III SA/Kr 1701/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 września 2024 r., nr SKO.PS/4110/443/2024, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym przez P. K., zwanego dalej skarżącym, postanowieniem z dnia 30 września 2024 r., znak: SKO.PS/4110/443/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) stwierdziło, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 kwietnia 2024 r., znak: F3.60417.4046.2024, zostało wniesione z uchybieniem terminu. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 29 kwietnia 2024 r., znak: nr F3.60417.4046.2024, Prezydent Piasta Krakowa uchylił w całości decyzję własną z dnia 11 marca 2024 r., znak: F3.60417.2396.2024, przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego na zakup żywności na lipiec 2024 r. Ww. decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 10 maja 2024 r. (k. 7285 akt adm.), a odwołanie od niej zostało wniesione przez skarżącego w dniu 7 sierpnia 2024 r. (k. 7286 akt adm.). Wymienionym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło, że odwołanie skarżącego od decyzji z dnia 29 kwietnia 2024 r., znak: F3.60417.4046.2024, zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że mając na uwadze daty doręczenia decyzji (10 maja 2024 r.) i wniesienia odwołania (7 sierpnia 2024 r.), odwołanie zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 129 §2 k.p.a. (organ omyłkowo w treści uzasadnienia wskazał przepis art. 141 § 2 k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Odwołanie od ww. decyzji mogło być więc złożone najpóźniej w dniu 24 maja 2024 r. (piątek). Organ zauważył przy tym, że decyzja z dnia 29 kwiecia 2024 r. zawierała prawidłowe pouczenie o prawie, terminie i sposobie złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Kolegium wyjaśniło, że odwołanie od decyzji przysługuje stronom, gdy decyzja nie jest jeszcze ostateczna. Z kolei ostateczna jest zarówno decyzja, od której odwołanie nie przysługuje, jak i decyzja, która nie została zaskarżona w ustawowym terminie. W tym drugim przypadku strona może wzruszyć taką decyzję tylko, jeżeli - łącznie z odwołaniem - zostanie wniesiony, a następnie uwzględniony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub w szczególnych sytuacjach określonych przepisami k.p.a. jak: wznowienie postępowania, czy stwierdzenie nieważności decyzji. W niniejszej sprawie skarżący nie złożył prośby o przywrócenie terminu, nie uprawdopodobnił również, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wobec powyższego odwołanie złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu. Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzuty skargi dotyczyły jednak decyzji organu pierwszej instancji. W piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, zarzucając Kolegium naruszenie przepisów: - art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 58 k.p.a. przejawiające się w braku pouczenia skarżącego o przysługującym mu prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem, co skutkowało brakiem świadomości skarżącego, co do treści pisana jakie powinien złożyć celem zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 kwietnia 2024 r., - art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przejawiające się w zaniechaniu wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie i jego wadliwą ocenę oraz nieprawidłowe działanie organu i przyjęcie, że oświadczenie złożone przez skarżącego dnia 7 sierpnia 2024 r., a dotyczące decyzji Prezydenta Miasta Krakowa stanowi wyłącznie odwołanie od ww. decyzji nie zaś odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu i tym samym błędne wezwanie przez Kolegium dnia 5 września 2024 r. (k. 7289) do złożenia wyjaśnień czy oświadczenie z dnia 7 sierpnia 2024 r. należało traktować jako odwołanie. Tymczasem oświadczenie to należało potraktować jako odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, co wynika z okoliczności sprawy. - art. 86 k.p.a., poprzez brak wezwania skarżącego czy złożone oświadczenie stanowi odwołanie czy też stanowi odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, - art. 134 k.p.a. poprzez uznanie że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu, pomimo tego że złożone przez skarżącego oświadczenie należało odczytywać jako złożenie wniosku o przewrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z tym odwołaniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Kontrolując zaskarżone postanowienie, zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia go mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 września 2024 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 kwietnia 2024 r., znak: F3.60417.4046.2024. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był m.in. art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Wniesienie odwołania w terminie, umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Wskazać przy tym należy, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bowiem doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W przedmiotowej sprawie ustalono bezsprzecznie, że decyzja organu pierwszej instancji została odebrane przez skarżącego w dniu 10 maja 2024 r. (k. 7285 akt adm.). Termin do wniesienia odwołania upływał więc w dniu 24 maja 2024 r. Tymczasem skarżący odwołanie wniósł w dniu 7 sierpnia 2024 r., a więc po terminie. Skarżący nie złożył przy tym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia odwołania oraz braku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, organ odwoławczy był zobligowany wydać przedmiotowe postanowienie. Wbrew zarzutom skargi Kolegium nie dopuściło się naruszenia wskazanych w niej przepisów. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że w sprawie naruszono art. 8 §1 w zw. z art. 58 k.p.a. Decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 kwietnia 2024 r. zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania od decyzji (art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a.), przy jednoczesnym braku obowiązku pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Również pozostałe zarzuty skargi są bezpodstawne. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 58 k.p.a. organ administracji publicznej nie może przywrócić terminu z urzędu. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Oparcie omawianej instytucji na zasadzie skargowości oznacza, że wnoszący podanie musi w sposób niebudzący wątpliwości domagać się przywrócenia terminu. Nie można więc złożyć wniosku o przywrócenie terminu w sposób dorozumiany. Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu (wyrok NSA z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2389/14, LEX nr 1769252). Wniosek taki powinien wynikać wprost z pisma (podania lub odwołania), "a nie być ustalany przez organ w procesie interpretacji celu wynikającego z oświadczenia zawartego we wniosku. Obowiązek wyjaśnienia, czy skarżący wnioskują o przywrócenie terminu, wywiedziony z art. 7 k.p.a., stoi w sprzeczności ze szczegółową regulacją w art. 58 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2287/10, LEX nr 1121217; zob. też wyroki NSA: z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 268/07, LEX nr 401669, oraz z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1507/12, LEX nr 1457647), por. także Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III. Opublikowano: WKP 2023. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, orzekł, jak w sentencji.