III SA/Kr 868/20

WyrokWSA w Krakowie2021-02-26

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Hanna Knysiak-Sudyka, Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na zakup pralki, jeśli wcześniej wydano ostateczną decyzję w sprawie dotyczącej tego samego przedmiotu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej ostateczną decyzją. Zachodzi tożsamość spraw, gdy występują te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Ponowne merytoryczne orzekanie w kwestii przyznania pomocy finansowej na zakup pralki jest niedopuszczalne, gdy istnieje już ostateczna decyzja w tej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup pralki. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na wcześniejszą decyzję odmawiającą pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, argumentując, że sprawa dotycząca tego samego przedmiotu została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO, kwestionując stanowisko organów i podnosząc, że organy nie ustaliły, czy przedmiotem wniosku jest takie samo urządzenie.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala. Zasądza na rzecz adwokata Z. P. wynagrodzenie w kwocie 240 zł podwyższone o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. skargę oddala; 2. zasądza na rzecz adwokata Z. P., wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K., od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższone o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym przez P. K. (zwanego dalej skarżącym) postanowieniem z dnia 3 czerwca 2020 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 265, zwanej dalej w skrócie "k.p.a.") w związku z art. 144 i art. 61a k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w całości w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na zakup pralki. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego: Skarżący zwrócił się do organu I instancji w dniu 31 marca 2020 r. z wnioskiem o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup pralki. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2020 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na zakup pralki. W uzasadnieniu postanowienie organ I instancji wskazał, że w sprawie objętej wnioskiem postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem merytorycznej decyzji odmawiającej pomocy finansowej na zakup pralki. Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie, które jest przedmiotem rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wyraził swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działające jako organ odwoławczy, utrzymało w całości w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że w sprawie dotyczącej tego samego przedmiotu (pomocy finansowej na zakup pralki) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania wydało w dniu 16 kwietnia 2020 r. decyzję nr [...]. SKO wskazało, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżący przedstawił swoją relację z organem pomocy społecznej i zakwestionował stanowisko organów. W piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2020 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko skarżącego wyrażone w skardze i podniósł dodatkowo, że organy nie dokonały ustaleń w przedmiocie żądania strony. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organy winny były ustalić, czy przedmiotem wniosku o dofinansowanie jest takie samo czy inne urządzenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowił art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 265; zwanej dalej "k.p.a."). Zgodnie z § 1 powyższego przepisu "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Artykuł 61a § 1 k.p.a. jest podstawą prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (por. wyroki NSA: z 6.02.2018 r., I OSK 1825/17, LEX nr 2491766; z 17.11.2017 r., I OSK 1053/17, LEX nr 2452939; z 13.10.2017 r., II OSK 2565/16, LEX nr 2399121; z 27.07.2017 r., II OSK 2931/15, LEX nr 2384121) lub sprawy, w której już toczy się postępowanie (wyrok NSA z 14.03.2017 r., II OSK 1773/15, LEX nr 2304014). Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (wyrok NSA z 21.12.2016 r., II OSK 841/15, LEX nr 2248195; wyrok WSA w Lublinie z 4.04.2013 r., II SA/Lu 1036/12, LEX nr 1310579). W niniejszej sprawie skarżący wniósł w dniu 31 marca 2020 r. podanie, w którym sformułował żądanie przyznania pomocy finansowej na zakup pralki. Wcześniejsze żądanie dotyczące tego samego przedmiotu zostało rozstrzygnięte ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 kwietnia 2002 r., nr [...]. W tej sytuacji zachodzi tożsamość spraw, co uniemożliwia ponowne merytoryczne orzekanie w kwestii przyznania pomocy finansowej na zakup pralki. Nie ma przy tym znaczenia, jaki konkretny model pralki został wymieniony we wniosku przez skarżącego. Pomoc finansowa w ramach pomocy społecznej jest udzielana na zaspokojenie niezbędnych, podstawowych potrzeb życiowych, w których mieści się zakup pralki – taktowanej ogólnie jako sprzętu AGD przeznaczonego do prania odzieży. Przyjęcie koncepcji lansowanej przez pełnomocnika skarżącego prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że możliwe byłoby składanie wniosków wręcz w nieskończoność, z uwagi na różnorodność sprzętu AGD służącego do prania odzieży i nie powstawałby stan zawisłości sprawy ani stan powagi rzeczy osądzonej. Różnorodność i mnogość modeli pralek jest przecież faktem powszechnie znanym. Przyjęcie tej koncepcji mogłoby działać także na niekorzyść beneficjenta, gdyby po wydaniu decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na zakup konkretnego modelu pralki okazało się, że jest on już niedostępny na rynku. Wobec powyższego podjęte w niniejszej sprawie postanowienia uznać należało za prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami. W związku z tym skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. Sąd przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 11 ze zm.), orzekając jak w punkcie 2. sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło