III SA/Kr 1041/15
WyrokWSA w Krakowie2015-10-07
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Barbara Pasternak, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego byłemu funkcjonariuszowi Policji, jeśli kwestia ta była już wielokrotnie rozstrzygana w poprzednich postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie dotyczy sprawy, która została już ostatecznie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Powaga rzeczy osądzonej wyklucza możliwość ponownego merytorycznego rozpatrywania tej samej kwestii. Emerytom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a jedynie prawo do lokalu lub pomocy w jego uzyskaniu.Stan faktyczny
Skarżący K. J., były funkcjonariusz Policji, domagał się przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organy Policji wielokrotnie odmawiały wszczęcia postępowania lub odmawiały przyznania świadczenia, wskazując na prawomocne rozstrzygnięcia sądów administracyjnych i brak podstaw prawnych do przyznania równoważnika emerytom policyjnym. Skarżący kwestionował te rozstrzygnięcia, powołując się na wcześniejsze wyroki sądów, które jego zdaniem przyznawały mu prawo do świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie: WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 14 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] 2015 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania sierż. szt. w stanie spoczynku K. J. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 maja 2005 r., który to równoważnik został wygaszony z uwagi na zwolnienie ze służby w Policji. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że kwestia utraty uprawnień K. J. została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2009 r. i poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie III SA/Kr 1018/09, który utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrok ten jest prawomocny i podlega powadze rzeczy osądzonej. Organ I instancji stwierdził, że przepisy prawa w przedmiotowym zakresie do chwili obecnej nie uległy zmianie, a K. J. nadal jest zwolnionym ze służby byłym funkcjonariuszem, uprawnionym do emerytury policyjnej - jednakże nie wynikają z tego żadne konsekwencje, na które się powołuje, a zwłaszcza dalsze pozostawanie w administracyjnoprawnym stosunku służbowym jako policjant i uprawnienia wynikające z ustawy o Policji przysługujące wyłącznie funkcjonariuszom w służbie czynnej. Organ I instancji wskazał również, że K. J. już wcześniej składał wnioski o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W szczególności, wniosek K. J. z dnia 25 listopada 2012 r. był przedmiotem postępowania administracyjnego, skutkującego wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] 2013 r. odmawiającej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji i poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie III SA/Kr 250/13, który oddalił skargę. Z kolei wniosek K. J. z dnia 20 września 2014 r. skutkował wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...] 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] 2014 r.
W zażaleniu od powyższego postanowienia organu I instancji K. J. zarzucił, że organ ten nie wykonał prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie II SA/Wa 1032/08, w którym – zdaniem żalącego się - orzeczono, że do wzruszenia decyzji wydanej wnioskodawcy "w służbie czynnej na przyszłość nie istnieje żadna podstawa prawna i decyzja jest wiążąca w stanie spoczynku". Zdaniem K. J., organ nie wziął pod uwagę, że w postępowaniu tym wydana została również ostateczna decyzja administracyjna Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...], stwierdzająca za wyrokiem WSA w Warszawie, że do wzruszenia decyzji nr [...] KPP nie istnieje żadna podstawa prawna nakazująca takie działanie organu administracji państwa.
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 123 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że złożone przez K. J. wnioski z dnia 21 maja 2015 r. są tożsame w treści z wcześniejszymi jego wnioskami z dnia 25 listopada 2012 r. i z dnia 20 września 2014 r. Wnioski te zostały ostatecznie rozpatrzone odpowiednio przez KPP (decyzja nr [...] z dnia [...] 2013 r.), jak i w trybie odwoławczym przez KWP (decyzja nr [...] z dnia [...] 2013 r.). Obie decyzje zostały również poddane kontroli sądowoadministracyjnej i wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 250/13 oddalono skargę K. J. Również drugi wniosek został rozpatrzony postanowieniami KPP nr [...] i nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o odmowie wszczęcia postępowania. Organ II instancji zwrócił również uwagę, że kwestia braku uprawnień K. J. do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego została ostatecznie i prawomocnie zweryfikowana wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1018/09. Zdaniem organu II instancji, wyrok ten podlega powadze rzeczy osądzonej, co oznacza, że organy Policji jak i sądy są nim związane. W związku z tym organ II instancji uznał, że Komendant Powiatowy Policji prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji K. J. nie przysługują prawa strony w przedmiocie równoważnika za brak lokalu, co uniemożliwia wszczęcie postępowania administracyjnego.
K. J. nie zgodził się z powyższym postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji i pismem z dnia 16 lipca 2015r. wniósł skargę, domagając się jego wyeliminowania z obrotu prawnego wraz z postanowieniem organu I instancji. Zdaniem skarżącego, postanowienia organów I i II instancji naruszają art. 153, 170 i 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z prawomocnym i "merytorycznym" wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1032/08. Zdaniem skarżącego, doszło również do naruszenia art. 7 i przepisów rozdziału 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez brak zgromadzenia właściwych akt administracyjnych, a wręcz dowolne ich zgromadzenie dla potrzeb wydania orzeczenia nie stanowiącego właściwego załatwienia sprawy, gdzie szereg pominiętych przez organ I i II instancji dokumentów dowodowych, w tym orzeczeń, stoi w sprzeczności z opisem jego sprawy i wskazuje na działania pozaprawne i stronnicze, a w tym również naruszające wprost art. 156 kpa, bowiem organy powołują się na działania i czynności naruszające dyspozycje tego przepisu prawa. Skarżący stwierdził, że w zakresie postępowania dowodowego, zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji w żadnym zakresie nie odnoszą się do wskazanych przez niego środków dowodowych i złożonych dokumentów, wbrew konstytutywnemu obowiązkowi z art. 77 powołanej ustawy, a z tego wynika wprost naruszenie art. 80 kpa. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 124 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, gdzie uzasadnienie faktyczne winno odnosić się do wszystkich okoliczności w zakresie prawdy obiektywnej stanu faktycznego sprawy, a nie wyłącznie w zakresie uwzględnionym przez organ, w tym odnosić się do oceny całokształtu materiału dowodowego wskazanego przez stronę i przez stronę doręczonego organowi. Skarżący wskazał na wyrok WSA w Warszawie II SA/Wa 1032/08, który – jego zdaniem - wiąże zarówno organy orzekające, jak i WSA w Krakowie. Zdaniem skarżącego, naruszony został art. 32 i art. 8 Konstytucji w związku z przedłożonymi organowi I instancji zaświadczeniami, gdyż brak ich zastosowania i odniesienia się do nich, jak i brak wskazania przepisu prawa pozwalającego organom traktować skarżącego w sposób odmienny niż podmioty w tych zaświadczeniach wskazane, co z kolei uzasadnia wnioskowanie, że w jego przypadku usiłuje się zastosować niedopuszczalny tryb precedensu "w rozumieniu wyjątkowego uznania przez sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny prawa policjantów w stanie spoczynku do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego". Skarżący zarzucił ponadto organom I i II instancji naruszenie przepisów art. 2 i 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji poprzez niewłaściwe zastosowanie i wykładnię tych przepisów oraz poprzez bezzasadne przyjęcie, że z przywołanych przepisów prawa nie wywodzi się ustawowe prawo funkcjonariusza Policji w stanie spoczynku do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, "a co idzie za prawem podmiotowym, obowiązkiem jego realizowania na rzecz uprawnionego podmiotu w formie i trybie prawem określonej, przez właściwy organ Policji". Skarżący podniósł, że naruszony został § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, poprzez stosowanie przepisów tego rozporządzenia, wbrew zakazowi w tym rozporządzeniu zamieszczonemu, do spraw już rozstrzygniętych decyzjami ostatecznymi, gdzie decyzja źródłowa wydana została na podstawie i w oparciu o regulacje prawne z zastosowaniem bezterminowości, objęcia decyzją również stanu spoczynku jej adresata, zatem z właściwym zastosowaniem art. 2 i 29 ustawy emerytalnej. Odnosząc się natomiast do wyroku WSA w Krakowie III SA/Kr 1018/09, na który powoływały się organy obu instancji, skarżący stwierdził, że wyrok ten stracił swoje związanie w związku ze zmianami w wykładni stosowanych przepisów prawa, jak również wyrok ten nie posiada powagi rzeczy osądzonej, wobec pominięcia przez sąd szeregu okoliczności prawnych i faktycznych, mających znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, w tym wiedzy powszechnej, ogólnie dostępnej, zatem nie wymagającej żadnych dowodów.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi. W pierwszej kolejności organ II instancji wskazał, że K. J. jako emeryt policyjny, nie pozostaje w stosunku służbowym z żadnym organem Policji, gdyż został z niej zwolniony z dniem 30 kwietnia 2005 r., zaś z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1018/09 oddalającego skargę na decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji wynika powaga rzeczy osądzonej. Organ II instancji stwierdził również, że z żadnego przepisu ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin nie wynika, że emeryt Policji posiada prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Posiada on jedynie prawo do uzyskania przydziału lokalu (i dalszego zajmowania przydzielonego w trakcie służby mieszkania) oraz do pomocy finansowej na jego uzyskanie. Zagadnienie to rozstrzygnął Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 października 2008 r., sygn. akt U 4/08. Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Zatem jest, zdaniem organu, oczywiste, że zachodziły przesłanki do zastosowania przepisu art. 61a kpa. Odnosząc się do zarzutów K. J. zawartych w skardze, w szczególności związanych z rzekomym niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1032/08, organ II instancji stwierdził, że wyrok ten został wykonany przez organy Policji poprzez wydanie decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2009 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...]. Z kolei wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r. dotyczył innej sprawy administracyjnej, gdyż uchylił decyzje Policji dotyczące odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji, którą wygaszono uprawnienie skarżącego z decyzji nr [...].
W piśmie z dnia 19 sierpnia 2015 r. K. J. oświadczył, że nie zgadza się ze stanowiskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji wyrażonym w odpowiedzi na skargę. Skarżący ponownie podniósł, że treść orzeczeń obu instancji pomija prawomocny i merytoryczny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie II SA/Wa 1032/08 z dnia 14 stycznia 2009 r. w którym stwierdzono, działania organów Policji w sprawie równoważnika pozbawione było podstaw prawnych, a zatem uznał, zdaniem skarżącego, jego prawo do równoważnika od dnia 1 maja 2005 r. jako uprawnienie wynikające z decyzji chronionej tym wyrokiem sądowoadministracyjnym, "jak i wprost obowiązek realizacyjny tej decyzji administracyjnej przez właściwy organ Policji, w związku z art. 16 kpa i 2 ustawy zasadniczej". Odnosząc się do powoływanej przez organ decyzji nr [...] i wyroku WSA w Krakowie skarżący podniósł, że kontrola dokonana przez WSA w Krakowie nie była pełna i właściwa, jak i nie obejmowała wykładni przepisów prawa ozastosowanej przez WSA w Warszawie, nie obejmowała kompletnych akt administracyjnych sprawy, a jedynie dokumenty przybrane dla potrzeb wydanego orzeczenia, jak również wyrok ten odnosił się do wykładni z art. 162 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, stanowiącego, że organ stwierdza wygaśnięcie decyzji administracyjnej, a "nie dokonuje orzeczenia w trybie postanowienia woli". Równocześnie WSA w Krakowie nie zważył, że w tym samym zakresie podmiotowym i przedmiotowym, Komendant Wojewódzki Policji wydał wcześniej prawomocną i ostateczną decyzję administracyjną numer [...], w której stwierdzono bezspornie, w ślad za wyrokiem WSA w Warszawie, że działania, czynności, czy też orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z decyzji numer [...] pozbawione było podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego, organ nie może pomijać, że okoliczności w jego sprawie uległy istotnej zmianie czyniąc wyrok WSA w Krakowie III SA/Kr 1018/09 nieaktualnym. Po uprawomocnieniu się przedmiotowego wyroku skarżący uzyskał bowiem dodatkowe dowody w postaci zaświadczenia organów Policji, świadczące, że podmioty charakteryzujące się identycznymi jak on cechami podmiotowymi (funkcjonariusze Policji w stanie spoczynku) korzystają z prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i otrzymują należne z tego prawa świadczenia finansowe. W ocenie skarżącego, uwzględnienie w trybie art. 32 Konstytucji tych dowodów doprowadziłoby do uwzględnienia jego skargi.
Sad stwierdza z urzędu, że K. J. pełniąc służbę w Policji pobierał równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przyznany na podstawie decyzji z dnia [...] 1999 r. nr [...]. Po zwolnieniu ze służby z Policji cofnięto mu przedmiotowy równoważnik decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...]. K. J. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przesłał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 29 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 1208/05 oddalił skargę. W wyniku powtórnego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w dniu [...] 2005 r. Komendant Powiatowy Policji decyzją nr [...] stwierdził wygaśnięcie z dniem 30 kwietnia 2005 r. decyzji z dnia [...] 1999 r. o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja z dnia [...] 2005 r. stała się ostateczna. W dniu 18 lipca 2007 r. K. J. złożył kolejny wniosek o wydanie decyzji administracyjnej przyznającej równoważnik za brak lokalu mieszkalnego jak emerytowi policyjnemu. Decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji umorzył postępowanie o ustalenie uprawnień. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 7 grudnia 2007 r. K. J. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 2005 r. Z uwagi na brak ustawowych przesłanek umożliwiających stwierdzenie nieważności Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2008 r. nr [...], a ta z kolei została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten wyrokiem z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1032/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, skutkiem czego nastąpiło stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji. Po przeprowadzeniu powtórnego postępowania administracyjnego Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia 14 lipca 2009 r. nr [...] przyznał K. J. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1 do 12 maja 2005 r. i wygasił z dniem 13 maja 2005 r. decyzję nr [...]. W dniu 26 sierpnia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz wygasił z dniem 1 maja 2005 r. decyzję nr [...]. Decyzja ta została zaskarżona do WSA w Krakowie, który w dniu 14 kwietnia 2011 r. wyrokiem o sygn. akt III SA/Kr 1018/09 skargę oddalił i w uzasadnieniu stwierdził, że podziela stanowisko, iż emerytom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Wnioskiem z dnia z dnia 25 listopada 2012 r. skarżący ponownie wystąpił o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r. Komendant Powiatowy Policji odmówił przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2013 r. nr [...] i poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie III SA/Kr 250/13, który oddalił skargę. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 568/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego od powyższego wyroku WSA w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r. poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 i art. 61a § 1 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.):
"Art. 61. § 1. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu."
"Art. 61a. § 1. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania."
Ocena legalności zaskarżonego aktu wymagała zatem ustalenia, czy organ dokonał prawidłowego zastosowania art. 61a k.p.a. Na tle przytoczonej regulacji zauważa się, że jej zastosowanie może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, tj. gdy w sprawie nie trzeba przeprowadzić postępowania wyjaśniającego po to, by stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1609/13; LEX nr 1665665). Co równie istotne, ustawodawca wprowadził w art. 61a § 1 k.p.a. dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą - zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie, albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2159/12; LEX nr 1497293).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że wnioski skarżącego z dnia 21 maja 2015 r. dotyczyły przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Tymczasem - jak słusznie ustaliły organy obu instancji - kwestia przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego była już przedmiotem rozstrzygnięć zarówno organów administracyjnych, jak i sądów administracyjnych.
Sad zwraca uwagę na to, że – jak wskazano już wyżej - Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] przyznał K. J. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1 do 12 maja 2005 r. i wygasił z dniem 13 maja 2005 r. decyzję nr [...]. W dniu [...] 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz wygasił z dniem 1 maja 2005 r. decyzję nr [...]. Decyzja ta została zaskarżona do WSA w Krakowie, który w dniu 14 kwietnia 2011 r. wyrokiem o sygn. akt III SA/Kr 1018/09 orzekł, że podziela co do zasady pogląd, iż emerytom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Wnioskiem z dnia z dnia 25 listopada 2012 r. skarżący ponownie wystąpił o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r. Komendant Powiatowy Policji odmówił przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2013 r. nr [...] i poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie III SA/Kr 250/13, który oddalił skargę. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 568/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego od powyższego wyroku WSA w Krakowie. Należy podnieść, że kolejny wniosek skarżącego z dnia 20 września 2014 r. skutkował wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...] 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] 2014 r.
Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że sprawa dotycząca przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego została już ostatecznie rozstrzygnięta, a okoliczność ta niepodważalnie wyklucza możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 16 § 1 k.p.a., uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych – przypadki te jednak w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły.
Odnosząc się do podnoszonych w skardze argumentów skarżącego, że równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przysługuje emerytom policyjnym należy stwierdzić, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 z późn. zm.) w art. 92 ust. 1 stanowi, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Ustawodawca w art. 92 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy, prawo do przedmiotowego świadczenia przyznał zatem wyłącznie czynnym funkcjonariuszom, a w ust. 2 upoważnił właściwego ministra do określenia szczegółowych zasad przyznawania i cofania równoważnika, o którym mowa w ust. 1 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 926/11). Natomiast rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 z późn. zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 92 ust. 2 ustawy pragmatycznej, zostało zmienione rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r. (Dz. U. nr 70 poz. 633). Zmiana rozporządzenia, która weszła w życie dnia 12 maja 2005 r. polegała między innymi na uchyleniu § 8. A zatem w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., począwszy od dnia 12 maja 2005 r., nie ma przepisu, który pozwalałby stosować powyższe rozporządzenie do emerytów i rencistów policyjnych.
Rozważając sytuację prawną emeryta, rencisty policyjnego należy sięgnąć do ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2015 r. poz. 900 z późn. zm.). Jest to bowiem podstawowy akt prawny, który określa nie tylko zasady nabycia prawa do emerytury, renty, ale również określa jakie świadczenia przysługują w ramach zaopatrzenia emerytalnego. Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. c powołanej ustawy, w ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie takie uprawnienia jak: prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Tym samym ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji uregulowała, że emeryci i renciści policyjni mogą korzystać: z prawa do lokalu mieszkalnego i z pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Natomiast nie wyposażyła emerytów i rencistów policyjnych w takie uprawnienia jak prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy obu instancji dokonały prawidłowego zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. w zaskarżonych postanowieniach, a zatem Sąd - nie dopatrując się uchybień w zaskarżonych postanowieniach - skargę oddalił, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło