II SAB/Kr 68/25
WyrokWSA w Krakowie2025-05-16
Skład orzekający: Magda Froncisz, Mirosław Bator, Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta Suski dopuścił się bezczynności w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, i czy ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Starostę Suskiego do wydania aktu w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdzając jednocześnie, że Starosta dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu wynikała z braku podjęcia przez niego czynności w sprawie wznowienia postępowania po uchyleniu przez Wojewodę Małopolskiego postanowienia o odmowie wznowienia, pomimo braku przeszkód prawnych do prowadzenia postępowania w sytuacji wniesienia skargi do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący G. K. wniósł skargę na bezczynność Starosty Suskiego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Starosta odmówił wznowienia postępowania, jednak Wojewoda Małopolski uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Mimo to Starosta nie podjął dalszych czynności, powołując się na oczekiwanie na rozpatrzenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarżący złożył ponaglenie do Wojewody, a następnie skargę na bezczynność Starosty do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Starostę Suskiego do wydania aktu w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzono, że Starosta dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Starosty na rzecz G. K. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Starosty Suskiego w sprawie znak: WA-6740.3.5.2020.AAR, dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Suskiego nr 643/20 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę I. zobowiązuje Starostę Suskiego do wydania aktu w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Starosta Suski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty Suskiego na rzecz G. K. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi G. K. – dalej jako "Skarżący" jest bezczynność Starosty Krakowskiego w sprawie znak: WA-6740.3.5.2020.AAR dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty S. nr 643/20 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę.
Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach.
Starosta S. decyzją nr 643/20 z dnia 7 października 2020 r. znak: WA.6740.1.584.2020, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego obejmującego budowę budynku usługowego (produkcja blachy) z częścią magazynową z instalacjami: elektryczną, wodno-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, zbiornika p.poż., na działkach nr ewid. [...] i [...], jedn. ewid B. , obręb B..
Za pismem z dnia 8 grudnia 2020 roku G. K. zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania oraz uznanie go za stronę i wstrzymanie wykonalności decyzji. Pismem z dnia 11 stycznia 2021 r. organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 21 dni od daty jego otrzymania. Pismem z dnia 5 marca 2021 r., w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, organ wezwał inwestora do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień (osobiście lub przez pełnomocnika) poprzez przedłożenie w ciągu 30 dni od daty otrzymania wezwania, szczegółowej analizy obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji tj. budynku usługowego (produkcja blachy) z częścią magazynową, wykonanej przez projektanta głównego zatwierdzonego projektu budowlanego zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane i §18 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz stanowiska projektanta.
Organ stwierdził, że wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania nie wszczyna postępowania wznowieniowego. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podzielone jest na dwa etapy. Pierwszy to etap wyjaśniający, podczas którego organ administracji publicznej bada wyłącznie formalną dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego. Na tym etapie właściwy organ bada czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia) czy zostało złożone z zachowaniem terminu wynikającego z art. 148 k.p.a., który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania i czy wnoszący żądanie wskazał przesłanki wznowienia postępowania. Dopiero po stwierdzeniu zaistnienia wszystkich tych przesłanek łącznie możliwe jest wznowienie postępowania, a w razie stwierdzenia braku możliwości wznowienia postępowania, organ administracji wydaje postanowienie, na podstawie art. 149 §3 k.p.a. o odmowie wznowienia postępowania.
Z treści pisma wnioskodawcy wynika, że o wydanej decyzji dowiedział się w dniu 10 listopada 2020 roku z tablicy informacyjnej na budowie. W dniu 10.11.2020 r. G. K. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej, m.in. o wydanie kserokopii decyzji o pozwoleniu na budowę. Pismem z dnia 20.11.2020 r. organ udzielił wnioskodawcy informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku (m.in. poprzez przesłanie kserokopii decyzji z dnia 7 października 2020 r.). W dniu 14.12.2020 r. G. K. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania, zatem złożenie wniosku nastąpiło z zachowaniem terminu wynikającego z art. 148 k.p.a.
W artykule 20 ust. 1 prawa budowlanego określone są podstawowe obowiązki projektanta. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 c ustawy Prawo budowlane jednym z takich obowiązków jest określenie przez projektanta obszaru oddziaływania obiektu i to na jego podstawie organ zobligowany jest do ustalenia kręgu stron postępowania. Z opisu zatwierdzonego projektu budowlanego, sporządzonego przez projektanta wynika, że określenia obszaru oddziaływania dla wnioskowanej inwestycji, tj. budowy budynku usługowego (produkcja blachy) z częścią magazynową z instalacjami: elektryczną, wodno - kanalizacyjną, centralnego ogrzewania (kategoria obiektu budowlanego XVII), zbiornika ppoż. (kategoria obiektu budowlanego VIII) w jednostce ewidencyjnej B. obręb B. na działkach ewidencyjnych: [...], [...], dokonano w oparciu o zapisy: rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności dotyczących usytuowania budynku, załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Na podstawie analizy obszaru oddziaływania projektowanego budynku usługowego (...) informuję, że obszar oddziaływania obiektu mieści się w całości na działkach nr ewid.: [...], [...], na których został zaprojektowany. Uciążliwość dla środowiska powodowana przez hałas oraz zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby nie przekroczy granic działki inwestora zgodnie z § 7 ust. 4 oraz § 11 ust. 3 uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi B.. W przedstawionej analizie obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji zlokalizowanej na działkach o nr ewid. [...] i [...] w B. dla działek sąsiednich o nr ewid. [...], [...] i [...] w B. projektant podtrzymał swoje stanowisko dot. obszaru oddziaływania inwestycji zawarte w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Z powyższego wynika, że G. K., jako właściciel działki sąsiedniej nr ewid. [...] nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
W tym stanie rzeczy Starosta S. postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r. znak: WA.6740.3.5.2020.AAR działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty S. z dnia 7 października 2020 r. nr 643/20 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. S. pozwolenia na budowę budynku usługowego (produkcja blachy) z częścią magazynową z instalacjami: elektryczną, wodno – kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, zbiornika p.poż na działkach nr [...] i [...] jedn. ewid. B. obręb B..
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł G. K..
Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 5 stycznia 2024 r. nr WI-I.7840.14.18.2023.MA uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przypadkach wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sytuacjach nie wymagających analiz i dodatkowych dowodów, rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia następuje w zależności od okoliczności sprawy znanych organowi i wskazanych przez wnioskodawcę we wniosku o wznowienie postępowania. Organ stwierdził, że orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzają, że badanie legitymacji materialnoprawnej osoby żądającej wznowienia postępowania, która w swojej ocenie bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, może nastąpić wyłącznie w trakcie wszczętego postępowania wznowieniowego. Niezależnie od tego, czy podstawą wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania będzie art. 61a K.p.a. czy też art. 149 § 3 K.p.a., przesłanki ich stosowania są takie same. Mają charakter formalny i sprowadzają się do niedopuszczalności wszczęcia postępowania z powodów podmiotowych lub przedmiotowych. Zatem przepis ten ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego kwestii podmiotowej. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt SA/Go 228/20). Co do zasady, w sytuacji gdy wniosek o wznowienie opiera się o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Nie oznacza to jednak, iż w każdym przypadku koniecznym jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzenie postępowania w tym zakresie. Jeżeli bowiem w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sposób ewidentny, nie budzący żadnej wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. decyzję (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 853/19). Tymczasem organ pierwszej instancji dokonał analizy obszaru oddziaływania celem określenia, czy planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość, której właścicielem jest wnioskodawca, stwierdzając, iż G. K., jako właściciel działki sąsiedniej nr [...] nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. A zatem, zagadnienie posiadania przez stronę wnioskującą o wznowienie postępowania przymiotu strony nie było kwestią oczywistą w świetle uwarunkowań tej konkretnej sprawy. Wobec tego, wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania nie było uprawnione. Lokalizacja działki skarżącego względem projektowanej inwestycji nie stanowi okoliczności przemawiającej za wyżej omówioną oczywistością braku przymiotu strony, gdyż nie o takie przesłanki chodzi w regulacji art. 147 K.p.a. i art. 149 K.p.a., w szczególności przy ocenie, czy strona nie brała udziału w postępowaniu. Te oczywiste kwestie to m.in.: brak tytułu prawnego do działki, na którą powołują się wnioskodawcy, będącej w obszarze oddziaływania inwestycji. W sytuacji gdy niezbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego, osoba wnioskująca o przeprowadzenie tego postępowania winna mieć zapewnioną możliwość uczestniczenia w podejmowanych przez organ czynnościach i mieć możliwość przedłożenia własnych dowodów i argumentów. W świetle przytoczonego powyżej aktualnego orzecznictwa sądowego postępowanie w niniejszej sprawie winno być wznowione, następnie organ będzie miał uprawnienie do dokonania szczegółowej analizy projektu budowlanego, a strona wnioskująca nabierze praw do uczestniczenia w dokonywanych przez organ czynnościach wraz z prawem przedkładania własnych dowodów. Należy zauważyć, że odmowa wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. może nastąpić wyłącznie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Nie może zatem opierać się na ocenie, że w sprawie nie zaszła przesłanka wznowieniowa wskazana we wniosku, a do tego sprowadzają się w istocie ustalenia organu pierwszej instancji. Ustalenie, czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu może stanowić przedmiot oceny dopiero we wznowionym postępowaniu, tj. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.
Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. S. zarzucając naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. przez bezpodstawne uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem postanowienie organu pierwszej instancji było prawidłowe. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2025 roku, sygn. II SA/Kr 344/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że kiedy podmiot składający podanie o wznowienie postępowania, jako podstawę wskazuje 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podnosząc, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej nie brał udziału bez własnej winy pomimo, że status strony mu przysługiwał. W sytuacji takiej organ administracji, przymiot strony podmiotu składającego podanie, powinien badać, jako przyczynę wznowienia – a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Z zasady bowiem z wnioskiem takim występują podmioty pominięte przez organy administracji w ustalaniu kręgu stron danego postępowania administracyjnego, które stoją na stanowisku (zasadnie lub niezasadnie), iż w postępowaniu tym powinny brać udział jako strony. Przyznanie lub odmowa przyznania statusu strony takiemu podmiotowi rozstrzyga o tym czy zaistniała wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przyczyna wznowienia postępowania. Co do zasady, ustalenie tej okoliczności powinno nastąpić w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym a nie na wstępnym, formalnym jego etapie. Wyjątkiem od tej reguły może być ocena organu dokonana w oparciu o treść samego podania. Otóż, jeżeli z tej treści w sposób ewidentny, nie budzący żądnej wątpliwości wynika, że pochodzi ono od podmiotu nie będącego stroną postępowania – co można stwierdzić z samych twierdzeń w nim zawartych a nie, z odmiennej oceny prawnej danego stanu faktycznego, organ może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Kwestie wątpliwe, sporne muszą być przedmiotem badania organu administracji po wznowieniu postępowania. Organ ma podstawy wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, negatywnie oceniając przymiot strony przez wnoszącego o wznowienie postępowania, jedynie wtedy, gdy okoliczność ta nie budzi żadnych wątpliwości tj. wnoszący podanie o wznowienie postępowania nie powołuje się na własny interes prawny a wręcz wskazuje na okoliczności przesądzające, że interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy nie posiada. Weryfikacja tej okoliczności nie może jednak nastąpić na podstawie polemicznej oceny prawnej organu, ale na podstawie okoliczności obiektywnych, gdy wnioskujący o wznowienie postępowania np. powołuje się jedynie na potrzebę ochrony praworządności, interes społeczny lub niezadowolenie z działalności administracji publicznej, co do sposobu załatwienia określonej sprawy (por. B. Adamiak "Prawo do procesu na drodze administracyjnej jako gwarancja realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego (w:) Instytucje procesu administracyjnego i sądowoadministracyjnego; Księga jubileuszowa dedykowana prof. nadzw. dr. hab. L. Ż., Przemyśl - Rzeszów 2009, s. 42). W przeciwnym razie tj. gdy strona żąda wznowienia postępowania wskazując na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. powołując się na konieczność ochrony własnego interesu prawnego, organ powinien wznowić postępowania a po ewentualnej negatywnej weryfikacji okoliczności wskazywanych przez wnioskodawcę, zakończyć postępowanie stosownie do wskazań zawartych w art. 151 § 1 k.p.a.
Od powyższego wyroku wniesiona została skarga kasacyjna.
Następnie za pismem z dnia 27 stycznia 2025 roku G. K. wniósł do ponaglenie do Wojewody Małopolskiego w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty S. nr 643/20, znak: WA.6740.1.584.2020.KM z dnia 07 października 2020 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielają pozwolenia na budowę.
Po rozpoznaniu ponaglenia Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 27 lutego 2025 roku, znak: WI-I.7840.21.10.2025.KK
1. stwierdził bezczynność Starosty S. w załatwieniu ww. sprawy;
2. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
3. stwierdził przewlekłość Starosty S. w prowadzeniu ww. postępowania;
4. stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
5. wyznaczył Staroście S. termin załatwienia sprawy do 28 kwietnia 2025 r.,
6. zarządził wyjaśnienie przyczyn bezczynności i przewlekłości oraz ustalenie osób winnych bezczynności i przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności i przewlekłości w przyszłości.
W uzasadnieniu organ wskazał, że akta sprawy znak: WA.6740.3.5.2020.AAR wykazały iż, Starosta S. do czasu rozpatrzenia przedmiotowego ponaglenia nie zakończył postępowania po uchyleniu przez Wojewodę Małopolskiego postanowienia Starosty S. 31 maja 2023 r. znak: WA.6740.3.5.2020.AAR, odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty S. nr 643/20 z 7 października 2020 r. znak: WA.6740.1.584.2020.KM, wyjaśniając oczekiwaniem na rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi M. S. reprezentowanego przez K. R. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z 5 stycznia 2024 r. znak: Wl-1.7840.14.18.2023.MA.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U.2024.935) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
W świetle powyższego, w ocenie Wojewody Małopolskiego w tej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością i przewlekłością organu prowadzącego przedmiotowe postępowanie wznowieniowe, ponieważ nie podjął on należytych czynności w sprawie, tj. nie zakończył ponownie prowadzonego postępowania znak: WA.6740.3.5.2020.AAR.
Wojewoda Małopolski stwierdza, że organ I instancji pozostawał bezczynny i przewlekły od 9 marca 2024 r. - kiedy upłynął termin na ponownie rozpatrzenie wniosku G. K. reprezentowanego przez A. W. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty S. nr 643/20 z 7 października 2020 r. znak: WA.6740.1.584.2020.KM
Mając na względzie toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie ww. postępowanie, w ocenie Wojewody Małopolskiego, stwierdzona bezczynność i przewlekłość Starosty S. w prowadzeniu przedmiotowej sprawy nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Następnie za pismem z dnia 4 lutego 2025 roku G. K. złożył skargę na bezczynność Starosty Krakowskiego w sprawie znak: WA-6740.3.5.2020.AAR dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty S. nr 643/20 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, wnosząc o zobowiązanie Starosty S. w S. B. do rozpatrzenia przedmiotowego zażalenia w terminie miesiąca od zwrotu akt organowi, stwierdzenie iż Starosta S. w S. B. dopuścił się w sprawie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 5 stycznia 2024 roku (znak: WII.7840.14.18.2023.MA) uchylił postanowienie Starosty S. dnia 31 maja 2023 r., znak WA,6740.3.5.2020.AAR o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty S. nr 643/20, znak: WA.6740.1.584.2020.KM z dnia 07 października 2020 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielają M. S. pozwolenia na budowę budynku na działkach nr [...] i [...] w jedn. ewid. B. , obr. B.
M. S. reprezentowany przez K. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie.
Zgodnie z art. 61 § 1. p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, zatem złożenie skargi przez M. S. nie stanowi podstawy do niepodejmowania żadnych czynności w sprawie. Starosta Powiatowy w S. B. nie zachował terminu wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a., zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania oraz z art. 36 k.p.a. jakim jest zawiadomienie strony przez organ administracji publicznej o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Starosta Powiatowy nie podjął żadnych czynności, zachowując tym samym długotrwałą bezczynność, trwającą ponad rok. Jak podnosi się w orzecznictwie - z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności.
W sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W myśl art. 119 ust. 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Dlatego też w takim trybie skarga została rozpoznana.
Na wstępie należało ocenić, czy skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Skarżący dopełnił wymogu, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a. wnosząc ponaglenie za pismem z dnia 27 stycznia 2025 roku w trybie art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a." do Wojewody Małopolskiego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty S. nr 643/20, znak: WA.6740.1.584.2020.KM z dnia 7 października 2020 r.
Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 957/19, w myśl którego, skarga na przewlekłość (bezczynność) może być wnoszona niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. uzasadnienia do postanowień: NSA z dnia 10 października 2013 r. I OZ 893/13, NSA z dnia 25 lutego 2016 r. II OSK 326/16, NSA z dnia 4 lipca 2012 r. II OSK 1478/12). Innymi słowy, prowadzenie postępowania przez organ na skutek ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i wydanie w tym zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia stosownie do art. 37 § 6 k.p.a. nie decyduje o wyczerpaniu toku środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2022 r., sygn. IV SAB/Wr 458/21). Przesłanką wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. jest bowiem w tym przypadku już samo wniesienie ponaglenia.
Skarga była zatem dopuszczalna i Sąd mógł przystąpić do jej merytorycznej kontroli.
Stosownie do zapisów art. 35 § 1-3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
W myśl natomiast art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie o bezczynności należy mówić nie tylko wtedy, gdy w ustalonym prawem terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale także wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie i podejmował pewne czynności, lecz nie zakończył go wydaniem w ustawowym terminie rozstrzygnięcia (por. T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 116-117). Należy zatem przyjąć, że organ będzie pozostawał w bezczynności, jeśli nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych i nie dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego, jak i wówczas, gdy dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy, ale nie załatwił sprawy w tym terminie, czy też nie załatwił sprawy w terminie wyznaczonym przez organ wyższego stopnia w trybie art. 37 lub sąd administracyjny na podstawie art. 149 p.p.s.a. (por. A. Golęba (w:) H. Knysiak-Molczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; WK 2015, komentarz do art. 37 teza 1). O bezczynności można mówić wówczas, gdy w terminie nie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy lub decyzja o umorzeniu postępowania.
Bezczynność organu ma zatem miejsce, jeśli w prawnie ustalonym terminie organ, mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie dokonał stosownej czynności, niezależnie, czy w tym okresie w ogóle nie realizował żadnych działań czy też podjął je, ale nieskutecznie.
Przechodząc natomiast na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że analiza podejmowanych przez organ czynności prowadzi do wniosku, że Starosta S. po uchyleniu przez Wojewodę Małopolskiego postanowienia Starosty S. z 31 maja 2023 r. znak: WA.6740.3.5.2020.AAR, odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty S. nr 643/20 z 7 października 2020 r. znak: WA.6740.1.584.2020.KM dopuścił się bezczynności w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty S. nr 643/20, znak: WA.6740.1.584.2020.KM z dnia 7 października 2020 r..
Jak wynika z akt sprawy, postanowienie Wojewody Małopolskiego znak: Wl-1.7840.14.18.2023.MA z 5 stycznia 2024 r. oraz akta sprawy Starosty S. znak: WA.6740.3.5.2020.AAR wpłynęły na dziennik podawczy Starostwa Powiatowego w S. B. 9 stycznia 2024 r. od tego dnia rozpoczął bieg terminu na załatwienie sprawy przez Starostę.
Pierwsza czynność została podjęta przez Starostę dopiero w dniu 8 lutego 2024 roku, kiedy to za pismem znak: WA.6740.3.5.2020.AAR zwrócił się do Wojewody Małopolskiego o udzielenie informacji, czy na postanowienie Wojewody Małopolskiego z 5 stycznia 2024 r. znak: Wl-1.7840.14.18.2023.MA została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, celem nadania przez Starostę S. biegu w sprawie.
W związku z pismem Wojewody Małopolskiego z 12 lutego 2024 r. w którym wezwał Starostę S. o zwrot akt sprawy znak: WA.6740.3.5.2020.AAR, celem przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w związku ze złożeniem skargi przez M. S. reprezentowanego przez K. R. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z 5 stycznia 2024 r. znak: Wl-1.7840.14.18.2023.MA o uchyleniu postanowienia Starosty S. z 31 maja 2023 r. znak: WA.6740.3.5.2020.AAR, Starosta S. przekazał akta sprawy znak: WA.6740.3.5.2020.AAR Wojewodzie Małopolskiemu przy piśmie z 14 lutego 2024 r znak: WA.6740.3.5.2020.AAR. W dniu 16 lutego 2024 r. Wojewoda Małopolski odpowiedział na pismo Starosty S. z 8 lutego 2024 r. wskazując iż, w sprawie Wojewody Małopolskiego znak: Wl-1.7840.14.18.2023.MA wniesiono skargę na postanowienie Wojewody Małopolskiego z 5 stycznia 2024 r. znak: Wl-1.7840,14.18.2023.MA.
Akta sprawy znak: WA.6740.3.5.2020.AAR wykazały iż, Starosta S. do czasu rozpoznania niniejszej sprawy nie zakończył postępowania po uchyleniu przez Wojewodę Małopolskiego postanowienia Starosty S. z 31 maja 2023 r. znak: WA.6740.3.5.2020.AAR, odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty S. nr 643/20 z 7 października 2020 r. znak: WA.6740.1.584.2020.KM, ale nawet nie podjąć praktycznie żadnych czynności w sprawie. Powyższe Starosta wyjaśniał oczekiwaniem na rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi M. S. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z 5 stycznia 2024 r. znak: Wl-1.7840.14.18.2023.MA.
Trzeba jednak podkreślić, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 10 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 344/24 odmówił wstrzymania postanowienia Wojewody Małopolskiego z 5 stycznia 2024 r. znak: WI-I.7840.14.18.2023.MA a następnie wyrokiem z 13 lutego 2025 r. (nieprawomocnym) sygn. akt II SA/Kr 344/24 oddalił skargę M. S. reprezentowanego przez K. R. na postanowienie Wojewody Małopolskiego.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, które Sąd na gruncie niniejszej sprawy w pełni podziela, żaden przepis nie wyłączył stosowania art. 35 § 3 k.p.a. w przypadku wydania decyzji kasacyjnej przez organ pierwszej instancji i wniesienia skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego. Sam fakt wniesienia takiej skargi nie może co do zasady stanowić przeszkody przed ponownym rozpatrzeniem sprawy przez organ pierwszoinstancyjny. Ponadto należy stwierdzić, że z uwagi na administracyjny tok instancji wywołany skutkiem wynikającym z zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., brak jest przeszkód prawnych do merytorycznej oceny przez sąd administracyjny decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie ww. przepisu i to nawet wówczas, gdy organ pierwszej instancji wykonując decyzję kasacyjną ponownie prowadzi postępowanie. Gdyby organ pierwszej instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydał kolejną decyzję, która stałaby się ostateczna, a sąd administracyjny rozpoznając środek zaskarżenia od decyzji kasacyjnej ją uchylił, to wówczas pozostaje organowi pierwszoinstancyjnemu i stronie możliwość domagania się wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie uprzedniej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Ta jednak możliwość nie może stanowić samodzielnej przeszkody chroniąc organ przed obowiązkiem prowadzenia postępowania i wydania decyzji w ustawowym terminie. W istocie właśnie oczekiwanie na rozpoznanie skargi na decyzję kasatoryjną godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) i generuje bezczynność organu (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 29 stycznia 2019 roku, sygn. II OSK 2537/18, NSA z dnia 26 maja 2023 roku, sygn. III OSK 17/22).
Zgodnie z przytoczonym powyżej art. 35 § 3 k.p.a. organ powinien załatwić sprawę nie później niż w ciągu miesiąca. Nie ma przy tym w ocenie Sądu podstaw, aby przyjmować na gruncie tej sprawy termin dwóch miesięcy, jak dla sprawy szczególnie skomplikowanej, a to z tego względu, że Starosta prowadzi tę sprawę po raz kolejny, po uchyleniu postanowienia przez Wojewodę Małopolskiego. W uzasadnieniu do tego postanowienia Wojewoda wskazał jednocześnie w jaki sposób powinien prawidłowo procedować organ I instancji.
Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby organ podjął jakiekolwiek czynności, które zmierzają do dokonania ustaleń, co do okoliczności, które zostały zaakcentowane w uzasadnieniu do wydanego wyroku. Organ nie podjął takich czynności, pomimo nawet tego, że Skarżący pismem z dnia 27 stycznia 2025 r. skierował ponaglenie.
Co więcej organ nie zawiadomił strony stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, ani też nie podał przyczyn zwłoki jak i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy.
W świetle powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości, że organ nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a.
Analiza czynności organu, w kontekście art. 35 § 3 k.p.a. i art. 36 § 1 k.p.a. nakazuje przyjąć, że organ w tym czasie pozostawał w bezczynności.
Obowiązkiem Sądu, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., było stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przypisania organowi kwalifikowanej postaci bezczynności. Dla uznania naruszenia prawa jako rażącego konieczne jest ustalenie, że bezczynność posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, jednak naruszenie to musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Postępowania organu w tym zakresie nie sposób zakwalifikować jako oczywistego, czy też intencjonalnego naruszenia terminów do załatwienia wniosku, w związku z czym nie sposób przypisać w tym zakresie rażącego naruszenia prawa.
Niezależnie należy wskazać, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że fakt stwierdzenia bezczynności, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne jedynie działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka należy całkowicie do oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Bez wątpienia przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. To natomiast w realiach niniejszej sprawy nie miało miejsca, co w ocenie Sądu stanowi o braku podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono w punkcie III wyroku, na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się uiszczony wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego z uwzględnieniem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło