I SA/Łd 276/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. P. N. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok W treści skargi zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji podając, że nie dysponuje kwotą pieniędzy umożliwiającą dokonanie zapłaty kwoty podatku - 9 500 zł. Dodał, że czyni starania by zabezpieczyć zapłatę należnej kwoty. Z tego względu przedwczesne wykonywanie działań mających na celu wykonanie decyzji w tym, w szczególności wszczęcie postępowania egzekucyjnego mogłoby być źródłem poważnej szkody oraz prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Po pierwsze utrudniłoby to uzyskanie ewentualnej pożyczki w bankach. Po drugie zbycie składników majątkowych w toku egzekucji mogłoby doprowadzić do uzyskania ceny znacząco odbiegającej od ceny rynkowej tj. ceny rażąco niskiej. Nieodwracalność skutków polegałaby na tym, że po zbyciu tych składników (nawet za cenę zbliżoną do rynkowej), nie byłoby możliwości przywrócenia stanu sprzed postępowania egzekucyjnego. W przypadku zaś pozytywnego rozstrzygnięcia skargi skarżący mógłby liczyć na zwrot kwoty zaliczonej na poczet długu wraz z kosztami, jednakże nie miałby żadnych prawnych możliwości uzyskania kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy rzeczywistą wartością danego składnika, a tą kwotą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie powoduje automatycznie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powołane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., w sprawie o sygn. akt GZ 138/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA z dnia 26 września 2013 r., w sprawie o sygn. akt II FZ 718/13; z dnia 30 kwietnia 2010 r., w sprawie o sygn. akt II FZ 110/10,). Podkreślić należy, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika, są zwykłym następstwem takiej decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., w sprawie o sygn. akt II GZ 455/12). Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że na skutek zapłaty podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Bezsprzecznie wypełnienie zobowiązań wypływających z kwestionowanej decyzji, będzie istotnym obciążeniem dla skarżącego. Nie oznacza jednak, że zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie okolicznością przedstawioną przez skarżącego, mającą uzasadnić wstrzymanie wykonania decyzji, jest powstanie nieodwracalnych, szkód związanych z ewentualnym prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania kwoty przekraczającej jego aktualne możliwości finansowe. Jednakże poza ogólnikowymi stwierdzeniami skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby je uzasadniać. Skarżący przytoczył w istocie jedynie przesłanki wstrzymania decyzji stwierdzając tylko, iż ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje pogorszenie jej sytuacji materialnej. Nieodwracalność skutków polegałaby na tym, że po ewentualnym zbyciu składników majątku skarżącego, nie byłoby możliwości przywrócenia stanu sprzed postępowania egzekucyjnego. Samo przedstawienie ogólnej tezy, że być może w przyszłości dojdzie do jakiegoś zdarzenia, bez poparcia takowej jakimikolwiek dowodami, nie spełnia warunku wykazania przez skarżącego przesłanek umożliwiających sądowi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać również należy, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi, co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010 r., w sprawie o sygn. akt I FZ 317/10 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podsumowując ewentualne prowadzenie postępowania egzekucyjnego, zajęcie rachunku bankowego, czy wysoka kwota zobowiązań nie świadczą jeszcze o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Czynności te podejmowane są przez organ egzekucyjny w ramach prowadzonego postępowania, które może zostać zainicjowane niewywiązaniem się przez skarżącego z obowiązku regulowania należnych zobowiązań. Wskazać również należy, że skarżący w przypadku prowadzenia ewentualnego postępowania egzekucyjnego ma możliwość zwrócenia się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zmianę sposobu egzekucji, co w sposób mniej uciążliwy dla skarżącego może doprowadzić do zaspokojenia podmiotu prowadzącego egzekucję. Okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji nie może również stanowić hipotetyczna możliwość uwzględnienia skargi. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd bowiem nie dokonuje oceny zasadności skargi, a zajmuje się wyłącznie potencjalnym wpływem wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację podatnika (zob. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 roku, w sprawie o sygn. akt II OZ 184/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca nie wskazała bowiem żadnych okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu AKE.