I SA/Łd 1355/11
WyrokWSA w Łodzi2012-02-03
Skład orzekający: Joanna Tarno, Teresa Porczyńska, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego o wznowieniu postępowania i ustaleniu wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2008, pomimo formalnych uchybień w podstawie prawnej, jest prawidłowa i może zostać utrzymana w mocy przez organ odwoławczy oraz sąd administracyjny?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest zasadne, gdy ujawnione zostają nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody. Formalne uchybienia w podaniu podstawy prawnej decyzji, które nie mają wpływu na wynik sprawy, nie skutkują jej uchyleniem. Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jeśli przeprowadził samodzielne postępowanie i prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia. W przypadku współwłasności nieruchomości obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, a kwalifikacja nieruchomości do opodatkowania zależy od jej przeznaczenia określonego w ewidencji gruntów, niezależnie od faktycznego użytkowania.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. i L. Z. byli właścicielami nieruchomości w S., wobec których organ podatkowy wznowił postępowanie i ustalił wymiar podatku od nieruchomości za rok 2008 na kwotę 29.077 zł, wskazując na zaniżone powierzchnie budynków związanych z działalnością gospodarczą. Skarżący kwestionowali m.in. podstawę prawną decyzji, klasyfikację podatkową części budynku oraz opodatkowanie strychu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że uchybienia formalne nie miały wpływu na wynik sprawy, a budynek nie posiadał prawnie wydzielonej części mieszkalnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. Z. i L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2008 oddala skargę.
I SA/Łd 1355/11
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] r. nr [...], uchylającą w całości decyzję tego organu z [...] r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. i ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za ten okres w kwocie 29.077,00 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie wyników kontroli podatkowej przeprowadzonej w zakresie wielkości powierzchni i sposobu wykorzystania nieruchomości, stanowiących własność A. i L. małż. Z., położonych w S. przy ulicy A 106 (działka nr ewid.[...]) i 108 (działka nr ewid. [...]), organ podatkowy stwierdził, że informacje tych podatników za lata 2004-2009 w sprawie podatku od nieruchomości zawierały zaniżone powierzchnie budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z tego względu, na postawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie w podatku od nieruchomości za rok 2008 i wskazaną wyżej decyzją z dnia 2 czerwca 2011 r. ustalił wysokość podatku od nieruchomości za ten rok w kwocie 29.077,00 zł.
Od tej decyzji podatnicy złożyli jednobrzmiące odwołania, zarzucając rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji przede wszystkim naruszenie szeregu przepisów postępowania tj. art. 13 § 3 Ordynacji podatkowej przez podanie go jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, podczas gdy przepis ten dotyczy decyzji wydawanej przez organ odwoławczy; art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich zastosowanie; art. 207 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie, który z jego paragrafów stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia, a także art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez podanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia całej uchwały Rady Miejskiej z dnia 13.IX.2007r., a także podanie innych przepisów prawa w sposób uniemożliwiający podatnikowi ustalenie, jakie konkretnie normy prawne były podstawą rozstrzygnięcia. Ponadto zdaniem podatników organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia szeregu przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ustawy z dnia 1 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej "u.p.o.l.") poprzez niewskazanie, który z paragrafów stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia; art. 5 u.p.o.l. poprzez jego zastosowanie wprost w sytuacji, kiedy stanowi on jedynie delegację ustawową dla Rady Gminy dla wydania uchwały i nie stanowi samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia, przy czym nie wskazano również konkretnych ustępów tego artykułu; art. 6 ust. 1 u.p.o.l. poprzez jego zastosowanie i wskazanie jako podstawy prawnej, podczas gdy w danym stanie faktycznym obowiązek podatkowy nie powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku oraz art. 6 ust. 3 i 7 u.p.o.l. poprzez ich zastosowanie. Skarżący podnieśli, że naruszono również inne przepisy postępowania podatkowego, bowiem nie zostało wydane postanowienie o wznowieniu postępowania. Ponadto doszło do zastosowania niewłaściwej klasyfikacji podatku od "pozostałych budynków", które to budynki zostały opodatkowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej stawką 5,41 zł za m2, podczas gdy jako budynki mieszkalne powinny zostać opodatkowane z zastosowaniem stawki dla budynków mieszkalnych. Z kolei strych, który