I SA/Łd 539/22

WyrokWSA w Łodzi2022-11-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, odmawiając zwolnienia spod egzekucji administracyjnej środka transportu stanowiącego jedyne narzędzie pracy zobowiązanego, prawidłowo wyważył interes zobowiązanego i interes wierzyciela, uwzględniając jednocześnie skutki utraty pojazdu dla sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej zobowiązanego oraz korzyści dla wierzyciela z jednorazowej sprzedaży pojazdu w porównaniu do sukcesywnych wpłat?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy egzekucyjne nieprawidłowo wyważyły interes zobowiązanego i wierzyciela. Choć organy prawidłowo ustaliły, że samochód stanowi narzędzie pracy zobowiązanego, co mieści się w pojęciu ważnego interesu, nie zbadały dogłębnie skutków utraty pojazdu dla sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej zobowiązanego, ani nie oceniły, czy jednorazowa sprzedaż 9-letniego pojazdu przyniesie wierzycielowi znaczące korzyści w porównaniu do sukcesywnych wpłat. Naruszenie to, w związku z przepisami KPA dotyczącymi uzupełnienia materiału dowodowego, mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o zwolnienie spod egzekucji administracyjnej samochodu osobowego, który stanowił jedyne narzędzie jej pracy zarobkowej. Organ egzekucyjny odmówił zwolnienia, uznając, że samochód jest jedynym składnikiem majątku, z którego można wyegzekwować należności, a jego zwolnienie uczyniłoby egzekucję bezskuteczną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podzielając argumentację o braku możliwości zaspokojenia wierzyciela w przypadku zwolnienia pojazdu. Strona skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zwolnienia z egzekucji oraz zasad postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ł. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 maja 2022 r. nr 1001-IEE-1.711.57.2022.2.JW w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz Ł. J. kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z 13 maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., którym organ egzekucyjny odmówił Ł. J. (dalej także: "Zobowiązanemu" albo "Stronie") zwolnienia spod egzekucji samochodu osobowego marki VOLVO V40, rok produkcji 2013, nr rejestracyjny [...]. W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Zobowiązanego na podstawie zagranicznych tytułów wykonawczych z 4 lutego 2020 r. o nr: [...] oraz, obejmujących należności z tytułu zaległego podatku za lata 2016-2018 oraz koszty postępowania, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. dokonał: • zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A., M S.A., B S.A., I S.A.; • zajęcia wynagrodzenia w E Sp. z o.o.; • zajęcia wynagrodzenia w M; • zajęcia ruchomości - samochód osobowy marki VOLVO V40,rok prod. 2013, nr rej. [...] (protokół z 5 marca 2020 r.); • zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku w Urzędzie Skarbowym w Z. uzyskano kwotę 114 zł w dniu 8 czerwca 2020 r. i 130 zł w dniu 26 lipca 2021 r. Po rozliczeniu uzyskanych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego kwot w egzekucji pozostaje nadal zaległość w wysokości należności głównej 64 520,43 zł wraz z odsetkami wyliczonymi na dzień 22 marca 2022 r. w kwocie 11 591,65 zł oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie 165,52 zł. W toku postępowania egzekucyjnego, w dniu 5 marca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. dokonał zajęcia ruchomości w postaci samochodu osobowego marki VOLVO V40, rok produkcji 2013, nr rejestracyjny [...]. Zajęty pojazd został pozostawiony pod dozorem Zobowiązanego. Pismem z 28 stycznia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wezwał Zobowiązanego do wydania wyżej opisanej ruchomości poprzez wskazanie miejsca jej położenia lub dobrowolne doprowadzenie zajętej ruchomości na parking depozytowy Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Pismem z 11 lutego 2022 r. pełnomocnik Zobowiązanego zwrócił się do organu egzekucyjnego z prośbą o zwolnienie spod egzekucji zajętego środka transportu - samochodu osobowego marki VOLVO V40. W treści pisma wniesiono o: 1. zwolnienie w całości na czas nieoznaczony od egzekucji administracyjnej opisanego wyżej składnika majątku - samochodu marki VOLVO V40, jako jedynego składnika majątku Zobowiązanego przeznaczonego do pracy zarobkowej, 2. wstrzymanie egzekucji do czasu rozpatrzenia powyższego wniosku, 3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego na okoliczność niekaralności i przestrzegania porządku prawnego, dokumentacji medycznej, zaświadczeń o zarobkach z M , a także wydruku z wiadomości od U i listu od U, wydruku z systemu B na okoliczność wykonywania pracy zarobkowej za pomocą samochodu zajętego w toku egzekucji, stanowiącego jedyne stałe źródło zarobku Zobowiązanego oraz na okoliczność braku możliwości wykonywania tej pracy za pomocą innego pojazdu, 4. w przypadku nieuwzględnienia wniosku o zwolnienie spod egzekucji składnika majątku, pełnomocnik Strony wniósł o rozłożenie na raty należności podatkowych wynikających z dwóch wyżej wymienionych tytułów wykonawczych oraz o wstrzymanie egzekucji do czasu rozpatrzenia wniosku w tym zakresie. W uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik Zobowiązanego przedstawił okoliczności powstania należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Podkreślił, że powstanie zaległości podatkowych wynika z niewiedzy zobowiązanego i nieznajomości norweskiego prawa, a nie z celowego działania i unikania opodatkowania. Pełnomocnik podkreślił, że wykonywanie pracy kierowcy firmy U i B jest jedyną pracą zarobkową Zobowiązanego, wiążącą się z koniecznością posiadania samochodu, który jest zarejestrowany w systemie tych firm. Zajęcie samochodu marki VOLVO V40 pozbawi go zatem jedynej pracy zarobkowej i jakiegokolwiek dochodu. Pełnomocnik wskazał, że Zobowiązany nie posiada innych składników majątku, które mógłby przeznaczyć na spełnienie należności podatkowych. Wobec powyższego, powołując się na art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pełnomocnik wskazał, że w sprawie zachodzi ważny interes, który stanowi przesłankę zwolnienia z egzekucji w całości składnika majątkowego w postaci samochodu, gdyż jest on niezbędny do wykonywania pracy zarobkowej przez Zobowiązanego i zapewnienia mu niezbędnych środków utrzymania. Postanowieniem z 23 marca 2022 r., wydanym na podstawie art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. odmówił Zobowiązanemu zwolnienia spod egzekucji składnika majątkowego w postaci środka transportu - samochodu o osobowego marki VOLVO V40, rok prod. 2013, nr rejestracyjny [...], VIN: [...], zajętego w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie zagranicznych tytułów wykonawczych z 4.02.2020 r. o numerach [...], [...], obejmujących należności z tytułu zaległego podatku za lata 2016-2018 oraz kosztów postępowania. Organ podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego ma charakter uznaniowy. Uznaniowość dotyczy przy tym zarówno oceny występowania samych przesłanek, jak i podjęcia samej decyzji o zastosowaniu instytucji zwolnienia spod egzekucji. Mając to na uwadze, po analizie złożonego wniosku organ doszedł do wniosku, że zwolnienie z egzekucji przedmiotowego środka transportu dotyczyłoby jedynego majątku, który pozwala na choć częściowe zaspokojenie należności wynikających ze wskazanych tytułów wykonawczych, gdyż zajęty pojazd stanowi jedyny znany organowi składnik majątku Zobowiązanego, z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji, co potwierdził jednoznacznie pełnomocnik strony we wniosku o zwolnienie wskazując, że Zobowiązany nie posiada innych składników majątku, które mógłby przeznaczyć na spełnienie dochodzonych należności. W rozpoznawanej sprawie zwolnienie z egzekucji przedmiotowego samochodu równałoby się zatem z niemożnością wyegzekwowania ciążących na podatniku zaległości, co oznaczałoby bezskuteczność egzekucji. Takie postępowanie byłoby zaś sprzeczne z ustawowymi obowiązkami organu egzekucyjnego, który zgodnie art. 7 § 2 (w związku z art. 6 § 1) u.p.e.a. jest zobligowany, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania ciążącego na nim obowiązku, podejmować czynności prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych poddanych egzekucji administracyjnej. Organ wskazał, że kontakt z Zobowiązanym jest utrudniony, a dokonanie czynności pod adresem rejestracyjnym jest niemożliwe z uwagi nieobecność Strony. Dodatkowo, wezwania pozostawione w skrzynce pocztowej pozostają bez podjęcia przez Zobowiązanego działań w zakresie udzielenia informacji, bądź kontaktu (choćby telefonicznego), a korespondencja pozostaje nieodebrana. Na dzień rozpatrzenia wniosku zajęty samochód pozostaje pod dozorem Podatnika, a wezwanie do wydania ruchomości zostało również pozostało bez odpowiedzi. Dodatkowo organ poinformował Zobowiązanego, że jego wniosek, w części rozłożenia przedmiotowej zaległości na raty na okres 2 lat, został przekazany do wierzyciela i zostanie rozstrzygnięty w osobnym postępowaniu. W zażaleniu pełnomocnik Zobowiązanego wniósł jego o uchylenie i zwolnienie spod egzekucji na czas nieokreślony środka transportu, jako przeznaczonego do pracy zarobkowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz wstrzymanie egzekucji do czasu rozpatrzenia zażalenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przez organ egzekucyjny art. 13 u.p.e.a. W uzasadnieniu powtórzył argumentację, podniesioną we wniosku o zwolnienie spod egzekucji środka transportu. Opisanym na wstępie postanowieniem z 13 maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić w przypadku łącznego zaistnienia dwóch przesłanek, tj. złożenia przez zobowiązanego wniosku w powyższym zakresie oraz istnienia ważnego interesu zobowiązanego. Powołując się na wybrane przykłady z orzecznictwa sądowoadministracyjnego organ wskazał, że zastosowanie instytucji zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego powinno być rozpatrywane głównie w świetle zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, która wyraża się w tym, że spośród przewidzianych ustawą środków egzekucyjnych należy stosować ten, który w możliwie najmniejszym stopniu będzie ingerował w prawa i wolności zobowiązanego. Zastosowanie instytucji zwolnienia z egzekucji dopuszczalne jest zatem jedynie w sytuacji możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej z innego składnika majątku zobowiązanego. Dlatego właśnie przyjmuje się, że wnosząc o zwolnienie z egzekucji, zobowiązany powinien wykazać nie tylko argumenty na poparcie wniosku, ale też wykazać, że prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności jest możliwe z jego innych składników majątkowych. Dodatkowo, skoro zwolnienie z egzekucji ma na celu ochronę interesów zarówno zobowiązanego, jak i wierzyciela, to nie może prowadzić do sytuacji, w której egzekucja okaże się bezskuteczna. Organ podkreślił, że przyjmuje się, iż pojęcie ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której ocena może być dokonana po wnikliwym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje przy tym jej subiektywne przekonanie, lecz konkretne i zobiektywizowane okoliczności faktyczne przemawiające za zastosowaniem zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego. Rozpoznając wniosek w tak zakreślonych ramach, organ odwoławczy ocenił, że organ egzekucyjny zasadnie uznał, iż powołane przez pełnomocnika okoliczności mieszczą się w kategoriach ważnego interesu zobowiązanego, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a. Jednak, w opinii organu odwoławczego, przesłanka ważnego interesu zobowiązanego w rozumieniu art. 13 § 1 u.p.e.a. nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, odstąpienie od egzekucji z przedmiotowego składnika majątkowego potencjalnie pozbawiłoby organ egzekucyjny jakichkolwiek możliwości dochodzenia zaległości ciążących na Zobowiązanym, które na dzień 23 marca 2022 r. wynosiły 76 291,48 zł. We wniosku Zobowiązany sam bowiem przyznał, że nie posiada innych składników majątku, które mogłyby stanowić zabezpieczenie wykonania przedmiotowych zobowiązań. Organ wskazał, że organ egzekucyjny prowadząc wobec Strony egzekucję od 2020 r. wyegzekwował jedynie 5 268,27 zł, zwolnienie spod egzekucji środka transportu uniemożliwiłoby zatem zaspokojenie należności objętych tytułami wykonawczymi i zrealizowanie podstawowego celu postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. W tej sytuacji, mając na uwadze całokształt zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych oraz obowiązujące regulacje prawne, brak jest w opinii organu odwoławczego podstaw do zakwestionowania prawidłowości stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego Z. w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji samochodu osobowego. Analiza zaskarżonego postanowienia wykazała bowiem, że zawarte w nim rozstrzygnięcie, oparte na uznaniu administracyjnym, nie nosi cech dowolności i spełnia wymogi przepisów prawa regulujących tego typu rozstrzygnięcia. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik Strony zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: • art. 13 § 1 u.p.e.a., poprzez brak zwolnienia w całości od egzekucji na czas nieoznaczony składnika majątkowego skarżącego w postaci środka transportu, w sytuacji gdy istnieją ku temu podstawy, a ponadto organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę, • art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego szczególnie uciążliwego dla zobowiązanego przez zajęcie środka transportu skarżącego, • art. 124 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez "brak powołania wprost podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia", • art. 32 Konstytucji RP, przez "różnicowanie i dyskryminowanie skarżącego na tle majątkowym, poprzez odmowę zwolnienia wskazanego składnika majątku spod egzekucji z uwagi na niskie dochody tytułem wynagrodzenia za pracę". W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zobowiązanego powtórzył argumentację, podniesioną zarówno we wniosku z 11 lutego 2022 r. o zwolnienie spod egzekucji środka transportu, jak i w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, czy postanowienia, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sąd, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną przez Skarżącego podstawą prawną, rozstrzyga jednak w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. Wyjątek przewidziany w ostatnio powołanym przepisie - z uwagi na przedmiot zaskarżenia w sprawie - nie ma zastosowania. W zakresie kontroli mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu oraz czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., zaskarżone decyzje bądź postanowienia podlegają uchyleniu jedynie w sytuacji naruszenia tego prawa, mającego wpływ lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości wydania postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia ruchomości z zajęcia zabezpieczającego. Zgodnie z art. 13 u.p.e.a. organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego z egzekucji jest istnienie przemawiającego za tym ważnego interesu zobowiązanego. W orzecznictwie funkcjonuje przy tym pogląd, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2010 r., I SA/Bd 442/10, Lex nr 673058; WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., I SA/Łd 997/07, Lex nr 863819; WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r., III SA/Kr 395/12, Lex nr 1274767; WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2013 r., I SA/Gd 189/13, Lex nr 1368407). Wynika to z charakteru prowadzonego postępowania egzekucyjnego, którego podstawowym celem jest doprowadzenie do efektywnego wyegzekwowania należności wierzyciela. Powołany art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów, tak zobowiązanego, jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 grudnia 2010 r., I SA/Lu 583/10, Lex nr 749474). Takie działanie organu stanowiłoby bowiem zaprzeczenie istocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa ważnego interesu zobowiązanego nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2009 r., II FSK 789/08, Lex nr 863802). Wskazać także należy, że uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, podkreślenia wymaga, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2001 r., I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z dnia 13 października 2000 r., III SA 3416/99; wyrok NSA z dnia 14 maja 1997 r., I SA/Łd 344/96 - publikowane w CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 maja 2013 r., I SA/Po 103/13, Lex nr 1323427). Powyższe oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ wszystkich przesłanek do zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. nie obliguje go do tego, lecz stwarza tylko dla organu taką możliwość i to poddaną kontroli sądowoadministracyjnej w ograniczonym zakresie. W realiach niniejszej sprawy organy stwierdziły, że spełniona jest przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, bowiem samochód marki Volvo V40 rok produkcji 2013 o numerze rejestracyjnym [...] jest niezbędny skarżącemu do wykonywania pracy zarobkowej. Uznały jednak, że odstąpienie od egzekucji z tego składnika majątkowego pozbawiłoby organ egzekucyjny jakichkolwiek możliwości dochodzenia należności, które na dzień 23 marca 2022 roku (data wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji) wynoszą 76.291,48 złotych. Zatem w ramach uznania administracyjnego organy odmówiły zwolnienia spod egzekucji opisanego wyżej samochodu osobistego. O ile sąd zgadza się ze stanowiskiem zawartym w treści zaskarżonego postanowienia, że pozbawienie skarżącego jedynego narzędzia używanego przez niego do wykonywania pracy zarobkowej jest objęte ważnym interesem zobowiązanego, należy stwierdzić, że organy nie ustaliły skutków utraty samochodu z punktu widzenia jego sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej oraz skutków przeprowadzenia egzekucji z opisanej wyżej ruchomości z punktu widzenia interesów wierzyciela. Wskazać przy tym należy – generalnie zgadzając się z organami – że zwolnienie spod egzekucji narzędzia pracy, zawsze mieści się w ważnym interesie zobowiązanego. Niemniej organy nie ustaliły zakresu tego interesu, jego wagi. Należy podnieść, że zakres i waga ważnego interesu zobowiązanego będzie inna (mniejsza), jeśli zobowiązany jest osobą nie obciążoną obowiązkami alimentacyjnymi wobec członków swej rodziny, jest osobą zdrową i zdolną do podjęcia innej pracy zarobkowej niż do tej pory wykonywana przy pomocy zajętego samochodu osobowego, a większa - jeśli zobowiązany jest obciążony utrzymaniem rodziny, z powodu wieku, wykształcenia i stanu zdrowia nie jest zdolny do utrzymania siebie i rodziny skutek braku możliwości wykonywania innej pracy zarobkowej niż do tej pory wykonywana. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie w maksymalnym stopniu do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. W niniejszej sprawie organy ustaliły, że na dzień wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji o odmowie zwolnienia spod egzekucji opisanego wyżej pojazdu (23 marca 2022 r.) kwota podlegająca egzekucji wynosiła 76.291,49 złotych, stwierdziły również, że do tej daty od 2020 udało się wyegzekwować kwotę 5.268, 27 złotych na skutek zastosowania innych niż egzekucja z ruchomości środków egzekucyjnych. Oznacza to, że egzekucja nie jest bezskuteczna i sukcesywnie na konto wierzyciela przekazywane są środki pieniężne. Można zgodzić się z tym, że w relacji do wysokości zadłużenia zobowiązanego kwoty te są niskie, niemniej organy nie rozważyły, czy z punktu widzenia wierzyciela i możliwości zaspokojenia jego wierzytelności jest korzystniejsze uzyskanie jednorazowo proporcjonalnie większej kwoty wynikającej ze sprzedaży zajętego pojazdu i umorzenie egzekucji, czy też sukcesywne otrzymywanie drobnych kwot przez dłuższy okres czasu. Należy mieć przy tym na uwadze także to, że będący przedmiotem zajęcia 9-letni używany samochód Volvo V40 nie przedstawia sobą znacznej wartości, a jego sprzedaż w toku postępowania egzekucyjnego, uwzględniając koszty tego postępowania, nie przyczyni się w wysokim stopniu do zaspokojenia wierzyciela. Mając na uwadze te rozważania, sąd uznał, że rozpoznając niniejszą sprawę organy naruszyły art.18 u.p.e.a w związku z przepisami art. 7, art.77 § 1 KPA i art. 80 tej ustawy w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy jej ponownym rozpoznaniu uzupełnią opisane wyżej braki postępowania. Z tych powodów, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a należało uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a ak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło