III SA/Kr 1421/25

WyrokWSA w Krakowie2026-03-19

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia WSA Waldemar Michaldo, Sędzia WSA Grzegorz Klimek (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w sprawie roszczeń byłego funkcjonariusza Policji, jeśli jego pismo inicjujące miało charakter przedsądowego wezwania do zapłaty i wyraźnie wskazywało na zamiar dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne, uznając, że pismo byłego funkcjonariusza Policji miało charakter przedsądowego wezwania do zapłaty i wyraźnie wskazywało na zamiar dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej, a nie na wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego. Organ administracji nie był uprawniony do samodzielnego kwalifikowania tego pisma jako wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego i prowadzenia postępowania wbrew woli strony.
Stan faktyczny
Były funkcjonariusz Policji wystąpił z pismem zatytułowanym "Wezwanie do zapłaty" skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji, domagając się wyrównania uposażenia i innych świadczeń. Organ I instancji wydał decyzję odmawiającą wypłaty, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. Skarżący w odwołaniu i skardze konsekwentnie twierdził, że właściwa jest droga postępowania cywilnego, a nie administracyjnego, i że nie wnosił o wszczęcie postępowania administracyjnego. Skarżący poinformował również o złożeniu pozwu do sądu powszechnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umarza postępowanie administracyjne oraz zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz Skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie WSA Waldemar Michaldo WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2025 r. nr 28/ZW2023-O/2025 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia oraz innych świadczeń I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz Skarżącego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 22 sierpnia 2025 r. nr 28/ZW2023-O/2025 Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie (dalej również jako: Komendant, Organ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2025 r. poz. 636), po rozpatrzeniu odwołania K.G. (dalej również jako: Strona, Skarżący), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. nr 9/2025 z dnia 3 lipca 2025 r. w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 r., wyrównania świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. 1. Pismem z dnia 26 maja 2025 r. K.G. wystąpił z wezwaniem do zapłaty wyrównania: 1) uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku, 2) świadczenia za długoletnią służbę przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku, 3) nagrody rocznej za 2023 rok, 4) odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w Policji, 5) ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. W uzasadnieniu pisma Strona wskazała, że wymienione należności powinny zostać obliczone z uwzględnieniem wzrostu uposażeń policjantów, który nastąpił od dnia 1 marca 2023 r., tj. przy zastosowaniu kwoty bazowej wynikającej z ustawy budżetowej na 2023 rok oraz mnożników kwoty bazowej wynikających z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Powyższe wezwanie – skierowane do Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie – zostało przekazane zgodnie z właściwością, na podstawie art. 19 i 65 § 1 k.p.a., Komendantowi Powiatowemu Policji w S. Strona została bowiem zwolniona ze służby w Policji z dniem 24 lutego 2023 r. na podstawie rozkazu personalnego nr 31/2023 Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia 10 lutego 2023 r. 2. Komendant Powiatowy Policji w S. decyzją nr 9/2025 z dnia 3 lipca 2025 r. odmówił Stronie wypłaty wyrównania uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku, wyrównania świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji przyjął, że świadczenia pieniężne związane z odejściem funkcjonariusza ze służby mają charakter jednorazowy i przysługują w związku z ustaniem stosunku służbowego. Nie jest to świadczenie okresowe, które może podlegać korektom w czasie, lecz jest to świadczenie zamknięte w czasie i oparte o ściśle określony stan faktyczny i prawny. Organ administracji publicznej jest związany przepisem prawa w jego brzmieniu obowiązującym w chwili powstania obowiązku świadczenia, niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych – wniosek strony o wyrównanie uposażenia, wyrównanie świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównanie świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji nie znajduje zatem uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. 3. W odwołaniu od powyższej decyzji Strona wskazała, że w zakresie wezwania do zapłaty z dnia 26 maja 2025 r., skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji, nie zachodzi potrzeba prowadzenia postępowania administracyjnego, jak również wydania decyzji administracyjnej. Tryb postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania w sprawie wezwania do zapłaty, gdyż roszczenia mają charakter cywilno-prawny, a właściwym trybem rozwiązania sprawy jest droga postępowania sądowego o zapłatę przed sądem powszechnym. Dlatego żaden z przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji nie uzależni wypłaty poszczególnych składników uposażenia funkcjonariusza od wydania przez jakikolwiek organ decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Ponadto Skarżący zarzucił naruszenie konstytucyjnej zasady równość wobec prawa (art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) poprzez nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji funkcjonariuszy odchodzących na emeryturę przed 1 marca 2023 r. i po tej dacie, a także zaniżenie wszystkich świadczeń wypłacanych odwołującemu z tytułu pozostawania w służbie w tych miesiącach, zaniżenia świadczeń związanych z przejściem na emeryturę, jak również zaniżeniem samej wysokości świadczeń emerytalnych, opartych o świadczenia otrzymane za ostatni miesiąc służby w Policji. Wskutek nieobjęcia funkcjonariuszy odchodzących ze służby w miesiącach styczniu i lutym 2023 roku mechanizmem wyrównania należnego im uposażenia, funkcjonariusze ci zostali potraktowani mniej korzystnie, niż ich koledzy, którzy odeszli na emeryturę zaledwie 1 dzień później (1 marca 2023 r. lub później). W związku z powyższym Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej w całości decyzji poprzez wypłatę kwot wskazanych w wezwaniu do zapłaty z dnia 26 maja 2025 r., na podstawie którego wszczęto postępowanie. 4. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 22 sierpnia 2025 r. Na wstępie Komendant po zbadaniu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej podkreślił, że Skarżący domaga się wypłaty należności związanych ze stosunkiem służbowym w Policji za okres, gdy pozostawał w stosunku służbowym (uposażenie wraz z dodatkami o charakterze stałym za miesiące styczeń i luty 2023 roku, świadczenie z długoletnią służbę) bądź uprawnienie do tych należności nabył w związku ze zwolnieniem ze służby (odprawa, ekwiwalent urlopowy, nagroda roczna). Stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny, a kwestie z niego wynikające są rozstrzygane w trybie k.p.a., także po rozwiązaniu stosunku służbowego. Sprawy dotyczące uposażenia funkcjonariuszy należą do tzw. spraw osobowych policjantów, które uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2023 r. poz. 2269). Zgodnie z jego § 3 ust. 1 pkt 2 i 13, do zakresu spraw osobowych policjantów należą sprawy mianowania, wyznaczenia lub powołania na stanowisko służbowe, zwolnienia lub odwołania z tego stanowiska oraz należnego na nim uposażenia, a także ustalanie prawa do nagrody rocznej. Z kolei na podstawie § 19 ust. 1 rozporządzenia, nawiązanie, zmiana i rozwiązanie stosunku służbowego następuje przez wydanie rozkazu personalnego, przybierającego formę decyzji administracyjnej, a to wobec treści § 19 ust. 2 rozporządzenia, nakazującego stosować do postępowania w tym zakresie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. To samo dotyczy rozstrzygania żądań funkcjonariuszy zwolnionych ze służby, jeżeli wynikają ze stosunku służbowego. Sprawy których przedmiotem były wnioski o wypłacenie wyrównania uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku, wyrównania świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji dla funkcjonariuszy zwolnionych przed dniem 1 marca 2023 roku, na podstawie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2666 z późn. zm.; dalej również jako ustawa okołobudżetowa) oraz § 1 i 2 rozporządzenia z dnia 28 lutego 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 385) zmieniającego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, były już rozpoznawane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie oraz inne organy Policji w trybie k.p.a. Decyzje te podlegają kontroli sądu administracyjnego. Komendant stoi na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie czynność materialno-techniczna ponownego naliczenia i wypłaty wyrównania: uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku, świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji – o co wzywa Strona w swoim wystąpieniu z dnia 26 maja 2025 roku – nie może zostać zrealizowana ze względu na brak podstawy prawnej. Z kolei odmowa wypłacenia takiego wyrównania winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy organ pierwszej instancji – na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu ww. orzeczenia z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, odnoszącego się do zagadnienia ekwiwalentu urlopowego. W ocenie Komendanta organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące przed dniem 1 marca 2023 r. przepisy odnoszące się do wysokości kwoty bazowej oraz mnożników kwoty bazowej i wobec braku możliwości naliczenia i wypłaty wyrównania uposażenia i świadczeń pieniężnych policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 1 marca 2023 r. słusznie wydał decyzję odmawiającą wnioskowanego przez nią wyrównania. Dalej Organ wskazał, że stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Skarżący został zwolniony ze służby z dniem 24 lutego 2023 r. Policjant otrzymał uposażenie za miesiące styczeń i luty 2023 roku oraz świadczenia pieniężne przysługujące mu w związku z pełnioną służbą (za długoletnią służbę, nagroda roczna) oraz w związku ze zwolnieniem ze służby (odprawa, ekwiwalent urlopowy), naliczone zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w terminie ich wypłaty. Policjantowi nie wypłacono natomiast świadczenia za długoletnią służbę. W ocenie Komendanta odmowa wypłaty jego wyrównania jest zasadna, jednakże z innego powodu, niż opisany w uzasadnieniu tej decyzji. Świadczenie za długoletnią służbę zostało wprowadzone do ustawy o Policji na podstawie art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 roku o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem świadczenia za długoletnią służbę (Dz.U. z 2023 r. poz. 347), poprzez dodanie przepisu art. 120d. Zgodnie z art. 20 ustawy nowelizującej, przepis wprowadzający świadczenie za długoletnią służbę wszedł w życie z dniem 1 marca 2023 r. Przedmiotowa świadczenie nie przysługiwało zatem w ogóle policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 1 marca 2023 r. – co ma miejsce w niniejszej sprawie. Bezzasadnym jest więc żądanie jego ustalenia oraz wypłaty (w tym wypłaty wyrównania – o co wnosi Skarżący w swoim "wezwaniu do zapłaty "). Komendant wyjaśnił, że stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 roku (Dz.U. z 2023 r. poz. 256), zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 roku o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1533) ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w wysokości 1.740,64 zł. Z kolei zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej, kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 roku do dnia 31 grudnia 2023 roku. Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia 28 lutego 2023 roku stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 roku (Dz.U. z 2022 r. poz. 270), tj. w przypadku żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w wysokości 1.614,69 zł. Problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza Policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w roku 2023 regulują zatem ustawa budżetowa na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. oraz ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Powyższe przepisy wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1.740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. utrzymują w mocy kwotę bazową w wysokości 1.614,69 zł ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. Ponadto na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat. od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2023 r. poz. 385), które weszło w życie z dniem 1 marca 2023 r. (§ 2 tego rozporządzenia), zmianie uległy stawki uposażenia zasadniczego wyrażone w postaci mnożników kwoty bazowej, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...). Rozporządzenie to wprowadziło podwyżkę uposażeń zasadniczych policjantów, jednakże skutki prawne tej podwyżki powstały dopiero od dnia wejścia w życie tego aktu prawnego, tj. od dnia 1 marca 2023 r. W ocenie Organu brzmienie powołanych przepisów oraz czas ich wejścia w życie, nie pozostawia wątpliwości co do wysokości uposażenia zasadniczego ustalonego Stronie za miesiące styczeń i luty 2023 roku. Natomiast pozostałe świadczenia wymienione w punktach 2-5 zostały obliczone w oparciu o wysokość tego uposażenia należnego Stronie w dniu zwolnienia ze służby w Policji. Organ I instancji dokonał zatem prawidłowej interpretacji przepisów odnoszących się do zasad naliczania funkcjonariuszowi uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku oraz pozostałych ww. świadczeń pieniężnych – zostały one naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym z ustawą o Policji (z zastrzeżeniem odnoszącym się do świadczenia za długoletnią służbę, co zostało już wcześniej wyjaśnione wcześniej). Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wskazano, że argumentacja dotycząca nierównego traktowania funkcjonariuszy (którzy odeszli ze służby przed dniem 1 marca 2023 r. w porównaniu do tych, którzy służbę pełnili w tym dniu lub później) nie może mieć wpływu na treść niniejszej decyzji, ponieważ brak jest przepisu, który nakładałby na organ obowiązek wyrównania uposażenia oraz pozostałych przedmiotowych świadczeń należnych byłemu funkcjonariuszowi w odniesieniu do podwyższonej kwoty bazowej lub mnożników, jeżeli funkcjonariusz nie pełnił już służby w czasie, gdy nowe regulacje płacowe weszły w życie. Przeciwnie, obowiązkiem organu administracji działającego na podstawie przepisów prawa (tj. zgodnie z art. 6 k.p.a.) jest odmowa przyznania świadczenia lub jego wyrównania, jeśli nie znajduje to oparcia w ustawie lub innym obowiązującym akcie prawnym. Organy Policji nie uprawnione do wprowadzania mechanizmów kompensacyjnych w drodze decyzji administracyjnych w oparciu o pozaprawne względy słusznościowe lub równościowe – takie działanie byłoby sprzeczne z zasadą legalizmu zawartą w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z powodu dyskryminacji przez art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, ponieważ wypłacając uposażenie, płatnik nie ma możliwości dowolnego kształtowania jego wysokości, ani tym bardziej przesądzania o niekonstytucyjności przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Podwyżki nie mogą być przyznane w inny sposób, niż wynika to z przepisów prawa. Płatnik nie ma również możliwości podwyższenia uposażenia policjantom, których ustawodawca nie przewidział w ustawie budżetowej i "okołobudżetowej " na rok 2023. Z konstytucyjnej zasady równości wobec prawa nie można więc wywodzić obowiązku wydania przez organ decyzji niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, które są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości prawnych. 5.1. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. Naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, tj.: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 oraz § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów – poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Organu I Instancji, a to z uwagi na brak podstawy prawnej do wydania rozkazu personalnego o ustaleniu wysokości uposażenia oraz z uwagi na brak posiadania przez Skarżącego statusu funkcjonariusza Policji w momencie wydawania decyzji; 2. Naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku zebrania całości materiału dowodowego oraz braku jego wszechstronnej oceny, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez Skarżącego w celu wykazania przesłanek do wypłaty żądanych należności nie zostały przez niego wykazane; b) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu Skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu podnoszonych przez Skarżącego argumentów natury prawnej w zakresie jego dyskryminacji dokonanej drogą ustawową; 3. Naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 99 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 41 ust. 1-3 ustawy okołobudżetowej na rok 2023 w zw. z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – poprzez nieprawidłowe uznanie, że z ww. przepisów nie wynika, by Skarżącemu należała się wyplata zaniżonego uposażenia. Mając powyższe na uwadze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz zobowiązanie Komendanta Powiatowego Policji w S. do wydania decyzji przyznającej Skarżącemu podwyżkę uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 roku. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. 5.2. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje 6.1. Odnosząc się na wstępie do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. 6.2. Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. 6.3. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy drogi jaka jest właściwa do dochodzenia roszczeń, których spełnienia domaga się Skarżący. To znaczy, czy w sprawie tych roszczeń właściwa jest droga postępowania administracyjnego oraz w konsekwencji sądowoadministracyjne (jak twierdzą organy obydwu instancji), czy też właściwa jest droga postępowania cywilnego, tj. dochodzenie roszczeń przed sądem powszechnym (jak konsekwentnie twierdzi Skarżący). W tym zakresie istnieją ogromne rozbieżności w orzecznictwie, zarówno sądów powszechnych, jak i sądów administracyjnych. Istnieją rozstrzygnięcia sądów powszechnych, które uznają się za niewłaściwe w sprawie i odrzucają pozwy byłych funkcjonariuszy różnych służb, których dotyczy artykuł 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy okołobudżetowej (przekazując je do rozpatrzenia organowi administracji). Sądowi są jednak znane również rozstrzygnięcia sądów powszechnych, które uznają cywilnoprawny charakter roszczeń byłych funkcjonariuszy (m.in.: postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie: z 30 września 2025 r., XXI Pz 101/25, z 14 października 2025 r., XXI Pz 103/25, z 19 listopada 2025 r., XIV Pz 85/25 czy z 27 listopada 2025 r., XIV Pz 96/25). Istnieją wreszcie orzeczenia, które przyznają świadczenia byłym funkcjonariuszom w stanach faktycznych tożsamych lub zbliżonych do stanu faktycznego będącego przedmiotem niniejszego postępowania. W tym zakresie można wskazać: wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 19 listopada 2025 r., IV P 149/25 (LEX nr 4026510) oraz wyrok Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 22 maja 2024 r., IV P 185/24, a także oddalający apelację od niego – a więc prawomocny – wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z 20 grudnia 2024 r., IV Pa 160/24 (LEX nr 3831001). W orzeczeniach tych wskazywano na niekonstytucyjność rozwiązań incydentalnych dotyczących kształtowania uposażeń funkcjonariuszy różnych służb mundurowych w roku 2023. W stosunku do tych służb istnieją bowiem odrębne ustawy (pragmatyki służbowe) regulujące ich prawa i obowiązki, natomiast ich sytuacja w spornym okresie została ukształtowana wspólnie za pomocą spornych przepisów incydentalnych, w szczególności art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy okołobudżetowej. Zatem poglądy orzecznictwa w tym zakresie wypowiedziane w sprawie przedstawiciela jednej ze służb mundurowych, których dotyczył ten przepis (art. 41 ustawy okołobudżetowej), można bezpośrednio odnosić do innych służb mundurowych objętych działaniem tego przepisu. Rozbieżności istnieją także w zakresie orzecznictwa sądów administracyjnych. Istnieją orzeczenia uznające drogę administracyjną za właściwą oraz jednocześnie oddalające skargi (m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 listopada 2025 r., II SA/Go 471/25; WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2025 r., VIII SA/Wa 285/25; WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2025 r.; III SA/Gd 364/25). W tym miejscu zaznaczyć jednak trzeba, że niektóre z nich (m.in. wyroki WSA w Łodzi z dnia 13 maja 2025 r., III SA/Łd 166/25 oraz z dnia 16 maja 2025 r., III SA/Łd 167/25) zapadły po prawomocnym odrzuceniu pozwu byłego policjanta przez sąd powszechny, zatem sądy administracyjne musiały skargę rozpoznać, gdyż inaczej były funkcjonariusz zostałby pozbawiony konstytucyjnego prawa do sądu. Istnieją wreszcie orzeczenia (m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2026 r., III SA/Łd 738/25) stwierdzające nieważność decyzji wydanych wobec byłych funkcjonariuszy. W tej grupie orzeczeń sądy stoją na stanowisku, że organy służb mundurowych mogą kształtować w drodze postępowania administracyjnego prawo do uposażenia jedynie funkcjonariuszy (np. Policji) pozostających w służbie (por. wyrok NSA z 24 września 2014 r., I OSK 1317/13). Po zwolnieniu ze służby były funkcjonariusz nie traci roszczeń z tytułu prawa do uposażenia lub innych świadczeń pieniężnych, o których mowa w rozdziale 9 ustawy o Policji, natomiast ich rozpoznanie nie następuje w ramach procedury administracyjnej, lecz sądowej przed sądami powszechnymi (por. uchwała SN z 26 stycznia 2006 r., III PZP 1/05, wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r., I OSK 1293/14, postanowienie WSA w Gliwicach z 19 października 2015 r., IV SAB/Gl 57/15, wyrok WSA w Białymstoku z 15 lipca 2021 r., IV SA/Bk 441/21, wyrok NSA z 2 września 2025 r., III OSK 1833/22). Powyższe przykłady wskazują dobitnie, że orzecznictwo w tej kwestii jest naprawdę rozbieżne, przy czym zaznaczyć należy, że z pewnością nie są to wszystkie możliwe rodzaje rozstrzygnięć, które zapadły w podobnych sprawach. Zaznaczyć również należy, że sprawy te toczyły się na skutek różnie sformułowanych wniosków stron, w szczególności niektórzy byli funkcjonariusze domagali się rozpatrzenia ich sprawy w drodze postępowania administracyjnego, a w konsekwencji i sądowoadministracyjnego, inni natomiast uważali, że właściwa jest droga postępowania cywilnego przed sądem powszechnym (o czym szerzej w punkcie 6.5. niniejszego uzasadnienia wyroku). 6.4. Przed przejściem do dalszych rozważań wskazać również należy, że komendanci Policji (zarówno powiatowy jak i wojewódzki) występują w obrocie prawnym w wielorakich rolach. W szczególności wymienić należy trzy z nich. Po pierwsze – występują jako dowódcy określonych jednostek służby mundurowej, a ich uprawnienia i obowiązki w tym zakresie reguluje w szczególności ustawa o Policji oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Po drugie – na gruncie prawa administracyjnego – występują jako organy administracji publicznej, o których mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego. Po trzecie – na gruncie prawa cywilnego – występują jako kierownicy jednostek budżetowych Skarbu Państwa. W tym zakresie mogą pozywać i być pozywani jako tzw. statio fisci Skarbu Państwa. 6.5. Jak już wspomniano wyżej sprawy w tożsamych zbliżonych stanach faktycznych były wszczynane na skutek różnie formułowanych wniosków (pism) byłych funkcjonariuszy. W niniejszej sprawie – zdaniem składu sądu rozpatrującego niniejszą skargę –były funkcjonariusz domaga się swoich roszczeń majątkowych, uważając że właściwa w tym względzie jest droga postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Przy czym – co również należy podkreślić – jego stanowisko jest niezmienne i konsekwentne od samego sformułowania pisma z dnia 26 maja 2025 r., aż do treści skargi. Zdaniem Sądu w piśmie z dnia 26 maja 2025 r. o takim stanowisku Skarżącego świadczą co najmniej trzy elementy. Po pierwsze – skierowanie go do Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie, a więc jednostki budżetowej (a nie do Komendanta jako organu administracji – vide punkt 6.4. niniejszego uzasadnienia wyroku). Po drugie tytuł pisma "Wezwanie do zapłaty". Jest to charakterystyczne pismo przedsądowe w postępowaniu cywilnym. Jeden ze sposobów pozasądowego rozwiązania sporu. Można oczywiście dywagować czy taki przedsądowy sposób rozwiązywania sporów cywilnych jest obowiązkowy. Jeśli jednak (potencjalny) powód go zastosował, to w sposób oczywisty wskazuje on na jego zamiary i (potencjalny) pozwany musi się liczyć z tym, że jeśli nie spełni żądań zawartych w ww. wezwaniu, najprawdopodobniej czeka go droga sporu sądowego. Po trzecie wreszcie – i najważniejsze (podkreślenie Sądu) – świadczy o tym ostatni akapit ww. pisma, czyli swoista sankcja ("groźba") zawarta w tym piśmie, charakterystyczna dla przedsądowego wezwania do zapłaty. W akapicie tym Skarżący wyraźnie stwierdza, że jeśli jego żądania majątkowe nie zostaną spełnione we wskazanym terminie (tu: 7 dni), zastrzega sobie prawo do wystąpienia na drogę postępowania cywilnego (podkreślenie Sądu). Zdaniem Sądu wszystkie te okoliczności uwzględniane łącznie jak i każda z osobna (w szczególności trzecia z nich) jasno wskazują na zamiar Strony dochodzenia swoich roszczeń w drodze postępowania cywilnego, przed sądem powszechnym. Co więcej – zdaniem Sadu – żaden z elementów ww. pisma nie wskazuje, że mogłoby ono stanowić wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego. Nie sposób zatem zrozumieć dlaczego i na jakiej podstawie organ (Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie) uznał, że stanowi on wniosek (żądanie) wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 k.p.a. i przesłał go – zgodnie z właściwością – do Komendanta Powiatowego Policji w S. (pismo z dnia 2 czerwca 2025 r.). Zdaniem Sądu – jak już wskazano wyżej – treść ww. pisma jest jasna. Jeśli jednak, mimo wszystko, organ miał wątpliwości powinien – na podstawie art. 64 § 2 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a. – wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania żądania zawartego w ww. piśmie (wezwaniu do zapłaty). Organ nie powinien samodzielnie – wbrew oczywistej treści pisma, a zatem wbrew woli wnioskodawcy – kwalifikować go jako rzekomy wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, a w konsekwencji wszczynać postępowanie administracyjne (rzekomo na wniosek) mimo braku wniosku o jego wszczęcie. 6.6. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania – na żądanie strony, czyli z inicjatywy podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a., albo z urzędu, a więc z inicjatywy organu. W przedmiotowej sprawie przepisy szczególne, w tym ustawa o Policji nie regulują tej kwestii odmiennie. Nie ulega wątpliwości, że niniejsze postępowanie mogło być wszczęte wyłącznie tylko na wniosek strony, bo w sprawie chodzi o realizację jej uprawnień, a nie obowiązków publicznoprawnych. Strona jest zatem wyłącznie ich dysponentem i od jej woli zależy czy je realizuje czy też nie (co dotyczy też wyboru drogi administracyjnej albo sądowej). Wniosek jest czynnością dyspozytywną strony. Organ administracji jest związany żądaniem strony, które wyznacza rodzaj i granice postępowania administracyjnego. Nie jest natomiast uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. Orzecznictwo i doktryna w tej materii są od lat ukształtowane. Sprawy, w których toczą się postępowania wszczynane w tych dwóch formach, są sobie wyraźnie przeciwstawiane, a w orzecznictwie akcentuje się, że niedopuszczalne jest mieszanie form wszczęcia postępowania i mających do nich zastosowanie regulacji procesowych, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak jak postępowania wszczętego z urzędu (por. M. Romańska w:Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. K. Knysiak-Sudyka, SIP LEX, tezy do art. 61). Podkreślić należy, że w sprawach, w których przepis prawa wymaga wniosku strony niedopuszczalne jest działanie przez organ z urzędu. W art. 61 § 2 k.p.a. przewidziano wprawdzie wyjątek od tej zasady, który jednak, co jasno wynika z akt sprawy i uzasadnienia obu decyzji, nie zachodził i nie był przez organy realizowany. W takim bowiem przypadku konieczna jest zgoda strony, która musi być uzyskana w toku postępowania przed wydaniem decyzji. Zgoda taka, jak się podkreśla, powinna mieć formę odpowiadającą treści podania w rozumieniu art. 61 § 3 k.p.a. i być wyrażona stanowczo (podkreślenie Sądu), a więc jednoznacznie i bezwarunkowo. Nieuzyskanie takiej zgody sprawia, że organ jest obwiązany umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. Komentarz wyżej). 6.7. Zgoda taka nie może być w żadnym wypadku milcząca, dorozumiana. Zatem kolejny krok organów w niniejszej sprawie, w postaci poinformowania Strony (pismo z dnia 6 czerwca 2025 r.) przez Komendanta Powiatowego Policji w S. o prowadzeniu postępowania na jej wniosek i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (w trybie art. 10 k.p.a.), a także brak odpowiedzi Strony na to pismo, w żadnym wypadku nie może stanowić o milczącej zgodzie Skarżącego na prowadzenie postępowania administracyjnego (rzekomo) na jego wniosek. W postępowaniu administracyjnym – w przeciwieństwie do postępowania cywilnego – nie mamy bowiem do czynienia z równością stron. Organ administracji, jako gospodarz postępowania administracyjnego, jest w sposób oczywisty uprzywilejowany wobec strony tego postępowania i nie może w ten sposób wykorzystywać swojej przewagi i wymuszać przeniesienia sporu na drogę postępowania administracyjnego bez wyraźnej woli rzekomego wnioskodawcy w tym postępowaniu (a jedynie w drodze milczącej, dorozumianej zgody). Wracając jeszcze raz do przedsądowego wezwania do zapłaty należy wskazać, że każdy inny (potencjalny) pozwany, jak już wspomniano, musi się liczyć z tym, że jeśli nie spełni żądań zawartych w ww. wezwaniu, czeka go droga sporu sądowego. Skarb Państwa – jako potencjalny pozwany z ww. pisma – nie może wykorzystywać swojej przewagi (której nie mają inni potencjalni pozwani) i niejako wymuszać na takim (potencjalnym) powodzie przeniesienia tej sprawy z drogi postępowania cywilnego, przed sądem powszechnym (która to droga była zamiarem Skarżącego, powoda ewentualnego postępowania cywilnego) na drogę postępowania administracyjnego, w którym to postępowaniu organ administracji publicznej występuje w uprzywilejowanej pozycji gospodarza tego postępowania, a nie jest jednym z dwóch równorzędnych (podkreślenie Sądu) podmiotów spierających się na drodze postępowania cywilnego. Powyższa kwestia ma charakter zasadniczy w niniejszej sprawie. Sądy administracyjne są powołane do rozstrzygania sporów pomiędzy (szeroko rozumianym) państwem a obywatelem. Skoro obywatel chce prowadzić spór z (tak rozumianym) państwem na drodze postępowania cywilnego, w którym występuje równość stron, organy tego państwa nie mogą wymuszać na obywatelu przenoszenia tego sporu na drogę postępowania administracyjnego, w którym mają przewagę. Jeśli organy tak postępują, sądy administracyjne muszą zareagować. 6.8. Kolejnym krokiem organów było wydanie decyzji (w I instancji) z dnia 3 lipca 2025 r. przez Komendanta Powiatowego Policji w S. w przedmiocie odmowy wypłaty żądanych świadczeń. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący – po raz drugi – w sposób jasny i wyraźny (podkreślenie Sądu) stwierdził, że – jego zdaniem – nie zachodzi potrzeba prowadzenia postępowania administracyjnego, jak również wydania decyzji administracyjnej. Tryb postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania w sprawie wezwania do zapłaty, gdyż roszczenia mają charakter cywilno-prawny, a właściwym trybem rozwiązania sprawy jest droga postępowania sądowego o zapłatę przed sądem powszechnym. W odpowiedzi na takie stanowisko Skarżącego – zdaniem Sądu – organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie. Albowiem Skarżący po raz kolejny wyraził swój brak woli prowadzenia postępowania administracyjnego (rzekomo) na swój wniosek. Mimo to organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 22 sierpnia 2025 r., mocą której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W sentencji ww. decyzji (podobnie jak w sentencji decyzji I instancji) zawarto stwierdzenie, że niniejsze postępowanie administracyjne jest prowadzone na wniosek strony (podkreślenie Sądu), mimo że zarówno treść wniosku jak i treść odwołania temu przeczą. W treści skargi Skarżący konsekwentnie podtrzymywał swoje stanowisko o braku podstawy prawnej do wydawania decyzji w przedmiotowej sprawie w stosunku do niego jako byłego funkcjonariusza. Ponadto poinformowano, że Skarżący złożył do Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie pozew o zapłatę kwot stanowiących w jego ocenie zaniżone uposażenie. Natomiast niniejsza skarga cyt. "ma jedynie charakter subsydiarny". 6.9. Podsumowując raz jeszcze stwierdzić należy, że od pierwszego pisma, sformułowanego przez profesjonalnego pełnomocnika (podkreślenie Sądu), Strona nie wnosiła o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie, lecz realizowała tzw. przedsądowe wezwanie do zapłaty, jako jeden ze sposobów przedsądowego załatwienia sprawy, poprzedzający wniesienie powództwa do sądu powszechnego. Stanowisko to konsekwentnie podtrzymała w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze do tutejszego sądu. To czy w niniejszej sprawie, w odniesieniu do żądania wyrównania uposażenia, droga przed sądem powszechnym rzeczywiście Stronie przysługuje nie ma znaczenia (podkreślenie Sądu). Nie ma również znaczenia okoliczność , czy organy mają racje, że właściwa jest w niniejszej sprawie droga postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek strony, skoro brak było w niniejszej sprawie takiego wniosku (podkreślenie Sądu). Nawet jeśli organ ma rację, niedopuszczalne było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w sytuacji, w której Strona się tego wyraźnie nie domagała. W niniejszej sprawie Strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i sama świadomie podejmuje decyzje. Należy zatem w niniejszej sprawie zastosować znaną już od czasów rzymskich paremię: Volenti non fit iniuria (tzn. chcącemu nie dzieje się krzywda). W tym przypadku należy uszanować wybór Strony co do trybu postępowania, albowiem to Strona będzie ponosić – ewentualne – konsekwencje swojego wyboru. Skoro Strona – jak wynika z treści uzasadnienia skargi – uruchomiła już (tak jak do tego od samego początku konsekwentnie dążyła) drogę postępowania przed sądem powszechnym, to w tamtym postępowaniu organ (a właściwie – Skarb Państwa) będzie miał zachowane gwarancje przedstawienia swojego stanowiska, w tym podniesienia zarzutu niewłaściwości drogi postępowania sądowego przed sądem powszechnym, w stosunku do spornych żądań, o których rozstrzygnął merytorycznie w drodze postępowania administracyjnego, prowadzonego rzekomo na wniosek, ale bez wymaganego prawem wniosku (podkreślenie Sądu). Jeśli Sąd cywilny (powszechny) rozstrzygnie po myśli organów (Skarbu Państwa) tzn. uzna że droga postępowania sądowego jest niedopuszczalna i odrzuci pozew, Strona podejmie wtedy – ewentualnie – odpowiednie dalsze kroki. Jeśli Sąd powszechny uzna się za właściwy i uzna powództwo (lub oddali powództwo) strony tego postępowania przed sądem powszechnym będą związane tymże wyrokiem. 6.10. Mając na uwadze powyższe okoliczności, a w szczególności brak wniosku strony ewentualnego postępowania administracyjnego o jego wszczęcie, wypowiadanie się przez Sąd w zakresie merytorycznym należy uznać na tym etapie za przedwczesne. Dotyczy to zarówno dopuszczalności drogi administracyjnej w niniejszej sprawie, jak i – tym bardziej – zasadności (lub braku zasadności) roszczenia Skarżącego. 6.11. Końcowo należy zauważyć, że w orzecznictwie istnieją również rozbieżności, nawet w przypadku uznania przez sądy, że organy przeprowadziły postępowanie administracyjne rzekomo na wniosek strony i w jego wyniku wydały decyzję, mimo braku wniosku strony. Istnieją orzeczenia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2026 r., III SA/Łd 738/25), w których sądy uznają powyższe uchybienie za podstawę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a przesłanką stwierdzenia nieważności jest w tym przypadku wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Istnieją jednak również orzeczenia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 listopada 2025 r., II SA/Go 507/25), które powyższe uchybienie organów uznają jedynie za przyczynę do uchylenia decyzji obydwu instancji oraz umorzenia postępowania administracyjnego. Fakt czy dane naruszenie prawa jest takiego rodzaju, że możemy mówić w danym przypadku o jego "rażącym" naruszeniu jest kwestią ocenną i – przynajmniej w niektórych przypadkach – może stanowić kwestię sporną. Nie to jest jednak istotą niniejszej sprawy. W niniejszej sprawie istotne jest usunięcie wszelkich skutków postępowania administracyjnego prowadzonego rzekomo na wniosek strony, które nigdy nie powinno się toczyć, brak było bowiem koniecznego wniosku strony do jego zainicjowania. W tym zakresie stwierdzić należy, że w orzecznictwie (wyrok WSA w Białymstoku z 23 listopada 2021r., II SA/Bk 646/21) podnosi się, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest bowiem stworzenie takiego stanu, aby w obrocie prawnym nie istniał i funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 629). Zatem – zdaniem Sądu – w niniejszej sprawie konieczne (podkreślenie Sądu), a zarazem wystarczające, jest uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie, jak i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w S.. Zasadne było również umorzenie postępowania administracyjnego (na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.). Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. i art. 208 § 1 O.p. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. 6.12. W konsekwencji za bezprzedmiotowe należało uznać formułowanie wobec organu wytycznych co do dalszego postępowania, gdyż postępowanie zostało umorzone. 6.13. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło