, gdyż podmiot zobowiązany wskazuje skarżący, a Sąd bada zasadność skargi względem podmiotu określonego przez skarżącego.
Kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.) wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej".
Nie budzi zatem wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne, do którego skarżący zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej ciążył obowiązek rozpoznania tego wniosku w przewidzianej prawem formie w zależności od tego, czy wnioskowana informacja miała charakter informacji publicznej.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Z kolei skarga na bezczynność podlega oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku jej bezzasadności.
Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., II SAB/Wa 166/04, opub. w LEX nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r., II SA/Wa 1009/05, opub. w LEX nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Żądanie przekazania kserokopii opisanych wyżej decyzji i dokumentów ma charakter informacji publicznej. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentem, w którego posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., IV SA/Po 545/07, LEX nr 516697, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., II SA/Go 595/07, LEX nr 459987).
Z art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro więc, według art. 16 ust. 1 cyt. ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to również odmowa udzielenia informacji publicznej przez inny podmiot zobowiązany następuje w drodze decyzji.
Wniosek skarżącej z dnia 6.05.2013 r. [.....] S.A. w K. powinien rozpoznać na zasadach przewidzianych w ww. ustawie o dostępie do informacji publicznej. Żądana przez nią informacja ma bowiem charakter informacji publicznej, a podmiot, do którego się zwrócił jest zobowiązany do udzielenia im formacji publicznej.
Podkreślenia również wymaga, że wniosek ten ponawiany był kolejnym pismem z dnia 8 lipca 2013 r. (k.41 a.s.).
Skoro zatem do dnia wydania wyroku wniosek skarżącej nie został załatwiony w sposób przewidziany przepisami ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, oznacza to, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie ustała.
Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę adresat skargi został wskazany prawidłowo. Zgodnie z art. 25 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) ma osoba fizyczna i osoba prawna, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, a także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. [.....] S.A. Oddział w O. jest jednostką organizacyjną [.....] S.A. w K. Błędem jest jednak utożsamianie Oddziału Spółki z "jednostką organizacyjną", o jakiej mowa w cytowanym przepisie. W przepisie tym chodzi bowiem o taki podmiot, który działa samodzielnie, a nie w ramach podmiotu posiadającego osobowość prawną. Oddział Spółki nie posiada osobowości prawnej, a żaden przepis szczególny nie wyposaża Oddziału w zdolność sądową. Nie są w szczególności takimi przepisu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 5 tej ustawy podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Tą "inną osobą lub jednostką organizacyjną" nie jest Oddział Spółki, lecz sama Spółka. Z przepisu tego bowiem nie wynika dowolność w wyborze pomiędzy osobą prawną, a jej jednostką organizacyjną. Przepis ten wskazuje jedynie, że zobowiązanym podmiotem jest osoba (prawna lub fizyczna), lub inna jednostka, ale działająca samodzielnie. Nawet zatem przyznany przez Spółkę Akcyjną własnym jednostkom organizacyjnym znaczny zakres samodzielności w prowadzeniu bieżącej działalności nie może oznaczać przeniesienia na te jednostki obowiązków i kompetencji wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie podmiotem odpowiedzialnym jest Spółka Akcyjna bez względu na to, która z jej jednostek podejmowała faktyczne działania.
Mając na uwadze okoliczność, że wniosek strony skarżącej z dnia 6.05.2013 r. nie został rozpatrzony w ustawowym terminie, wynoszącym co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej) oraz fakt, że od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do dnia rozprawy minęło prawie 10 miesięcy, Sąd stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga, że [.....] S.A. w K. był podmiotem, któremu zarzucano bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, uczestniczył w wielu sprawach rozpoznawanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Między innymi w wyrokach wydanych w dniach 27.02.2013 r. (sygn. II SAB/Kr 5/13), 3.04.2013 r. (II SAB/Kr 19/13), 4.04.2013 r. (II SAB/Kr 25/13), 11.04.2013 r. (II SAB/Kr 28/13), 12.04.2013 r. ( II SA/Kr 20/13), 17.04.2013 r. (II SAB/Kr 33/13, II SAB 21/13, II SAB/Kr 21/13, II SAB/Kr 45/13), 28.05.2013 r. (II SAB/Kr 43/13), II SAB/Kr 42/13), 5.06.2013 r (II SAB/Kr 58/13), 11.07.2013 r. (II SAB/Kr 91/13), 26.07.2013 r. (II SAB/Kr 101/13) w analogicznych sprawach Sąd przesądził, że [.....] S.A. Oddział w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej a żądanie wskazania wszelkich decyzji administracyjnych (czy dostarczenia ich kserokopii) stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomościach skarżących jest żądaniem udzielenia informacji publicznej. Niektóre ze wskazanych wyroków są już prawomocne. W takiej więc sytuacji fakt nierozpoznania wniosku skarżącego również świadczy o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 149 p.p.s.a. jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło