I SA/Łd 1525/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. – B. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie ze skargi B. J. – B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki cywilnej w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty i kwiecień 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. B. J. – B. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. [...] roku nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki cywilnej w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty i kwiecień 2010 r. W skardze tej zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, poza przedstawieniem zarzutów co do tej decyzji oraz stwierdzeniem, iż zapłata podatku przekracza jej dorobek życiowy, nie wskazała jednak żadnych okoliczności, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazała nadto, iż posiada za 2010r. wierzytelność z tytułu udziału w spółce w kwocie 62.577,14 zł oraz zysk za 2009r. w wysokości 287.725,48 zł, kwoty te jednakże znajdują się w dyspozycji wspólnika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, zaś postanowieniem z dnia 6 listopada 2011r. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu aktu lub czynności administracji publicznej została uregulowana w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do § 3 zdanie pierwsze powołanego przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., I FSK 983/08). Wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. W analizowanej sprawie skarżąca, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, nie wykazała zaistnienia przesłanek wynikających z powołanego wyżej art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa, nie wskazała bowiem żadnych zdarzeń (okoliczności), które potencjalnie mogłyby zaistnieć, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Nie wykazała w szczególności, jakie w jej konkretnej sytuacji finansowej, życiowej i osobistej szczególnie chronione przez system prawny wartości (tj. np. zdrowie, życie, egzystencja) zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia zobowiązania podatkowego i na czym owo zagrożenie miałoby polegać. O istnieniu takiego zagrożenia nie przesądza zawarte w uzasadnieniu skargi ogólnikowe stwierdzenie, wedle którego "zapłata podatku przekracza jej dorobek życiowy", tym bardziej, iż posiada ona wierzytelności wobec drugiego wspólnika spółki, przekraczające wysokość zaległości podatkowej. W innym miejscu uzasadnienia skarżąca przyznała wszak, iż posiada wierzytelność z tytułu zysku spółki za 2010r. w kwocie 62.577,14 zł oraz za 2009r. w wysokości 287.725,48 zł. Skarżącej przysługuje też, jak wynika z wniesionego przez nią pozwu z dnia 3 stycznia 2011r. w związku z umową spółki, wierzytelność z tytułu udziału w majątku i środkach pieniężnych likwidowanej spółki, wynoszącego, jak sama wskazała, 596.382,00 zł. Środki z tego tytułu, pomijając to, że znajdują się, jak stwierdziła, w dyspozycji drugiego wspólnika, przekraczają sporną w niniejszej sprawie zaległość wynoszącą 15.103,00 zł, a ponadto skoro nie są w posiadaniu skarżącej, to zajęcie przysługującej skarżącej wierzytelności z tych tytułów pozostaje bez wpływu na ewentualne spowodowanie niebezpieczeństwa czy wyrządzenia innej szkody. Sformułowane w skardze, zawierającej przedmiotowy wniosek, i jej uzasadnieniu, zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji (jej sprzeczność z przepisami prawa podatkowego i zasadami współżycia społecznego) oraz argumenty mające potwierdzać ich zasadność, również nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, nie zostały one bowiem wymienione w art. 61 § 3 ppsa jako przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, a Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania nie ma kompetencji do oceny legalności tej decyzji. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, LEX Nr 302251). Sąd, działając z urzędu, również nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ppsa w niniejszej sprawie (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005r., II OZ 155/05 OwSS 2005/3/72 wraz glosą M. Bogusza, GSP-Prz.Orz.2006/1/1, odmiennie zob. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2009 r., II FZ 39/09, LEX nr 489786, postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I FZ 314/08 LEX nr 494216). Szkoda występuje bowiem wówczas, gdy nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05, nie publ.). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością - zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji określającej zobowiązanie podatkowe ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Jednakże przepis art. 61 § 3 wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody znacznej, a więc większej niż przeciętnie wywoływanych wykonaniem decyzji tego rodzaju oraz skutków trudnych do odwrócenia, to jest skutków takich, gdzie powrót do stanu poprzedniego będzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych środków. Konsekwencji takich nie wywołuje ewentualne wykonanie decyzji określającej wysokość zaległości z tytułu pobranych a nieodprowadzonych przez płatnika (spółkę, której wspólnikiem była skarżąca) zaliczek na podatek dochodowy oraz orzekająca o odpowiedzialności skarżącej jako wspólnika spółki za te zaległości, rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje wszakże możliwość zwrotu "nadpłaconych" kwot. Rozważając kwestię wstrzymania wykonania decyzji Sąd nie mógł też pominąć i tej okoliczności, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego może rodzić trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania strony skarżącej o ich istnieniu, lecz muszą mieć charakter obiektywny, a przy ocenie skutków zagrożeń z art. 61 § 3 ppsa należy mieć na uwadze wcześniejszy sposób prowadzenia przez podmiot gospodarczy działalności (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Prowadząc działalność gospodarczą strona skarżąca powinna była też liczyć się z różnymi zagrożeniami, łącznie z czasowym lub stałym brakiem płynności finansowej, jak również wykazać przezorność, zapobiegawczość, staranność, dbałość, rzetelność oraz umiejętność i operatywność w przezwyciężaniu ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zauważyć też należy, iż z określonej w zaskarżonej decyzji wysokości należności z tytułu zaliczek na podatek dochodowy za luty 2010 w kwocie 14.531 zł, za kwiecień 2010 r. – 14.932 zł wpłacono odpowiednio kwoty: 14.360 zł i 409 zł. To zaś oznacza, iż w znacznej części zaskarżona decyzja, a w zasadzie wynikające z niej zobowiązanie, zostało wykonane, co w tej części czyni złożony wniosek bezprzedmiotowym. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w postanowieniu. P.Z-C.