III SA/Kr 366/17
WyrokWSA w Krakowie2017-06-20
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Ewa Michna, Janusz Bociaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dofinansowanie budowy siłowni plenerowej i zagospodarowania bulwarów nad Dunajcem może być realizowane w ramach Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, finansowanego ze środków pochodzących z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność punktu uchwały Rady Miasta Nowy Targ dotyczącego dofinansowania budowy siłowni plenerowej i zagospodarowania bulwarów nad Dunajcem w ramach Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Uznał, że takie działania wykraczają poza zakres zadań określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a środki pochodzące z opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu mogą być przeznaczone wyłącznie na cele związane z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych.Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Miasta Nowy Targ dotyczącą Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2017, wnosząc o stwierdzenie nieważności punktu dotyczącego dofinansowania budowy siłowni plenerowej i zagospodarowania bulwarów nad Dunajcem. Wojewoda argumentował, że takie działania wykraczają poza ustawowe cele programu profilaktyki alkoholowej i powinny być finansowane z innych środków. Rada Miasta Nowy Targ wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że wskazane działania stanowią ważny element profilaktyki antyalkoholowej i są odpowiedzią na potrzeby mieszkańców.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność punktu 8 Zadania 4 w Rozdziale IV Załącznika nr 1 do uchwały nr XXXI/285/2016 Rady Miasta Nowy Targ z dnia 29 grudnia 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Janusz Bociaga Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Miasta Nowy Targ z dnia 29 grudnia 2016 r. nr XXXI/285/2016 w przedmiocie przyjęcia Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Nowym Targu na rok 2017 stwierdza nieważność punktu 8 Zadania 4 w Rozdziale IV Załącznika nr 1 do uchwały nr XXXI/285/2016 Rady Miasta Nowy Targ z dnia 29 grudnia 2016 r. zatytułowanego "Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Nowym Targu na rok 2017".
Rada Miasta Nowy Targ w dniu 29 grudnia 2016 roku podjęła uchwałę nr XXXI/285/2016 w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałaniu Narkomanii w Nowym Targu na rok 2017.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą uchwałę wniósł skargę Wojewoda Małopolski. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części, to jest w zakresie pkt 8 zadania 4 znajdującego się w Rozdziale IV Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałaniu Narkomanii w Nowym Targu na rok 2017.
Skarżący podniósł, że na sesji w dniu 29 grudnia 2016 r. Rada Miasta Nowy Targ podjęła uchwałę nr XXXI/285/2016 w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałaniu Narkomanii w Nowym Targu na rok 2017. Przedmiotowa uchwała wpłynęła do oceny nadzorczej Wojewody Małopolskiego w dniu 11 stycznia 2017 r.
Powyższą uchwałę podjęto na podstawie art. 41 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 487 ze zm.), art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 224 ze zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.).
Na potrzeby dokonania oceny legalności powyższej uchwały organ nadzoru zwrócił się do Rady Miasta Nowy Targ pismem Wydziału Prawnego i Nadzoru Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2017 r. (znak: WN-II.4100.13.2017), stanowiącym zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego, o zajęcie stanowiska w niniejszej sprawie z powodu wątpliwości organu nadzoru, jakie wzbudziła treść pkt 8 zadania 4 znajdującego się w Rozdziale IV Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałaniu Alkoholizmowi w Nowym Targu na rok 2017.
W odpowiedzi na powyższe wystąpienie do organu nadzoru pismem Burmistrza Miasta Nowy Targ z dnia 20 stycznia 2017 r., znak: SP.8141.3.3.2017, przedłożone zostały wyjaśnienia w przedmiotowym zakresie.
W ocenie organu nadzoru uzasadnione zastrzeżenia wzbudziła treść pkt 8 zadania 4 znajdującego się w Rozdziale IV Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałaniu Narkomanii w Nowym Targu na rok 2017, przyjętego przez Radę Miasta Nowy Targ uchwałą Nr XXXI/285/2016 z dnia 29 grudnia 2016 r. Przywołany zapis Programu dotyczy realizacji zadania związanego z budową nowotarskiej strefy relaksu - zagospodarowania bulwarów nad Dunajcem oraz dofinansowania budowy siłowni (cyt. "Udostępnienie możliwości do prowadzenia zdrowego trybu życia, tworzenie i doposażenie miejsc do zabawy, rekreacji wypoczynku bez alkoholu (miejsca do uprawiania sportu, tereny rekreacyjne, kluby, świetlice, osiedlowe szkolne i przedszkolne place zabaw). Dofinansowanie budowy nowotarskiej strefy relaksu - zagospodarowanie bulwarów nad Dunajcem oraz dofinansowanie budowy siłowni w plenerze przy ulicy Wojska Polskiego. Zadanie to ma kluczowe znaczenie w zakresie stworzenia alternatywy dla ryzykownych zachowań dzieci i młodzieży").
Burmistrz Miasta Nowy Targ w wyjaśnieniach z dnia 20 stycznia 2017 r. podkreślił, iż w przedmiotowej uchwale w Rozdziale IV, zadaniu 4 (tytuł zadania: Wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służących rozwiązywaniu problemów alkoholowych), punkcie 8 znalazł się przytoczony wyżej zapis z wyraźnym podkreśleniem, że "Zadanie to ma kluczowe znaczenie w zakresie stworzenia alternatywy dla ryzykownych zachowań dzieci i młodzieży"). W wyjaśnieniach Burmistrza zaznaczono, że zapis ten znalazł się tam nieprzypadkowo, gdyż w ocenie władz miasta stanowi bardzo ważny element profilaktyki antyalkoholowej realizowanej w Nowym Targu. Genezą wprowadzenia tego zapisu był głos mieszkańców, czyli osób fizycznych, którzy wskazali te miejsca jako szczególnie zagrożone patologiami społecznymi. Głos ten został wyartykułowany w trybie tzw. "budżetu obywatelskiego", mając mocne poparcie społeczności lokalnej, w związku z czym został poddany realizacji. Dodatkowo w przedłożonych wyjaśnieniach nadmieniono, że w konstrukcji uchwały przytoczony w omawianej uchwale punkt został ściśle skorelowany z treścią art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, tj. wspomaganie działalności stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych. Wskazano, iż stanowi on odpowiedź na zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców miasta, którzy domagali się podjęcia działania profilaktycznego służącego rozwiązaniu problemu alkoholowego w określonych miejscach, tym samym rozwiązaniem problemu alkoholowego.
Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie chodzi o budowę obiektu sportowego z wykorzystaniem środków finansowych przeznaczonych na profilaktykę antyalkoholową. Działanie takie natomiast wykracza poza zakres zadań określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Zdaniem skarżącego zapis uchwały Rady Miasta Nr XXXI/285/2016 nie jest ściśle skorelowany z zapisami wyżej wymienionej ustawy. Trudno bowiem za takowy przyjąć dofinansowanie budowy czy remontu konkretnego obiektu ze wspomaganiem działalności instytucji, stowarzyszeń czy też osób fizycznych, które służyć mają rozwiązywaniu problemów alkoholowych. Co najwyżej można przyjąć, że zapisy w przedmiotowym programie pozostają zaledwie w luźnym związku w stosunku do regulacji ustawowych.
Dodatkowo należy mieć także na względzie rekomendacje Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (zwanego dalej PARPA) do realizowania i finansowania gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w 2017 roku.
Z treści Rozdziału IV rekomendacji "Wspomaganie działalności instytucji stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych" wynika generalnie możliwość wsparcia określonych podmiotów poprzez jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazano w nim, że samorząd realizując poszczególne zadania programu określone w programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, może powierzyć je organizacji pozarządowej lub wesprzeć organizację w realizacji zadań, które wpisują się w zakres gminnego programu.
PARPA uznaje, iż "w ramach finansowania realizacji zajęć sportowych możliwe są wydatki materiałowe, np. na zakup sprzętu sportowego, jednak powinny być one częścią programu. Należy zadbać o odpowiednie proporcje w nakładach finansowych. Zgodnie z zapisem ustawowym środki mają być przeznaczone na prowadzenie zajęć sportowych, a nie na finansowanie inwestycji budowy boisk, remontów obiektów sportowych). Dobrą inwestycją natomiast może być zatrudnienie animatorów prowadzących szeroko dostępne działania sportowe i edukacyjno-profilaktyczne na terenie obiektów sportowych. Należy pamiętać o tym, że ustawodawca przewidział znaczne środki na budowę infrastruktury sportowej w Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej utworzonym na podstawie Ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612)".
Skarżący podniósł, że PARPA jednoznacznie wskazuje, iż na podstawie odpowiednich regulacji prawnych zawartych w ustawie, w/w środki powinny być przeznaczone jedynie na prowadzenie zajęć sportowych w postaci np. zakupu sprzętu sportowego lub zatrudnienia osób posiadających odpowiednie kompetencje do prowadzenia działań sportowych.
Mając na względzie upływ terminu do podjęcia przez Wojewodę działań w kierunku stwierdzenia nieważności we własnym zakresie z tytułu przysługujących kompetencji nadzorczych jedyną drogą służącą wyeliminowaniu z obrotu prawnego przywołanej uchwały jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Nowy Targ, wniosła o oddalenie skargi w całości. W ocenie organu zakwestionowane zadania zostały wprowadzone do programu na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który stanowi że: ,,1. Prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu należy do zadań własnych gmin. W szczególności zadania te obejmują: 5) wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych".
Organ podkreślił, że zadanie 4 pkt 8, które zostało zamieszczone w przedmiotowym programie, stanowi bardzo ważny element profilaktyki antyalkoholowej realizowanej na terenie Miasta Nowy Targ. Już w ostatnim zdaniu tego zapisu można dostrzec jego wagę i rangę. Ściśle koreluje on z podejmowanymi działaniami na rzecz przeciwdziałania złu i wszelkim patologiom społecznym. Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, że genezą wprowadzenia tego zapisu był bardzo mocny głos mieszkańców, którzy wskazali te miejsca jako szczególnie zagrożone patologiami społecznymi. Głos ten został wyartykułowany w trybie tzw. "budżetu obywatelskiego" i miał bardzo mocne poparcie społeczności lokalnej, w związku z czym został poddany realizacji. Organ podniósł, że przy ul. Wojska Polskiego w miejscu, gdzie została zaplanowana plenerowa siłownia, znajduje się opuszczony budynek po tzw. "starej aptece", będący siedliskiem młodzieży z marginesu społecznego, która poprzez zbieranie się w tym miejscu ma demoralizujący wpływ na dzieci i młodzież, i destrukcyjny jeśli chodzi o spokój mieszkańców przyległych bloków. Z podobną sytuacją mamy do czynienia w miejscu, w którym ma powstać "strefa relaksu", jako forma zagospodarowania terenu na tzw. Bulwarach Białego Dunajca, gdzie obecnie z uwagi na dzikość terenu mają miejsce libacje alkoholowe.
Organ zwrócił uwagę, że w konstrukcji uchwały przytoczony w omawianej uchwale punkt został ściśle skorelowany z treścią art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, tj. wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych. Podkreślił, że zamieszczenie przedmiotowego zadania w Miejskim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Nowym Targu w roku 2017 stanowi wyraźną odpowiedź na zaspokojenie zbiorowych potrzeb mieszkańców Miasta, którzy domagali się podjęcia działania profilaktycznego służącego rozwiązaniu problemu związanego z nadużywaniem alkoholu we wskazanych miejscach, i tym samym rozwiązaniem problemu alkoholowego, ewentualnie ograniczenia go na tym terenie.
Organ podniósł, że Wojewoda Małopolski w przedmiotowej skardze powołuje się na wydane przez PARPA tzw. rekomendacje w zakresie możliwości wydatkowania środków, które nie mają żadnej mocy wiążącej, a ponadto PARPA nie zna i nie może znać rzeczywiście występujących problemów alkoholowych na terenie każdej gminy czy miasta.
Wprowadzając przedmiotowe zadania do programu Gmina Miasto Nowy Targ miała świadomość istnienia w tych dwóch konkretnych miejscach problemów alkoholowych (co potwierdzają mieszkańcy jak i Policja). Nie jest to zatem zadanie o charakterze fikcyjnym, które być może w przyszłości miałoby zapobiec problemowi alkoholizmu, ale chodzi już o rzeczywiste przeciwdziałanie problemom alkoholowym w miejscu, w którym one faktycznie istnieją i należy im przeciwdziałać (bulwary nad Dunajcem, teren "starej apteki" - stworzenie miejsca rekreacji - siłowni na otwartym powietrzu").
W ocenie organu realizacja zadań wynika wprost z art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a zatem nie zostały utworzone zadania wykraczające poza zakres upoważnień ustawowych. Realizacja przedmiotowych zadań związana jest ściśle z rozwiązywaniem problemów alkoholowych. Zadania w zakresie kultury fizycznej są finansowane przez Miasto Nowy Targ z innych środków, niż te pochodzące z opłat za prowadzenie działalności związanej ze sprzedażą napojów alkoholowych.
Zdaniem organu wprowadzenie wyżej wymienionego zapisu do uchwały Rady Miasta nr XXXI/285/2016 winno być traktowane jako tworzenie warunków sprzyjających wyeliminowaniu lub też znacznemu ograniczeniu spożywania alkoholu w miejscach, w których oczywistym jest, że alkohol jest spożywany i nadużywany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skargę na przedmiotową uchwałę Rady Miasta Nowy Targ wniósł w niniejszej sprawie Wojewoda Małopolski działający jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.; zwanej dalej "u.s.g."). W związku z tym należy wskazać, że w świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 572/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
W niniejszej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od otrzymania zaskarżonej uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego był władny zaskarżyć tą uchwałę w trybie art. 93 u.s.g.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008, sygn. akt II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Nr XXXI/285/2016 Rady Miasta Nowy Targ z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Nowym Targu na rok 2017, w zakresie pkt 8 znajdującego się w Rozdziale IV, Zadaniu 4 Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Nowym Targu na rok 2017. Jak już wyżej wskazano powyższą uchwałę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), art. 41 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 487 ze zm.) oraz art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r., poz. 224 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach, niewymienionych w art. 18 ust. 2 pkt 1-14a, zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu należy do zadań własnych gmin. W szczególności zadania te obejmują:
1) zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu;
2) udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą w rodzinie;
3) prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, a także działań na rzecz dożywiania dzieci uczestniczących w pozalekcyjnych programach opiekuńczo-wychowawczych i socjoterapeutycznych;
4) wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych;
5) podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 131 i 15 ustawy oraz występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego;
6) wspieranie zatrudnienia socjalnego poprzez organizowanie i finansowanie centrów integracji społecznej. Realizacja powyższych zadań jest prowadzona w postaci gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych stanowiącego część strategii rozwiązywania problemów społecznych, uchwalanego corocznie przez radę gminy, uwzględniającego cele operacyjne dotyczące profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, określone w Narodowym Programie Zdrowia. Gminny program jest realizowany przez ośrodek pomocy społecznej, o którym mowa w przepisach o pomocy społecznej, lub inną jednostkę wskazaną w tym programie.
Wskazany przez organ nadzoru pkt 8 znajdujący się w Rozdziale IIV, Zadaniu 4 Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Nowym Targu na rok 2017 jest sprzeczny z art. 4¹ ust. 1 w związku z art. 18² ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zgodnie z którym dochody z opłat za zezwolenia wydane na podstawie art. 18 lub art. 181 tej ustawy oraz dochody z opłat określonych w art. 111 wykorzystywane będą na realizację:
1) gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz Gminnych Programów, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,
2) zadań realizowanych przez placówkę wsparcia dziennego, o której mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w ramach gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz Gminnych Programów, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - i nie mogą być przeznaczane na inne cele.
Wskazany wyżej kwestionowany zapis zaskarżonej uchwały narusza przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zakresie możliwości wykorzystywania dochodów z opłat za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie organu nadzoru – Wojewody – iż w zakwestionowanej części uchwały Rady Miasta Mszana Dolna środki uzyskanych z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zostały przeznaczone na cele nie związane z realizacją gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Art. 41 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zawiera otwarty katalog zadań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych (na co wskazuje sformułowanie "w szczególności"), niemniej jednak nie można w nim pomieścić wszelkich działań gminy, pozostających w bardzo luźnym związku z celami powyższej ustawy. Do działania określonego w art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi obejmującego: "wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych" Rada Miasta Nowy Targ przypisała: "Udostępnienie możliwości do prowadzenia zdrowego trybu życia, tworzenie i doposażenie miejsc do zabawy, rekreacji wypoczynku bez alkoholu (miejsca do uprawiania sportu, tereny rekreacyjne, kluby, świetlice, osiedlowe szkolne i przedszkolne place zabaw). Dofinansowanie budowy nowotarskiej strefy relaksu - zagospodarowanie bulwarów nad Dunajcem oraz dofinansowanie budowy siłowni w plenerze przy ulicy Wojska Polskiego. Zadanie to ma kluczowe znaczenie w zakresie stworzenia alternatywy dla ryzykownych zachowań dzieci i młodzieży".
Sąd podziela zdanie skarżącego, iż powyższe działania nie mieszczą się w określonym w ustawie zakresie zadań. Wskazane wyżej działania nie stanowią realizacji zadania polegającego na wspomaganiu działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych (art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy), nie mieszczą się również w żadnej innej kategorii zadań wymienionych w art. 41 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Zadanie gminy polegające na budowie i modernizacji miejsc zabaw i rekreacji, w tym np.: placów zabaw, sprzętu do rekreacji ruchowej powinno być przez gminę realizowane w ramach wypełnienia zadania nałożonego na gminę w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym, czyli poprzez zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie kultury fizycznej, której definicję zawiera art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 176 ze zm.), stanowiąc, iż przez pojęcie kultury fizycznej należy rozumieć sport wraz z wychowaniem fizycznym i rehabilitacją ruchową (tak również NSA w wyroku z 26 kwietnia 2016 r., II GSK 2514/14).
Treść zakwestionowanej przez organ nadzoru części przedmiotowej uchwały Rady Miasta Nowy Targ nie mieści się w katalogu zadań określonych ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Działania określone w zakwestionowanej części uchwały wykraczają poza zakres zadań związanych wyłącznie z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych i skutkują wykorzystaniem środków pochodzących z opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu na cele inne, niż wyłącznie na rozwiązywanie problemów alkoholowych. Wskazuje to na naruszenie przez organ poprzez błędną wykładnię wyżej wymienionych przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i skutkuje koniecznością uwzględnienia skargi.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na akt organu samorządu terytorialnego następuje w wyroku stwierdzającym nieważność aktu w całości lub w części. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g, który stanowi, że nieważna jest uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem. Dokonując zatem kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały w takim aspekcie, o jakim mowa wyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pełni podzielił pogląd organu nadzoru, że zaskarżona uchwała podjęta została z istotnym naruszeniem prawa.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło