I SA/Łd 241/25

Dnia 13 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia WSA Grzegorz Potiopa (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 marca 2025 r. nr SKO.4140.357.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej dotyczącej podatku od nieruchomości za I i II ratę 2024 roku 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adw. E. B. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia 10 marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej także: SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 14 października 2024 r., odmawiającą M. R. (dalej także: Skarżący lub Strona) umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za I i II ratę 2024 r. w wysokości 380 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokość 27 zł na dzień wydania decyzji, za nieruchomość położną w Ł. przy ul. [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji, organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 4 czerwca 2024 r. Skarżący złożył wniosek o umorzenie zaległości powołując się na upomnienie nr [...]. Treść wniosku była jednozdaniowa, a Skarżący wskazał w niej: "żądam umorzenia należności". Wniosek nie zawierał uzasadnienia. Do wniosku Skarżący nie załączył żadnych dokumentów. Na żądanie organu I instancji Skarżący uzupełnił złożony wniosek i w treści pisma złożonego w dniu 24 czerwca 2024 r. wskazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nieruchomość przy ul. [...] w Ł. zajęta jest przez komornika, cytat "nie mam z niej żadnej dochodów, jest egzekucja od nieruchomości". Ponadto, że jest ciężko chory psychicznie, ma chorobę dwubiegunową, schizofrenię, zaburzenia urojeniowe, żyje w nędzy i ubóstwie, brakuje mu na jedzenie, jest sam, nie posiada rachunków bankowych, nie rozlicza się z Urzędem Skarbowym, ponieważ nie miał żadnych dochodów, nie korzysta z pomocy społecznej, ciążą na nim długi z tytułu alimentów, pożyczek i nie posiada zdolności płatniczej. Skarżący do pisma załączył: - oświadczenie o sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej z którego wynika, że nie osiąga żadnych dochodów, żyje z żebrania, gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, nie wykazuje majątku ruchomego ani nieruchomego, nie płaci żadnych zobowiązań (stałych miesięcznych) i że jest żebrakiem, - oświadczenie o niekorzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej, - oświadczenie o posiadaniu zaległości z tytułu alimentów w wysokości 200.000 zł oraz niespłacone zobowiązania ok. 2.000.000 zł, - oświadczenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej. W toku prowadzonego postępowania Skarżący nie składał już żadnych oświadczeń ani dokumentów dotyczących swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i rodzinnej. W celu weryfikacji zaistnienia przesłanek udzielenia wnioskowanej ulgi płatniczej, organ I instancji podjął szereg działań zmierzających do ustalenia faktycznej sytuacji Skarżącego. W tym zakresie wystąpił do szeregu organów i instytucji posiadających informacje istotne dla rozpatrzenia sprawy. W wyniku tych działań uzyskano następujące wskazane poniżej informacje. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź - Bałuty w Łodzi (dalej także: NUS) poinformował, że Skarżący zamieszkały w Ł. przy ul. [...], figuruje w rejestrze podatników prowadzonym przez ww. urząd. - posiada Numer Identyfikacji Podatkowej - NIP [...], - adres rejestracyjny to: [...] Ł., ul. [...], - odnotowano niezamknięte powiązania z działalnością gospodarczą z R. Spółka Cywilna G. R., M. R., [...] Ł., ul [...] (działalność od 1 lutego 1998 r.) - wspólnik.- odnotowano rachunek bankowy (osobisty) od 16 lipca 2009 r. o nr [...] prowadzony przez [...]/Oddział w K. ul. [...], - nie odnotowano dokumentów wymiarowych za lata 2020-2023, a ustawowy termin składania deklaracji podatkowych za 2024 r. jeszcze nie nadszedł, - podmiot nie widnieje w systemach informatycznych będących w dyspozycji urzędu jako strona czynności cywilnoprawnych we wskazanym okresie. Do pisma NUS załączył raport czynności majątkowych, w których Skarżący wystąpił jako nabywca. Z załączonego do pisma "raportu czynności podmiotu" wynika, że: - w dniu 28 października 2003 r. Skarżący nabył samochód marki Fiat model Seicento rok produkcji 1999, nr rej. [...], - w dniu 19 kwietnia 2006 r. Skarżący nabył Z2 części zabudowanej nieruchomości o wartości 419.000 zł. przy ul. [...] w Ł., pow. gruntu 764 m 2, KW [...] (pozostałą % części nabyła M. J.), - w dniu 20 maja 2007 r. Skarżący nabył motocykl marki SUZUKI, model GSX 750F rok produkcji 2000, nr rej. [...], - dnia 23 września 2010 r. Skarżący nabył samochód osobowy marki Ford model Fokus 1,8 TDCI 100 KM pojemność 1753, rok produkcji 2004, nr rej. [...], - dnia 31 stycznia 2013 r., Skarżący nabył w drodze umowy sprzedaży grunty zabudowane zurbanizowane w miejscowości M. o powierzchni 10.500 m2, a wartość czynności wynosiła 600.000 zł. Zbywcą prawa własności zabudowanej nieruchomości rolnej położonej w M. gm. D., o obszarze 1,0500 ha nr [...] była G. R.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Turku poinformował, że właściwym organem podatkowym dla Skarżącego jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź - Bałuty. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Łodzi poinformował, że Skarżący nie figuruje w rejestrze świadczeniobiorców Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi. Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi poinformowało, że Skarżący w okresie od do dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia niniejszego pisma nie pobierał z tamtejszego urzędu żadnych świadczeń. Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Dobrej poinformował, że Skarżący zameldowany w Ł. przy ul. [...], adres zamieszkania: [...], [...] D. od 2020 r. do chwili obecnej nie korzystał, ani nie występował o pomoc ze świadczeń pomocy społecznej w formie pieniężnej ani rzeczowej. Urząd Miejski w D. poinformował, że Skarżący zamieszkały [...] D., [...] figuruje w ewidencji podatkowej podatku rolnego i podatku od nieruchomości prowadzonej przez urząd i jest zobowiązany do regulowania należności podatkowych za zabudowaną nieruchomość rolną położoną w miejscowości M. o pow. fizycznej 1,05 ha, powierzchni przeliczeniowej 1,05 ha. Dla ww. nieruchomości została urządzona księga wieczysta o nr [...]. Na dzień 1 sierpnia 2024 r. Skarżący nie posiada zaległości w podatkach i opłatach lokalnych wobec gminy D., a wszystkie płatności dokonywane były osobiście w kasie urzędu. Ponadto, Skarżący nie figuruje w ewidencji podatkowej podatku od środków transportowych na terenie gminy D.. Starostwo Powiatowe w Turku Wydział Komunikacji poinformowało, że w systemie nie figurują żadne pojazdy zarejestrowane na Skarżącego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że Skarżący na dzień niniejszego pisma nie pobiera renty/emerytury/ zasiłków ani innych świadczeń pieniężnych z ZUS. Brak wniosków o jakiekolwiek świadczenia z ZUS. Na portalu publicznym KRZ (Krajowy Rejestr Zadłużonych) odnotowano poniższe informacje dotyczące Skarżącego: - zaległość alimentacyjna, podstawa prawna XII C 1473/13, sygnatura [...] data ujawnienia 14 luty 2023 r., - umorzone postępowanie egzekucyjne: Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Świnoujściu R.J. Kancelaria Komornicza[...]w Świnoujściu, sygnatura [...], suma niewyegzekwowanych wierzytelności 182.756,66 zł, data umorzenia 23 grudnia 2021 r., data ujawnienia 7 września 2022 r. Z analizy księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T., V Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, że działka ewidencyjna [...] o pow. 1,0500 ha stanowi grunty rolne zabudowane. W dziale II KW M. R.syn H. i G. PESEL [...] wpisany jest jako właściciel nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży oraz ustanowienie hipoteki rep [...] z dnia 31 stycznia 2013 r. W dziale III - Prawa, Roszczenia i Ograniczenia figuruje wzmianka nr Rep. [...], chwila zamieszczenia 2024-01-25, opis wzmianki: Wpis wszczęcia egzekucji. W dziale IV wpisane są miedzy innymi: hipoteka umowna z tytułu zawartej umowy kredytowej Nr [...] z dnia 31 stycznia 2013 r., hipoteki przymusowe: Zabezpieczenie wierzytelności, nakaz zapłaty [...] z dnia 30 sierpnia 2016 r. - P. Ł.; zabezpieczenie należności z tytułu nieopłaconych składek - Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi. Z analizy księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi, [...] Ksiąg Wieczystych wynika, że działka ewidencyjna [...] o pow. 0,0768 ha stanowi tereny mieszkaniowe. Nieruchomość stanowi wspólność ustawową majątkową małżeńską M. R. i M. R., a podstawę wpisu stanowiła umowa sprzedaży [...] z dnia 19 kwietnia 2006 r. Podrubryka 3.4.1 - Treść prawa, roszczenia, ograniczenia, ostrzeżenia figuruje wpis "z nieruchomości objętej niniejszą księgą wieczystą wszczęto egzekucję na podstawie wniosku wierzyciela P. S.A. w Ł. w sprawie [...]". Do egzekucji z nieruchomości objętej niniejszą księgą wieczystą przyłączyli się kolejni wierzyciele, tj. S.w G. oraz L. Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością z siedzibą w G. Wydając zaskarżoną decyzję organ i instancji uznał, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umożliwiających udzielenie Skarżącemu wnioskowanej ulgi, tj. nie zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika ani interesem społecznym. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ przede wszystkim poddał w wątpliwość rzetelność oraz wiarygodność przedstawionych przez Skarżącego informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, finansowej oraz rodzinnej, jako niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Organ podkreślił również, że Skarżący w żaden sposób nie uwiarygodnił podkreślanego w składanych pismach swojego stanu zdrowia. Jak wskazał organ I instancji, w świetle ustaleń znajdujących podstawę w zebranym materiale dowodowym, odmowne załatwienie wniosku o umorzenie zaległości w wysokości 380 zł nie spowoduje, że sytuacja Skarżącego ulegnie znacznemu pogorszeniu. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy nie została także spełniona przesłanka interesu publicznego w aspekcie zagrożenia egzystencji Strony na skutek odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Akta sprawy jednoznacznie wskazują, że Skarżący nie korzystał i nie korzysta ze środków pomocy społecznej, co świadczyć mogłoby o niezaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych i realnym zagrożeniu egzystencji. We wniesionym odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 14 października 2024 r. Skarżący ponowił żądanie umorzenia należności powołując się na trudną sytuację materialną oraz życiową. W ocenie Skarżącego zaskarżona decyzja narusza jego prawa. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r poz 111 z późn. zm., dalej także: O.p.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. We wniesionej na powyższą decyzję skardze Skarżący wskazał, że stanowi ona bezprawne naruszenie jego praw i Konstytucji. Skarżący podkreślił, że jest w trudnej sytuacji materialnej i zasługuje na umorzenie należności. Nadto podniósł, że "sprawa jest kombinowana i mataczona" i w związku z tym zwrócił się do Sądu o umorzenie wszystkich należności. W odpowiedzi na powyższa skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W związku z zainicjowaniem przez Skarżącego postępowania o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 16 czerwca 2025 r. w sprawie o sygn. akt I SPP/Łd 90/25 przyznano Skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (k.44-46 akt I SPP/Łd 90/25). Ustanowiony z urzędu adwokat, pismem procesowym z dnia 11 sierpnia 2025 r., precyzując stanowisko Skarżącego wskazał, że zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione, wynikające z tej regulacji, przesłanki do umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za I i II ratę 2024 r. wraz z odsetkami za zwłokę za nieruchomość położoną w Ł. przy ul. [...], w sytuacji gdy rażąco trudna sytuacja materialna, życiowa i zdrowotna Skarżącego prowadzą do wniosku, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" do udzielenia Skarżącemu ulgi płatniczej w postaci umorzenia ciążących na nim zaległości w podatku od nieruchomości za I i II ratę 2024 r. wraz z odsetkami za zwłokę, - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 210 § 4 O.p., poprzez błędne przyjęcie braku związku zachodzącego pomiędzy ustalonymi faktami, a art. 67a § 1 pkt 3 O.p., a także brak zbadania występowania "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" przy uwzględnieniu skutków każdej z tych przesłanek, dla - odpowiednio - podatnika i państwa, oraz braku uwidocznienia wyrazu przeprowadzonego badania, - naruszenie art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, - naruszenie art. 122 O.p., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, - naruszenie art. 187 § 1 O.p., poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania materiału dowodowego oraz wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału. W konkluzji postawionych zrzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, a także przyznanie kosztów pomocy udzielonej Skarżącemu z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej także: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowił natomiast art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Stosownie do wspomnianego przepisu, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W myśl art. 67a § 2 O.p., umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ważny interes podatnika musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika (vide. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 230/21). Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Rozstrzygnięcie przez organ podatkowy czy w określonym stanie faktycznym istnieje przesłanka interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości. Drugą zaś wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Tak więc organ podatkowy w każdej konkretnej sprawie powinien ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego kondycji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując ważenia obu tych wartości, organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa jak przede wszystkim: sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa. Nie można więc pojęcia interesu publicznego ograniczać wyłącznie do konieczności respektowania zasad równości i powszechności opodatkowania (vide. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 125/21). Podkreślenia wymaga, iż instytucja umorzenia należności, o której mowa w art. 67a O.p. ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanych w hipotezie normy prawnej. Uznanie administracyjne przewidziane w art. 67a § 1 O.p. polega na tym, że organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może (ale nie musi) zastosować określoną ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. W konsekwencji, w przypadku stwierdzenia przesłanki uprawniającej do zastosowania ulgi, zgodna z prawem może być zarówno decyzja pozytywna dla podatnika, jak i decyzja dla niego negatywna. Sedno uznania administracyjnego stanowi zatem luz decyzyjny organu administracji publicznej, w który sąd administracyjny wkraczać nie może (vide. wyrok NSA z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III FSK 2506/21; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021r., sygn. akt I SA/Po 280/21). Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ogranicza się wyłącznie do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice. Sądową kontrolą nie jest objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonanego przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 660/07; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2148/11). Przyjmuje się zatem, że postępowanie dotyczące udzielenia ulgi płatniczej przebiega niejako w dwóch fazach. W pierwszej z nich organ powinien ocenić, czy w danej sprawie zaszła choćby jedna z dwóch wskazanych przesłanek przyznania tej ulgi. W razie stwierdzenia, że żadna z nich nie zaszła, powinien odmówić umorzenia zaległości. W tym zakresie, to jest co do ustalenia materialnoprawnej przesłanki zastosowania ulgi, decyzja ma charakter związany. Postępowanie wchodzi w drugi etap jedynie wtedy, gdy organ uzna istnienie choćby jednej ze wskazanych przesłanek. Dopiero wówczas otwiera się bowiem możliwość rozważenia zasadności wniosku strony, jednakże, jak już była mowa, organ nie ma obowiązku jego uwzględnienia. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakreślonych wyżej ramach wyjść należy od stwierdzenia, że w pierwszej fazie postępowania umorzeniowego należy ustalić sytuację materialną, osobistą i zdrowotną wnioskodawcy, z czego wynikają jego rzeczywiste możliwości płatnicze. Trzeba podkreślić, że organ powinien dysponować wiedzą o aktualnej na dzień złożenia wniosku sytuacji ekonomicznej, majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej wnioskodawcy, a źródłem tej wiedzy, powinny być aktualne dane, udostępnione przez zainteresowanych udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ciężar dowodu spoczywa generalnie na podmiocie, który wywodzi z tego skutki prawne, a tak jest w szczególności w sytuacji gdy dana osoba ubiega się o ulgę płatniczą, ale nie zwalnia to organu z obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego na ocenę sytuacji majątkowej podatnika w rozumieniu przesłanek udzielenia ulgi. W ocenie Sądu, w niniejszym przypadku takie przekroczenie granic uznania administracyjnego nie wystąpiło. W sprawie wyjaśniona została sytuacja Skarżącego oraz wskazane zostały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe dążyły do ustalenia sytuacji materialnej, finansowej i zdrowotnej Skarżącego. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r. organ podatkowy wezwał Skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku tj: 1. wskazania identyfikatora podatkowego (NIP lub PESEL) co stanowiło brak formalny wniosku, 2. złożenia oświadczenia, czy prowadzi działalność gospodarczą, 3. jeżeli powadzi działalność gospodarczą to Skarżący zobowiązany był do wskazania czy ubiega się o udzielenie ulgi nie stanowiącej pomocy publicznej, stanowiącej pomoc de minimis czy stanowiącej pomoc publiczną wraz ze szczegółowym uzasadnieniem podstaw swojego wskazania oraz przedłożeniem wszystkich dokumentów wymaganych odrębnymi przepisami prawa (rodzaj dokumentów jest zależny od pomocy o jaką ubiega się Zobowiązany, co stanowiło brak formalny wniosku, 4. wyjaśnienia jak wykorzystywana jest nieruchomość położona w Ł. przy ul. [...], czy czerpane są korzyści np. z tytułu najmu, 5. złożenia szczegółowego uzasadnienia i udokumentowania przedmiotowego wniosku. Z uwagi na fakt, że decyzje udzielające ulg w zapłacie podatku od nieruchomości są decyzjami uznaniowymi, a wniosek nie zawierał uzasadnienia jedynie lakoniczne stwierdzenie "żądam umorzenia należności" - należało uzupełnić powyższy brak. Strona winna była wskazać jakie przesłanki uzasadniają udzielenie ulgi w zapłacie podatku od nieruchomości w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za I i II ratę 2024 r. a także udokumentować wystąpienie swojego ważnego interesu lub interesu publicznego, co stanowi przesłankę udzielenia ulgi, 6. złożenia oświadczenia o sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej podatnika ubiegającego się o zastosowanie ulgi w zapłacie zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości. Przedłożony przez Stronę materiał dowodowy powinien zawierać oświadczenie wnioskodawcy o wysokości dochodów swoich i dochodów członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, ponoszonych miesięcznych wydatkach, posiadanych długach, przysługujących wierzytelnościach wnioskodawcy oraz stanie majątkowym (zgromadzone środki finansowe, majątek ruchomy, majątek nieruchomy), 7. przedstawienia dowodów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów (kopie zeznań PIT za lata 2021-2023, kserokopie umowy najmu/dzierżawy, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto itp.), 8. przedłożenia informacji o zgromadzonych środkach finansowych, w szczególności do przekazania aktualnych wyciągów ze wszystkich kont bankowych, które Strona posiada, zarówno prywatnych jak i firmowych za ostatnie 3 miesiące, z wykazem wszystkich operacji z pełnego miesiąca oraz wysokością sald, 9. przedstawienia dokumentów finansowych świadczących o aktualnej zdolności płatniczej Strony, 10. udokumentowania wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa domowego (kopie rachunków za czynsz, prąd, gaz, TV i inne), 11. udokumentowania wydatków ponoszonych na inne cele niż wskazane powyżej (np. ponoszone na naukę, na ewentualne koszty leczenia - kopie rachunków, dowodów zapłaty), 12. złożenia oświadczenia, czy Skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, 13. złożenia oświadczenia o posiadaniu / nieposiadaniu zaległości z innych tytułów publicznoprawnych (składki ZUS, podatki) w przypadku posiadania zaległości należy wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, 14. złożenia informacji na druku ORD-HZ, tj. oświadczenia o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. Skarżący pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. uzupełnił wniosek, przedstawiając poniżej wskazane informacje: • Pesel [...], • Strona nie prowadzi działalności gospodarczej, • nieruchomość przy ul. [...] w Ł. zajęta jest przez komornika, cytat "nie mam z niej żadnej dochodów, jest egzekucja od nieruchomości", • Skarżący jest ciężko chory psychicznie, ma chorobę dwubiegunową, schizofrenię, zaburzenia urojeniowe, • Wnioskodawca żyje w nędzy i ubóstwie, brakuje mu najedzenie, • Skarżący jest sam, • Strona nie ma rachunków bankowych, • Skarżący nie rozlicza się z Urzędem Skarbowym, ponieważ nie miał żadnych dochodów, • Wnioskodawca nie korzysta z pomocy społecznej, • Skarżący ma duże długi z tytułu alimentów, pożyczek cyt.: "i wiele wiele innych", • Strona nie ma żadnej zdolności płatniczej. Wnioskodawca do pisma załączył: • oświadczenie o sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej z dnia 24.06.2024 r, z którego wynika, że Strona nie osiąga żadnych dochodów, żyje z żebrania, gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, nie wykazuje majątku ruchomego ani nieruchomego. Strona oświadczyła, że nie płaci żadnych zobowiązań (stałych miesięcznych) i że jest żebrakiem. • oświadczenie o niekorzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej, • oświadczenie o posiadaniu zaległości z tytułu alimentów w wysokości 200.000,00 zł oraz niespłacone zobowiązania ok. 2.000,000,00 zł. • oświadczenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej. Sąd w pełni podziela ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którą za niewystarczające uznać należy oświadczenia składane przez podatnika, w szczególności dotyczące jego szczególnie trudnej sytuacji życiowej. Skarżący w bowiem w zasadzie nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o szczególnie trudnej sytuacji, na jaką się powołuje. Co więcej, w świetle zebranego z inicjatywy własnej organu prowadzącego postępowanie materiału dowodowego wynika, że składane przez Skarżącego oświadczenia nie są zgodne z prawdą. Dotyczy to przede wszystkim stanu majątkowego Skarżącego. W złożonym oświadczeniu o sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej Skarżący wskazał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego oraz ruchomego. Pozostaje to w oczywistej sprzeczności z ustalonymi w toku postępowania faktem posiadania przez niego dwóch nieruchomości: - działki o nr. ew. [...] o pow. 1,0500 ha stanowiącej grunty rolne zabudowane położonej w [...], gmina D., powiat t., - działki o pow. 754 m2 ma której posadowiony jest budynek mieszkalny o pow. 191 m2 położonej w Ł. przy ul. [...], której jest współwłaścicielem. Ta druga nieruchomość stanowi miejsce zamieszkania Skarżącego. Jest jednocześnie miejscem prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie: pozostałe zakwaterowanie, kod PKD 55.90.Z przez matkę Skarżącego działającą pod firmą Pensjonat "[...]" G. R.. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, że nie posiada rachunków bankowych organ pierwszej instancji ustalił, że od 16 lipca 2009 roku prowadzony jest przez [...] w K. ul. [...] rachunek osobisty dla Strony. Ponadto, wbrew twierdzeniu Skarżącego, że nie realizuje ciążących na nim zobowiązań, w toku postępowania ustalone zostało (informacja uzyskana z Urzędu Miejskiego w D.), że na dzień 1 sierpnia 2024 roku Skarżący nie posiada zaległości w podatkach i opłatach lokalnych wobec gminy D., a wszystkie płatności dokonywane były osobiście w kasie urzędu. Oznacza to, że oświadczenie Skarżącego, iż nie posiada żadnej zdolności płatniczej nie zostało w żaden sposób uwiarygodnione. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji, w jakiej znajduje się Skarżący jest ustalenie, że mimo deklaracji o całkowitym braku dochodów oraz środków do życia nie zwrócił się on do instytucji pomocy społecznej o udzielenie mu świadczeń pomocowych. Również bardzo eksponowany w składanych przez Skarżącego pismach aspekt jego problemów zdrowotnych nie został przez niego w żaden sposób udowodniony, ani nawet uprawdopodobniony. W tym kontekście zasadnicze uzasadnione okazały się wątpliwości Kolegium dotyczące wiarygodność twierdzenia Skarżącego, jakoby nie uzyskiwał on żadnych dochodów ani nie miał żadnych źródeł utrzymania, a jedynym źródłem utrzymania są kwoty uzyskane "z żebrania". W związku z powyższym Sąd stwierdza, że Kolegium prawidłowo oceniło wystąpienie w rozpoznawanej sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika, o której mowa w art. 67a § 1 o.p. Co ważne Kolegium nie zanegowało, że sytuacja Skarżącego jest trudna, gdyż poza obciążeniami o charakterze publicznoprawnym posiada on również zobowiązania o charakterze niepublicznym. Zważywszy jednak na objętą wnioskiem kwotę zaległości podatkowych Kolegium uznało, że nie znalazło dostatecznego uzasadnienia twierdzenie Skarżącego o całkowitym braku zdolności płatniczych uniemożliwiających mu realizacje objętych wnioskiem należności publicznoprawnych. Nie znajduje uznania Kolegium w szczególności fakt, że Skarżący w terminie i w pełnej wysokości realizuje swoje zobowiązania podatkowe związane z posiadaną nieruchomością zlokalizowaną na terenie innej gminy, a brak realizacji tożsamych rodzajowo zobowiązań wobec innej gminy (w tym przypadku - Miasta Łódź) tłumaczy skrajną nędzą i ubóstwem oraz całkowitym brakiem zdolności płatniczych. Sąd uznaje również za prawidłową ocenę organu, który w rozpatrywanej sprawie nie dopatrzył się wystąpienia tej przesłanki. "Interes publiczny jest przesłanką odnoszącą się do wartości właściwych funkcjonowaniu całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, porządek publiczny rozumiany jako zaufanie do organów administracji publicznej, szeroko rozumiane działanie w interesie państwa". Interes publiczny to dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywatela do organów władzy publicznej. Jedną z naczelnych zasad systemu prawa podatkowego w Polsce wynikająca z art. 84 Konstytucji RP, jest powszechność opodatkowania. Wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe stanowią odstępstwo od tej zasady, a co za tym idzie, winny być odzwierciedleniem wyjątkowego położenia podatnika i nie prowadzić do jego uprzywilejowania kosztem innych podatników znajdujących się w podobnej sytuacji finansowej czy zdrowotnej. Interes publiczny to postępowanie respektujące wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie m.in. jak sprawiedliwość, przejawiająca się w powszechnym obowiązku uiszczania zobowiązań podatkowych. Zobowiązanie podatkowe jest następstwem prawnym wcześniej powstałego obowiązku podatkowego, co oznacza, że jest to zdarzenie, które dało się przewidzieć. Udzielenie przedmiotowej ulgi byłoby niezasadne z racji posiadania majątku. Wnioskodawca posiada znaczny majątek, w skład którego wchodzą nieruchomości. W ocenie organu fakt posiadania majątku o wartości wielokrotnie przewyższającą zaległość podatkową, wyklucza możliwość uznania, że w sprawie wyczerpano wszelkie możliwości zaspokojenia przedmiotowej zaległości podatkowej w wysokości 380 zł. Dopóki bowiem istnieją niewykorzystane (np. sprzedaż nieruchomości) możliwości co do uregulowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Zdaniem Sądu racjonalna jest argumentacja organu, zgodnie z którą odmowne załatwienie wniosku o umorzenie zaległości w wysokości 380 zł nie spowoduje, że sytuacja Strony ulegnie znacznemu pogorszeniu. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy nie została także spełniona przesłanka interesu publicznego w aspekcie zagrożenia egzystencji Strony na skutek odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Akta sprawy jednoznacznie wskazują, że Skarżący nie korzystał i nie korzysta ze środków pomocy społecznej, co świadczyć mogłoby o niezaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych i realnym zagrożeniu egzystencji. Sąd dodatkowo wskazuje, że obowiązek odprowadzenia należności do budżetu wynika wprost z przepisów prawa, a rolą organów podatkowych jest m.in. dbałość o regularność wpłat z tytułu należnych podatków. Zasadą bowiem jest płacenie podatków. W państwie prawa jedną z nadrzędnych wartości jest poszanowanie (przestrzeganie) prawa zarówno przez organy państwowe, jak i obywateli. Tymczasem uchylanie się od opodatkowania - skutkujące powstaniem zaległości podatkowych - niesie za sobą szereg negatywnych społecznie i ekonomicznie następstw, z których najbardziej elementarnym jest spadek wpływów budżetowych. W szerszej skali sytuacja taka może zmusić do szukania dodatkowych źródeł zasilania budżetu, poprzez zwiększenie obciążeń podatkowych, co z kolei może być przyczyną przerzucania ciężarów podatkowych na resztę podatników, tym samym na całość społeczeństwa. Umorzenie zaległości, które powstały w związku z podejmowaniem przez Skarżącego działań mających na celu ominięcie przepisów prawa podatkowego pozostałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości wszystkich obywateli wobec prawa, wyrażoną w art. 84 Konstytucji RP. Najpierw zaniedbanie obowiązkowi podatkowemu i zatrzymanie dla siebie należnemu Skarbowi Państwa podatku, a następnie domaganie się przyznania ulgi podatkowej - stoi w sprzeczności z zasadami sprawiedliwości podatkowej. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że za udzieleniem przedmiotowej ulgi, tak jak to przyjęły organy podatkowe, nie przemawia interes publiczny. Organy przyjęły, iż pierwszoplanowe znaczenie przy ocenie przesłanki "interesu publicznego" ma społeczne oczekiwanie wypełnienia wynikającego z Konstytucji RP obowiązku ponoszenia obciążeń finansowych o charakterze publicznoprawnym albowiem kluczowe dla organów było to, że ustalony stan faktyczny nie dawał podstaw do przyjęcia, iż podatnicy będą w stanie spłacić zaległe zobowiązanie oraz to, że ulga byłaby w tej sytuacji pozorna. Sąd podziela to zapatrywanie, a wobec braku w skardze jakichkolwiek argumentów podważających to stanowisko, dalej idące wywody nie wydają się konieczne. W rozpatrywanej sprawie organy nie naruszyły prawa w stopniu skutkującym koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Organy wskazały przesłanki, którymi się kierowały wydając decyzje obu instancji. W sposób prawidłowy przeprowadziły w rozpoznawanej sprawie postępowanie i dokonały wnikliwej i wyczerpującej analizy sytuacji Skarżącego. Rozpatrzyły podnoszone przez niego wnioski i twierdzenia, zaś okoliczność, że nie przychyliły się do żądania Strony, nie przesądza o uchybieniach zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Za interesem publicznym muszą przemawiać: konieczność respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa (sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy). Normy te obiektywnie usprawiedliwiają odstępstwo od konstytucyjnych zasad porządku prawnego, jak: powszechność opodatkowania, równość obywateli wobec prawa. Kategorie znaczeniowe pojęcia interesu publicznego, nakładają na organ podatkowy szczególne wymagania w zakresie obiektywnej oceny stanu faktycznego sprawy, tak aby podjęte rozstrzygnięcie nie było pochopnym zwolnieniem z terminowego wypełnienia przewidzianych przepisami prawa obowiązków. Pojęcie interesu publicznego należy łączyć również z interesem innych podatników, którzy terminowo i rzetelnie wywiązują się ze swoich obowiązków oczekując, iż takie same wymagania dotyczą innych podmiotów. Interes budżetu państwa wymaga, aby należne podatki były rzetelnie wykazywane i płacone w ustawowych terminach. Z omawianych okoliczności wprost wynika, że niezapłacenie przez Stronę podatku od nieruchomości nie ma charakteru wyjątkowego. Przyznanie wnioskowanej ulgi podatkowej stanowiłoby zatem naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i zaufania obywateli do organów władzy. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały zatem wydane w wyniku prawidłowo i kompleksowo przeprowadzonego postępowania oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, czyniąc zadość przytoczonym regulacjom prawnym. Organy te podjęły wszelkie czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego oraz weryfikację stanowiska podatnika (Skarżącego), zajmowanego w rozpatrywanej sprawie. Odmawiając jej udzielenia, wskazały konkretne okoliczności, które w ich opinii przesądziły o takim rozstrzygnięciu. SKO oraz Prezydent mieli prawo na gruncie rozpoznawanej sprawy uznać, że brak jest podstaw do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych Strony z uwagi na brak wystąpienie przesłanki "interesu publicznego". Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że chociaż wynik przeprowadzonego postępowania nie jest zgodny z oczekiwaniami Skarżącego, w badanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani też stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Materiał dowodowy został zebrany w zgodzie z przepisami postępowania i w aspekcie przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", czemu dano wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi, dokonując wyczerpującej analizy sytuacji Strony w kontekście tych przesłanek. Natomiast Skarżący nie wykazał wystąpienia takich okoliczności, które by uzasadniały konieczność umorzenia wnioskowanej zaległości podatkowej. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty zawarte skardze oraz piśmie procesowym precyzującym stanowisko Skarżącego z dnia 11 sierpnia 2025 r. Sąd jednocześnie wyjaśnia, że Skarżący może złożyć ponowny wniosek o umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowym, tym razem wyczerpująco go uzasadniając i przedstawiając dokumenty obrazujące jego rzeczywistą sytuacją majątkową oraz zdrowotną. Odmowa umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za I i II ratę 2024 r. nie stwarza bowiem sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 roku o sygn. akt III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W tym stanie sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763 z późn. zm.). AKE.