stanowił powierzchnię nieużytkową, nie powinien podlegać opodatkowaniu. Niewłaściwie określone zostały również strony postępowania, gdyż choć właścicielami nieruchomości byli A. i L. Z., to działalność gospodarczą prowadził jedynie L. Z.. Organ nie badał, jaka część nieruchomości była w posiadaniu męża, a jaka w posiadaniu żony. Decyzja nakładająca obowiązek zapłaty podatku na A. Z. naruszała art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., gdyż budynkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej były budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Nie podano żadnego przepisu, na którego podstawie w jednej decyzji wskazano dwa podmioty zobowiązane do zapłaty podatku. W konsekwencji podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało m.in., że stan faktyczny sprawy został oparty przede wszystkim na ustaleniach dokonanych 20 września 2010 r. podczas oględzin nieruchomości podatników, w czasie których (w obecności podatniczki) dokonano pomiaru powierzchni całego budynku. Z protokołu oględzin wynika, że powierzchnia użytkowa parteru budynku wyniosła 1.052,92 m2 (w tym 310 m2 powierzchni zajętej na prowadzenie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym w okresie od stycznia do października), powierzchnia użytkowa piętra – 316,15 m2 (w tym 71 m2 powierzchni niezajętej na prowadzenie działalności gospodarczej), natomiast powierzchnia użytkowa poddasza (niewykorzystywanego na prowadzenie działalności gospodarczej) wyniosła 408,85 m2 (w tym powierzchnia o wysokości do 1,4 m – 43,09 m2, o wysokości od 1,40 m do 2,20 m –191,48 m2 oraz powierzchnia powyżej 2,20 m – 131,19 m2). Organ nie zakwestionował zgłoszonej przez skarżących do opodatkowania powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (5.983 m2).
Podatnicy, podzielając generalnie dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia powierzchni budynku, zakwestionowali zastosowanie stawki podatkowej przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej do tej części piętra (71 m2), którą przeznaczyli na cele mieszkalne. W ich ocenie do tej części budynku należało zastosować stawkę przewidzianą dla budynków mieszkalnych. Ponadto stwierdzili, że strych nie powinien być w ogóle opodatkowany, gdyż nie był użytkowany.
Organ odwoławczy zakwestionował to stanowisko. Powołując się na art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Kolegium wskazało, że tylko powierzchnie pomieszczeń o wysokości niższej niż 1,40 m pomija się do opodatkowania, natomiast powierzchnię pomieszczeń o wysokości do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %. Faktyczne nieużytkowanie niektórych pomieszczeń budynku, czy całego budynku (w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) nie zwalniało podatnika od obowiązku uiszczenia podatku od nieruchomości. Również przeznaczenie danych pomieszczeń na cele mieszkalne lub faktyczne ich używanie jako mieszkania w budynku nieprzeznaczonym prawnie na cele mieszkalne, nie uzasadniało zastosowania stawki podatku określonej dla budynków mieszkalnych. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowy budynek, mimo starań skarżących, nie posiadał prawnie wydzielonej części mieszkalnej. Powołał się na decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego z [...]r. dotyczącej inwestycji polegającej na rozbudowie istniejących na działce nr 109 magazynów z adaptacją na hurtownię środków ochrony roślin. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczają na tym terenie realizacji części mieszkalnej. W konsekwencji – jak przyjęło Kolegium – pozwolenie na budowę nie mogło dotyczyć realizacji części mieszkalnej. Z tego też względu do pomieszczeń o pow. 71 m2, znajdujących się na piętrze, zasadnie nie została zastosowana stawka podatku dla budynków mieszkalnych lub ich części, lecz stawka przewidzianą dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy uznał je za częściowo zasadne, jednak – jak podkreślił – wady decyzji organu pierwszej instancji nie miały wpływu na trafność przyjętego rozstrzygnięcia. Wpływu na wynik sprawy nie miało zatem powołanie w zaskarżonej decyzji art. 13 ust. 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 5 i art. 6 ust. 1 i 3 u.p.o.l., które w istocie nie miały zastosowania w sprawie, nieprecyzyjne powołanie art. 2 u.p.o.l. oraz całej uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. w sprawie podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [...] nr 332, poz. 3003) w sytuacji gdy w decyzji organu podatkowego należało wskazać odpowiednie paragrafy, ustępy i punkty zastosowanych przepisów oraz pominięcie przez organ pierwszej instancji art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jako właściwej podstawy prawnej ustalenia zobowiązania podatkowego dla obojga małżonków. Zdaniem organu odwoławczego powyższe uchybienia miały wyłącznie formalny charakter i nie wywierały wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Co do pozostałych zarzutów Kolegium uznało je za niezasadne. W szczególności w ocenie organu drugiej instancji ustalony stan faktyczny sprawy dawał podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej oraz do uchylenia poprzedniej, ostatecznej decyzji z 22 stycznia 2008 r. i określenia nowej wysokości podatku od nieruchomości w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 7 u.p.o.l. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. organ odwoławczy uznał go za oczywiście niezasadny wskazując, że w przypadku, gdy grunty, budynki i budowle stanowią współwłasność (jak u skarżących) lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej osób, na których ciąży solidarnie obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, a jedna z nich jest przedsiębiorcą, to wszyscy współwłaściciele zobowiązani są do zapłaty podatku obciążającego daną nieruchomość według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez A. Z. i L. Z., którzy zgodnie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S.. Zdaniem skarżących decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem:
- art. 13 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez podanie go jako podstawy prawnej i zastosowanie,
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli z uwagi na usprawiedliwianie przez organ odwoławczy braków decyzji organu pierwszej instancji z pominięciem wymagań zawartych w art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej,
- art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stronie skarżącej zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy,
- art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez podanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia całej uchwały Rady Miasta z dnia 13.IX.2007 r., a także podanie innych przepisów prawa w sposób uniemożliwiający podatnikowi ustalenie jakie konkretnie normy prawne były podstawą rozstrzygnięcia oraz poprzez pominięcie podstawy prawnej uzasadniającej ustalanie solidarnego zobowiązania podatkowego dla obojga małżonków,
- art. 2 u.p.o.l. poprzez niepodanie, który z ustępów stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia,
- art. 5 u.p.o.l. poprzez jego zastosowanie wprost w sytuacji kiedy stanowił on jedynie delegację ustawową dla Rady Gminy do wydania uchwały i nie stanowił samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia oraz przez nie wskazanie konkretnego ustępu tego artykułu,
- art. 6 ust. 1 u.p.o.l. poprzez jego zastosowanie i wskazanie jako podstawy prawnej, podczas gdy w danym stanie faktycznym obowiązek podatkowy nie powstał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku,
- art. 6 ust. 3 u.p.o.l. poprzez jego zastosowanie.
W ocenie skarżących organ odwoławczy, mimo stwierdzonych uchybień, bezzasadnie utrzymał w mocy wadliwą decyzję Prezydenta Miasta S.. Niewskazanie w sposób pełny i trafny przez organ pierwszej instancji podstawy prawnej decyzji należało bowiem – zdaniem skarżących – uznać za istotną wadę tego rozstrzygnięcia. Tymczasem w zaskarżonej decyzji Kolegium starało się nadać pozory legalności decyzji organu pierwszej instancji nie dostrzegając, że godzi w ten sposób w zasady zawarte w art. 121 § 1 oraz 124 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296; dalej "p.u.s.a.") i z art.3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Zakres tej kontroli określa art.3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt.1 lit.a p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, sąd administracyjny uchyla orzeczenie organu administracji jeżeli narusza ono prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny uchyla także orzeczenie organu administracji w sytuacji gdy orzeczenie narusza przepisy postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (atr.145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a.).
Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie narusza też przepisów prawa materialnego.
W ocenie skarżących zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji powinny skutkować uchyleniem tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący wskazują tu na zarzuty dotyczące niewskazania przez organ podatkowy I instancji podstawy prawnej lub jej niesprecyzowania w wydanej decyzji oraz wskazania podstaw prawnych nie mających zastosowania w niniejszej sprawie. Usprawiedliwianie oraz bagatelizowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze znaczenia błędów w decyzji organu I instancji polegających na podawaniu a) niepełnych artykułów ustawy, b) podawaniu artykułów O.p. lub ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz.613 ze zm. dalej "u.p.o.l.") niemających zastosowania w niniejszej sprawie, c) podawaniu aktów prawa miejscowego bez podania odpowiedniej jednostki redakcyjnej, stanowi w ocenie skarżących o naruszeniu przez organ odwoławczy art.121 § 1 oraz art. 124 O.p. wyrażających kolejno zasadę zaufania do organów podatkowych i zasadę przekonywania. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nadaje pozory legalności decyzji organu I instancji i nie zauważa wymagań stawianych decyzji przez art.210 § 1 pkt.4 O.p., zgodnie z którym decyzja zawiera powołanie podstawy prawnej.
Skarga nie zawiera zarzutów dotyczących wadliwości zaskarżonej decyzji w świetle uregulowań prawa materialnego.
W ocenie Sądu rozpoznającego skargę wady decyzji organu pierwszej instancji, polegające na powołaniu art. 13 ust. 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 5 i art. 6 ust. 1 i 3 u.p.o.l., które w istocie nie miały zastosowania w sprawie, a także nieprecyzyjne powołanie art. 2 u.p.o.l. (bez wskazania jednostek redakcyjnych tego przepisu) oraz całej uchwały Rady Miejskiej w S. w sprawie podatku od nieruchomości, bez wskazania konkretnego przepisu uchwały - nie miały wpływu na trafność przyjętego rozstrzygnięcia wobec skorygowania tych uchybień w decyzji organu odwoławczego.
Wady te zostały dostrzeżone i prawidłowo omówione przez organ odwoławczy, który zawarł to w uzasadnieniu swojej decyzji wydanej na podstawie art.233 § 1 pkt.1 O.p. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wskazuje nie tylko na formalne utrzymanie w mocy bytu decyzji organu pierwszej instancji, ale również na to, że treść rozstrzygnięcia organu drugiej instancji jest tożsama z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, co stanowi wynik przeprowadzonego samodzielnie przez organ drugiej instancji postępowania (wyrok NSA z 24.02.2010 r. I FSK 57/09, LEX nr 594060). Organ odwoławczy wykazał w przeprowadzonym postępowaniu, że organ I instancji prawidłowo ustalił przedmiot opodatkowania i przyjął prawidłowe stawki podatku określone w powołanej wyżej Uchwale Rady Miejskiej w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na analizowany rok podatkowy. W tej sytuacji skorygowanie zaskarżoną decyzją organu odwoławczego naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, polegającego na zbędnym powołaniu przepisów prawa, bądź na nieprecyzyjnym wskazaniu przepisów (bez podania konkretnych jednostek redakcyjnych), nie stanowi naruszenia prawa skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy przeprowadził ponownie postępowanie w sprawie i ustosunkował się do stanowiska strony skarżącej, wskazując na fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, a także wyjaśnił podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem wymogom art.210 § 4 O.p., który znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed organem odwoławczym na mocy art.235 O.p.
Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia zaskarżoną decyzją art.121 § 1 O.p. Treść tego przepisu ma charakter ogólny. Aby stwierdzić, że wyrażona w nim zasada zaufania do organów podatkowych została naruszona, konieczne jest powiązanie tego zarzutu z naruszeniem konkretnych przepisów postępowania skutkujących, w okolicznościach danej sprawy, negatywnymi dla podatnika konsekwencjami, będącymi wynikiem wadliwych działań organu podatkowego. Takich negatywnych konsekwencji wynikających z działań organu odwoławczego nie można stwierdzić w tej sprawie.
Nie ma też podstaw do stwierdzenia naruszenia zaskarżoną decyzją art.124 O.p. Przepis ten określa zasadę przekonywania, która wyraża się w prawidłowym uzasadnieniu decyzji wyrażającym jej podstawę faktyczną i prawną. W zaskarżonej decyzji odniesiono się do wszystkich zarzutów skarżących i wyjaśniono przesłanki, którymi kierowano się przy wydawaniu decyzji, w szczególności co do kwalifikacji nieruchomości ich powierzchni i zastosowanych stawek podatkowych.
Jakkolwiek skarżący nie zarzucali w skardze skierowanej do Sądu naruszenia innych przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, Sąd - mając na uwadze zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji , dokonał oceny prawidłowości przyjętej w zaskarżonej decyzji jej podstawy faktycznej oraz prawnej. Wskazać tu należy na art.134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem w pełnym zakresie.
Postępowanie wznowieniowe przed organem pierwszej instancji zostało wszczęte doręczonym skarżącym postanowieniem z dnia [...] r., podjętym na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm. dalej "O.p.") Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wymaga więc kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; nadto te okoliczności i dowody muszą istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu znane w dacie wydania decyzji. Natomiast istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (np. wyrok NSA z 11.01.2011 r. sygn. akt I FSK 596/10, LEX nr 951823). Prawidłowe dane dotyczące powierzchni użytkowej budynku, stanowiącej podstawę wymiaru podatku, ustalone w dniu 20.09.2010 r. podczas oględzin nieruchomości podatników, kiedy to dokonano pomiaru powierzchni całego budynku, stanowiły istotny dla sprawy dowód, będący podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Z protokołu oględzin wynika bowiem, że powierzchnia użytkowa budynku do opodatkowania wynosiła 1.596,00 m2 , a nie 1261,67 m2 - jak wskazały strony w korektach informacji.
Podatnicy zakwestionowali zastosowanie stawki podatkowej przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w odniesieniu do 71 m2, którą przeznaczyli na cele mieszkalne. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, że przedmiotowy budynek, mimo starań skarżących, nie posiadał prawnie wydzielonej części mieszkalnej, co wynika z decyzji o warunkach zabudowy z 17 listopada 1998 r. dotyczącej inwestycji polegającej na rozbudowie istniejących na działce nr 109 magazynów z adaptacją na hurtownię środków ochrony roślin. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczają na tym terenie realizacji części mieszkalnej. Z tego też względu w odniesieniu do pomieszczeń o pow. 71 m2, znajdujących się na piętrze, zasadnie nie została zastosowana stawka podatku dla budynków mieszkalnych lub ich części, lecz stawka przewidziana dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Należy tu mieć na uwadze, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, a kwalifikacja nieruchomości (np. przeznaczenie na cele gospodarcze, mieszkaniowe, inne), co ma wpływ na wymiar tego podatku, jest niezależna od statusu podatnika, a wynika wprost z przeznaczenia nieruchomości, określonego w ewidencji gruntów. Art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późniejszymi zmianami) stanowi m.in., że podstawą wymiaru podatków i świadczeń są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli nieruchomość nie została wykazana w ewidencji, za podstawę takiego wymiaru uznać należy dane wynikające z dokumentów stanowiących podstawę do dokonania wpisu do ewidencji.
Powołując się na art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Kolegium zasadnie wskazało, w odniesieniu do zarzutu braku podstaw do opodatkowania pomieszczeń strychu, że tylko powierzchnie pomieszczeń o wysokości niższej niż 1,40 m pomija się do opodatkowania, natomiast powierzchnię pomieszczeń o wysokości do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %. Trafnie również Kolegium wskazało, że faktyczne nieużytkowanie niektórych pomieszczeń, a nawet całego budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., nie stanowi podstawy do zwolnienia od podatku od nieruchomości.
W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zawarta jest definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, obejmującej nie tylko grunty, ale również budynki i budowle. Zgodnie z tą definicją, wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wyjątek stanowią budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania (v. wyrok NSA z 12.04.2011 r. II FSK 2128/09, LEX nr 931838). Sam fakt objęcia we władanie przez przedsiębiorcę nieruchomości powoduje, że staje się on jej posiadaczem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.2003 r., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 (ust. 5 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Małżonków traktuje się tak jak innych współwłaścicieli. Organ podatkowy obowiązany jest doręczyć małżonkom jedną odrębną decyzję na nieruchomość wspólną (wchodzącą w skład majątku małżeńskiego) jak i odrębną w przypadku odrębnej własności każdego z nich. W decyzji wymiarowej dotyczącej nieruchomości wspólnej sporządzonej w dwóch egzemplarzach (jednobrzmiących) powinni być wykazani oboje małżonkowie jako podatnicy, zaś podatek w jednej kwocie i każdy z małżonków winien otrzymać decyzję ( wyrok NSA z 13.02.2007 r. II FSK 244/06, LEX nr 317889). Organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że "W przypadku współwłasności łącznej, którą objęty jest majątek małżonków nie występuje możliwość fizycznego wydzielenia części nieruchomości do używania przez każdego z małżonków. Gdy jeden z małżonków jest przedsiębiorcą to nieruchomości o których mowa w art.1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowiące dorobek małżonków w rozumieniu art. 31 i 32 ustawy z dnia 25 lutego1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz.59 z p.zm.), podlegają opodatkowaniu wg stawek najwyższych" (wyrok WSA w Olsztynie z 28. 10. 2004 r., I SA/Ol 317/04, LEX nr 518768). Niemożliwość wydzielenia w takiej sytuacji części nieruchomości do używania przez każdego z małżonków i odrębnej kwalifikacji każdej z tych części oraz odrębnego ich opodatkowania, według różnych stawek podatkowych (jak tego oczekiwali skarżący), potwierdza także NSA w wyroku z dnia 26 czerwca 2007 r., II FSK 1748/06, LEX nr 307625. W tezach sformułowanych na podstawie uzasadnienia tego wyroku NSA wskazał, że:
1. Nawet prawomocne postanowienie sądu o podziale nieruchomości do korzystania (quo ad usum) nie uprawnia organu podatkowego do dokonania wymiaru podatku osobno dla każdego ze współwłaścicieli, także wówczas, gdy na wydzielonej części nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza.
2. Do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 K.c., nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 ustawy z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli władających nieruchomością.
Podkreślić też należy, że wbrew zarzutom skargi art. 3 ust. 4 u.p.o.l. został wskazany w podstawie prawnej decyzji Prezydenta Miasta S.. Chociaż organ nie przytoczył dokładnej treści tego przepisu, jednak prawidłowo omówił wynikającą z niego zasadę wymiaru podatku w odniesieniu do nieruchomości objętej współwłasnością.
Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło