III SA/Kr 1433/24

WyrokWSA w Krakowie2025-03-19

Skład orzekający: Ewa Michna, Renata Czeluśniak, Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego z powodu choroby i leczenia, z deklarowanym zamiarem powrotu, przy jednoczesnym braku tytułu prawnego do lokalu i podjęciu pracy w innej miejscowości, stanowi podstawę do wymeldowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie lokalu w T. przez uczestniczkę postępowania miało charakter dobrowolny i trwały, pomimo deklarowanego zamiaru powrotu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zabranie rzeczy osobistych, oddanie kluczy, podjęcie pracy w innej miejscowości oraz brak tytułu prawnego do lokalu i sprzeciw właściciela na dalsze zamieszkiwanie. W związku z tym, Wojewoda Małopolski, uchylając decyzję o odmowie wymeldowania, naruszył przepisy ustawy o ewidencji ludności.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wymeldowanie uczestniczki postępowania z pobytu stałego, twierdząc, że opuściła ona lokal w dniu 9 lutego 2023 r. i przeniosła centrum życiowe do domu rodziców. Prezydent Miasta Tarnowa orzekł o wymeldowaniu. Wojewoda Małopolski uchylił tę decyzję, odmawiając wymeldowania, uznając opuszczenie lokalu za czasowe z powodu choroby. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności oraz k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 3 lipca 2024 r. nr WO-II.621.1.40.2024 w przedmiocie odmowy wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego J. Ł. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta Tarnowa w dniu 12 października 2023 r. działając na wniosek skarżącego wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania uczestniczki postępowania z pobytu stałego pod adresem: T., ul. K. [...]. Skarżący wyjaśnił, że ww. opuściła miejsce pobytu stałego w dniu 9 lutego 2023 r. Aktualnie przebywa pod adresem: K. [...], [...] S. Przeprowadziła się do domu swoich rodziców, natomiast nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Prezydent Miasta Tarnowa decyzją z dnia 9 kwietnia 2024 r. nr WSO-RSO.5343.87.2023.KK, orzekł o wymeldowaniu uczestniczki postępowania z pobytu stałego z budynku przy ul. K. [...] w T. W uzasadnieniu organ wskazał, że opuszczenie lokalu i pobyt poza stałym miejscem zameldowania jednoznacznie świadczą, że strona objęta wnioskiem o wymeldowanie swoje centrum życiowe przeniosła w inne miejsce. Osoba, opuszczając miejsce stałego pobytu musi siłą rzeczy skoncentrować swoje sprawy życiowe w innym miejscu, tam gdzie mieszka na co dzień i gdzie wykonuje codzienne czynności życiowe, a więc nocuje, wypoczywa, przygotowuje i spożywa posiłki, wykonuje czynności higieniczno-sanitarne, przechowuje swoje rzeczy osobiste, łoży na utrzymanie lokalu oraz przyjmuje korespondencję adresowaną do niej, jak również wizyty gości. Czynności te w sposób materialny świadczą o bieżącej więzi osoby z lokalem, co przekłada się bez wątpienia na możliwość ustalenia czy dana osoba zamieszkuje w konkretnym lokalu (jeżeli ma z tym lokalem więź materialną), czy tylko jest w tym lokalu zameldowana, a fizycznie w nim nie mieszka (wyłącznie więź w sferze materialnej). Analizując zagadnienie trwałości opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały nie można pominąć faktu, że uczestniczka postępowania nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego budynku. Zatem nie może ona, w budynku tym ponownie zamieszkać wyłącznie na podstawie własnej woli. Warunkiem koniecznym w pierwszym rzędzie jest uzyskanie tytułu prawnego od właściciela - skarżącego, będącego stroną niniejszego postępowania. W odwołaniu uczestniczka postępowania zarzuciła: - naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że nie przebywa ona na stałe pod ww. adresem i nie jest to adres jej stałego pobytu; - naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wymeldowaniem jej z miejsca stałego pobytu, podczas gdy opuściła je nie z własnej woli i tylko czasowo; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że opuściła ona dom w T. z własnej woli i na stałe podczas gdy w okolicach rodzinnego domu podjęła leczenie choroby, tam przebywa ale bez zamiaru stałego pobytu. Uczestniczka postępowania podkreśliła, że pomimo, iż aktualnie przebywa w domu rodzinnym u rodziców to w żadnym wypadku nie było to trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego. Od samego początku mówiła, że chce wrócić do T. do swoich córek, a nie zostawać u rodziców i urządzać tam swoje trwałe centrum życiowe. W związku z powyższym nie ma mowy o zaistnieniu przesłanki "trwałości". Druga przesłanka – dobrowolność, również budzi wiele wątpliwości co do możliwości jej faktycznego zaistnienia. Zgodnie z zeznaniami świadków, jedynym powodem, dla którego skarżąca zdecydowała się na opuszczenie stałego miejsca pobytu, było zalecenie jej lekarza. Gdyby nie jej stan zdrowia i leczenie, najprawdopodobniej nadal mieszkałaby w T. Wskazując na powyższe, uczestniczka podkreśliła, że czas ma zamiar powrócić do stałego miejsca pobytu w T. i to właśnie tu ma trwałe centrum życiowe – tu ma dzieci, tu chce wrócić do pracy po zakończeniu leczenia. Wyjazd do rodziców był od samego początku jedynie czasowy i nigdy nie miała zamiaru zostać tam na stałe. W związku z tym brak jest podstaw do wymeldowania jej z przedmiotowego lokalu. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 3 lipca 2024 r. nr WO-II.621.1.40.2024 uchylił ww. decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania uczestniczki z pobytu stałego w ww. budynku. Zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że uczestniczka opuściła przedmiotowy lokal wyłącznie czasowo. Z uwagi na problemy zdrowotne podjęła decyzję o czasowym przeniesieniu centrum życiowego do domu rodziców, licząc na szybszą rekonwalescencję. Powyższe okoliczności potwierdziły strony postępowania oraz świadkowie. Ww. przebywa w domu rodziców od stycznia 2023 r. i cały czas pozostaje w terapii, korzystając z pomocy rodziców. W ocenie organu II instancji pobyt uczestniczki pod ww. adresem nie stracił charakteru pobytu stałego. Wymieniona zamierzała wyłącznie czasowo opuścić miejsce pobytu stałego, cały czas deklaruje wolę powrotu. Wojewoda podkreślił, że wymeldowanie nie może służyć do wyprowadzenia osoby z budynku. Pobyt uczestniczki postępowania w domu rodziców, można porównać do pobytu w ośrodku terapeutycznym, czyli czasowego przeniesienia centrum życiowego pod inny adres, które nie może stanowić podstawy wymeldowania. Na obecnym etapie sprawy wymeldowanie z pobytu stałego jest działaniem przedwczesnym. Powrót ww. do miejsca zameldowania na pobyt stały jest realny. Po zakończonej terapii ma prawo powrócić do miejsca zameldowania na pobyt stały, a jeżeli napotka trudności w powrocie do budynku, w którym jest zameldowana, to przysługuje jej prawo wystąpienia do sądu z wnioskiem o przywrócenie naruszonego posiadania lub o ochronę naruszonego posiadania. Jeżeli właściciel budynku nr 111 przy ul. K. w T., nie zgadza się na zamieszkiwanie ww., to powinien wystąpić do sądu z wnioskiem o eksmisję. W konsekwencji organ wskazał, że nie ma żadnych wątpliwości, iż ww. nie opuściła trwale i dobrowolnie miejsca pobytu stałego pod ww. adresem w T. Nie doszło zatem do spełnienia przesłanek wynikających z art. 35 ust. ustawy o ewidencji ludności, od których zależy orzeczenie o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił: - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że uczestniczka postępowania opuściła budynek w T. jedynie czasowo z uwagi na konieczność rekonwalescencji w szczególności gdy pomiędzy nią a jego synem (R. Ł. zmarłym w maju 2024 roku) trwało postępowanie o rozwód zainicjowane pozwem z dnia 26 października 2023 r. jego syna przed Sądem Okręgowym w T. Wydział I Cywilny zarejestrowane pod sygnaturą akt [...], co świadczy o braku zamiaru wspólnego dalszego pożycia z uczestniczką oraz rozkładzie więzi małżeńskich, - naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec uznania, że uczestniczka przebywa stale pod przedmiotowym adresem w przypadku, gdy osoba ta opuściła dobrowolnie w dniu 8 lutego 2023 r. miejsce zamieszkania, oddała klucze oraz zabrała w dniu 11 kwietnia 2023 r. rzeczy osobiste co w sposób bezpośredni wskazuje na zamiar opuszczenia miejsca zamieszkania i zameldowania oraz dobrowolność tego postąpienia, - naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez uznanie, że nie doszło do spełnienia przesłanek zawartych w tym przepisie a w szczególności opuszczenia przez uczestniczkę postępowania lokalu i braku zamiaru koncentrowania swoich interesów życiowych w tym miejscu przez nią w przypadku gdy ze zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego wynika, że od ponad 17 miesięcy nie zamieszkuje ona pod wskazanym adresem, miejsce zamieszkania opuściła dobrowolnie, w tym oddając klucze do lokalu, nie powróciła do miejsca zamieszkania, zaś jej deklaracja co do zamiaru powrotu poczyniona została jedynie na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego, a w szczególności postępowania odwoławczego przed Wojewodą Małopolskim, - naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego zebranego w sprawie i uznanie, że pomimo istnienia przesłanek do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta Tamowa organ administracji drugiej instancji uchylił decyzję i orzekł o odmowie wymeldowania ww. z pobytu stałego w budynku przy ulicy K. [...] w T., - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie ich oceny na zasady dowolności w przypadku gdy każdy dowód powinien zostać rozpatrzony nie tylko osobno ale w powiązaniu z innymi dowodami, zaś ocena dowodów powinna być zgodna z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, w przedmiotowej sprawie brak jest wątpliwości co do faktycznego i dobrowolnego opuszczenia miejsca zamieszkania przez uczestniczkę i zabrania swoich rzeczy, przyczyn zmiany miejsca zamieszkania, braku możliwości zamieszkiwania pod dotychczasowym adresem z racji rozstania z mężem i braku tytułu prawnego do dalszego zamieszkiwania tam wobec śmierci męża, Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 16 października 2024 r. uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi. Wyjaśniła, że cały czas ma zamiar powrócić do stałego miejsca pobytu w T. i to właśnie tu ma trwałe centrum życiowe - tu ma dzieci, tu chce wrócić do pracy po zakończeniu leczenia. Podkreśliła, że prezentowane przez skarżącego twierdzenia dot. braku posiadania przez nią tytułu prawego do zajmowania lokalu w T. nie oznaczają z samego tego faktu konieczności wymeldowania jej bowiem te kwestie są zupełnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania bowiem kwestie meldunkowe mają charakter strice administracyjny i fakt posiadania meldunku lub jego brak nie pokrywa się z prawem własności lokalu. W piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2025 r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z pisma uczestniczki złożonego w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w T., a wystawionego przez Zakład Aktywności Zawodowej w Ł. z dnia 15 listopada 2024 r., potwierdzającego, że miejscem zamieszkania ww. jest miejscowość K. [...] (dom rodzinny uczestniczki) i jej pobyt tam nie ma charakteru tymczasowego skoro podjęła pracę. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że nie może wyrazić zgody na zamieszkanie przez synową w jego domu w T. ponieważ ze względu na jej chorobę, jej władza rodzicielska jest zawieszona i po śmierci syna R. Ł. (męża uczestniczki) Sąd Rejonowy w T. III Wydział Rodzinny w postanowieniu z dnia 11 czerwca 2024 r. , sygn. akt [...], powierzył mu wnuczki, w ramach zabezpieczenia postępowania, jako rodzinie zastępczej, a postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r. ustanowił na stałe rodziną zastępczą (postanowienie nieprawomocne). Skarżący podkreślił, że uczestniczka nie ma uregulowanych przez Sąd kontaktów z dziećmi. Małoletnia wnuczka nie chce kontaktów z matką, dlatego, w opisanej sytuacji, uczestniczka nie może zamieszkać razem z nim i wnuczkami. Nie może też być nadal zameldowana w jego domu. Zdaniem skarżącego, uczestniczka wymaga stałego nadzoru w leczeniu i opieki, którą może jej zapewnić tylko rodzina w jej rodzinnym domu gdyż nie ma innych osób, które mogłyby to wykonywać. Sąd postanowił dopuści dowód z zaświadczenia o zatrudnieniu uczestniczki postępowania z dnia 15 listopada 2024 r. na okoliczność podjęcia przez nią pracy na okres od 1 lutego 2024 r. do 31 marca 2025 r. w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 35 ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jedyną zatem przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Celem instytucji zameldowania oraz wymeldowania jest, m.in. zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością. Stosownie bowiem do art. 28 ust. 4 ustawy, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Obowiązek meldunkowy służy więc celom wyłącznie ewidencyjnym i określenie miejsca zameldowania danej osoby na pobyt stały nie ma żadnego wpływu na sferę praw majątkowych tej osoby czy też jej prawa do lokalu (nieruchomości). Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Definicję pobytu stałego zawiera art. 25 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje korespondencję. Natomiast opuszczenie lokalu przejawia się zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem spraw życiowych w innym miejscu. Opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Przez dobrowolność rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2007 r., sygn. II OSK 401/06; z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 389/07). Z kolei zamiar stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności sprawy oraz zachowania danej osoby zainteresowanej. Ocena zamiaru opuszczenia lokalu, tzn. ustalenie, czy miało ono charakter dobrowolny odbywa się więc przez ocenę całokształtu okoliczności obiektywnych (por. wyroki w sprawie sygn. akt: II OSK 515/17 i II OSK 1419/20 oraz w sprawie sygn. akt II SA/Gl 1529/19 - orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA i powołane tam orzecznictwo). Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić zarówno w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, jak również w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Pobytem stałym jest zatem zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, całokształt zachowań uczestniczki postępowania wskazuje na to, że przedmiotowy lokal w T., nie stanowi dla niej centrum życiowego od dnia wyprowadzenia się z niego w dniu 8 lutego 2023 r., a jego opuszczenie było dobrowolne. Jak wynika bowiem z akt sprawy w ww. lokalu bowiem nie nocuje ona, nie spożywa posiłków, nie wypoczywa, nie przechowuje swoich rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), nie przyjmuje wizyt członków rodziny lub znajomych. Ze względu na stan zdrowia w lutym 2023 r. dobrowolnie przeniosła się do domu rodzinnego w K., w którym mieszka i koncentruje swoje centrum życiowe. Powyższe potwierdzają jednoznaczne oświadczenia: - syna skarżącego z dnia 27 listopada 2023 r. "Żona (...), opuściła sama, dobrowolnie budynek przy ul. K. [...] w T. Nie została, w żaden sposób zmuszona do opuszczenia lokalu. Żona ze względu na stan zdrowia, wyjechała wraz z ojcem do domu rodzinnego (...)" k. 39 a.a. oraz ojca uczestniczki z dnia 13 grudnia 2023 r. "Moja córka (...) nie mieszka w budynku przy ul. K. (...) od dnia 8.02.2023 r. (...) Opuszczenie lokalu nastąpiło dobrowolnie (...) Córka nie pozostawiła tam żadnych swoich rzeczy. Ostatni raz była w T. 11.04.2023 roku zdała klucze do mieszania i zabrała swoje rzeczy osobiste. (...) Córka mieszka z nami w domu rodzinnym w miejscowości K. (...) – k. 54 a.a. Jak wynika ponadto z przedłożonego przez skarżącego przy piśmie z dnia 27 stycznia 2025 r. zaświadczenia o zatrudnieniu, uczestniczka postępowania jest zatrudniona na umowę o pracę w wymiarze ½ etatu od dnia 1 lutego 2024 r. do 31 marca 2025 r. w Zakładzie Aktywności Zawodowej A. w Ł. Owszem na etapie całego postępowania uczestniczka postępowania deklarowała chęć powrotu do przedmiotowego lokalu w T., jednakże przy ocenie zamiaru powrotu do miejsca zameldowania należy brać pod uwagę nie tylko samą deklarację osoby, której dotyczy postępowanie o wymeldowanie, ale również całokształt okoliczności sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2018 r., sygn. II OSK 2036/16). W rozpatrywanej sprawie podnoszony zamiar powrotu ma jedynie charakter werbalny bowiem przedmiotowe mieszkanie stanowi własność jej teścia (skarżącego), który zwrócił się z wnioskiem o wymeldowanie uczestniczki z ww. lokalu i który to sprzeciwia się ponownemu zamieszkaniu w nim uczestniczki. W związku z tym powrót uczestniczki postępowania do spornego mieszkania był w momencie orzekania przez organ II instancji, nierealny. Przebywanie poza dotychczasowym stałym miejscem zameldowania w T. jest bezsporne. Przyczyny opuszczenia lokalu (m.in. akcentowane względy zdrowotne i problemy rodzinne) nie świadczą o braku dobrowolności opuszczenia ww. lokalu, natomiast zabranie wszystkich rzeczy, oddanie kluczy oraz dodatkowo podjęcie pracy w Ł. potwierdzają trwałość opuszczenia lokalu w T. Podkreślić należy, że organy prowadzące ewidencję ludności nie ustalają i nie rozstrzygają kwestii spornych powstałych między skonfliktowanymi osobami, w tym dotyczących uprawnień do korzystania i zamieszkania w lokalu. Ewidencja pobytu nie odnosi się także do rozstrzygania kwestii dotyczących przyszłego stanu prawnego lokalu. Celem prowadzenia ewidencji ludności jest rejestrowanie faktycznego miejsca pobytu osób w określonym czasie, nie zaś rozstrzyganie o przysługujących im bądź nie prawach do poszczególnych nieruchomości. Przez zameldowanie nie nabywa się tytułu prawnego do nieruchomości, a przez wymeldowanie nie traci się tytułu prawnego (o ile się go w ogóle miało). W świetle dotychczasowych wywodów niezasadna była zatem ocena organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do spełnienia przesłanek wynikających z art. 35 ustawy. Zdaniem Sądu, okoliczności sprawy uzasadniały zastosowanie ww. przepisu w celu wyeliminowania oczywistej fikcji meldunkowej (potwierdzenia faktu pobytu), jaka zaistniała po opuszczeniu przez uczestniczkę postępowania spornego lokalu w dniu 8 lutego 2023 r. Jeszcze raz bowiem podkreślić należy, że wymeldowanie stanowi eliminację tzw. fikcji prawnej polegającej na tym, że dana osoba jest zameldowana pod wskazanym adresem, pod którym w rzeczywistości nie zamieszkuje. Ponadto organ nie powinien sugerować właścicielowi nieruchomości występowania o eksmisję uczestniczki z lokalu, w szczególności, gdy lokal ten został opuszczony przez nią dobrowolnie i opróżniony z jej rzeczy osobistych. W konsekwencji powyższego, Wojewoda Małopolski, wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 35 ustawy o ewidencji ludności w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji dokona wykładni art. 35 ustawy o ewidencji ludności zgodnie ze wskazaniami Sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło