III SA/Kr 644/24
WyrokWSA w Krakowie2024-07-17
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Ewa Michna, Ewelina Dziuban
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postanowienie sądu powszechnego określa sposób sprawowania opieki nad dzieckiem przez rodziców w sposób niesymetryczny (np. 2/3 czasu z ojcem, 1/3 z matką), można uznać, że zachodzi opieka naprzemienna w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, uprawniająca do podziału świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie sądu powszechnego określające opiekę nad dzieckiem w stosunku 2/3 czasu z ojcem i 1/3 czasu z matką nie stanowi opieki naprzemiennej w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Brak ustanowienia opieki naprzemiennej w orzeczeniu sądu powszechnego skutkuje zastosowaniem art. 22 tej ustawy, zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje temu z rodziców, który pierwszy złożył wniosek.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że postanowienia sądu okręgowego dotyczące opieki nad dzieckiem nie ustanawiają opieki naprzemiennej w rozumieniu ustawy, a jedynie niesymetryczny podział opieki, co skutkuje zastosowaniem art. 22 ustawy i przyznaniem świadczenia temu rodzicowi, który pierwszy złożył wniosek (w tym przypadku ojcu dziecka). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, twierdząc, że opieka została ustalona naprzemiennie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 marca 2024 r. znak sprawy: 010070/680/1221044/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko W. S. oddala skargę
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 8 lutego 2024 r. znak 010070/680/1221044/2024, postępowanie nr 450356177 odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko (W. S.) na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r.
Zdaniem organu, nie można przyznać skarżącej przedmiotowego świadczenia ponieważ na podstawie postanowień Sądu Okręgowego w Krakowie z 29 czerwca 2022 r. i 30 czerwca 2023 r., sygn. akt [...] zastosowanie w sprawie ma art. 22 ustawy.
W odwołaniu skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem ZUS zarzucając naruszenie m.in. art. 8, 107 § 1 i 3, art. 22 i 25 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W ocenie odwołującej się zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z 29 czerwca 2022 r. i 30 czerwca 2023 r., sygn. akt [...] ustalono opiekę nad wspólnymi małoletnimi dziećmi w sposób naprzemienny, niesymetryczny, tj. w stosunku 2/3 czasu ojciec, 1/3 czasu matka, w święta, ferie czy wakacje w stosunku po ½ czasu. Zdaniem odwołującej, powyższe wskazuje, że w tej sprawie występuje opieka naprzemienna, zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowaniu.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 5 marca 2024 r. znak: 010070/680/1221044/2024 utrzymał w mocy ww. decyzję z 8 lutego 2024 r.
W uzasadnieniu organ powołał się na postanowienie z 29 czerwca 2022 r. Sądu Okręgowego w Krakowie Xl Wydział Cywilny-Rodzinny, sygn. akt [...] wraz z protokołem rozprawy (uprawomocnione 7.07.2022 r.), w którym ustalono sposób opieki nad dzieckiem oraz postanowienie z 30 czerwca 2023 r. Sądu Okręgowego w Krakowie XI Wydział Cywilny-Rodzinny sygn. akt [...], natychmiast wykonalne, w którym przyznano od skarżącej alimenty na dziecko płatne do rąk ojca.
Z postanowień tych, zdaniem organu, wynika, że oboje rodzice sprawują opiekę nad dzieckiem w sposób niesymetryczny. Nie orzeczono jednak opieki naprzemiennej, w związku z czym organ nie mógł zastosować art. 5 ust. 2a ww. ustawy, nakazującego podział świadczenia pomiędzy oboje rodziców w przypadku opieki naprzemiennej. Przepisy ustawy nie przewidują możliwości podziału świadczenia w innych przypadkach.
Zatem z uwagi na powyższe w tej sprawie zastosowanie znalazł art. 22 zd.2 ww. ustawy zgodnie z którym świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek.
Wobec faktu, że wniosek pierwszy złożył ojciec dziecka, organ odmówił skarżącej przyznania prawa do przedmiotowego świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 22 z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędne zastosowanie przepisu i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje
prawo do świadczenia wychowawczego;
2. art. 5 ust. 2a z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie przepis ten nie będzie miał
zastosowania, podczas gdy pomiędzy rodzicami została ustalona opieka
naprzemienna;
3. art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, w tym przypadku skarżącej i przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu prawnego i poprzestaniu jedynie na zacytowaniu przepisów;
4. art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz brak ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności;
5. art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania
administracyjnego poprzez rezygnację z realizacji zasady wyjaśnienia zasadności
przesłanek, którymi organ kierował się przy wydaniu decyzji;
6. art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia i brak odniesienia się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy;
7. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w
sytuacji, gdy organ II instancji winien uchylić tę decyzję i przekazać sprawę
organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej - p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dodać należy, że wyrok został wydany w postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. (na wniosek organu).
Materialnoprawną podstawą wydania ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r. poz. 810).
Kwestią sporną w tej sprawie jest to czy w realiach przedmiotowej sprawy powinien mieć zastosowanie przepis art. 5 ust. 2a ww. ustawy (tak uważa skarżąca) czy przepis art. 22 tej ustawy (zgodnie ze stanowiskiem organu).
Stosownie do art. 5 ust. 2 a ustawy - W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.
Przepis art. 22 ustawy natomiast stanowi, że: W przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 stosuje się.
Bezsporne jest, że zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt [...] w sprawie o rozwód, w przedmiocie wniosku o zabezpieczenie pieczy, dzieci stron (w tym W. S.) będą przebywały u każdego z rodziców w następujący sposób: "od 1 września 2022 r. dzieci będą co 2 tygodnie, począwszy, od 1.09.2022 r., przebywały z matką od czwartku po zajęciach szkolnych, kiedy to matka odbiera dzieci ze szkoły, do wtorku, kiedy to matka odwiezie dzieci do szkoły, kiedy to po zajęciach szkolnych odbiera dzieci ojciec i dzieci przebywają u ojca do czwartku kolejnego tygodnia, kiedy to ojciec odwiezie dzieci do szkoły" (pkt 1 postanowienia).
Postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z 30 czerwca 2023 r., sygn. akt [...] postanowiono zobowiązać skarżącą, aby przez czas trwania postępowania przyczyniała się do kosztów utrzymania małoletnich dzieci (w tym W. S.) kwotą po 1000 zł miesięcznie (...) płatną do rąk M. S.
W ocenie Sądu, w ww. postanowieniu z 29 czerwca 2022 r. nie została ustanowiona opieka naprzemienna. Powyższe zatem powoduje, że skarżąca nie może ubiegać się o przyznanie świadczenia wychowawczego na podstawie regulacji szczególnej, wynikającej art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. I OSK 923/23 "Jakkolwiek wprowadzeniu pojęcia opieki naprzemiennej nie towarzyszyło zdefiniowanie tegoż wyrażenia, to aktualnie sądownictwo administracyjne zgodnie wskazuje, że pod tym pojęciem należy uznawać opiekę wykonywaną na podstawie orzeczenia sądu powszechnego wykonywaną przez oboje rodziców w następujących po sobie porównywalnych okresach, zakładającą naprzemienne zamieszkiwanie dziecka u każdego z rodziców (vide: wyrok NSA z dnia 29 września 2021 r., I OSK 4362/18; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2022 r., I OSK 1327/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Redakcja powyższego przepisu, w szczególności zwrot "w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców (...)", będąca w tej części powtórzeniem derogowanego art. 2 pkt 16 tejże ustawy, jasno wskazuje na językową istotność dystynkcji wskazującej na konieczność wynikania opieki naprzemiennej z orzeczenia sądu. Wykładnia funkcjonalna powyższej regulacji dostarcza dalszych argumentów przemawiających za ową istotnością (vide: wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., I OSK 2997/17; wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r., I OSK 1807/17; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., I OSK 1674/17; wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., I OSK 778/17; wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2017 r., I OSK 947/17; wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., I OSK 392/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, za wystarczające uznaje się także takie orzeczenia sądu powszechnego, które nie odwołują się wprost do terminu prawnego "opieka naprzemienna" ale ich mocą opieka nad dzieckiem została przyznana obojgu rodzicom i miała być wykonywana przez każdego z nich w następujących po sobie porównywalnych okresach (vide: wyrok NSA z dnia 3 lutego 2022 r., I OSK 844/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). (...) Należy bowiem zauważyć, iż opieka naprzemienna, jako związana z relacjami między rodzicami i dziećmi pozostaje instytucją prawa rodzinnego, a jej ustanowienie stanowi rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej. Instytucja opieki (pieczy) naprzemiennej znajduje bowiem oparcie w uprawnieniu sądu rodzinnego i opiekuńczego do rozstrzygania o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej, którą rodzice muszą posiadać, przez ustalenie miejsca pobytu dziecka, nie zaś w uprawnieniu tegoż sądu do rozstrzygnięcia o prawie do kontaktów, które jest kwestią pochodną od miejsca pobytu dziecka. Przy czym pozostawienie obojgu rodzicom pełnej władzy rodzicielskiej nie jest tożsame z powierzeniem im opieki (pieczy) naprzemiennej, a więc pozostawienie nieuszczuplonej władzy rodzicielskiej nie oznacza automatycznie powstania pieczy naprzemiennej (vide: wyrok NSA z dnia 29 września 2021 r., I OSK 4362/18 i przywołane tam poglądy doktryny, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Systematyka ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2019.2086 z późn. zm.), dalej jako "k.r.o." wskazuje na odrębność takich kwestii jak władza rodzicielska (Oddział 2) i kontakty z dziećmi (Oddział 3). Ustawodawca odróżnia władzę rodzicielską i sprawowaną w jej ramach pieczę nad dzieckiem oraz jego wychowywanie, od kontaktów z dzieckiem. Władza rodzicielska obejmuje obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim, a nadto zobowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa, odpowiednio do jego uzdolnień (art. 95 § 1 i art. 96 § 1 k.r.o.). Natomiast kontakty z dzieckiem są niezależne od władzy rodzicielskiej i nie wchodzą w jej zakres (vide: T.Sokołowski, Charakter prawny osobistej styczności rodziców z dzieckiem, KPPr. 2000/2, s. 291). Zgodnie z art. 113 k.r.o., niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. (...)
Przede wszystkim jednak rozstrzyganie o opiece naprzemiennej przez sąd powszechny jest uzasadnione względami prakseologicznymi podyktowanymi dobrem dziecka. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad dziećmi i uregulowanie kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi są sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy k.r.o. Rozstrzyganie tego rodzaju spraw należy zatem, zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c., do właściwości sądów powszechnych, w których strukturze znajdują się sądy rodzinne i opiekuńcze - wyspecjalizowane w regulowaniu relacji pomiędzy rodzicami i dziećmi, uwzględniające przede wszystkim dobro dziecka, jako fundamentalną zasadę wykładni przepisów k.r.o. i Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. 1991.120.526), stanowiącej, iż nadrzędną kwestią we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, jest najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka (art. 3 ww. Konwencji). Przyjmuje się, że dobro dziecka obejmuje z jednej strony całą sferę najważniejszych jego spraw osobistych, takich jak rozwój fizyczny i duchowy, odpowiednie kształcenie i wychowanie oraz przygotowanie do dorosłego życia, a z drugiej ma ono wyraźny wymiar materialny, który polega na konieczności zapewnienia dziecku środków do życia i realizacji celów o charakterze osobistym, a w wypadku gdy ma ono swój majątek, także na dbałości o jego interes majątkowy (vide: postanowienie SN z dnia z dnia 11 lutego 1997 r., II CKN 90/96, Legalis nr 333272). Nie ulega wątpliwości, iż domaganie się przyznania świadczenia wychowawczego odnosi się jedynie do tej sfery, która polega na zapewnieniu dziecku środków do życia i na realizację jego celów. Nie trudno dostrzec, iż realizacja w tej sferze może dla rodziców uzyskać pierwszoplanowe znaczenie kosztem wszechstronnego rozwoju dziecka, budowania przez nie zrównoważonych relacji z rodzicami, odpowiedniego kształcenia i wychowania. Przyjmuje się, że rodzice swoje oczekiwania i uprawnienia wynikające z władzy rodzicielskiej mogą uwzględniać i realizować jedynie w taki sposób i w takim zakresie, który nie prowadzi do kolizji z dobrem dziecka (vide: postanowieniu SN z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1751/00, Legalis nr 299530). Dobro dziecka jest zatem podstawową wartością, która wymaga priorytetowego traktowania w stosunku do interesów innych osób, przy czym dobro dziecka ustawodawca stawia także ponad interesem rodziców (art. 95 § 3 k.r.o.). Tym samym rozstrzygnięcie o tym czy sprawowanie naprzemiennej opieki na dzieckiem jest zgodne z dobrem dziecka, winno zostać podjęte przez wyspecjalizowany organ państwa, a zatem przez sąd rodzinny i opiekuńczy. Nieprzypadkowo zatem organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie zostały uprawnione do badania tej kwestii i ustalania w jaki sposób jest sprawowana opieka nad dzieckiem przez jego rodziców."
Mając powyższe na uwadze, ww. postanowienie zabezpieczające wydane w toku postępowania rozwodowego, orzekające w pkt I o kontaktach skarżącej z dziećmi, nie wskazuje na ustanowienie opieki (pieczy) naprzemiennej. Ponadto z postanowienia tego wynika, że piecza nad dziećmi została ustalona "w stosunku 2/3 czasu ojciec, 1/3 czasu matka, w święta, ferie czy wakacje w stosunku po ½ czasu" (zgodnie z twierdzeniami skarżącej zawartymi na 2 stronie uzasadnienia odwołania od decyzji organu I instancji).
W ocenie Sądu brak jest zatem podstaw do uznania, iż okresy przebywania dzieci (w tym W. S.) u każdego z rodziców można uznać za porównywalne, co determinowałby uznanie racji skarżącej, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z opieką naprzemienną.
W związku z powyższym należy uznać, że organy orzekające nie mogły przyznać skarżącej 50 % świadczenia wychowawczego na syna W. S. za okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2024 r., gdyż brak jest ku temu podstaw prawnych. Powyższego nie zmienia zawarty w protokole rozprawy z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt [...] zapis, że "Strony zgodnie wskazują, iż od 1 lipca 2022 roku będą pobierać świadczenie 500+".
W przedmiotowej sprawie zasadnie więc znalazł zastosowanie przepis art. 22 ustawy. W przypadku bowiem zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to zgodnie z art. 22 ustawy o pomocy wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek.
Zatem, zgodnie ze stanowiskiem NSA zawartym w wyroku z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1648/22 - uprawnionym do świadczenia wychowawczego będzie ten rodzic, który sprawuje w przeważającej większości opiekę nad dzieckiem i ponosi koszty tej opieki, a w sytuacji, gdy oboje rodzice sprawują tę opiekę w porównywalnych okresach, a nie jest ona świadczona na podstawie orzeczenia ustanawiającego opiekę naprzemienną, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, świadczenie to przysługuje temu z rodziców, który jako pierwszy złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zastosowane w art. 22 analizowanej ustawy określenie "równocześnie" oznacza, że żadnego z rodziców nie pozbawiono władzy rodzicielskiej ani jej nie ograniczono, w związku z czym mają oni równe prawo do opieki nad wspólnym dzieckiem i wykonują je w następujących po sobie okresach w sposób wykluczający możliwość przypisania sprawowania opieki wyłącznie przez jednego rodzica i ograniczenie opieki drugiego rodzica do sporadycznych kontaktów z dzieckiem.
Skoro zatem w świetle dowodów posiadanych przez organ i dokonanych ustaleń, że rodzice sprawują równocześnie opiekę nad dziećmi, to świadczenie powinno być wypłacone temu z rodziców, który pierwszy złożył wniosek.
Wniosek o wypłatę świadczenia wychowawczego na ww. dziecko na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. jako pierwszy złożył ojciec dziecka.
Z powyższych względów zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie. W zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W badanej sprawie nie doszło też do naruszenia art. 22 ustawy.
Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło