III SA/Kr 1274/18

WyrokWSA w Krakowie2019-02-14

Skład orzekający: Janusz Bociąga, Bożenna Blitek, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która umieściła reklamę w pasie drogowym, korzystając z istniejącej konstrukcji reklamowej na zasadzie użyczenia, jest stroną postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która umieściła reklamę w pasie drogowym, nawet korzystając z istniejącej konstrukcji na zasadzie użyczenia, jest stroną postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Reklama, rozumiana jako nośnik informacji wizualnej wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, stanowi całość, która zajmuje pas drogowy. Podmiot, który faktycznie zajmuje pas i jest sprawcą czynu objętego sankcją, jest adresatem decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na K. T. za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie dwustronnej tablicy reklamowej. K. T. kwestionował swoją legitymację procesową, twierdząc, że nie jest właścicielem konstrukcji reklamowej, a jedynie korzystał z niej na zasadzie użyczenia. Organy administracji uznały go za stronę postępowania, wskazując, że to on umieścił reklamę i czerpał z niej korzyści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. T.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Krystyna Kutzner Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 października 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania K. T. od decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2018 r. nakładającej na K. T. karę pieniężną w wysokości 17 929, 30 złotych za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ul. N nr [...] (działka nr [...] obr. [...] K) powierzchnią reklamową o treści "[...]" od 27 lipca 2016 r. do 4 lipca 2017 r. działając na podstawie art. 40 ust. 6 i 12 w zw. z art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] w sprawie przyjęcia i ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały Rady Miasta z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz.Urz. Woj. z 2017 r. poz. 3020) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny. Podczas kontroli ul. N w dniu 27 lipca 2016 r. stwierdzono zajęcie pasa drogowego przez urządzenie reklamowe dwustronne o treści "[...]" o wymiarach 1, 80 m x 0,60 m, pow. całkowita 2, 16 m2, zamontowane prostopadle do fasady budynku nr 5 (działka nr [...] obr. bez zezwolenia zarządcy drogi. Powyższe udokumentowano protokołem oględzin pasa drogowego oraz na wykonanych podczas kontroli fotografiach. Wymiary urządzenia reklamowego ustalone zostały na podstawie pomiaru przy pomocy taśmy mierniczej. Ustalono, że reklama należy do K. T. Działka nr [...] obr. [...] K w ewidencji gruntów jest oznaczona symbolem dr co oznacza, że stanowi pas drogowy drogi publicznej, ul. N w zarządzie ZIKiT. Pismem z dnia 27 lipca 2016 r. strona została wezwana do usunięcia natychmiastowego urządzenia reklamowego. Wezwanie ponowiono 7 grudnia 2016 r., lecz strona nie zastosowała się do wezwania. W związku z brakiem reakcji strony wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Strona została poinformowana o możliwości czynnego udziału w postępowaniu, jak również o konsekwencjach wynikających z utrzymywania urządzenia reklamowego w pasie drogowym. W dniu 20 lutego 2017 r. przeprowadzono ponownie kontrolę pasa drogowego z udziałem K. T., który oświadczył, że napisy jego firmy zostały umieszczone na urządzeniu będącym własnością współwłaścicieli lokalu P. J. i M. J. Organ l instancji uznał, że przedmiotowe urządzenie reklamowe znajdowało się bez zezwolenia w pasie drogowym i mając na uwadze czas zajęcia pasa drogowego oraz powierzchnię obustronnej reklamy oraz stawki karzą zajęcie pasa drogowego, nałożono na K. T. karę pieniężną. Od powyższej decyzji K. T. złożył odwołanie. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 K.p.a. przez nieprawidłowe ustalenie strony postępowania i wymierzenie jej kary pieniężnej mimo, że nie jest ona właścicielem konstrukcji reklamowej, której dotyczy postępowanie. Według odwołującego z orzecznictwa wynika, że stroną postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie reklamy w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia jest właściciel reklamy (banneru), a kwestii legitymacji do bycia stroną postępowania o nałożenie sankcji o charakterze publicznoprawnym wynikającej z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa nie można zmienić w drodze umowy. Odwołujący nie jest ani właścicielem nieruchomości, ani banneru reklamowego, lecz korzystał z niego na zasadzie użyczenia na podstawie umowy z dnia 14 sierpnia 2012 r. Podczas przeprowadzonej dnia 20 lutego 2017 r. kontroli pasa drogowego przez przedstawicieli ZIKiT poinformował, że nie jest właścicielem spornego banneru i nie umieścił go w tym miejscu. Zarzucił także naruszenie art.40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych przez stwierdzenie zajęcia pasa drogowego drogi gminnej ul N w K pod powierzchnię reklamową o treści "[...]" w sytuacji, w której do zajęcia pasa drogowego nie doszło oraz naruszenie art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych przez brak wykazania umieszczenia reklamy na ścianie budynku przez cały okres, za który naliczono karę pieniężną oraz nieprawidłowe ustalenie wysokości kary pieniężnej. Podniósł, że sporny banner posiadał wymiary 0,8 m (wysokość) i O, 4 m (szerokość) co daje 0.32 m2 biorąc pod uwagę dwie strony, a zatem kara powinna być policzona - przy zaokrągleniu - za 1 m2 i wynosić 830, 06 złotych za 1 m2, zaś jej dziesięciokrotność 8 300, 06 złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji jest art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z powołanym przepisem za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządca drogi wymierza administracyjną karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego. W przedmiotowej sprawie należy zbadać, czy po pierwsze doszło do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, po drugie w razie pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie ustalić osobę sprawcy zajęcia pasa drogowego oraz po trzecie ustalić wysokość administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Okoliczność, że obszar, w którym znajdowała się reklama stanowi pas drogowy została potwierdzona dokumentacją kartograficzną w aktach sprawy (karta 36). Zatem umieszczenie reklamy w pasie nad powierzchnią gruntu stanowiącego pas drogowy stanowi zajęcie pasa drogowego. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że począwszy od 27 lipca 2016 r. w przestrzeni pasa drogowego ul. N w K znajdowała się dwustronna tablica reklamowa "[...]" (dowód protokół z dnia 27 lipca 2016 r, karta nr 1). Obecność reklamy w pasie drogowym potwierdzają protokoły z 1 sierpnia 2016 r, 12 października 2016 r. , 19 października 2016 r. 6 grudnia 2016 r, 4 stycznia 2017 r. 16 stycznia 2017 r., 24 stycznia 2017 r., 9 lutego 2017 r. , 20 lutego 2017 r., 21 lutego 2017 r, 4 lipca 2017 r. (protokoły znajdują się w aktach sprawy). Jednocześnie organ l instancji ustalił, że nie wydawano zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zatem reklama umieszczona została w pasie drogowym bez zezwolenia. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie adresata decyzji o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Wątpliwości dotyczą tego, czy adresatem decyzji jest podmiot reklamujący się, czy właściciel tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego. Definicja reklamy zawarta została w art. 4 pkt 23 powołanej na wstępie ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z powołanym przepisem reklama to umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 i 1926), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Tablica reklamowa, zgodnie z art. art. 2 pkt 16b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Z kolei urządzenie reklamowe, w świetle art. 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Przytoczona legalna definicja reklamy jest jasna, zrozumiała i nie budzi poważniejszych wątpliwości, co do znaczenia poszczególnych jej elementów (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r, sygn. akt II GSK 252/11). W oparciu o tę regulację trafnie przyjmuje się, że z normatywnego pojęcia reklamy wynika, że jej istota zawiera się w kierowanych na zewnątrz treściach, podanych w dowolnej wizualnej formie, a nie w rodzaju konstrukcji, na której te treści są prezentowane (v. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 71/08, z dnia 9 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 740/08, z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 560/08, z dnia 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 803/10 (treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie). Dlatego też w świetle tej definicji okoliczność, że umieszczenie reklamy następuje nie na "własnych" elementach konstrukcyjnych, lecz z wykorzystaniem już istniejących w pasie drogowym nośników (w przedmiotowej sprawie tablica) nie powoduje, iż sama reklama (nośnik informacji wizualnej) nie zajmuje pasa drogowego. Nie ulega zatem wątpliwości, że baner materiałowy zawierający informację wizualną, umieszczony na tablicy reklamowej ma charakter reklamy - w rozumieniu powołanego art. 4 pkt 23 u.d.p. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że Strona nie była właścicielem tablicy reklamowej, ani nieruchomości, na której znajdowała się tablica, lecz korzystał z tablicy reklamowej na zasadzie użyczenia na podstawie umowy. Jednak korzyści z umieszczenia reklamy jako wizualnego nośnika informacji czerpał podmiot reklamujący się Pan K. T. prowadzący działalność w zakresie renowacji i konserwacji [...] (karta 35). Wobec powyższego zajęcie pasa drogowego nastąpiło przez Pana K. T., który w tym pasie, bez zgody zarządcy drogi, umieścił reklamę, co w pełni odpowiada treści art. 4 pkt 23 u.d.p. Powyższe pozostaje także w zgodzie ze stanowiskiem NSA Wyrażonym w wyroku z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. II GSK 718/16. Podkreślić należy, że pusty banner reklamowy nie byłby reklamą i ewentualnie jego umieszczenie w pasie drogowym powinno być oceniane jako inna kategoria, gdyż nie spełniałby swojej funkcji jako reklamy. Z przeprowadzonych przez ZIKiT czynności kontrolnych wynika, że przedmiotowa reklama miała wymiary 0,6 x 1,80 m i była dwustronna. Wobec tego powierzchnia reklamowa na potrzeby ustalenia administracyjnej kary pieniężnej wynosiła 2, 16 m2, zaś okres zajęcia pasa drogowego to 343 dni (od 27 lipca 2016 r. do 4 lipca 2017 r.). Wyliczenia te zostały zawarte w skarżonej decyzji. Kwestionowany przez odwołującego rozmiar tablicy Kolegium podało weryfikacji. Jako dowód w sprawie prawidłowo przyjęto protokół sporządzony w obecności Strony, gdzie i wymiar tablicy reklamowej został określony jako 0.6 m x 1.80 m (karta nr 21). Niekwestionowanym faktem jest, że powierzchnia reklamowa była dwustronna, a zatem powierzchnia reklamy to 1, 08 m2 x 2 = 2, 16 m2. Nie znajdują natomiast oparcia w materiale dowodowym twierdzenia odwołującego, jakoby wymiary banneru reklamowego wynosiły 0,8 m (wysokość) i 0, 4 m (szerokość). Jeśli chodzi o ustalenie czasu zajmowania pasa drogowego, to bezsprzecznie kolejne protokoły potwierdzają jego obecność: z dnia 27 lipca 2016 r., 1 sierpnia 2016 r, 12 i 19 października 2016 r. 6 grudnia 2016 r, 4, 16 i 24 stycznia 2017 r, 9, 20 i 21 lutego 2017 r., 4 lipca 2017 r. Między 21 lutego a 4 lipca 2017 r. brak jest protokołów, jednakże z akt sprawy wynika, że w tym okresie prowadzone było postępowanie wyjaśniające w sprawie, początkowo wobec właściciela tablicy reklamowej M. J., a po ustaleniu właściciela reklamy, wobec K. T. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Krakowie wniósł K. T. zarzucając naruszenie art. 28 K.p.a. przez nieprawidłowe określenie strony decyzji, bowiem nie jest i nie był właścicielem konstrukcji reklamowej, której dotyczyło przedmiotowe postępowanie. Ponadto zarzucił naruszenie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych przez jego zastosowanie w sytuacji, w której do naruszenia pasa drogowego w istocie nie doszło. Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił naruszenie art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych przez niewykazanie umieszczenia reklamy na ścianie budynku przez cały czas, za który naliczono karę pieniężną oraz nieprawidłowe określenie wysokości kary pieniężnej, jak również naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, a w szczególności błędne ustalenie strony postępowania, niewykazanie powierzchni zajęcia pasa oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w rezultacie nieprawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego, co skutkowało nieprawidłowym uzasadnieniem decyzji i związaną z tym wadliwością decyzji. Zarzucił również naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia opartego na dowolnie przyjętym stanie faktycznym i w konsekwencji naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postepowania bądź uchylnie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej jako: P.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały zaś wymienione w art. 145 § 1 P.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją SKO z dnia 19 października 2018 r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 40 ust. 12 pkt. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, którym mowa w ust. 2 pkt 3 (m.in. umieszczenia w pasie drogowym reklam) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m 2 pasa drogowego (ust. 6). W przedmiotowej sprawie nie jest sporne funkcjonowanie w pasie drogowym drogi nośnika reklamowego z umieszczoną na nim reklamą. Fakt ten organy ustaliły i wykazały na podstawie załączonych map oraz na podstawie kontrolnego pomiaru reklamy. Obecność reklamy w pasie drogowym potwierdzają protokoły z 1 sierpnia 2016 r, 12 października 2016 r., 19 października 2016 r. 6 grudnia 2016 r, 4 stycznia 2017 r. 16 stycznia 2017 r., 24 stycznia 2017 r., 9 lutego 2017 r. , 20 lutego 2017 r., 21 lutego 2017 r, 4 lipca 2017 r. (protokoły znajdują się w aktach sprawy). Jednocześnie organy ustaliły, że nie wydawano zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zatem reklama umieszczona została w pasie drogowym bez zezwolenia. Ustalono również wymiary urządzenia reklamowego - 1, 80 m x 0,60 m, pow. całkowita 2, 16 m2, zamontowane prostopadle do fasady budynku nr [...] (działka nr [...] obr. Powyższe udokumentowano protokołem oględzin pasa drogowego oraz na wykonanych podczas kontroli fotografiach. Wymiary urządzenia reklamowego ustalone zostały na podstawie pomiaru przy pomocy taśmy mierniczej. Ustalono, że reklama należy do K. T. Działka nr [...] obr. [...] K w ewidencji gruntów jest oznaczona symbolem dr co oznacza, że stanowi pas drogowy drogi publicznej, ul. N w zarządzie ZIKiT. Zasadniczym zarzutem skarżącego było to, że organ administracji wymierzył kare pieniężną niewłaściwemu adresatowi. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych reklama to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Podzielić należy pogląd, że przytoczona legalna definicja reklamy jest jasna, zrozumiała i nie budzi poważniejszych wątpliwości, co do znaczenia poszczególnych jej elementów (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 252/11). Na tle tej regulacji trafnie przyjmuje się, że z normatywnego pojęcia reklamy wynika, że jej istota zawiera się w kierowanych na zewnątrz treściach, podanych w dowolnej wizualnej formie, a nie w rodzaju konstrukcji, na której te treści są prezentowane (v. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 71/08, z dnia 9 lutego 2009r sygn. akt II GSK 740/08, z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 560/08, z dnia 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 803/10. W świetle tej definicji okoliczność, że umieszczenie reklamy następuje nie na "własnych" elementach konstrukcyjnych, lecz z wykorzystaniem już istniejących w pasie drogowym nośników (w przedmiotowej sprawie metalowej konstrukcji ) nie powoduje, iż sama reklama (nośnik informacji wizualnej) nie zajmuje pasa drogowego. Reklama, bowiem w rozumieniu ustawy o drogach publicznych to bryła, na którą składają się: zmaterializowany nośnik informacji wizualnej, elementy konstrukcyjne i zamocowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie II GSK 812/08, treść wszystkich orzeczeń dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Takie też stanowisko zaprezentował w zaskarżonej decyzji organ. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że plakat (baner) zawierający informację wizualną umieszczony na konstrukcji metalowej ma charakter reklamy - w rozumieniu powołanego art. 4 pkt 23 u.d.p. Podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że organ prawidłowo ustalił, iż decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej została skierowana do właściwego podmiotu, będącego stroną w sprawie, a mianowicie skarżącego. Zajęcie bowiem pasa drogowego nastąpiło przez skarżącego, który w tym pasie, bez zgody zarządcy drogi, umieścił reklamę, w pełni odpowiadającą treści art. 4 pkt 23 u.d.p. Zgodnie zaś z art. 40 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w sprawie - zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenia tego wymaga także umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (ust. 2 pkt 3). Na podstawie z kolei art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, zarządca drogi - w drodze decyzji administracyjnej - wymierza karę pieniężną w wysokości 10-krotności obowiązującej opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6 i taka też opłata, zgodnie z ust. 6 cytowanego przepisu, została w sprawie wymierzona. Zgodnie z art. 40 ust. 6 ustawy opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3 (umieszczenie reklamy), ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego. Jeszcze raz podkreślić należy, że stroną postępowania w przedmiocie zajęcia pasa drogowego, a zatem podmiotem zobowiązanym do uzyskania stosownego zezwolenia na zajęcie oraz podmiotem obciążonym karą za brak takiego zezwolenia, jest właściciel czy też tak jak w niniejszym przypadku dysponent obiektu umieszczonego w pasie. Jest on stroną stosunku publicznoprawnego w relacjach z organem administracji/zarządcą drogi, w tym biernie legitymowanym w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej prowadzonym na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. Podkreślić przy tym należy, że pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. wyjaśnił, że skarżący z chwilą użyczenia lokalu odebrał lokal wraz z umieszczoną już tam reklamą przez właściciela nieruchomości. Baner przynależał zatem do przedmiotowej nieruchomości. Skarżący nie musiał występować o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego skoro otrzymał lokal wraz z reklamą. Jednocześnie pełnomocnik wyraźnie zaznaczył, że treść reklamy sporządził i umieścił skarżący. W przedmiotowej sprawie znamienne jest również to, że w protokole z dnia 20 lutego 2017 r. skarżący oświadczył, że wraz z wynajęciem lokalu administracja posesji ul. N użyczyła mu istniejący kaseton do umieszczenia informacji o prowadzonej przez niego działalności. Zatem osobą, która umieściła reklamę o przedmiotowej treści w pasie drogowym jest bez wątpienia skarżący. Opłata za zajęcie pasa drogowego i kara pieniężna za to zajęcie bez zezwolenia nakładana jest na podmiot, który faktycznie zajmuje pas, a zarazem jest sprawcą czynu objętego sankcją kary pieniężnej. W sprawie prawidłowo ustalono, że skarżący jest stroną podjętego postępowania i adresatem wydanych decyzji. Rozumienie reklamy, jako nośnik informacji wizualnej wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, było przedmiotem wcześniejszych uwag. Zatem należało uznać za nietrafne stwierdzenie skarżącego, że opłata powinna być naliczona według powierzchni samej informacji wizualnej (naklejonego plakatu reklamowego). Decyzja nakładająca opłatę na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy nie ma charakteru uznaniowego, lecz stanowi wykonanie bezwzględnej dyspozycji wskazanej w ustawie, przy zaistnieniu określonych w niej okoliczności. Nadto o umieszczeniu reklamy w pasie drogowym decyduje jej zlokalizowanie w przestrzeni nad wydzielonym pasem drogowym w taki sposób, że jest ona widoczna dla użytkowników drogi. Sporna reklama bez wątpienia była widoczna dla użytkowników drogi (vide dokumentacja fotograficzna reklamy). Reasumując należało uznać w tej sprawie, że organ administracji rozpatrzył całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i prawidłowo go ocenił w kontekście przesłanek nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego przez skarżącego. Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia. Z tych też powodów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło