III SA/Kr 1194/12
WyrokWSA w Krakowie2013-02-27
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego z powodu konfliktu z byłym małżonkiem i nie ma dostępu do nieruchomości, ale podjęła kroki prawne w celu uregulowania sposobu korzystania z niej, może zostać wymeldowana z pobytu stałego?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności wymaga, aby było ono trwałe i dobrowolne. W sytuacji, gdy osoba mimo konfliktu z byłym małżonkiem podejmuje działania prawne w celu uregulowania sposobu korzystania z nieruchomości i uzyskuje postanowienie zabezpieczające sądu, nie można uznać, że opuściła ona lokal trwale i dobrowolnie, co wyklucza możliwość wymeldowania.Stan faktyczny
Skarżący P. P. wniósł o wymeldowanie swojej byłej żony I. P. z pobytu stałego z lokalu, twierdząc, że nie mieszka tam od 2008 roku. Organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, uznając, że I. P. dobrowolnie i trwale opuściła lokal. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że I. P. nie opuściła lokalu trwale i dobrowolnie, a ponadto uzyskała postanowienie sądu zabezpieczające jej prawo do korzystania z nieruchomości. Skarżący P. P. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę P. P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Maria Zawadzka Protokolant Magdalena Karcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody z dnia 20 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala.
Zaskarżoną przez P. P. decyzją z dnia 20 czerwca 2012r. znak [...] Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. znak [...], od której odwołanie wniosła I. P., orzekającą o wymeldowaniu I. P. z pobytu stałego z lokalu przy ul. G w K.
Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. nr 139 z 2006 r., poz. 993 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
P. P. wniósł do Prezydenta Miasta w dniu 29.02.2012r. o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu przy ul. G w K byłej żony I. P., podając, że nie mieszka ona pod tym adresem od 14.02.2008r.
Organ wszczął postępowanie, informując strony o tym fakcie pismem z 02.03.2012r. i przeprowadził postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia, zgodnie z przepisem art. 15 ww. ustawy, czy I. P. zamieszkuje w lokalu przy ul. G w K, czy też opuściła go, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego wynikającego z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Organ ustalił, że współwłaścicielami budynku przy ul. G w K są I. P. i P. P. Przesłuchana I. P. wyjaśniła, iż w 2008 r. wyprowadziła się z budynku przy ul. G w K na żądanie byłego męża - P. P. Zabrała z przedmiotowego budynku część rzeczy osobistych i zamieszkała w domu rodzinnym w P, gdzie zamieszkuje do chwili obecnej. Oświadczyła, iż nie opuściła w/w budynku trwale. Wyjaśniła, iż jest zatrudniona na terenie K i trudno jest jej z tym pogodzić dojeżdżanie z obecnego miejsca pobytu - P, dlatego też od czasu opuszczania budynku przy ul. G w K systematycznie przejeżdżała do w/w budynku i czasami pod nieobecność byłego męża pozostawała w nim na noc. Podała, iż od stycznia 2012 r. nie posiada dostępu do budynku przy ul. G w K. Zamki do przedmiotowej nieruchomości zostały wymienione, a były mąż nie wpuszcza jej do tego budynku. I. P. oświadczyła, iż chce swobodnie korzystać z nieruchomości przy ul. G w K i przebywać w niej w razie potrzeby około 2 razy w tygodniu. Do akt sprawy przedłożyła wniosek do Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny o wydanie postanowienia zabezpieczającego odnośnie sposobu uregulowania korzystania z nieruchomości położonej przy ul. G w K oraz nakazania P. P. wydanie kluczy od drzwi wejściowych do w/w budynku. Organ ustalił przy tym, że postanowieniem z dnia 04.04.2012 r. Sąd Rejonowy, Wydział I Cywilny, wydał postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia I. P. poprzez uregulowanie na czas trwania postępowania o podział majątku dorobkowego sposobu korzystania z nieruchomości przy ul. G w K oraz nakazanie P. P., aby wydał Pani I. P. klucze do drzwi wejściowych w/w budynku. I. P. wyjaśniła w związku z tym postanowieniem, iż pomimo postanowienia zabezpieczającego w w/w sprawie P. P. nie wydał jej kluczy do budynku i w dalszym ciągu nie ma do niego dostępu.
Następnie skarżący w ramach przesłuchania oświadczył, iż jego była żona I. P. w 2008 roku na skutek rozpadu małżeństwa dobrowolnie wyprowadziła się z budynku przy ul. G w K i zamieszkała w domu rodzinnym w P. Podał, iż była żona wyprowadzając się zabrała wszystkie swoje rzeczy osobiste. Pokój, który poprzednio zajmowała, pozostawiła pusty. Od tego czasu przychodziła do w/w budynku około raz w miesiącu, nie nocowała w nim, natomiast zabierała z niego rzeczy należące do wyposażenia mieszkania. Skarżący wyjaśnił również, iż od 2008 r. toczy się w sądzie sprawa o podział majątku dorobkowego, oraz że obecnie jest w konflikcie z byłą żoną i nie widzi żadnej możliwości, aby powróciła i zamieszkiwała w budynku przy ul. G w K. Oświadczył też, iż jego była żona posiada dostęp do przedmiotowej nieruchomości - po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym. Wskazał, iż ostatni raz I. P. była w budynku przy ul. G w K w marcu 2012 r. Wyłamała ona wtedy zamek do wiatrołapu i weszła do budynku. O powyższym fakcie została powiadomiona policja. P. P. oświadczył, iż nie zna postanowienia sądu w sprawie zabezpieczania praw byłej małżonki do w/w budynku, dlatego też nie będzie go realizował.
W toku dalszego postępowania wyjaśniającego przesłuchano w charakterze świadków córkę skarżącego A. P., a także sąsiadów skarżącego – M. G., W. W., J. W. i E. D.
Oceniając powyższy materiał dowodowy, organ przyjął, że bezspornym jest, iż I. P. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. G w K. Powyższy fakt został ustalony w ocenie organu na podstawie wyjaśnień złożonych przez P. P. oraz I. P., która w toku prowadzonego postępowania przyznała, iż w związku z rozpadem związku małżeńskiego wyprowadziła się z budynku przy ul. G w K i zamieszkała w domu rodzinnym w P. Oświadczyła, iż nie opuściła przedmiotowego budynku w sposób trwały, oraz że w związku z podjętą pracą na terenie K czasami nocowała w budynku przy ul. G w K. Sąsiedzi zamieszkujący przy ul. G w K, tj.: M. G., W. W., J. W. i E. D. zgodnie zeznali, iż na podstawie własnych obserwacji mogą stwierdzić, iż I. P. od kilku lat nie zamieszkuje i nie nocuje w budynku nr [...]. M. G. i W. W. zeznali, iż byli świadkami, jak I. P. wyprowadzała się z przedmiotowego budynku i wynosiła z niego jakieś rzeczy. Świadek W. W. zeznał, iż kilka razy opiekował się przedmiotową nieruchomością pod nieobecność P. P. i nigdy się nie zdarzyło, żeby w tym czasie widział czy też zastał w nim I. P. Świadek zeznał również, iż pokój, który poprzednio zajmowała I. P., w chwili obecnej jest pusty. Powyższe zeznania potwierdziła J. W. (żona W. W.). W ostatnim czasie I. P. była widywana przez sąsiadów zamieszkujących przy ul. G w K w pobliżu przedmiotowej nieruchomości w obecności funkcjonariuszy policji lub gdy usiłowała się dostać do w/w budynku. A. P. (córka) zeznała, iż jej matka I. P. obecnie zamieszkuje w P oraz nie posiada dostępu do budynku przy ul. G w K.
Ustalone zostało w ocenie organu bezspornie, że I. P. zamieszkuje w P, gdzie jest zameldowana na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące od dnia 01.10.2003 r. do dnia 31.12.2014 r. Organ odwołał się w tym miejscu do art. 7 ust. 1 ww. ustawy, wskazującego, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem, precyzując, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne, a o opuszczeniu może być mowa wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Jak dalej wywiódł organ, wypełnienie obowiązku meldunkowego polegającego na czasowym zameldowaniu chroni jedynie przed wymeldowaniem osobę, która nie opuściła dotychczasowego miejsca zameldowania w sposób trwały i dobrowolny. Oceniając okoliczności wyprowadzenia się I. P. z przedmiotowego budynku, organ zauważył, że wyprowadziła się z w/w nieruchomości z uwagi na rozpad związku małżeńskiego i konflikt z byłym mężem. Z wyjaśnień złożonych przez nią w ocenie organu nie wynika, żeby zamierzała powrócić i zamieszkiwać w budynku przy ul. G w K zgodnie z charakterem stałego pobytu, natomiast zależy jej jedynie na dostępie do w/w budynku, po to by około 2 razy w tygodniu przebywać nim. Pobyt w tym mieszkaniu ma być związany z podjętą pracą na terenie K. W ocenie organu te wyjaśnienia nie znajdują usprawiedliwienia w świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ zauważył, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Art. 15 ust. 1 wskazuje, iż osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest zobowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z akt sprawy jednoznacznie dla organu wynika, że I. P. dobrowolnie i trwale opuściła dotychczasowe miejsce pobytu, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu.
Rozwijając rozważania na temat charakteru wymeldowania, organ wskazał, że I. P. kwalifikuje się do wymeldowania z pobytu stałego z lokalu przy ul. G w K. Utrzymanie w obecnym stanie faktycznym zameldowania I. P. w budynku przy ul. G w K przez organ I instancji byłoby wyłącznie fikcją meldunkową - stanem niezgodnym z faktycznym miejscem pobytu, a zadaniem organu administracji publicznej właściwego w sprawach meldunkowych jest ochrona ewidencji ludności oraz likwidacja fikcji meldunkowych polegających na rozbieżnościach stanu ewidencji ze stanem faktycznym. Przepisy ustawy nie przewidują sytuacji "utrzymania zameldowania", jeżeli nie ma faktycznego zamieszkiwania w lokalu. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych są przepisami porządkowymi i mają na celu likwidację fikcji meldunkowej polegającej na niezgodności zapisów ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osoby. Czynność zameldowania potwierdza jedynie stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Skoro osoba opuszcza miejsce stałego zameldowania, to konsekwencją tej czynności jest obowiązek wymeldowania się, wynikający wprost z przepisu art. 15 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy. Z akt sprawy wynika, iż pomiędzy stronami postępowania istnieje konflikt. Organ zauważył, że nie jest organem właściwym do rozstrzygania sporu pomiędzy stronami postępowania. Tego typu sprawy leżą we właściwości sądów cywilnych. Podkreślił, iż zarejestrowanie zameldowania oraz czynność wymeldowania nie rodzi skutków prawnych w postaci powstania lub utraty tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, której dotyczy. Na koniec organ zauważył, że z chwilą, gdy I. P. zamieszka ponownie w budynku przy ul. G w K z zamiarem, o którym mowa w art. 6 ust 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, powstanie obowiązek meldunkowy, a zgłosi w nim pobyt stały.
Powyższą decyzję w terminie zaskarżyła do Wojewody I. P., podając, że nie jest prawdą, iż przedmiotowy budynek opuściła na stałe i dobrowolnie. Wyjaśniła, że po rozwodzie w 2008 r. została wyrzucona przez męża z budynku przy ul. G w K, jednak w powyższym domu stale bywała i nocowała. Od stycznia 2012 r. nie może wejść do rzeczonego budynku, ponieważ były mąż pozbawił ją takiej możliwości. Próbowała wejść do budynku przy ul. G w K przy pomocy ślusarza, jednak były mąż zawiadomił Policję, że się włamuje. W związku z powyższym odwołująca się wystąpiła do Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny, o wydanie postanowienia zabezpieczającego. Powyższy sąd postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt [...], udzielił zabezpieczenia roszczenia I. P. poprzez przydzielenie jej pokoju w budynku przy ul. G w K wraz z prawem do korzystania z kuchni i łazienki oraz nakazał P. P. wydanie wymienionej kluczy do drzwi wejściowych. Odwołująca się po wydaniu przez sąd postanowienia o zabezpieczeniu chciała wejść do przedmiotowego budynku, jednak były mąż nie zastosował się do nakazu sądu, dlatego wezwała Policję.
Wojewoda po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję, wyjaśniając, że wymeldować można osobę wtedy, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści ona lokal i z niego nie korzysta albo wówczas, gdy osoba zostanie wyprowadzona z lokalu w drodze przewidzianej prawem poprzez uzyskanie wyroku eksmisyjnego. Zaznaczył, iż decyzja o wymeldowaniu nigdy nie może poprzedzać faktycznego opuszczenia lokalu, a instytucja wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego nie może być wykorzystywana do wyprowadzenia tej osoby z lokalu. Wymeldowanie nie jest bowiem tożsame z wykonaniem eksmisji, nie może też być drogą zmuszającą osobę do opuszczenia lokalu. Żaden przepis prawa nie mówi też jak długo i z jaką częstotliwością ma osoba przebywać w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały. Wymeldować można osobę wtedy gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści lokal i z niego nie korzysta, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło według organu odwoławczego. Organ wyraził ocenę, że I. P. nie opuściła przedmiotowego budynku w sposób trwały, korzysta z tego budynku w takim zakresie, w jakim umożliwia na to czas oraz gdy P. P. nie utrudnia jej dostępu do budynku. Ponadto organ zauważył istotną okoliczność, że I. P. dokonała zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w lokalu przy ul. K w P w okresie od dnia 27.10.2011 r. do dnia 27.10.2013 r. (poprzednio pod tym adresem także była zameldowana na pobyt czasowy).
Następnie organ wskazał na przepis art. 15 ust. 2 ustawy, który stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o wymeldowaniu odwołującej się z pobytu stałego, i podał, że chodzi nie tylko o wymeldowanie z pobytu stałego, ale też z pobytu czasowego. Oznacza to, że ustawodawca traktuje analogicznie zarówno zameldowanie na pobyt czasowy, jak i stały. Nie może więc być takiej sytuacji, że organ meldunkowy, nie kwestionując prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy, w takim (czasowym) zameldowaniu i zamieszkaniu dostrzega w istocie fikcyjność zameldowania na pobyt stały z uwagi na brak realizacji tak zwanego centrum życiowego.
Organ wyjaśnił też, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożonych przepisami ustawy obowiązków w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za nieprawidłowe, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu. Organ gminy, meldując osobę na pobyt czasowy, uznaje, że zachodzą szczególne okoliczności do zameldowania na taki pobyt czasowy (art. 8 ust. 1) przy zachowaniu zameldowania dotychczasowego na pobyt stały. Jak dalej wyjaśnił organ, posiadanie zameldowania na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Skoro bowiem jeden z organów (w tym przypadku Burmistrz P) uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania na pobyt czasowy - a tym samym stwierdził brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego, to inny organ meldunkowy (w rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta) jest tym stanowiskiem związany. Związanie to polega na tym, że w czasie trwania zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować na potrzeby postępowania o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego, że zameldowanie na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego.
P. P., skarżąc ww decyzję, zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy oparł rozstrzygnięcie na podstawie błędnego ustalenia, że opuszczenie lokalu przez I. P. było przymusowe, pomijając, że zameldowanie oraz wymeldowanie z miejsca pobytu stałego ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Twierdzi, że z punktu widzenia przesłanek wymeldowania ustalenie, czy opuszczenie lokalu było dobrowolne czy przymusowe, ma znaczenie pomocnicze. Jednocześnie Skarżący poddaje w wątpliwość, czy I. P. została zmuszona do opuszczenia lokalu w 2008r., skoro wymiana przez Skarżącego zamków do drzwi wejściowych miała miejsce w 2012r. Skarżący zarzuca również organowi odwoławczemu wadliwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy, do czego doszło na skutek przyjęcia, że I. P. ma zamiar powrotu do lokalu. W ocenie Skarżącego prawidłowe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy wymagało uprzedniego ustalenia, czy I. P. ma faktyczny zamiar powrotu do domu przy ul. G. Zdaniem Skarżącego materiał dowodowy wskazuje, że I. P. zamiaru powrotu do domu przy ul. G nie przejawia, gdyż wniosek o ustanowienie zabezpieczenie prawa korzystania z lokalu, który wniosła do sądu, nie jest równoznaczny z podejmowaniem kroków zmierzających do powrotu do lokalu, takich jak wystąpienie z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, a wydane przez sąd zarządzenie tymczasowe określające sposób, w jaki I. P. może korzystać z mieszkania, nie jest prawomocne. Zdaniem Skarżącego posługiwanie się przez organ odwoławczy ustaleniami dokonanymi przez sąd powszechny w sprawie o podział majątku wspólnego należy uznać za przekroczenie uprawnień, gdyż stanowi dokonanie oceny prawnej, jakiej powinien dokonać sąd w sprawie o zniesienie współwłasności. Ponadto, o braku zamiaru powrotu do lokalu świadczy zdaniem Skarżącego to, że I. P. w chwili opuszczenia lokalu zabrała wszystkie swoje rzeczy osobiste i zamieszkała w domu rodzinnym w P. Z treści uzasadnienia skargi wynika również, że zdaniem Skarżącego organ odwoławczy naruszył rażąco art. 7, art. 77, art. 107 par. 3 K.p.a., gdyż zdaniem Skarżącego nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, materiał dowodowy nie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, co zdaniem Skarżącego ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.
Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga P. P. nie podlega uwzględnieniu.
Podstawę rozstrzygnięcia organów administracyjnych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.). Stosownie do art. 15 ust. 2 tejże ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, opuszczenie przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 w/w ustawy następuje wówczas, gdy jest ono trwałe i dobrowolne, wynika z jej własnej woli. Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Obie wymienione okoliczności, tj. "trwałość opuszczenia" i "dobrowolność opuszczenia" powinny wystąpić łącznie (kumulatywnie), aby można było uznać, że doszło do wypełnienia przesłanki opuszczenia lokalu na użytek wymienionego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., II OSK 1897/10, opubl. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 314/11, oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 919/10 – oba wyroki opubl. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem miejsca pobytu stałego jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 277/08, opubl. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Samo przebywanie przez stronę postępowania w innym lokalu nie świadczy jeszcze o zamiarze trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 237/10, opubl. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przywołane powyżej poglądy judykatury Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
W ocenie Sądu orzekający w sprawie organ II instancji w sposób dogłębny zanalizował sytuację I. P. pod kątem oceny, czy jej zachowanie stanowiło trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu. Organ II instancji w sposób prawidłowy ocenił zebrany materiał dowodowy, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że opuszczenie przez I. P. budynku przy ul. G w K nie miało charakteru trwałego i dobrowolnego. Przebywała ona wprawdzie w lokalu przy ul. K w P, gdzie dokonała zameldowania na pobyt czasowy, jednak w sposób regularny korzystała także z budynku przy ul. G w K. Co prawda korzystanie to napotykało na trudności związane z trwającym pomiędzy nią a P. P. konfliktem, jednak nie można przyjąć, aby I. P. wskutek tego konfliktu zrezygnowała definitywnie z zamieszkania w stanowiącym współwłasność budynku. Podejmowała ona wszak działania mające na celu zapewnienie jej możliwości korzystania z budynku. W szczególności złożyła ona w toczącym się przed Sądem Rejonowym postępowaniu o podział majątku wspólnego wniosek o wydanie postanowienia zabezpieczającego odnośnie uregulowania sposobu korzystania z nieruchomości położonej w K przy ul. G, w następstwie czego Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r. przydzielił I. P. do wyłącznego korzystania pokój usytuowany na półpiętrze w powyższym budynku, wraz z prawem do korzystania z kuchni i łazienki, a także nakazał P. P. wydanie I. P. kluczy do drzwi wejściowych budynku.
Skarżący twierdzi, że zameldowanie na pobyt czasowy w P wynika wyłącznie z faktu, że I. P. nie może dokonać zameldowania pod powyższym adresem, ponieważ nie jest właścicielem tej nieruchomości. Odnosząc się do tego twierdzenia skarżącego należy zaznaczyć, że przepis art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie uzależnia możliwości zameldowania osoby fizycznej na pobyt stały (albo na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące) w danym lokalu od przysługiwania jej własności tego lokalu. W świetle wymogów tego przepisu wystarczy przedłożenie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu, którym to dokumentem może być umowa cywilno-prawna (np. umowa użyczenia, najmu), wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu.
Odnosząc się do okoliczności zameldowania I. P. na pobyt czasowy w lokalu przy ul. K w P wypada także wskazać, iż nie może być takiej sytuacji, że organy administracji publicznej, nie kwestionując prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy, w takim (czasowym) zameldowaniu i zamieszkaniu dostrzegają fikcyjność zameldowania na pobyt stały z uwagi na brak realizacji tak zwanego centrum życiowego. Zameldowanie czasowe – jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie – stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu. Nie ma wówczas znaczenia, czy strona nadal korzysta z mieszkania, w którym jest na stałe zameldowana czy też nie korzysta (tak wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 263/06, oraz z dnia 16 grudnia 2011 r., II OSK 1897/10 – oba opubl. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę P. P., orzekając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło