III SA/Kr 1533/25
WyrokWSA w Krakowie2026-01-13
Skład orzekający: Jakub Makuch, Katarzyna Marasek-Zybura, Ewelina Dziuban
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. i art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wymaga wskazania w osnowie decyzji okresu, na jaki uprawnienia te zostały cofnięte, zgodnie z okresem zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonym przez sąd karny?Ratio decidendi
Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. i art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., musi precyzyjnie określać w swojej osnowie okres, na jaki uprawnienia te zostały cofnięte, zgodnie z okresem zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonym przez sąd karny. Brak takiego wskazania w osnowie decyzji stanowi wadę prawną, która uniemożliwia skuteczne wzruszenie decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., jednakże może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami B. S. po tym, jak sąd karny orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Starosta Krakowski cofnął uprawnienia, a następnie wznowił postępowanie i wydał nową decyzję, uwzględniając zmianę sposobu wykonywania środka karnego. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. WSA w Krakowie oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na brak przesłanki wznowienia postępowania. WSA w Krakowie, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że decyzja Starosty była wadliwa z powodu braku wskazania w osnowie okresu cofnięcia uprawnień.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umarza postępowanie administracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: SWSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2022 r. znak SKO.UP/4121/65/2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. umarza postępowanie administracyjne.
Sąd Rejonowy w Wieliczce, II Wydział Karny, wyrokiem z dnia 13 stycznia 2021 r. sygn. akt [...], utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt [...], orzekł o zastosowaniu wobec B. S. (dalej: skarżący) środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych od 20 marca 2019 r. na okres 3 lat. Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie, stosownie do przepisu art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 53 z późn. zm., dalej: k.k.w.), został przesłany do Starosty Krakowskiego.
Starosta Krakowski, na podstawie art. 182 § 2 k.k.w., decyzją z dnia 14 lipca 2021 r., znak K.I-W.5430.1.290.1.2021.AG, cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi.
Następnie, Sąd Rejonowy w Wieliczce postanowieniem z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt [...], orzekł, że zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w Wieliczce II Wydział Karny z dnia 13 stycznia 2020 r., sygn. akt [...], utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie IV Wydział Karny Odwoławczy z 10 maja 2021 r. sygn. akt [...], ma być wykonywany w dalszej części w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. Postanowienie wpłynęło do organu pierwszej instancji 3 marca 2022 r.
Starosta Krakowski postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia 14 lipca 2021 r., uznając, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Po przeprowadzeniu postępowania Starosta Krakowski decyzją z dnia 28 marca 2022 r. uchylił własną decyzję z 14 lipca 2021 r. i cofnął B. S. uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi od 20 marca 2019 r. do 14 grudnia 2021 r. oraz uprawnienia do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi niewyposażonymi w blokadę alkoholową od 15 grudnia 2021 r. Organ pierwszej instancji w podstawie prawnej decyzji powołał art. 182a w związku z art. 2 pkt 9 oraz art. 12c k.k.w., art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 z późn. zm., dalej: u.k.p.) i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Starosta Krakowski uznał, że w związku z orzeczoną zmianą sposobu wykonywania środka karnego, zmianie musi ulec także decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Została ona bowiem wydana w oparciu o treść wyroku orzekającego ten środek karny, a więc jej treść stała się nieaktualna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, rozpoznając odwołanie skarżącego, decyzją z dnia 23 czerwca 2022 r. znak SKO.UP/4121/65/2022, utrzymało w mocy decyzję Starosty Krakowskiego. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie był przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zgodnie z którym wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zdaniem SKO nie ulega wątpliwości, że przesłanka ta została spełniona. Wyrok sądu karnego, stanowiący podstawę wydania decyzji z dnia 14 lipca 2021 r., został zmieniony w zakresie sposobu wykonywania orzeczonego środka karnego, a to oznacza, że zaistniała powołana przesłanka wznowienia postępowania.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, w której zakwestionował rozstrzygnięcia zawarte w pkt 2 i 3 decyzji organu pierwszej instancji, utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący zarzucił, że w tym zakresie decyzja została wydana bez podstawy prawnej wynikającej z art.182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł w szczególności, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu 28 marca 2022 r., a więc po upływie okresu orzeczonego środka karnego, który zakończył się z dniem 19 marca 2022 r. Została więc wydana bez podstawy prawnej, wynikającej z art.182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy. Środek karny, o którym mowa w ustawie, został wyczerpany z dniem 19 marca 2022 r. Skarżący rozwinął argumentację w piśmie z dnia 21 września 2022 r., w którym wskazał m. in., że decyzja o treści "cofam przysługujące uprawnienia" nosi atrybut teraźniejszości i powoduje skutki na przyszłość. Jest tym samym w pełni zrozumiała. Decyzja o treści "cofam przysługujące w przeszłości uprawnienia" nosząca też atrybut teraźniejszości, budzi zaś poważne wątpliwości i podważa zaufanie do systemu prawnego. Wątpliwości są tym większe gdy weźmie się pod uwagę, że podstawa wydania decyzji przestała być aktualna. W uzupełnieniu skargi skarżący podnosił, iż decyzja winna określać datę końcową, do jakiej obowiązywało cofnięcie uprawnień skarżącemu, a ten nie został wskazany w wydanych w jego sprawie decyzjach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1375/22, oddalił skargę wniesioną przez skarżącego, podzielając stanowisko organów obu instancji, że wraz z wydaniem przez Sąd Rejonowy w Wieliczce postanowienia z dnia 15 grudnia 2021 r. ziściła się przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego opisana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ zasadnie przystąpił do ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy i rozstrzygnięciu temu nadał prawidłową treść na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., mianowicie uwzględnił nową treść prejudycjalnego orzeczenia sądu karnego i prawidłowo transponował treść tego orzeczenia do swojej decyzji. Sąd pierwszej instancji zauważył, że skarżący nie kwestionował samego wznowienia postępowania ani uchylenia decyzji dotychczasowej, natomiast zdaniem skarżącego uchylenie decyzji dotychczasowej powinno być połączone z umorzeniem postępowania, a nie z nowym rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, ponieważ środek karny został wyczerpany z dniem 19 marca 2022 r. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, wyrażając pogląd, zgodnie z którym konstytutywny lub deklaratywny charakter decyzji nie przesądza o jej działaniu ze skutkiem ex tunc, tj. wstecznym, lub ze skutkiem ex nunc, tj. na przyszłość. W szczególności, jak wskazał Sąd, decyzje konstytutywne mogą działać ze skutkiem ex tunc, ilekroć wynika to z istoty danej regulacji bądź okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie "(...) istniała potrzeba następczego skonkretyzowania wobec skarżącego normy stanowiącej o utracie uprawnień do kierowania pojazdami w określonym okresie (nawet jeżeli okres ten już minął), ponieważ może to być istotne na przykład dla kwalifikacji prawnej zdarzeń, które w tym okresie miały miejsce. Skarżący nie miał uprawnień do kierowania pojazdami w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji (w zróżnicowanym przedmiotowo zakresie) - i zaskarżona decyzja prawidłowo o tym stanowi". W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji, wydanej po wznowieniu postępowania, konkretyzacja normy nastąpiła w sposób wtórny – ta sama norma indywidualna, w bardziej rygorystycznym brzmieniu, istniała już w obrocie prawnym wcześniej. Odstąpienie od orzekania merytorycznego, po wznowieniu postępowania, w istocie skutkowałoby naruszeniem prawa, bowiem obiektywnie istniejąca i obowiązująca w swoim czasie norma indywidualna nie miałaby odzwierciedlenia w stosownej decyzji.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od opisanego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, uwzględnienia skargi kasacyjnej oraz uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 23 czerwca 2022 r. wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego z 28 marca 2022 r.
Wyrokiem z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt II GSK 1060/24 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1375/22 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji niesłusznie uznał za prawidłowe stanowisko organów obu instancji o wystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Powołany przepis może stanowić podstawę wznowienia postępowania w przypadku istnienia związku przyczynowego pomiędzy decyzją ostateczną a decyzją lub orzeczeniem sądu, w oparciu o które wydano rozstrzygnięcie, tj. gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej. Chodzi tu o sytuację, kiedy decyzja lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, miały w stosunku do danej decyzji ostatecznej charakter prejudykatu. Istnienie omawianego związku (zależności) nie jest wystarczające do przyjęcia, że zaistniała podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., konieczne jest bowiem uchylenie lub zmiana decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna.
