III SA/Kr 1705/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] 2016 r. znak [...] działając na podstawie art. 243 § 3 oraz art. 241 § 2 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) - dalej "o.p.", odmówił P. O. - dalej skarżący, wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...], wymierzającą karę pieniężną w wysokości 36.000 zł za urządzenie gier na trzech automatach poza kasynem gry. W uzasadnienie organ poddał, że pismem z dnia 27 listopada 2015 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną z dnia 1 czerwca 2015 r. Jako przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania, wskazał on brak wiedzy na temat toczącego się postępowania przed organem l instancji w przedmiocie wymierzenia kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, w tym również okoliczności wydania i doręczenia ww. decyzji ostatecznej. Powyższe miało wynikać z błędnego doręczania skarżącemu przesyłek kierowanych przez organ l instancji, na adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności: ul. P, K, nie zaś na adres zamieszkania, siedziby i doręczeń: os. N w K. W wyniku dokonania oceny złożonego wniosku organ l instancji uznał, iż adres na który kierowana była korespondencja, był wymieniony w ewidencji CEIDG RP, jako adres dodatkowych miejsc wykonywania działalności, tym samym wszystkie doręczenia zostały uznane za skuteczne, zgodnie z przepisem art. 150 Ordynacji podatkowej. Dalej, organ przechodząc do oceny poprawności formalnej i merytorycznej złożonego wniosku, uznał, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie, postępowania zakończonego decyzją ostateczną i odmówił wznowienia postępowania w sprawie. W odwołaniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania oraz uchylenie decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania podniósł wcześniej wskazywane okoliczności błędnego doręczenia ww. decyzji ostatecznej. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 24 sierpnia 2016 r. znak: [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., utrzymał w mocy decyzję l instancji. W pierwszej kolejności organ przytoczył treść art. 240 § 1 pkt 4 o.p. oraz art. 241 § 2 pkt 1 o.p. Kolejno podkreślił, że w ramach etapu badania wniosku o wznowienie postępowania, organ powinien dokonać oceny wniosku pod względem formalnym, w tym czy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej do jego złożenia oraz czy został złożony - w przypadku powołania się na okoliczność, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 o.p. - w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, czy spełnia warunki podania określone w art. 168 o.p. i czy powołuje ustawową podstawę wznowienia. Omawiana faza kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania albo wydaniem decyzji o odmowie wznowienia (art. 243 § 1 lub § 3 o.p.). Przy czym organ zobligowany jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania, jeżeli wniosek został wniesiony po upływie terminu i brak jest podstaw do jego przywrócenia, lub jeżeli z żądaniem wystąpiła osoba nie będąca stroną postępowania. Oparcie żądania wznowienia postępowania na podstawie pkt 4 art. 240 § 1 o.p. wymaga, aby wniosek o wznowienie postępowania wniesiono z zachowaniem miesięcznego terminu od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji i okoliczność ta powinna być zbadana przez organ. Odnosząc się do zasadniczej kwestii w tej sprawie, czyli do odmowy wznowienia postępowania z uwagi na upływ terminu do żądania wznowienia, Dyrektor podkreślił, że organ l instancji prawidłowo wskazał na uchybienie miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, jednocześnie błędnie ustalając termin, w którym skarżący powziął informację o wydaniu spornej decyzji. W rozpoznawanej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego wskazał, że o wydaniu decyzji ostatecznej z dnia [...] 2015 r. skarżący został poinformowany poprzez otrzymanie upomnienia z dnia 31 lipca 2015 r., które odebrał osobiście w dniu 21 sierpnia 2015 r., co potwierdzał podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Jak jednak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na ww. upomnienie skarżący wystosował pismo, oświadczając, iż nie ma wiedzy na temat ewentualnie wydanej decyzji i wniósł o jej doręczenie. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor pismem z dnia 4 września 2015 r. m.in. poinformował skarżącego o wydaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzji wymierzającej mu karę pieniężną w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier na trzech automatach poza kasynem gry. Co więcej wskazał, iż istnieje możliwość uzyskania przedmiotowego rozstrzygnięcia od Naczelnika Urzędu Celnego. Rzeczowe pismo zostało doręczone w dniu 21 września 2015 r. (co skarżący potwierdził osobiście podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) i tę właśnie datę należy uznać, zdaniem organu, za dzień powzięcia wiadomości o wydaniu spornej decyzji. W ocenie Dyrektora pojęcie "powzięcie wiadomości" o wydaniu decyzji użyte w art. 241 § 2 pkt 1 o.p., oznacza, że do strony faktycznie dotarła wiadomość o wydaniu decyzji. W niniejszej sprawie uznał, że skarżący powziął wiadomość o wydaniu decyzji w dniu [...] 2015 r. i zgodnie z art. 241 § 2 pkt 1 o.p., termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w ww. sprawie upłynął w dniu 21 października 2015 r. Mając na uwadze, iż wniosek o wznowienie postępowania skarżący złożył w dniu 27 listopada 2015 r. (data wpływu 30 listopada 2015 r.), to zdaniem organu, uznać należy, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia takiego wniosku, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 150 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 122 o.p. oraz art. 121 § 1, § 2 o.p. przez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowaniowe, a w uzasadnieniu ponownie podniósł kwestię błędnego doręczenia korespondencji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) - dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektor Izby Celnej z dnia 24 sierpnia 2016 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak: [...] odmawiającą P. O. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r., wymierzającą karę pieniężną w wysokości 36.000 zł za urządzenie gier na trzech automatach poza kasynem gry. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny prawidłowości wydania przez organ ww. rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do art. 241 § 1 o.p. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 o.p. następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji (art. 241 § 2 pkt 1 o.p.). Z powyższych przepisów wynika, że organ podatkowy przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania. Jest to pierwszy etap postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Etap ten ma szczególne znaczenie, gdy wszczęcie postępowania następuje na wniosek strony. Podkreślenia wymaga, że zachowanie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego jest niezbędne do skutecznego uruchomienia procedury wznowieniowej. Jej niespełnienie skutkuje odmową wszczęcia postępowania wznowieniowego (tak np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt l SA/Sz 1126/14, LEX nr 1650481). W niniejszej sprawie organ uznał, że strona wniosek ten złożyła z uchybieniem terminu określonego w ww. przepisie. Strona natomiast wskazywała na brak wiedzy na temat toczącego się postępowania przed organem l instancji w przedmiocie wymierzenia kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, a to z uwagi na błędne doręczenia przesyłek kierowanych przez ten organ, na adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności: ul. P, K, nie zaś na adres zamieszkania, siedziby i doręczeń tj. os. N w K. Wobec zarzutów odwołania i skargi podkreślić jeszcze raz należy, że w pierwszej kolejności (przed badaniem zarzutów zawartych we wniosku o wznowienie) organy zobowiązane były do ustalenia, czy wniosek ten został złożony w ciągu miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji (art. 241 § 2 pkt 1 o.p.). Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" zgodnie z ugruntowaną w tym względzie wykładnią sądów administracyjnych rozumieć należy w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (np. wyroki o sygn. akt II SA/Ke 601/10, II SA/Kr 43/11, II SA/Kr 1321/11, l SA/Lu 290/17, III SA/Wa 2012/14). Wobec powyższego bez znaczenia dla oceny zachowania przez stronę terminu, o którym mowa wyżej pozostaje moment, w którym strona zapoznała się z treścią decyzji. Dokonując kontroli w tym zakresie, zdaniem sądu, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie zachował miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. W nin. sprawie, za datę powzięcia wiadomości przez skarżącego należy uznać, jak przyjął organ odwoławczy, dzień 21 września 2015 r., tj. datę odbioru decyzji wymierzającej karę pieniężną. Zatem, skoro skarżący powziął wiadomość o wydaniu spornej decyzji w dniu 21 września 2015 r. to termin do złożenia wniosku o wznowienie upłynął w dniu 21 października 2015 r. W tej sytuacji uzasadnione było wydanie przez organ decyzji w trybie art. 243 § 3 o.p. odmawiającej wszczęcia postępowania, gdyż skarżący wniosek złożył dopiero 27 listopada 2015 r. Mając na uwadze stan faktyczny sprawy przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, oparty na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy, organy administracji zgodnie z prawem odmówiły wznowienia postępowania w sprawie. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminowi, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Pomimo, że kwestia dotycząca nieprawidłowości doręczeń kierowanej do skarżącego korespondencji nie miała znaczenia dla oceny terminowości złożenia przez niego wniosku o wznowienie postępowania , to podnieść należy, odnosząc się do zarzutów skargi ,że nie można zgodzić się, że organ dokonywał doręczenia pism na niewłaściwy adres. Zgodnie bowiem z art. 148 o.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane: 1/ w siedzibie organu podatkowego; 21 w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Stwierdzić zatem należy, że z treści art. 148 § 1 i 2 o.p. wynika, iż organ podatkowy ma możliwość wyboru miejsca doręczenia spośród mieszkania adresata (§ 1 art. 148 o.p.), miejsca pracy (art. 148 § 1 i art. 148 § 2 pkt 2 o.p.), siedziby organu podatkowego (art. 148 § 2 pkt 1 o.p.). Ponadto podkreślenia wymaga, że skorzystanie z doręczenia w miejscu pracy (art. 148 § 1 o.p.) nie musi być poprzedzone bezskuteczną próbą doręczenia w miejscu zamieszkania. Tak więc doręczenie może nastąpić w dowolnym miejscu określonym w § 1 i § 2 art. 148 o.p., bez konieczności zachowywania kolejności miejsc doręczeń wynikających z redakcji art. 148 cyt. ustawy. Stanowisko takie było wielokrotnie prezentowane w judykaturze na gruncie wykładni ww. przepisu (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2009 r., II FSK 1905/08, ONSAiWSA 2010, Nr 2, poz. 37; dostępny na stronie: www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący nigdy nie kwestionował, że adres ul. P, K jest wymieniony w ewidencji CEIDG RP dotyczącej jego działalności gospodarczej skarżącego, jako adres dodatkowych miejsc wykonywania działalności. Ponieważ Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.