I SA/Łd 125/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant: Specjalista Alina Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., na podstawie art. 228 § 1 pkt 2, § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 – dalej jako: O.p.) stwierdził, iż odwołanie L. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] września 2018 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Decyzją z dnia [...] września 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. określił stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. Przedmiotową decyzję organ I instancji uznał za doręczoną z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1 i § 4 O.p., tj. w dniu 8 października 2018 r. W dniu 23 października 2018 r. pełnomocnik strony nadał przesyłkę zawierającą odwołanie od decyzji organu I instancji. Po rozpatrzeniu materiału dowodowego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przywołując zapisy art. 148, art. 150, art. 223, art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy zgodził się z oceną organu I instancji, iż decyzja z dnia [...] września 2018 r. została skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego w dniu 8 października 2018 r., tj. 14 dnia od pierwszego awizo, które miało miejsce w dniu 24 września 2018 r. A skoro tak, to termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. upłynął w dniu 22 października 2018 r. Organ podkreślił, iż przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. ma charakter bezwarunkowy, co oznacza, iż w każdym przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi organ II instancji nie może rozpatrzyć merytorycznie odwołania. Nie jest to zależne od uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy podkreślił, iż bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że strona odebrała przesyłkę w dniu 9 października 2018 r. i najprawdopodobniej od tej daty liczyła czternastodniowy termin do wystąpienia z odwołaniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik L. K. wniósł o uwzględnienie skargi i nadanie biegu odwołaniu z dnia 22 października 2018 r. Pełnomocnik zwrócił uwagę, iż Poczta Polska wyznaczyła ostateczny termin odbioru listu poleconego, którego nadawcą był organ I instancji na dzień 9 października 2018 r. Zgodnie z tym zawiadomieniem przesyłka została skutecznie odebrana w dniu 9 października 2018 r. w placówce Poczty Polskiej i od tego dnia zaczął biec termin do wniesienia odwołania, zgodnie z pouczeniem zamieszczonym w odebranej decyzji. Pełnomocnik podkreślił, iż wobec powyższego w dniu 23 października 2018 r. zostało nadane odwołanie od decyzji organu I instancji i zachowany został termin do wniesienia środka odwoławczego. Pełnomocnik nie zgodził się z argumentacją organu II instancji, który obarcza pełnomocnika strony odpowiedzialnością za być może niewłaściwe działanie operatora pocztowego, błąd systemu lub błąd pracownika. Pełnomocnik strony dołożył bowiem należytej staranności odbierając przesyłkę w terminie określonym w zawiadomieniu określającym ostateczny termin, w jakim należy odebrać ją z palcówki pocztowej. Podsumowując pełnomocnik podkreślił, iż odwołanie zostało złożone w terminie i jego zarzuty winny zostać rozpatrzone. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Nadto, co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie naruszył bowiem przepisów materialnych i procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie, w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, iż strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] września 2018 r. Zdaniem strony skarżącej, ponieważ z dokumentu drugiego awiza - operatora Poczty Polskiej, za pośrednictwem którego organ I instancji doręczał decyzję z dnia [...] września 2018 r. - wywiodła, iż ostateczny termin odbioru listu poleconego upływa w dniu 9 października 2018 r., i odebrała przesyłkę we wskazanym dniu, to nadając odwołanie w dniu 23 października 2018 r. strona nie uchybiła terminowi opisanemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Co za tym nieuzasadnione jest stanowisko organu odwoławczego, który powinien był rozpoznać odwołanie od decyzji organu I instancji. Z kolei, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., analiza zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza, iż decyzja organu I instancji została doręczona stronie skarżącej w trybie art. 150 O.p. w dniu 8 października 2018 r., co za tym termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 22 października 2018 r. i ustalenie to obligowało organ odwoławczy do wydania zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i obowiązujących przepisów prawa, nie sposób przyznać racji argumentom strony skarżącej. Sąd opierając się na analizie materiału dowodowego sprawy doszedł do przekonania, iż decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona stronie w trybie doręczenia zastępczego w dniu 8 października 2018 r. Jak bowiem wynika z art. 150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p., operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Stosownie zaś do treści art. 150 § 2 O.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.). Podkreślenia wymaga, iż z art. 150 § 4 O.p. wynika w sposób jednoznaczny, że - w przypadku niemożności doręczenia pisma - pismo uważa się za doręczone z upływem 14 dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej. Uwzględniając powyższe, skoro pierwsze awizo przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji miało miejsce w dniu 24 października 2018 r. (powtórne w dniu 2 października 2018 r.), to decyzję należy uznać za doręczoną z upływem 14 dnia, tj. terminu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1 O.p., od pierwszego awiza, tj. od dnia 24 września 2018 r. W konsekwencji uznać należy, że decyzję z dnia [...] września 2018 r. prawidłowo ocenił organ jako doręczoną w trybie doręczenia zastępczego z dniem 8 października 2018 r. Podkreślić należy, iż - jak trafnie argumentował organ - bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje fakt, iż z dokumentu drugiego awiza strona powzięła informację, iż ostatnim dniem odbioru przesyłki w placówce pocztowej jest dzień 9 października 2018r. Z przepisu art. 150 O.p. wynika wprost, iż w sytuacji, o której mowa w tym przepisie adresat pisma ma obowiązek odbioru pisma złożonego w placówce pocztowej, o czym jest dwukrotnie zawiadamiany, w terminie 14 dni liczonych od dnia złożenia pisma w urzędzie pocztowym. Z upływem tego terminu przyjmuje się fikcję doręczenia pisma stronie. Odebranie pisma przez adresata po tym terminie nie wywołuje żadnych skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 613/10, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GSK 1186/04, postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1908/09, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 38/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1706/18 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy wobec braku możliwości doręczenia przesyłki stronie skarżącej, listonosz pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu jej w placówce pocztowej. Przesyłka po raz pierwszy była awizowana w dniu 24 września 2018 r., w tej sytuacji czternastodniowy termin do jej odbioru upłynął w dniu 8 października 2018 r. i w konsekwencji termin do złożenia odwołania upływał z dniem 23 października 2018 r., nie jak wyliczyła strona w dniu 23 października 2018 r., co z kolei skutkowało uchybieniem terminu do złożenia odwołania. W judykaturze podkreśla się, że dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej (art. 150 § 2 zd. 2 Ordynacji podatkowej), a nie dzień późniejszego faktycznego wydania jej w tej placówce adresatowi. Wprowadzona przez ustawodawcę fikcja doręczenia jest w tej sytuacji prawnie skuteczna, a to oznacza, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, w tym także, skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 223 § 2 O.p. Nie można przyjąć, że doręczenie nie nastąpiło, jeśli skarżący nie zgłosi się po jej odbiór w wymaganym przepisami terminie. Przyjęcie odmiennego poglądu mijałoby się z celem przepisów o doręczeniach pism w postępowaniu podatkowym (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2988/15; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 32/16 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, nie sposób podzielić stanowiska strony skarżącej, iż dzień faktycznego wydania przesyłki przez placówkę pocztową decyduje o określeniu dnia doręczenia decyzji. Jedyną podstawą prawną dla ustalenia daty doręczenia zastępczego jest przepis art. 150 O.p. i jak przewidział ustawodawca w § 4 art. 150 O.p. dniem doręczenia decyzji jest dzień, w którym upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej, gdy w tym czasie jej nie podjęto. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, iż prawidłowo organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy bez wpływu na wynik sprawy pozostają zarzuty skargi. Stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, obowiązek taki wynika wprost z art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Oznacza to, iż każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu – nawet jeden dzień, jak w niniejszej sprawie - stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił. aj