Odnosząc powyższe uwagi do stanu rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyrok Sądu Rejonowego w Wieliczce II Wydział Karny z dnia 13 stycznia 2020 r., sygn. akt [...], utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie IV Wydział Karny Odwoławczy z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt [...], stanowiący podstawę wydania decyzji z dnia 14 lipca 2021 r. przez Starostę Krakowskiego, nie został uchylony lub zmieniony.
O zmianie orzeczenia sądu można mówić wówczas, gdy sąd wydaje nowe orzeczenie, które zmienia (zastępuje) treść poprzedniego wyroku lub postanowienia. Postanowienie Sądu Rejonowego w Wieliczce z dnia 15 grudnia 2021 r., wydane w postępowaniu wykonawczym na podstawie art. 182a § 1 k.k.w., w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynie modyfikowało formę stosowania prawomocnie orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów. Postanowienie to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w żadnym stopniu nie zmieniało treści wyroku sądu karnego, w szczególności nie zastąpiło orzeczonego nim środka karnego, "nowym" środkiem karnym polegającym na zakazie prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową. Modyfikacja sposobu (formy) wykonania orzeczonego środka karnego w postępowaniu karnym wykonawczym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie stanowiła zmiany prawomocnego orzeczenia, w oparciu o które została wydana decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Orzeczony środek karny zakazu prowadzenia pojazdów podlegał nadal wykonaniu, z tym że w zmienionym zakresie ograniczonym do pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową.
W związku z powyższym brak było podstaw do przyjęcia, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Krakowskiego z dnia 14 lipca 2021 r., wystąpiła podstawa wznowienia postępowania opisana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Nie doszło bowiem do uchylenia lub zmiany orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana wspomniana decyzja.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył również, że art. 182a § 1 k.k.w. odsyła do odpowiedniego stosowania art. 182 § 1 k.k.w., zgodnie z którym, w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Odpowiednie stosowanie art. 182 § 1 k.k.w. będzie polegało na przesłaniu odpisu postanowienia zmieniającego sposób wykonywania orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów odpowiedniemu organowi, wymienionemu w powołanym przepisie. W tym przypadku nie stosuje się art. 182 § 2 k.k.w. stanowiącego, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydawać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Brak w art. 182a § 1 k.k.w. odesłania do stosowania art. 182 § 2 k.k.w. oznacza, że w przypadku zmiany sposobu wykonywania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów, organ, o którym mowa w art. 182 § 1 k.k.w., nie ma kompetencji do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, jak również nie jest pozbawiony prawa wydania tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Przyjętemu na gruncie ustawy Kodeks karny wykonawczy rozwiązaniu towarzyszą odpowiednie regulacje ustawy o kierujących pojazdami tj. art. 103 ust. 3a u.k.p., art. 22 ust. 2a u.k.p. i art. 50 ust. 3a u.k.p., które umożliwiają skazanemu ubieganie się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami jeszcze w okresie obowiązywania zakazu.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dalej, że Sąd pierwszej instancji, oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wyszedł z założenia, że w sprawie zaistniała podstawa wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Krakowskiego z dnia 14 lipca 2021 r., a w konsekwencji uznał, że decyzja SKO w Krakowie nie narusza prawa. Przyjęte przez WSA założenie okazało się błędne, a tym samym stanowisko o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mogło być uznane za prawidłowe.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, wskazując, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie dokona oceny legalności zaskarżonej decyzji, mając na uwadze, że nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Rzeczą WSA będzie rozważenie, czy istotnie, jak twierdzi skarżący, zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są dotknięte wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Ponieważ w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt II GSK 1060/24 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1375/22, zastosowanie znajdzie art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. "Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Sąd ten jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. (...) Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2015 r., II FSK 3060/13, LEX nr 1783681)" (H. Knysiak-Sudyka w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, komentarz do art. 190).
Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji dokona sprawę ponownie dokona oceny legalności zaskarżonej decyzji, mając na uwadze, że nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Rzeczą WSA będzie rozważenie, czy istotnie, jak twierdzi skarżący, zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są dotknięte wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Dokonując zatem oceny prawnej zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt II GSK 1060/24, Sąd stwierdził, że stan sprawy nie uległ zmianie, przyjął zatem w całości wyjaśnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 24 października 2024 r.
Uznając, że nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie pozostawił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu innej możliwości, jak tylko wyeliminowanie z obrotu prawnego obu decyzji wydanych w niezasadnie wszczętym postępowaniu wznowieniowym. Z kolei wobec wiążącego uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., dalsze prowadzenie wobec skarżącego postępowania wznowieniowego należało uznać za bezprzedmiotowe, dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., orzekł o umorzeniu tego postępowania.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie podzielił natomiast stanowiska skarżącego, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są dotknięte wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Postawienie zarzutu rażącego naruszenia prawa musi być związane z konkretnym przepisem, którego interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgnięcia po inne metody wykładni poza językową (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2006 r., sygn. II FSK 1204/05, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. IV SA/Po 760/17, w Krakowie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1006/22, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Rażące naruszenie prawa to takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. A. Zieliński, O "rażącym" naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a., PiP 1986/2, s. 104 i n.). Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią wtedy zaprzeczenie stanu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., sygn. II OSK 824/09, CBOSA). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, są takie, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2011 r., sygn. II OSK 1522/10, CBOSA). Przesłanką uznania naruszenia prawa za rażące, jest ocena społeczno-gospodarczych skutków decyzji wydanej z obrazą prawa, polegającą na tym, że decyzji takiej nie można zaakceptować jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. I OSK 2010/13, CBOSA). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., to wady tkwiące w samej decyzji. Stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności wady mają charakter wad materialnoprawnych, a nie wad o charakterze proceduralnym dotyczących postępowania administracyjnego. Innymi słowy, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie może być weryfikowane postępowanie, które poprzedzało jej wydanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. I OSK 2108/21, CBOSA oraz powołane w nim dalsze orzeczenia). W niniejszej sprawie natomiast ustalenie, że nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. dotyczy postępowania wznowieniowego, nie zaś treści decyzji wydanej w jego toku. Na marginesie jedynie wskazać należy, że także wyprowadzenie tego stanowiska nie zostało uznane przez Naczelny Sąd Administracyjny za oczywiste, zostało bowiem poprzedzone pogłębioną analizą i wykładnią przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy.
Sąd dostrzega wadliwość decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 14 lipca 2021 r., znak K.I-W.5430.1.290.1.2021.AG, o której mowa będzie poniżej, jednak w świetle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., nie mogła ona podlegać wzruszeniu w ramach postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a jedynie w ramach postępowania na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podziela przy tym także stanowisko, że konstytutywny lub deklaratywny charakter decyzji nie przesądza o jej działaniu ze skutkiem ex tunc (wstecznym) lub ze skutkiem ex nunc (na przyszłość). W szczególności – co nie budzi już wątpliwości ani w doktrynie, ani w orzecznictwie – decyzje konstytutywne mogą działać ze skutkiem ex tunc, ilekroć wynika to z istoty danej regulacji bądź okoliczności sprawy.
Materialnoprawną podstawę podjęcia decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 14 lipca 2021 r., stanowiły bowiem przepisy art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów oraz art. 182 § 2 k.k.w., w myśl którego organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Zatem w następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, odpowiedni organ – w świetle dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. - jest zobowiązany cofnąć, w formie decyzji administracyjnej, wskazane uprawnienia do kierowania pojazdami i nie może w okresie obowiązywania orzeczonego zakazu, wydawać tych uprawnień osobie, względem której taki zakaz orzeczono.
Organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są związane jego treścią. Oznacza to, że decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień powinna określać nie tylko kategorie objęte zakazem kierowania, ale również okres, na jaki następuje przedmiotowe cofnięcie uprawnień, który musi być tożsamy z okresem, na jaki sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów danej kategorii. Zakres przedmiotowy wyroku karnego obejmuje dwie okoliczności, tj. zakaz prowadzenia określonych w nim kategorii pojazdów oraz czas, na jaki orzeczono ten środek karny. Stąd też rozstrzygnięcie decyzji winno obejmować oba te elementy (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. I OSK 140/20, wyroki Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie w Krakowie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1006/22 i z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. III SA/Kr 42/24, CBOSA).
W świetle art. 182 § 2 k.k.w. organ administracji publicznej, któremu w trybie art. 182 § 1 k.k.w., przesłany został odpis wyroku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, jest zobowiązany cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika zatem obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego. Nie wystarczy zatem tylko cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami, musi ono nastąpić w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Wykładnia językowa pojęcia "orzeczonego przez sąd karny zakresu", odnosi się z jednej strony do zakresu przedmiotowego, w jakim sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, a z drugiej do okresu na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, co oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle wyznaczony okres, tożsamy z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdu (zob. m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 698/09; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Gl 1219/19 i z dnia 19 lutego 2020 r.; sygn. II SA/Gl 1396/19, w Gdańsku z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. III SA/Gd 348/09, z dnia 25 marca 2021 r., sygn. III SA/Gd 1078/20 i z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. III SA/Gd 514/21, w Białymstoku z dnia 20 października 2022 r., sygn. II SA/Bk 351/22, w Krakowie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1006/22 i z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. III SA/Kr 42/24, CBOSA).
Orzeczenie organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, bez powiązania decyzji z zakresem przedmiotowym, w jakim sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, jest aktem wadliwym. Organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są bowiem związane jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na okres ściśle wskazany w danym wyroku. To rodzaju rozstrzygnięcie powinno zatem zostać zamieszczone w osnowie decyzji (rozstrzygnięciu decyzji). Nie powinno się rozstrzygać o uprawnieniach lub obowiązkach strony w uzasadnieniu decyzji. To z osnowy decyzji jej adresat ma czerpać wiedzę na temat treści uprawnień lub obowiązków zindywidualizowanych wobec niego poprzez wydanie danej decyzji administracyjnej. Rolą uzasadnienia jest wyjaśnienie adresatowi decyzji z jakich powodów ta indywidualizacja uprawnień lub obowiązków nastąpiła.
Tymczasem Starosta Krakowski w osnowie decyzji zawarł wyłącznie rozstrzygnięcie o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił natomiast, że do organu "wpłynął prawomocny wyrok z dnia 13.01.2021r. Sądu Rejonowego w Wieliczce, II Wydział Karny sygn. akt. [...] ora wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie sygn. akt. [...] w sprawie p. B. S. W powyższym wyroku orzeczono wobec w/w kierowcy środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz zaliczono kierowcy okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 20.03.2019r.". W żadnej natomiast części decyzji Starosty Krakowskiego (także w jej uzasadnieniu), nie ma wskazania na jaki okres następuje cofnięcie uprawnień, a zatem czy okres ten jest tożsamy z okresem zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonym przez sąd karny.
Starosta przytoczył treść § 17 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, obowiązującego w dniu wydania decyzji, którego ust. 1 stanowił, że w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok, organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji. Zgodnie natomiast w ust. 2 tego przepisu w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. Jak słusznie jednak podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym czym innym jest kwestia określenia terminu ważności decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, a czym innym, wynikający z art. 182 § 2 k.k.w., obowiązek oznaczenia w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Lublinie z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. III SA/Lu 1080/16, w Gdańsku z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. III SA/Gd 514/21, w Białymstoku z dnia 20 października 2022 r., sygn. II SA/Bk 351/22, w Krakowie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1006/22 i z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. III SA/Kr 42/24, CBOSA). W konsekwencji nałożony na organ obowiązek wydawania decyzji bez określenia terminu jej ważności, nie wyłącza obowiązku oznaczenia w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami, czego niewątpliwie Starosta Krakowski nie uczynił.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, natomiast na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., orzekł o umorzeniu tego postępowania w pkt II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło