III SA/Kr 846/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 28 kwietnia 2025 r., nr WO-II.621.1.100.2024 w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Małopolskiego z 28 kwietnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza B. (organ I instancji) z 18 września 2024 r., o wymeldowaniu skarżącej (J. Z.). Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. C. M. (uczestniczka) zwróciła się do Burmistrza B. o wymeldowanie skarżącej z budynku mieszkalnego przy ul. M. [...] w B. Podała, że skarżąca nie mieszka pod podanym adresem od 2000 r., a jej stałym miejscem zamieszkania jest dom rodzinny w U. Od czerwca 2021 r. skarżąca nie posiada też kluczy do domu w B. Wszystkie rzeczy osobiste skarżąca zabrała dobrowolnie, a na zabranie pozostałych rzeczy miała czas do maja 2021 r. Uczestniczka podała, że skarżąca sporadycznie pojawia się w ww. nieruchomości, żeby "zrobić na złość" byłemu mężowi – bratu uczestniczki (uczestnik J. Z.). Podała też, że jest jedynym właścicielem ww. domu. Decyzją z 18 września 2024 r. organ I instancji orzekł o wymeldowaniu skarżącej z budynku mieszkalnego przy ul. M. [...] w B. W uzasadnieniu decyzji o wymeldowaniu, organ wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalono, że właścicielem ww. budynku mieszkalnego jest uczestniczka, natomiast uczestnik (jej brat) ma nieodpłatne, dożywotnie prawo użytkowania działki nr [...] wraz z ze znajdującymi się na niej zabudowaniami, w tym ww. budynkiem. W oparciu o zgromadzone dowody: odpis zwykły księgi wieczystej, orzeczenia sądów przedłożone przez strony, zaświadczenie z rejestru mieszkańców, pismo z Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w B., pismo z Wydziału Geodezji i Zarządzania Mieniem Urzędu Miejskiego w B., wydruk z systemu Centralny Rejestr Wyborców wraz z zawiadomieniem od Wójta Gminy G., zeznania świadków (D. R., B. B., S. D.) oraz stron ustalono, że skarżąca faktycznie nie mieszka w ww. budynku. Skarżąca około 2000 r. wyprowadziła się dobrowolnie z ww. budynku, w którym jest zameldowana na pobyt stały, przenosząc swoje centrum życiowe do domu rodzinnego w U. nr [...]. Dokonana przez właściciela budynku w 2021 r. wymiana zamków w drzwiach wejściowych budynku, spowodowała, że skarżąca przestała przyjeżdżać do spornego budynku. Wymiana zamków nie miała wpływu na wcześniejszy dobrowolny charakter opuszczenia ww. miejsca stałego zameldowania przez skarżącą. Od lutego 2021 r. skarżąca nie jest ujęta w gminnym systemie gospodarki odpadami pod adresem stałego zameldowania. Ponadto w miejscu stałego zameldowania skarżąca przebywała sporadycznie. Nie posiada ani tytułu prawnego do tego budynku, ani kluczy, nie odbiera też korespondencji w miejscu zameldowania. Poza złożeniem zawiadomienia do organów ścigania o wymianie zamków skarżąca nie podjęła innych kroków prawnych zmierzających do przywrócenia jej ewentualnego prawa do pobytu w miejscu zameldowania. Uczestniczka nie wyraża zgody na ewentualny powrót i ponowne zamieszkanie skarżącej w opisanej nieruchomości. W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1/ przepisów postępowania administracyjnego, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 75, 80 i 84 k.p.a. polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w szczególności przez niedopełnienie przez organ obowiązku dochodzenia do prawdy materialnej oraz dowolną ocenę dowodów polegającą na: – oparciu decyzji wyłącznie na zeznaniach świadków D. R., C. M., B. B., S. D. i J. Z. - potwierdzających jedynie fakt niezamieszkiwania skarżącej w domu zlokalizowanym w B. przy ul. M. [...], z którego to faktu nie wypływają żadne inne okoliczność; – sprzecznym z dowodami zalegającymi w aktach sprawy przyjęciu, że skarżąca nie tylko dobrowolnie opuściła budynek znajdujący się przy ul. M. [...] w B., ale też wyprowadzenie się przez nią spod wskazanego adresu miało miejsce w 2000 r.; – pominięciu i niezaprotokołowaniu części zeznań skarżącej w trakcie przesłuchania w dniu 23 lipca 2024 r. z uwagi na uznanie ich przez organ za niepotrzebne do wyjaśnia sprawy i pozostające poza przedmiotem niniejszego postępowania, podczas gdy z protokołu z dnia 23 lipca 2024 r. wynika, że zeznania te miały dotyczyć m.in. obrażeń skarżącej odniesionych w wyniku stosowanej wobec niej przemocy przez byłego męża, co jak wynika z pozostałej części materiału dowodowego sprawy, uniemożliwiało skarżącej zamieszkiwanie w ww. domu, a co za tym idzie miało wpływ na ustalenie istnienia bądź też braku przesłanek wpływających na wydanie rozstrzygnięcia sprawy, w konsekwencji prowadząc dodatkowo do naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. i podważenia zaufania skarżącej do władzy publicznej; – braku ustalenia przez organ występowania po stronie skarżącej zamiaru przebywania w sposób stały i długotrwały w ww. domu; – niezasadnym pominięciu przez organ okoliczności jakie miały wpływ na opuszczenie lokalu przez skarżącą; – wybiórczej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżącą w toku postępowania, w postaci wyroków i orzeczeń sądów dotyczących postępowań, w których skarżąca dążyła i dąży do uzyskania prawa własności ww. nieruchomości, co doprowadziło do sprzecznego z materiałem dowodowym ustalenia, że skarżąca opuściła wspomniany lokal w sposób trwały i dobrowolny, podczas gdy w rzeczywistości do realizacji tychże znamion oraz definitywnego zerwania więzi z miejscem stałego pobytu w świetle przedstawionych dowodów nie doszło; 2/ art. 35 ustawy przez jego błędną wykładnię i uznanie, że doszło do spełnienia przesłanek dobrowolności i trwałości uzasadniających wymeldowanie skarżącej z miejsca jej stałego pobytu, nie uwzględniając przy tym braku zamiaru związania się przez skarżącą z innym miejscem niż miejsce zameldowania, jak też braku wystąpienia przesłanki definitywności zerwania przez skarżącą więzi z miejscem jej stałego zameldowania; 3/ art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego niezastosowanie w niniejszym postępowaniu, co skutkowało brakiem zawieszenia postępowania z urzędu, mimo istnienia przeszkody w kontynuowaniu postępowania administracyjnego w postaci będącej w toku (skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego) sprawy o podział majątku stron, w której skarżąca domaga się m.in. uznania jej za współwłaściciela ww. nieruchomości pozostaje. Wojewoda Małopolski, celem uzupełnienia materiału dowodowego wystąpił do organu I instancji pismem z dnia 14 listopada 2024 r. o przeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego, polegającego na: – przesłuchaniu w charakterze strony skarżącej w celu ustalenia: daty oraz powodów opuszczenia przez nią spornego budynku mieszkalnego; ustalenia daty wymiany zamków w drzwiach wejściowych do tego budynku oraz przez kogo zostały one wymienione; czy skarżąca podjęła kroki prawne w celu powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały, jeżeli tak to jakie; czy była prowadzona procedura "Niebieskiej Karty", jeżeli tak to na czyj wniosek została ona wydana; kto był sprawcą przemocy w rodzinie; gdzie i od kiedy skarżąca wykonuje wszystkie czynności dnia codziennego; – przesłuchaniu w charakterze strony uczestników w celu ustalenia: daty oraz powodów opuszczenia przez skarżącą spornego budynku, daty wymiany zamków w drzwiach wejściowych do tego budynku oraz przez kogo zostały one wymienione, – zwróceniu się do Komendy Powiatowej Policji w Brzesku z prośbą o udzielenie informacji: czy kiedykolwiek miały miejsce interwencje pod ww. adresem (jeżeli tak to kiedy, z czyjego zawiadomienia, czego dotyczyły, jak się zakończyły) oraz czy była prowadzona procedura "Niebieskiej Karty", jeżeli tak to na czyj wniosek została ona wydana, kto był sprawcą przemocy w rodzinie. W dniu 2 grudnia 2024 r. Sąd Rejonowy w B., I Wydział Cywilny poinformował Burmistrza, że skarżąca nie domagała się przywrócenia naruszonego posiadania nieruchomości pod ww. adresem. Z kolei w dniu 4 grudnia 2024 r. Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej w Gminie B. poinformował organ I instancji, że nie jest on uprawniony do uzyskania danych w przedmiocie udzielenia informacji dotyczących występowania przemocy domowej w rodzinie (art. 9c ust. 2 i 4 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej). W dniu 20 grudnia 2024 r. Komenda Powiatowa Policji w B. poinformowała B., że pod ww. adresem odnotowano interwencje policyjne w dniach: 18 maja 2020 r., 1 kwietnia 2022 r., 21 i 28 marca 2024 r. oraz 9 kwietnia 2024 r. W okresie od 2012 r. nie odnotowano innych interwencji. Podano też, że pod ww. adresem nie była prowadzona procedura "Niebieskiej Karty". W dniu 10 stycznia 2025 r. do Wojewody wpłynęło pismo skarżącej, w którym poinformowała, że zeznania złożone przez uczestników w ramach postępowania uzupełniającego pozostają w sprzeczności z materiałem dowodowym przedłożonym do akt sprawy, jak również w sprzeczności z jej depozycjami. Poinformowała, że podczas przesłuchania przedłożyła dodatkowo postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa z 29 czerwca 2020 r. zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B.. Wyjaśniła, że z dokumentu tego bezsprzecznie wynikają daty, w których doznała przemocy ze strony uczestnika oraz daty potwierdzające wymianę zamków w drzwiach do miejsca pobytu stałego. Wskazał tez, z uzasadnienia ww. dokumentu wynika kto był sprawcą przemocy wobec niej oraz kiedy i gdzie do nich dochodziło i dlaczego mogła jedynie pomieszkiwać po roku 2005 w spornym budynku w B. Podniosła, że została zmuszona do opuszczenia budynku przy ul. M. [...] w B. i w konsekwencji konieczność zamieszkania przez nią w Uszwi nie nosiła przesłanek dobrowolności, ani trwałości, a podyktowana była agresywnym zachowaniem męża, a następnie wymianą zamków w drzwiach. Wyjaśniła, że w przedmiotowym budynku pozostawiła swoje rzeczy, ponosi również opłaty za gaz. Opisaną nieruchomość cały czas traktuje jako swoją własność i nigdy nie zamierzała jej opuścić. Nadto organ I instancji przesłuchał skarżących uczestników, na okoliczności wskazane w piśmie Wojewody. Decyzją z 28 kwietnia 2025 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał na treść art. 28 ust. 4 i art. 25 ust.1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 274 z późn. zm.). Podał, że fakt opuszczenia lokalu stanowi przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu. Przy czym, zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym opuszczenie lokalu uprawniające do wymeldowania następuje wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne. Jednocześnie podał, że ustawodawca nie zdefiniował jednak pojęcia "opuszczenia" miejsca pobytu stałego, dlatego każdorazowo pojęcie to należy odnosić do indywidualnej sytuacji strony. Natomiast uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek, tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Ponadto za miejsce koncentracji życiowych interesów można uznać budynek, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj.: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku (odzież, żywność, meble, przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych itp.). Oceniając, gdzie znajduje się centrum życiowe również bierze się pod uwagę całokształt okoliczności zaistniałych w danej sprawie. Wojewoda wskazał też, że z opuszczeniem miejsca pobytu stałego lub czasowego związany jest obowiązek wymeldowania się w organie gminy. Z powyższych względów przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania (w drodze decyzji administracyjnej) jedynie opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. W rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że skarżąca od wielu lat nie koncentruje swoich spraw życiowych pod adresem B., ul. M. [...], co też sama potwierdziła. W wyniku trwającego wieloletniego konfliktu pomiędzy skarżącą, a jej mężem doszło do opuszczenia przez nią dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Zamieszkała poza spornym budynkiem, w domu rodzinnym, gdzie koncentruje swoje życie osobiste. Skarżąca oświadczyła, że opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały z powodu przemocy ze strony byłego męża oraz braku dostępu do spornego budynku z powodu wymiany zamków w drzwiach wejściowych. Jednocześnie z postanowienia z 29 czerwca 2020 r. wynika, że Komendant Powiatowej Policji w B. odmówił wszczęcia śledztwa z 29 czerwca 2020 r. w sprawie spowodowania u skarżącej obrażeń ciała w 1999 r. i 2005 r. – z uwagi na przedawnienie karalności oraz przywłaszczenia mienia w postaci budynku mieszkalnego – wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Wojewoda podał, że nie neguje, że opuszczenie budynku przez panią skarżącą nastąpiło wskutek stosowanej wobec niej przemocy, jednak dowody, na które powołuje się skarżąca miały miejsce w 1999 r. oraz 2005 r. Natomiast jeżeli rzeczywistym zamiarem skarżącej byłoby stałe zamieszkiwanie w spornej nieruchomości to powinna wystąpić na drodze cywilnoprawnej do właściwego miejscowo sądu, z wnioskiem o przywrócenie naruszonego posiadania. Tymczasem z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca takiego wniosku nie złożyła. Nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania budynku dała wyraz woli rezygnacji z zamieszkania w nim, co z kolei pozwala uznać, że opuszczenie nabrało charakteru trwałego. Nadto 25 listopada 2010 r. Wójt Gminy G., zawiadomił Burmistrza B., że skarżąca, zameldowana na pobyt stały w B. przy ul. M. [...], została wpisana na własny wniosek do rejestru wyborców pod adresem stałego zamieszkania na obszarze gminy G. pod adresem: U. [...], gm. G. Zatem skarżąca mieszkała już w 2010 r. pod adresem: U. [...], tj. poza miejscem zameldowania na pobyt stały. W ocenie Wojewody, na obecnym etapie sprawy, powrót skarżącej do budynku mieszkalnego pod adresem: B., ul. M. [...] był nierealny. Przedmiotowa nieruchomość stanowi wyłączną własność uczestniczki, która zwróciła się z wnioskiem o wymeldowanie skarżącej i która nie widzi realnej możliwości ponownego jej zamieszkania w spornym budynku. Jednocześnie Wojewoda podał, że zarówno posiadanie kluczy do mieszkania, pozostawienie w nim rzeczy osobistych, używanie adresu przedmiotowego budynku przy korespondencji z innymi podmiotami, posługiwanie się dokumentami, w których widnieje sporny adres, odbieranie korespondencji pod spornym adresem, płacenie za media, nie świadczy jeszcze o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem w miejscu stałego zameldowania. Odnosząc się do zarzutów skarżącej Wojewoda podał, że skarżąca nie udowodniła, że złożyła skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej uznania jej za współwłaściciela nieruchomości. Ponadto tytuł prawny do nieruchomości jest odrębną kwestią stąd zawnioskowane przez skarżącą dowody z dokumentów, pozostają bez wpływu dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sprawy meldunkowe służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego osób na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie mają żadnego związku z prawem do budynku. Instytucja zameldowania osoby pod określonym adresem ma charakter wyłącznie ewidencyjny. W sytuacji gdy skarżąca aktualnie nie koncentruje swoich spraw życiowych ww. budynku to naturalną konsekwencją jest obowiązek wymeldowania się. Skoro sama zainteresowana obowiązku tego nie dopełniła, to organ administracji publicznej zobowiązany był wymeldować skarżącą w drodze decyzji administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca podniosła zarzut naruszenia: 1/ przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji o wymeldowaniu skarżącej mimo, że w toku postępowania ustalono, że opuszczenie przez nią ww. lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, lecz było następstwem okoliczności niezależnych od skarżącej, co wykluczyło możliwość jej wymeldowania z uwagi na brak spełnienia koniecznych przesłanek; 2/ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a/ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez dokonanie przez organ II instancji dowolnej i wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie istotnych okoliczności świadczących o zamiarze powrotu skarżącej do spornej nieruchomości, w szczególności: - pominięcie przez organ, że skarżąca podejmowała rzeczywiste, konsekwentne działania zmierzające do odzyskania władania przedmiotową nieruchomością i dalszego w niej zamieszkiwania, w szczególności przez prowadzenie postępowań administracyjnych i sądowych, a także zawiadomienie Policji w związku z wymianą zamków przez uczestnika, co stanowiło wyraz jej sprzeciwu wobec pozbawienia dostępu do lokalu i skutkowało zgłoszeniem podejrzenia popełnienia przestępstwa przywłaszczenia - a w konsekwencji błędne uznanie przez organ, że powyższe działania miały wyłącznie charakter deklaratywny i nie stanowią dowodu braku trwałego opuszczenia lokalu przez skarżącą oraz jej zamiaru powrotu do miejsca stałego pobytu, - dokonanie przez organ sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym ustaleń, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że brak wniesienia przez skarżącą powództwa posesoryjnego świadczy o trwałym opuszczeniu przez nią lokalu i rezygnacji z dalszego zamieszkiwania, podczas gdy skarżąca podejmowała szereg konsekwentnych działań prawnych ukierunkowanych na odzyskanie władania nad nieruchomością, co przeczy tezie o jej rzekomej rezygnacji z prawa do lokalu i potwierdza brak podstaw do uznania trwałego charakteru jego opuszczenia; - wykroczenie przez organ poza granice swojej właściwości i nieuprawnione skoncentrowanie się na ocenie szans skarżącej na powrót do nieruchomości, podczas gdy kwestia ta pozostaje przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy w związku ze złożoną przez skarżącą skargą kasacyjną - co doprowadziło do błędnego pominięcia istotnych okoliczności świadczących o braku trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu w tym analizy podejmowanych przez nią działań świadczących o zamiarze dalszego zamieszkiwania w miejscu zameldowania; - nieuprawnione uznanie przez organ, że skarżąca nie udowodniła złożenia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego podczas, gdy wraz z pismem z 12 października 2024 r. - odwołanie od Decyzji Burmistrza B. z dnia 18 września 2024 r. złożono kopię skargi kasacyjnej z dnia 21 sierpnia 2024 r. wraz z pełnomocnictwem oraz potwierdzeniem jej nadania ze wszystkimi stosownymi podpisami reprezentującego skarżącą pełnomocnika; - niepodjęcie przez organ, mimo powzięcia wątpliwości co do rzeczywistego wpływu skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą do Sądu Najwyższego, stosownych czynności wyjaśniających z urzędu, w szczególności przez zwrócenie się do Sądu Okręgowego w Tarnowie celem potwierdzenia doręczenia skargi kasacyjnej co stanowi naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz zasady pogłębionego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji - brak ustalenia przez organ, czy złożona przez skarga kasacyjna realnie wskazuje na brak zgody skarżącej na uniemożliwienie jej dostępu do lokalu oraz wolę dalszego w nim zamieszkiwania - pominięcie przez organ znaczenia faktu ponoszenia przez skarżącą kosztów utrzymania lokalu, co trwa nieprzerwanie do chwili obecnej, oraz nieuzasadnione umniejszenie waloru dowodowego tej okoliczności jako wyrazu jej zamiaru dalszego zamieszkiwania w przedmiotowej nieruchomości b/ art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez bezzasadną odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą, mimo że jej rozstrzygnięcie może mieć istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania; c/ art. 28 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że uczestniczka - wobec której prawomocnie uznano bezskuteczność darowizny nieruchomości w stosunku do skarżącej, posiada interes prawny uzasadniający jej udział w niniejszym postępowaniu, podczas gdy osoba ta nie posiada względem skarżącej żadnych uprawnień właścicielskich, ani żadnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym nie posiadała legitymacji procesowej do wszczęcia i prowadzenia niniejszego postępowania. Skarżąca wniosła też o dopuszczenie jako dowodu w sprawie dokumentów w postaci: zawiadomienia z Sądu Najwyższego, wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie oraz decyzji. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentacje zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenia skargi. Pełnomocnik uczestniczki C. M. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania, przedstawiając jako dowody w sprawie dokumenty świadczące o majątkowym charakterze sporu skarżącej z jej byłym mężem. Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2026 r. skarżąca oświadczyła, że od samego początku, kiedy chciała się rozwieść, mąż znęcał się nad nią – na dowód czego okazała kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego z 4 marca 2005 r. Zdaniem skarżącej, jej były mąż fałszował dokumenty tj. m in. decyzję o nadaniu numeru porządkowego, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana na rzecz skarżącej i jej męża. Na pytanie Sądu, czy kiedykolwiek wnosiła o ochronę posiadania, skarżąca wyjaśniła, że nie wnosiła o taka ochronę bo nie jest prawnikiem i nie wiedziała, że przysługuje jej takie uprawnienie. Podkreślała, że otrzymała potwierdzenie wniesienia skargi do ETPCz i z tego powodu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Ponownie wniosła też o odroczenie rozprawy w celu przedstawienia dodatkowych dokumentów w sprawie lub o zawieszenie postępowania z uwagi na skargę w ETPCz. Pełnomocnik uczestniczki wnosił o oddalenie wniosków skarżącej i wskazywał, że jej roszczenia mają przede wszystkim charakter sporów majątkowych. Sąd oddalił wnioski skarżącej o odroczenie rozprawy lub o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie została uwzględniona ponieważ zdaniem Sądu organy w sposób zgodny z prawem ustaliły, ze skarżąca dobrowolnie wyprowadziła się w 2000 r. i od tego czasu nie przebywała w ww. budynku w B. z zamiarem stałego pobytu, a jej powroty do dotychczasowego miejsca zamieszkania mały związek z trwającym sporemu majątkowym z byłym mężem i jego siostrą. Podstawę działania organu we wskazanej formie prawnej stanowił art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ wydaje m.in. na wniosek właściciela decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W myśl art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W świetle powyższej regulacji, nie może budzić wątpliwości wniosek, że warunkiem, by pobyt danej osoby uznać za stały, konieczne jest fizycznie zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem i jednocześnie wyrażanie woli stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Jak wskazują więc orzekające w analogicznych sprawach sady administracyjne: niedopełnienie obowiązku wymeldowania się w kontekście warunków uzasadniających przypisywanie określonemu pobytowi charakteru stałego powinno zatem wiązać się z wykazaniem, że osoba zameldowana w miejscu pobytu opuściła je oraz że nie występuje u niej zamiar fizycznego przebywania już w tym miejscu jako miejscu stałego pobytu, to jest koncentrowania w nim swoich dalszych interesów życiowych. Przy czym tego rodzaju zamiar wskazywać powinien na cechującą decyzję o opuszczeniu miejsca dotychczasowego przebywania trwałość i zasadniczo jej dobrowolność (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 2025 r., II OSK 1820/24 i powołane tamże wyroki NSA: z 18 maja 2021 r., II OSK 2606/18; z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1739/19; z 12 marca 2020 r., II OSK 227/19; z 8 stycznia 2020 r.; II OSK 380/18; z 23 maja 2019 r., II OSK 1354/19). Ocena zaistnienia tychże przesłanek powinna mieć na uwadze charakter decyzji o wymeldowaniu, której rozstrzygnięcie wywiera skutki wyłącznie na płaszczyźnie ewidencyjnej, służąc jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do wymaganej zgodności pomiędzy rzeczywistym miejscem zamieszkania danej osoby a miejscem jej zameldowania. Porządkowy charakter ww. decyzji potwierdza dyspozycja art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym zameldowanie na pobyt stały (lub czasowy) służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. W rozpatrywanej sprawie zasadnie organy skupiły się na badaniu czasu wyprowadzenia się skarżącej i rzeczywistych motywów opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania. Organy przyznawały, że opuszczenie budynku w B. ma związek z długotrwałym konfliktem skarżącej z byłym mężem i jego siostrą. Zdaniem Sądu, ustalenia organów co do głównie majątkowych sporów skarżącej zostały oparte na prawidłowo zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym Faktem jest, że skarżąca (co sama przyznawała na rozprawie) nigdy nie wnosiła o ochronę posiadania. Natomiast podejmowała (i to z pozytywnym skutkiem) przede wszystkim takie działania, które zmierzały do zabezpieczenia jej interesów majątkowych – wniosła powództwo o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny dokonanej przez męża na rzecz jego siostry (zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Tarnowie z 27 października 2017 r., [...]); wnosiła o podział majątku i doprowadziła w sądzie II instancji, na skutek wniesionej apelacji przez reprezentującego ja profesjonalnego pełnomocnika, do ustalenia korzystnego dla siebie podziału wspólnego majątku (sąd ustalił, że przysługuje jej wyższy udział), a także zasądzenia od byłego męża dodatkowo kwotę 106 547,98 zł (k. 77); wniosła skargę kasacyjną w sprawie o podział majątku, która to skarga nie została przyjęta do rozpoznania (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 marca 2025 r., I CSK 4019/24). Sąd uznał więc, że nie było podstaw ani do odroczenia rozprawy, ani do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – "p.p.s.a." sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. W rozpoznawanej sprawie odroczeniu sprzeciwił się pełnomocnik uczestniczki. Skarżąca nawet na rozprawie wskazywała na dokumenty, które już znajdowały się w aktach sprawy; nie była przy tym w stanie wskazać jakichkolwiek dokumentów dotyczących podejmowanych prób przywrócenia posiadania. Sąd nie zawiesił również postepowania, a to z uwagi na okoliczność, że skarżąca powołując się na przyjętą przez ETPCz skargę nie wykazała, aby dotyczyła ona również ochrony posiadania czy też kwestii meldunkowych. W ocenie Sadu, skarga ta z dużym prawdopodobieństwem, związana była z rozliczeniami majątkowymi skarżącej i jej byłego męża – została bowiem złożona po wyczerpaniu krajowych środków zaskarżenia zapadłych orzeczeń dotyczących podziału majątku. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) Trybunał może rozpatrywać sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków odwoławczych, przewidzianych prawem wewnętrznym, zgodnie z powszechnie uznanymi zasadami prawa międzynarodowego, i jeśli sprawa została wniesiona w ciągu czterech miesięcy od daty podjęcia ostatecznej decyzji. Skoro skarżąca nawet na rozprawie przyznawała, że nigdy nie wnosiła o ochronę posiadania, a kwestie jej zameldowania są właśnie przedmiotem rozpatrywania w niniejszej sprawie – to powoływanie się na skargę do ETPCz nie miało związku przyczynowego, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Reasumując, skarżąca nie przedstawiła wiarygodnego dowodu, aby sprawa jej skargi nr 31055/25 zawisłej przed ETPCz dotyczyła ochrony posiadania, przy czym tłumaczenia skarżącej złożone na rozprawie, że nie była reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, są o tyle niewiarygodne, że dokumenty dotyczące zapadających w jej sprawie orzeczeń (w tym nawet fakt, że skarga do ETPCz musi został złożona przez profesjonalnego pełnomocnika) – albo wskazują reprezentujących skarżącą pełnomocników z urzędu, albo też pełnomocników z wyboru. W tym kontekście, zdaniem orzekającego Sądu, organy uprawnione były do przyjęcia, że skarżąca od lat faktycznie nie zamieszkuje pod adresem ul. M. [...] w B., a jej działania mają związek nie tyle z usiłowaniem powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania, co trwającymi rozliczeniami majątkowymi. Sąd doszedł do wniosku, że przede wszystkim niezasadny był zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że uczestniczka C. M. uprawniona była do złożenia wniosku o wymeldowanie. Fakt, że umowa darowizny (przenosząca własność na uczestniczkę) została uznana za bezskuteczną wobec skarżącej w procesie cywilnym, nie oznacza z mocy prawa, że uczestniczka ta nie posiada interesu prawnego do żądania w trybie administracyjnym, wymeldowania skarżącej. Skarżąca utożsamia błędnie skutek bezskuteczności z art. 527 k.c. względem siebie umowy przenoszącej własność na uczestniczkę (darowizna nieruchomości dokonana przez byłego męża na rzecz swojej siostry) z nieważnością umowy, a wiec wyeliminowaniem skutków prawnych wobec także osób trzecich (z tego też powodu uczestniczka nadal ma status właściciela nieruchomości). Sankcją w przypadku art. 527 k.c. jest bezskuteczność względna, a nie nieważność czynności. Niezasadny też był zarzut naruszenia art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Powołany przepis stanowi o obligatoryjnym zawieszeniu postępowania administracyjnego, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym dotyczyło podziału majątku, a nie kwestii, w których miałyby znaczenie w ogóle okoliczności związane z przebywaniem skarżącej w budynku w B. z zamiarem stałego zamieszkania. Niezasadne też były zarzuty naruszenia art.. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 k.p.a. Organy w sposób wnikliwy przeprowadziły postępowanie dowodowe; przesłuchały świadków, uczestników i skarżącą – skonfrontowały składane przez skarżącą wyjaśnienia o braku dobrowolności w opuszczeniu budynku w B. z chronologią zdarzeń i dokumentami związanymi z zgłaszanymi incydentami przemocy domowej. W ocenie Sądu, organy miały prawo przyjąć, że aktywność skarżącej skupia się głównie na zapewnieniu sobie lepszej pozycji negocjacyjnej w roszczeniach majątkowych, a nie na ochronie prawa do zamieszkiwania w budynku w B. W konsekwencji organy prawidłowo zinterpretowały art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W administracyjnych aktach sprawy znajdują się również te dokumenty, na które skarżąca powoływała się na rozprawie (k. 51 i 53 akt administracyjnych), o czym Sąd informował skarżącą. Nie jest więc tak, że organy nie rozważały zarzutów i twierdzeń skarżącej. Czym innym jest jednak niegromadzenie dowodów w sprawie na okoliczności korzystne dla jednej ze stron postępowania (tu: skarżąca powołująca się na przemocowe i oszukańcze działania byłego męża), a czym innym jest ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Fakt, że ostatecznie organy odmiennie oceniły materiał dowodowy, niż domagała się tego sama skarżąca, nie świadczy o naruszeniu ww. przepisów dotyczących postępowania dowodowego. W tym miejscu Sąd pragnąłby powtórzyć pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w podobnej sprawie w wyroku z 6 marca 2025 II OSK 1809/22, że: "(...) powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zamieszkania z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany podejmuje próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania. Z kolei przez trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu należy rozumieć przebywanie poza tym miejscem z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym (wyrok NSA z 30 stycznia 2024 r., II OSK 1134/21, LEX nr 3709339). Trwałości opuszczenia przez skarżącego lokalu nie podważa fakt, że w lokalu nadal znajdują się jego rzeczy ruchome czy okoliczność, że ponosi on część opłat za utrzymanie lokalu (wyrok NSA z 28 listopada 2023 r., II OSK 1570/22, LEX nr 3662409). Sam fakt przechowywania części rzeczy w lokalu czy budynku mieszkalnym nie wyłącza możliwości wymeldowania z pobytu stałego w przypadku spełnienia przesłanek zawartych w art. 35 u.e.l. Ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego, faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby w oznaczonym miejscu. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba obiektywnie faktycznie nie przebywa stanowiłoby tak zwaną fikcję meldunkową. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (wyrok NSA z 7 lutego 2024 r., II OSK 2208/22, LEX nr 3717734). W sytuacji, w której niezamieszkiwanie pod danym adresem jest wynikiem zastosowania przemocy, istotne jest również to, czy strona podjęła niezwłocznie skuteczne działania prawne zmierzające do przywrócenia jej utraconego posiadania (wyrok NSA z 15 maja 2024 r., II OSK 2053/21, LEX nr 3757368). Dla ustalenia przesłanki dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego niezbędne jest albo ustalenie, że opuszczenie nastąpiło z własnej woli strony, albo też dobrowolność można ustalić w sytuacji, gdy niezależnie od okoliczności opuszczenia w sposób wyraźny nastąpiła rezygnacja z przebywania w danym miejscu, tzn. gdy strona nie podejmuje prób powrotu do niego dostępnymi jej prawnie środkami i akceptuje stan niezamieszkiwania w danym miejscu na stałe. Brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania (wyrok NSA z 15 kwietnia 2024 r., II OSK 511/21, LEX nr 3756740)". Powoływanie się więc przez skarżącą na fakt przetrzymywania w budynku w B. swoich rzeczy, ponoszenia kosztów związanych z budynkiem – Sąd uznał za nie mające znaczenia prawnego, skoro sama skarżąca, z własnej inicjatywy, wskazywała już w 2010 r. w rejestrze wyborców adres zamieszkania: U. [...], tj. poza miejscem zameldowania na pobyt stały, a przede wszystkim nie podejmowała żadnych działań w zakresie ochrony posiadania. Z powyższych względów Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd nie zasądził na rzecz pełnomocnika uczestniczki kosztów zastępstwa procesowego ponieważ w przepisach art. 200-202 p.p.s.a., odnoszących się do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, ustawodawca nie przewidział zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dla uczestnika postępowania na prawach strony, niezależnie od wyniku tego postępowania (por postanowienie NSA z 14 marca 2013 r., II OZ 174/13).