I SA/Łd 696/25
WyrokWSA w Łodzi2026-03-04
Skład orzekający: Paweł Janicki, Grzegorz Potiopa, Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, nad którą ustanowiono zarząd przymusowy w trybie art. 7524 § 1 k.p.c., zachowuje legitymację do samodzielnego występowania jako strona w postępowaniu podatkowym, w tym do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego?Ratio decidendi
Spółka, nad którą ustanowiono zarząd przymusowy w trybie art. 7524 § 1 k.p.c., traci prawo zarządu majątkiem i tym samym legitymację do samodzielnego występowania jako strona w postępowaniach dotyczących tego majątku, w tym w postępowaniach podatkowych. W takich sprawach w imieniu spółki działa zarządca przymusowy, który posiada legitymację formalną. Wniesienie odwołania przez podmiot nieposiadający legitymacji formalnej skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (DIAS) postanowieniem z 28 października 2025 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania W. Sp. z o.o. od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi z 7 marca 2025 r. w sprawie określenia i zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2023 r. Odwołanie zostało wniesione przez Prezesa Zarządu Spółki, J. S., podczas gdy nad przedsiębiorstwem Spółki ustanowiono zarząd przymusowy w trybie art. 7524 § 1 k.p.c. Spółka wniosła skargę na postanowienie DIAS, kwestionując utratę legitymacji do występowania jako strona. Podobną skargę wniósł R. Sąd administracyjny połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi W. Sp. z o.o. oraz R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Potiopa (spr.), Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Dębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2026 roku spraw ze skarg W. Sp. z o.o. z siedzibą w O. oraz R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 28 października 2025 r. nr 1001-IEW-2.4250.3.2025.11.U71.OK w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie określenia i zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2023 r. oddala skargi.
Postanowieniem z 28 października 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej także jako: DIAS), po rozpatrzeniu odwołania W Sp. z o.o. w O. reprezentowaną przez Prezesa Zarządu J. S. (dalej także jako: Strona, Spółka lub Skarżąca), stwierdził niedopuszczalność odwołania Strony od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi z 7 marca 2025 r.,
w sprawie określenia i zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2023 r.
Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W toku kontroli podatkowej wszczętej wobec Spółki w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres 1.01.2023 r. - 31.12.2023 r. z uwagi na uzasadnioną obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi wydał w dniu 7 marca 2025 r. decyzję, w której:
• określił Stronie przybliżone kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres 1.01.2023 r. - 31.12.2023 r. w wysokości 551 834 zł, tj. w kwocie wyższej od wykazanej w korekcie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) i należnego podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 złożonej za ww. okres rozliczeniowy o 551 834 zł (w zeznaniu wykazano kwotę zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 0 zł), a także kwotę odsetek za zwłokę należnych od ww. zobowiązania podatkowego (pomniejszonego o dokonane wpłaty zaliczek na ww. podatek w kwocie łącznej 196 457 zł) w wysokości 47 859 zł wyliczonych na dzień wydania ww. decyzji,
• orzekł o zabezpieczeniu na majątku Spółki, nieuregulowanej z ww. tytułu, przybliżonej łącznej kwoty w wysokości 403 236 zł, tj. pozostałego do zapłaty ww. zobowiązania podatkowego w kwocie 355 377 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 47 859 zł.
Powyższą decyzję odebrała K. S., która pismem z 30 stycznia 2025 r. została upoważniona przez Zarządcę Przymusowego Spółki – E. F. do odbioru dokumentów z Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi.
DIAS wskazał, że Sąd Okręgowy w Ł., [...] Wydział Gospodarczy postanowieniem z [...] r. w sprawie sygn. akt [...] udzielił na wniosek powódki M. S. zabezpieczenia jej roszczeń przed wszczęciem procesu przez ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem W. Sp. z o.o., wyznaczając go w osobie doradcy restrukturyzacyjnego - E. F. O powyższym Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi poinformował ustanowiony Zarządca Przymusowy Spółki w zawiadomieniu z 22 lipca 2024 r. (data wpływu do Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi: 25 lipca 2025 r.)
Pismem z 11 marca 2025 r. Zarządca Przymusowy Spółki - E. F. powołując się na ww. decyzję o zabezpieczeniu złożyła do Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi wniosek o przyjęcie zabezpieczenia na podstawie art. 33d § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm., dalej także jako: O.p.) dokonanego przelewem 10 marca 2025 r.
(w załączeniu wtórnik otrzymanego zlecenia płatniczego) na kwotę 403 236 zł.
Postanowieniem z 9 czerwca 2025 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi wszczął wobec W. Sp. z o.o. postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za okres 1.01.2023 r. - 31.12.2023 r.
W konsekwencji, decyzją z 10 września 2025 r. organ pierwszej instancji określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za okres 1.01.2023 r. - 31.12.2023 r. w wysokości 551 834 zł.
Pismem z 17.03.2025 r. J. S. - Prezes Zarządu W. Sp. z o.o. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi
z 7 marca 2025 r., której zarzucił:
1. nieważność postępowania wynikającą z rażącego naruszenia prawa (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.) - Spółka nie była prawidłowo reprezentowana w postępowaniu podatkowym i bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zdaniem J. S. jest on jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki. Decyzja nigdy nie została mu doręczona, nie wiedział on o toczącym się postępowaniu, nie miał możliwości składania jakichkolwiek wyjaśnień, co wypaczyło treść decyzji, albowiem Organ bezkrytycznie przyjmował wyjaśnienia osoby którą bezprawnie uważał za reprezentanta podatnika, tj. E. F.,
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie następujących przepisów O.p.:
a. art. 123 § 1, poprzez niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu podatkowym i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
b. art. 33 § 4, poprzez błędne określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz kwoty odsetek za zwłokę na dzień wydania zaskarżonej decyzji
o zabezpieczeniu przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego mimo że, zdaniem J. S., posiadane przez organ podatkowy dane nie wskazują na istnienie zobowiązania podatkowego po stronie Spółki,
c. art. 33 § 1, poprzez dokonanie zabezpieczenia podatkowego na majątku podatnika przed terminem płatności i uznanie, że zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, mimo że Spółka nie zalega ze zobowiązaniami o charakterze publicznoprawnym oraz nie dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogłyby utrudnić lub udaremnić egzekucję,
d. art. 187 § 1 w związku z art. 191 i 192, poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, gdyż Organ podatkowy wydał decyzję w oparciu o wyjaśnienia Zarządcy Przymusowego Spółki.
3. naruszenie prawa materialnego, tj. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez uznanie wydatków wyliczonych przez Organ za wyłączone z kosztów uzyskania przychodów.
W konsekwencji J. S. wniósł o:
1. na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 oraz art. 247 § 1 pkt 5 O.p. - stwierdzenie nieważności decyzji w całości;
2. na podstawie art. 233 § 1 O.p. - uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i na podstawie art. 233 § 2 O.p. - przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, w przypadku uznania,
że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia DIAS wskazał,
że zgodnie z art. 747 pkt 6 Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1550, dalej także jako: k.p.c.) zabezpieczenie roszczeń pieniężnych następuje przez ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego.
Ponadto, na podstawie art. 7524 § 1 k.p.c., zarządcę ustanawia sąd wydający postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia. Postanowienie o ustanowieniu zarządcy jest jednocześnie podstawą do wprowadzenia go w zarząd bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Zarządcą nie może być obowiązany.
W sytuacji ustanowienia zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem
w powyższym w trybie, ograniczone zostają kompetencje organów spółki z o.o. względem samej spółki. Wszelkie czynności zarządcze w przedsiębiorstwie wykonuje ustanowiony przez sąd zarządca, który przejmuje prowadzenie bieżących spraw przedsiębiorstwa. Zarządca działa we własnym imieniu, lecz w interesie na rzecz danego przedsiębiorstwa. Zarząd przymusowy nad przedsiębiorstwem jest wykonywany według przepisów o zarządzie wtoku egzekucji z nieruchomości (art. 931 i kolejne k.p.c.).
Na mocy art. 935 § 1 k.p.c. zarządca zajętej nieruchomości obowiązany jest wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki. Ma on prawo pobierać zamiast dłużnika wszelkie pożytki z nieruchomości, spieniężać je
w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu takiego zarządu okażą się potrzebne. W sprawach wynikających z zarządu nieruchomością zarządca może pozywać i być pozwany. A zatem zarządca przymusowy uprawniony
i zarazem zobowiązany jest do bieżącego prowadzenia przedsiębiorstwa, nad którym ustanowiono zarząd przymusowy.
Oznacza to, że Spółka, w której funkcjonuje zarządca przymusowy ustanowiony w trybie art. 7524 § 1 k.p.c., nie traci zdolności sądowej ani zdolności procesowej. Wraz z ustanowieniem zarządcy przymusowego w trybie art. 7524 § 1 k.p.c. spółka traci natomiast prawo zarządu majątkiem (ale nie prawa do tego majątku), natomiast co do majątku niepodlegającego zarządowi przymusowemu spółka nadal podejmuje sama działania. Ustanowienie zarządu przymusowego ma zatem ten skutek, że obowiązany traci prawo do korzystania i podejmowania czynności władczych odnoszących się do składników przedsiębiorstwa (w takim zakresie, jaki obejmuje tytuł zabezpieczenia). Uprawnienia te wykonuje natomiast zarządca. W konsekwencji w znaczeniu materialnym stroną postępowania jest Spółka, zaś zarządca przymusowy posiada legitymację formalną w sprawach dotyczących majątku spółki podlegającego zarządowi. Ustanowienie zarządu przymusowego nie oznacza jednak odwołania (rozwiązania) organów spółki. Organy te nadal zachowują swój byt prawny.
Jednocześnie DIAS zwrócił uwagę, że z treści art. 7525 k.p.c. wynika,
że wszelkie czynności prawne organów spółki z o.o. dotyczące przedsiębiorstwa objętego zarządem przymusowym, podjęte po ustanowieniu zarządu, są z mocy prawa nieważne.
W niniejszej sprawie postanowieniem z [...] r. Sąd Okręgowy
w Ł., [...] Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt [...] udzielił na wniosek powódki M. S. zabezpieczenia jej roszczeń przed wszczęciem procesu przez ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem W. Sp. z o.o., wyznaczając go w osobie doradcy restrukturyzacyjnego - E. F.
W zaistniałym stanie faktycznym, z ww. postanowienia Sądu Okręgowego
w Łodzi o ustanowieniu zarządu przymusowego wynika, że jest ono natychmiast wykonalne, tzn. wchodzi w życie z chwilą jego wydania. W praktyce oznacza to,
że zarządca przymusowy mógł zacząć działać od momentu ogłoszenia postanowienia przez sąd, bez konieczności oczekiwania na jego uprawomocnienie.
Ponadto, w dniu 25 lipca 2024 r. do Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi wpłynęło zawiadomienie o ustanowieniu zarządu przymusowego z 22 lipca 2024 r., w którym poinformowano, że wszelką korespondencję w sprawie W. Sp. z o.o. należy kierować na adres: Zarządca Przymusowy E. F. ul. [...], [...] Ł..
Konsekwencją wydania przez Sąd Okręgowy, [...] Wydział Gospodarczy postanowienia z [...] r. była utrata przez W. Sp. z o.o. prawa zarządu nad przedsiębiorstwem i tym samym utrata przez nią legitymacji do występowania w charakterze strony w postępowaniach dotyczących tego podmiotu.
DIAS podkreślił, że zarządca przymusowy działa w imieniu Spółki i odpowiada za jej interesy, tylko on ma prawo do jej reprezentowania w kontaktach z organami podatkowymi, co obejmuje również sprawy związane z postępowaniem kontrolnym,
w tym przypadku wydania decyzji o zabezpieczeniu wtoku kontroli podatkowej
W związku z powyższym DIAS stwierdził, że W. Sp. z o.o. ma status strony w znaczeniu materialnym. Natomiast stroną w znaczeniu formalnym jest Zarządca Przymusowy ustanowiony przez Sąd Okręgowy w Ł., [...] Wydział Gospodarczy w sprawie sygn. akt [...] - E. F.. Błędem byłoby zatem doręczenie zaskarżonej decyzji Spółce reprezentowanej przez J. S.. W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi legitymację formalną do działania
w charakterze strony posiada wyłącznie Zarządca Przymusowy Spółki - E. F.. Skoro J. S. nie jest stroną w prowadzonym postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o zabezpieczeniu, to tutejszy Organ odwoławczy nie może przejść do merytorycznego rozpatrzenia złożonego przez niego środka zaskarżenia.
Zdaniem DIAS wobec powyższych rozważań, argumentacja J. S.,
że Spółka nie była prawidłowo reprezentowana w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o zabezpieczeniu i bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a także że był on jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki, nie zasługuje na uwzględnienie. Z ww. przyczyn osoba, która wniosła odwołanie z 19 marca 2025 r. nie ma legitymacji do bycia stroną w sprawie, dlatego też zarzuty wniesione w tym odwołaniu nie podlegają merytorycznej ocenie przez organ odwoławczy.
Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie DIAS z dnia 28 października 2025 r., zarzucając mu naruszenie art, 228 pkt 1 O.p. poprzez bezpodstawne stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia odwołania uargumentowane tym, że wniósł je podmiot niebędący stroną, podczas gdy odwołanie zostało wniesione przez Spółkę, to jest podatnika podatku CIT.
W związku z powyższym Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Z uzasadnienia złożonej skargi wynika, że zdaniem Strony organ podatkowy przywołuje te wyroki w sposób wybiórczy i oderwany od kontekstu. Podjął on przy tym polemikę z tezami przytoczonymi w tych wyrokach. Przywołał również interpretację indywidualną "Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 10.04.2025 r. IPTPPl/4512- 61/15-2/MW" (winno być: Izby Skarbowej w Łodzi z 10.04.2015 r.) oraz interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15.02.2022 r. znak 0111-KDIB3-2.4012.938.2021.4.AZ oraz z 15.02.2022 r. 0111-KDIB12.4010.645.2021.4.ANK, z których wynika, że w sytuacji ustanowienia zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem spółki w postępowaniu zabezpieczającym jak i upadłościowym, do składania deklaracji VAT-7 w jej imieniu uprawniony i zobowiązany jest zarząd.
Ponadto, w ocenie autora skargi samo rozumowanie organu, polegające na stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania ze względu na to, że zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną, jest nieprawidłowe. Do przyczyn niedopuszczalności o charakterze podmiotowym zaliczyć należy przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji (np. przez osobę trzecią) bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30.09.2025 r., sygn. akt I SA/Po 391/25). Tymczasem w niniejszej sprawie podatnikiem jest W. Sp. z o.o. i to ten podmiot, reprezentowany przez prezesa zarządu J. S. - wniósł odwołanie od decyzji zabezpieczającej. Ustanowienie w spółce zarządu przymusowego w trybie art. 7524 § 1 k.p.c. nie powoduje, że spółka traci status podatnika. Zwłaszcza, że decyzja dotyczy roku 2023 r., gdy w spółce zarządca przymusowy w ogóle nie był powołany. Zgodnie z art. 133 § 1 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik.
Podsumowując wnoszący skargę stwierdził, że mimo ustanowienia w trybie art. 7524 § 1 k.p.c. zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem dłużnika (W. Sp. z o.o.), to spółka pozostaje podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, to ona jest obowiązana do składania deklaracji podatkowych i płacenia podatku i to ona jest stroną w postępowaniu podatkowym tego dotyczącym. Tym bardziej,
że postępowanie podatkowe dotyczy roku 2023 r., gdy zarządca nie był w ogóle
w spółce ustanowiony. Po drugie nie można tracić z pola widzenia faktu, że wniesienie odwołania od decyzji zabezpieczającej podatkowej podejmowane jest w interesie spółki i ma chronić jej interesy, naruszone niezgodnym z prawem (zdaniem autora skargi) postępowaniem organów podatkowych. Czynność taka podejmowana z korzyścią dla spółki powinna korzystać ze szczególnej ochrony. Gdyby bowiem uznać zarządcę przymusowego za stronę, to w sytuacji jego bierności podatnik tak naprawdę byłby pozbawiony możliwości jakichkolwiek działań wobec niekorzystnych dla siebie decyzji.
Tym samym odwołanie wniósł podmiot będący stroną, tj. podatnik podatku dochodowego od osób prawnych. Problem, który dostrzega Organ można byłoby rozpatrywać jedynie w kategoriach tego, kto jest uprawniony do reprezentowania strony w postępowaniu odwoławczym, czyli kto winien podpisać odwołanie, tj. czy powinien być to zarządca przymusowy czy też prezes zarządu. W takim jednak wypadku organ winien wszcząć odpowiednią procedurę prawem przewidzianą, a nie stwierdzać niedopuszczalność odwołania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł
o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko w sprawie.
Ponadto skargę na postanowienie DIAS z dnia 28 października 2025 r., wniósł również R. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 228 § 1 pkt 1 O.p., przez ich błędną wykładnię prowadzącą do odmowy uznania W. sp. z o.o. działającej przez Prezesa Zarządu Spółki za uprawioną do występowania przed organem jako strona w postępowaniu podatkowym, co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia przez DIAS w Łodzi niedopuszczalności wniesionego przez Prezesa Zarządu Spółki odwołania od decyzji NŁUS w Łodzi z dnia 7 marca 2025 r. w sprawie określenia oraz zabezpieczenia na majątku Spółki spornych zobowiązań w podatku dochodowym od osób prawnych za 2023 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
W związku z powyższym R. wniósł
o uchylenie w całości postanowienia DIAS w Łodzi z dnia 28 października 2025 r. oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu złożonej skargi R. stwierdził, że stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, zgodnie
z którym, zarządca przymusowy ustanowiony w trybie art. 747 pkt 6 w zw. z art. 7524 § 1 i n. k.p.c. działa w imieniu spółki i odpowiada za jej interesy, tylko on ma prawo do jej reprezentowania w kontaktach z organami podatkowymi, co obejmuje również sprawy związane z postępowaniem kontrolnym, w tym wydania decyzji o zabezpieczeniu w toku kontroli podatkowej R. uznaje za nieprawidłowe. W jego ocenie, wskazane stanowisko Organu nie znajduje oparcia w przepisach k.p.c., ani w przepisach innych ustaw. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi błędnie uznał, że uprawionym do występowania przed organem w charakterze strony jest zarządca przymusowy spółki w osobie E. F., a nie J. S. - prezes zarządu W. Sp. z o.o. W konsekwencji, organ nie doręczył zaskarżonej decyzji spółce reprezentowanej przez J. S., a co za tym idzie nie przyjął do merytorycznego rozpoznania złożonego przez nią środka zaskarżenia,
W ocenie R. to W. Sp. z o.o. reprezentowana przez J. S. powinna otrzymać decyzję. Skoro decyzja dotyczyła zobowiązań podatkowych spółki w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2023 r., to do niej jako strony (podatnika), stosownie do art. 133 § 1 O.p., powinna być skierowana decyzja. Skierowanie takiej decyzji do podmiotu niebędącego stroną w rozumieniu ww. przepisu, przy jednoczesnym pominięciu rzeczywistej strony, powinno być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa powodujące jej nieważność wymienioną
w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie (do 2003.12.31) z 19.01.2001 r., sygn. akt I SA/Lu 1192/99; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5.02.2025 r., sygn. akt I SA/Łd 714/24).
Biorąc pod uwagę poczynione wyżej ustalenia R. stwierdza, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wydając zaskarżone postanowienie dokonał błędnej wykładni art. 133 § 1 O.p. uznając, że zarządca przymusowy spółki działa
w charakterze strony w postępowaniu podatkowym i jest uprawiony do reprezentowania spółki w kontaktach z organami podatkowymi. Konsekwencją powyższego było stwierdzenie niedopuszczalność odwołania wniesionego przez J. S. - prezesa zarządu Spółki, co doprowadziło Organ do naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 O.p.
W odpowiedzi na skargę R., DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej także jako: p.p.s.a.), na rozprawie w dniu 4 marca 2026 r. postanowił połączyć sprawy ze skargi Spółki oraz R. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygn. I SA/Łd 696/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest legitymacja zarządcy przymusowego do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi z 7 marca 2025 r. w przedmiocie określenia i zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2023 r.
Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (§ 2). Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia, która miała miejsce w niniejszej sprawie.
W myśl art. 133 § 1 O.p., stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110- 117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Stosownie do art. 747 pkt 6 k.p.c., zabezpieczenie roszczeń pieniężnych następuje przez ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego.
Na podstawie art. 7524 § 1 k.p.c., zarządcę ustanawia sąd wydający postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia. Postanowienie o ustanowieniu zarządcy jest jednocześnie podstawą do wprowadzenia go w zarząd bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Zarządcą nie może być obowiązany.
W sytuacji ustanowienia zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem
w powyższym w trybie, ograniczone zostają kompetencje organów spółki z o.o. względem samej spółki. Wszelkie czynności zarządcze w przedsiębiorstwie wykonuje ustanowiony przez sąd zarządca, który przejmuje prowadzenie bieżących spraw przedsiębiorstwa. Zarządca działa we własnym imieniu, lecz w interesie i na rzecz danego przedsiębiorstwa. Zarząd przymusowy nad przedsiębiorstwem jest wykonywany według przepisów o zarządzie wtoku egzekucji z nieruchomości (art. 931 i kolejne k.p.c.).
Na mocy art. 935 § 1 k.p.c. zarządca zajętej nieruchomości obowiązany jest wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki. Ma on prawo pobierać zamiast dłużnika wszelkie pożytki z nieruchomości, spieniężać je w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu takiego zarządu okażą się potrzebne. W sprawach wynikających z zarządu nieruchomością zarządca może pozywać i być pozwany. A zatem zarządca przymusowy uprawniony i zarazem zobowiązany jest do bieżącego prowadzenia przedsiębiorstwa, nad którym ustanowiono zarząd przymusowy.
Sąd zwraca uwagę, że Spółka, w której funkcjonuje zarządca przymusowy ustanowiony w trybie art. 7524 § 1 k.p.c., nie traci zdolności sądowej ani zdolności procesowej, tym samym niezasadny okazał się wniosek złożony na rozprawie w dniu
4 marca 2026 r. przez pełnomocnika zarządcy przymusowego o odrzucenie skargi Spółki. W tym kontekście należy również zauważyć, że art. 45 ust. 1 Konstytucji RP gwarantuje każdemu do sądu, chroniące jednostkę przed arbitralnością władzy
i zapewniające ochronę jej praw i wolności. Formalne warunki dopuszczalności skargi, jako ograniczające prawo jednostki do sądu, muszą być rozpatrywane w świetle, wynikającej z przepisu art. 31 ust. 3 Konstytucji zasady proporcjonalności. Nie mogą zatem niweczyć tego prawa podstawowego, a ich ustanowienie musi być proporcjonalne do funkcji, które mają pełnić. Stwierdzić zatem należy, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez Spółkę było dopuszczalne. Skarga została wniesiona przez stronę postępowania, której niewątpliwie, zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., przysługiwała legitymacja do jej wniesienia.
Natomiast wraz z ustanowieniem zarządcy przymusowego w trybie art. 7524 § 1 k.p.c. Spółka traci prawo zarządu majątkiem (ale nie prawa do tego majątku), co do majątku niepodlegającego zarządowi przymusowemu Spółka nadal podejmuje sama działania. Ustanowienie zarządu przymusowego ma zatem ten skutek, że obowiązany traci prawo do korzystania i podejmowania czynności władczych odnoszących się do składników przedsiębiorstwa (w takim zakresie, jaki obejmuje tytuł zabezpieczenia). Uprawnienia te wykonuje natomiast zarządca. W konsekwencji w znaczeniu materialnym stroną postępowania jest Spółka, zaś zarządca przymusowy posiada legitymację formalną w sprawach dotyczących majątku spółki podlegającego zarządowi. Ustanowienie zarządu przymusowego nie oznacza jednak odwołania (rozwiązania) organów spółki. Organy te nadal zachowują swój byt prawny.
Jednocześnie, z treści art. 7525 k.p.c. wynika, że czynności prawne obowiązanego dotyczące majątku objętego zarządem przymusowym podjęte po ustanowieniu zarządu są nieważne. Dla określenia czasu powstania skutków ustanowienia zarządu przepisy art. 910 stosuje się odpowiednio.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że postanowieniem z [...] r. Sąd Okręgowy w Ł., [...] Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt [...] udzielił na wniosek powódki M. S. zabezpieczenia jej roszczeń przed wszczęciem procesu przez ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem W. Sp. z o.o., wyznaczając go w osobie doradcy restrukturyzacyjnego - E. F.
W zaistniałym stanie faktycznym, z ww. postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi o ustanowieniu zarządu przymusowego wynika, że jest ono natychmiast wykonalne, tzn. wchodzi w życie z chwilą jego wydania. W praktyce oznacza to, że zarządca przymusowy mógł zacząć działać od momentu ogłoszenia postanowienia przez sąd, bez konieczności oczekiwania na jego uprawomocnienie.
Ponadto, w dniu 25 lipca 2024 r. do Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi wpłynęło zawiadomienie o ustanowieniu zarządu przymusowego z 22 lipca 2024 r., w którym poinformowano, że wszelką korespondencję w sprawie W. Sp. z o.o. należy kierować na adres: Zarządca Przymusowy E. F. ul. [...], [...] Ł..
Sąd stwierdza, że konsekwencją wydania przez Sąd Okręgowy postanowienia
z dnia [...] r. była utrata przez spółkę prawa zarządu nad przedsiębiorstwem i – tym samym - utrata przez nią legitymacji do występowania w charakterze strony w postępowaniach dotyczących przedsiębiorstwa, w tym również w postępowaniach podatkowych. Skoro więc zarządca z momentem jego wyznaczenia działa w imieniu własnym, ale na rzecz podmiotu, nad majątkiem którego sprawuje zarząd, to stroną postępowania podatkowego od daty uprawomocnienia się postanowienia o wyznaczeniu zarządcy winien być zarządca przymusowy, a nie spółka jako podmiot pozbawiony legitymacji do występowania w charakterze strony. Konstrukcja ta w prawie procesowym określana jest jako zastępstwo procesowe pośrednie bezwzględne - zarządca jest podmiotem podstawionym zamiast dłużnika. Zarządca jako zastępca pośredni uczestniczy w postępowaniu w imieniu własnym, ale na rzecz dłużnika, a w interesie zarówno wierzyciela, jak i dłużnika.
Jak podkreślono w wyroku Sądu Apelacyjnego w we W. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...], odnosząc się do zarzutu braku zdolności procesowej spółki, w której ustanowiono zarządcę przymusowego, pomocniczo należy odwołać się do statusu upadłego lub właściciela nieruchomości, która została oddana
w zarząd w postępowaniu egzekucyjnym (art. 931-941 k.p.c.). Upadły wraz
z ogłoszeniem upadłości traci prawo zarządu majątkiem (ale nie traci prawa własności lub innych praw do tego majątku), który wchodzi do masy upadłości. Co zaś się tyczy majątku, który nie wszedł do masy upadłości, upadły może osobiście podejmować czynności procesowe w tym zakresie. Tak też przedstawia się sytuacja właściciela nieruchomości oddanej w zarząd w postępowaniu egzekucyjnym; właściciel nieruchomości traci jedynie prawo zarządu nieruchomością objętą egzekucją (por. wyrok SN z dnia 13 kwietnia 1966 r., sygn. akt II CR 24/66, LEX nr 5970). Zgodnie zaś z art. 7524 § 1 k.p.c. zarząd przymusowy ustanowiony nad przedsiębiorstwem wykonuje się według przepisów o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości, a więc zgodnie
z art. 931-941 k.p.c. Stosownie zatem do art. 935 § 1 zdanie ostatnie k.p.c. w sprawach wynikających z zarządu zarządca może pozywać i być pozywany. Analogicznie zatem, wraz z ustanowieniem zarządcy przymusowego w trybie art. 7524 § 1 k.p.c. spółka utraciła prawo zarządu majątkiem (ale nie prawa do tego majątku), tym samym co do majątku niepodlegającego zarządowi przymusowemu spółka nadal podejmuje sama działania.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarzuty zawarte w skargach Spółki oraz R. nie zasługują na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie wszystkie niezbędne etapy analizy sprawy konieczne do zastosowania normy prawnej wyrażonej w art. 228 pkt 1 O.p. przeprowadzone zostały w sposób prawidłowy, odpowiadający postawionym przed organami podatkowymi wymogom. Analiza okoliczności sprawy przeprowadzona przez DIAS, znalazła odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu postanowienia, zgodnie z zasadami określonymi w art. 217 § 2 O.p. Zaskarżone postanowienie w zakresie stwierdzenia, że odwołanie Strony od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi z 7 marca 2025 r., w sprawie określenia i zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2023 r. zostało wniesione przez podmiot, który nie miał do tego legitymacji, jest w pełni zasadne. Rozstrzygnięcie to zostało wydane zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa oraz linią orzeczniczą sądów administracyjnych.
W ślad za tezą zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 17 lutego 2016 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 3585/13 i kolejnymi orzeczeniami wymienionymi skargach - Sąd stwierdza, że przepisy prawa podatkowego należy wykładać ściśle oraz zgodnie z ich literalnym brzmieniem i jeśli taka wykładnia pozwala na zbudowanie logicznie poprawnej normy prawnej, to nie jest dopuszczalne doszukiwanie się innych znaczeń takiego przepisu. W ocenie Sądu według tych właśnie norm DIAS działał w rozpoznawanej sprawie.
Organ odwoławczy dokonał analizy okoliczności sprawy, w tym przepisów regulujących sytuację materialnoprawną przedsiębiorstwa, wobec którego ustanowiono zarząd przymusowy na podstawie art.7524 § 1 k.p.c. W zaskarżonym na stronach
od 4 do 6 przywołano przepisy art. 228 § 1 i art. 133 § 1 O.p. oraz k.p.c., mające zastosowanie w sprawie, a także przedstawiono przyjętą przez organy podatkowe
i popartą orzecznictwem sądowoadministracyjnym interpretację tych przepisów. Na stronach od 6 do 7 zaskarżonego postanowienia zostały opisane wnioski wynikające
z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym stanowisko organów podatkowych dotyczące sytuacji prawnej W. Sp. z o.o. związku z ustanowieniem zarządcy przymusowego nad tym przedsiębiorstwem.
Zarzuty zawarte w skargach złożonej przez Spółkę oraz R. dotyczące naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 228 § 1 O.p., koncentrują się na dowodzeniu, że mimo ustanowienia zarządcy przymusowego przedsiębiorstwa w oparciu o art. 7524 § 1 k.p.c. W. Sp. z o.o. mogła występować samodzielnie jako strona postępowania w niniejszej sprawie, a jej prezes J. S. miał prawo reprezentować spółkę w tym postępowaniu.
Odpowiadając na tak sformułowane zarzuty Sąd stwierdza, że w sytuacji ustanowienia zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem w powyższym w trybie, ograniczone zostają kompetencje organów spółki z o.o. względem samej spółki. Wszelkie czynności zarządcze w przedsiębiorstwie wykonuje ustanowiony przez sąd zarządca, który przejmuje prowadzenie bieżących spraw przedsiębiorstwa.
Zarządca działa we własnym imieniu, lecz w interesie i na rzecz danego przedsiębiorstwa. Ustanowienie zarządu przymusowego ma ten skutek, że obowiązany traci prawo do korzystania i podejmowania czynności władczych odnoszących się do składników przedsiębiorstwa (w takim zakresie, jaki obejmuje tytuł zabezpieczenia). Uprawnienia te wykonuje natomiast zarządca. W konsekwencji, w znaczeniu materialnym stroną postępowania jest spółka, zaś zarządca przymusowy posiada legitymację formalną w sprawach dotyczących majątku spółki podlegającego zarządowi.
Jednocześnie Sąd zauważa, że wbrew sugestiom R. DIAS w zaskarżonym postanowieniu nie uznał zarządcy przymusowego za podatnika w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wskazał, że osobą uprawnioną do reprezentowania W. Sp. z o.o. w zastępstwie strony postępowania jest zarządca przymusowy. Spółka ta pozostaje podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. W związku z ustanowieniem zarządcy przymusowego na majątku spółki ograniczone zostało jedynie prawo do samodzielnego występowania tego podmiotu (reprezentowanego przez organ zarządzający) jako strona postępowania podatkowego. To W. Sp. z o.o. jako podmiot posiadający osobowość prawną jest podatnikiem w rozumieniu przepisów O.p., a nie prezes zarządu tej spółki. Do reprezentowania jej w postępowaniach przed organami podatkowymi upoważniony jest natomiast zarządca przymusowy. Nie należy też mylić pojęcia strony uprawnionej do odbioru korespondencji i wniesienia odwołania w ramach postępowania podatkowego z podmiotem, na którym ciąży obowiązek podatkowy. Należy także podkreślić, że zarządca przymusowy został ustanowiony wobec całego majątku spółki, a nie jej części. Co za tym idzie wszystkie sprawy dotyczące majątku spółki, w tym postępowania mające wpływ na kształt tego majątku
w przyszłości pozostają w kompetencji zarządcy przymusowego.
W rozpoznawanej sprawie na szczególną uwagę zasługuje brzmienie art. 7525 k.p.c. z którego wynika, iż wszelkie czynności prawne organów spółki z o.o., dotyczące przedsiębiorstwa objętego zarządem przymusowym, podjęte po ustanowieniu zarządu, są z mocy prawa nieważne.
Konsekwencją wydania przez Sąd Okręgowy, [...] Wydział Gospodarczy postanowienia z [...] r. o ustanowieniu zarządu przymusowego była utrata przez W. Sp. z o.o. prawa zarządu nad przedsiębiorstwem i tym samym utrata przez nią legitymacji do występowania w charakterze strony w postępowaniach dotyczących tego podmiotu. Oznacza to, że zarządca przymusowy działa w imieniu spółki i odpowiada za jej interesy, tylko on ma prawo do jej reprezentowania
w kontaktach z organami podatkowymi, co obejmuje również sprawy związane
z postępowaniem kontrolnym, a w tym przypadku wydania decyzji o zabezpieczeniu
w toku kontroli podatkowej. Potwierdzenie słuszności tego stanowiska można znaleźć
w uzasadnieniach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 29 sierpnia 2019 r. I FSK 1241/17 oraz wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 169/17 oraz z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 153/16 (publ. CBOSA). Ukształtowaną w przytoczonych wyrokach linię orzeczniczą skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni aprobuje
i podziela, a przedstawioną tam argumentacją posłuży się na potrzeby rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie. Zasadnie zatem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołano się na wyrok wyroku WSA w Lublinie z 21 kwietnia 2017 r. o sygn. akt I SA/Lu 169/17, z którego wynika, że stroną postępowania podatkowego od daty uprawomocnienia się postanowienia o wyznaczeniu zarządcy winien być zarządca przymusowy, a nie spółka jako podmiot pozbawiony legitymacji do występowania
w charakterze strony. Okoliczność, że wyrok ten dotyczył sytuacji gdzie organ skierował decyzję do spółki zamiast do zarządcy przymusowego pozostaje bez wpływu dla przedstawionego w tym wyroku stanowiska sądu, dotyczącego utraty przez spółkę objętą zarządem prawa do samodzielnego występowania jako strona
w postępowaniach podatkowych.
Odnosząc się do interpretacji indywidualnych Izby Administracji Skarbowej
w Łodzi oraz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, na które powołuje się R. należy zauważyć, że wszystkie trzy interpretacje odnoszą się do kwestii obowiązku zarządu spółki do składania deklaracji podatkowych, w sytuacji ustanowienia zarządu przymusowego na majątku przedsiębiorstwa tej spółki. Interpretacje te nie odnoszą się natomiast do kwestii prawa do występowania takiej spółki jako strony w postępowaniu podatkowym. Nie budzi wątpliwości Sądu fakt,
że spółka z o.o. objęta zarządem przymusowym na podstawie art. 7524 § 1 k.p.c. pozostaje podatnikiem w rozumieniu art. 7 O.p. i jest tym samym zobowiązana do wykonywania obowiązków wynikających z ustaw podatkowych, w tym do rozliczania uzyskiwanych dochodów i składania zeznań podatkowych zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Czym innym jest jednak wykonywanie ustawowych obowiązków podatkowych, a czym innym występowanie jako strona
w postępowaniu podatkowym. W tym drugim przypadku w imieniu W. Sp.
z o.o. występuje zarządca przymusowy.
Odnosząc się natomiast do zawartej w uzasadnieniu skargi polemiki z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1514/07 Sąd wskazuje, że wyrok ten został przywołany w treści wyżej wymienionego wyroku WSA w Lublinie z 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 169/17, którego fragment zacytowano w zaskarżonym postanowieniu. W rozstrzygnięciu organu drugiej instancji nie odwołano się wprost do okoliczności zaistniałych w sprawie, której dotyczył wyrok o sygnaturze akt I SA/Wr 1514/07. Wyrok ten wskazany został jedynie przez WSA w Lublinie w orzeczeniu z 21 kwietnia 2017 r. dla wykazania analogii, co do sytuacji materialnoprawnej spółki objętej zarządem przymusowym do sytuacji spółki objętej zarządem w ramach postępowania upadłościowego. Prawdą jest, że orzeczenia sądowe nie są w Polsce źródłem obowiązującego systemu prawa, niemniej przytoczenie ich może wykazać, że poglądy te nie są odosobnione, a przeciwnie, pozostają zbieżne z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych. Fakt posłużenia się takim wsparciem argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu nie tylko nie zasługuje na krytykę Sądu ale również nie powinno dziwić Skarżących (R. oraz Spółkę), skoro sami przywołują w złożonych skargach szereg orzeczeń sądów, jakie w ich ocenie mają wspierać przedstawione stanowisko.
Odnosząc się do przytoczonej w skardze R. uchwały Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2021 r. sygn. akt III CZP 90/20 Sąd wyjaśnia, że dotyczy ona oceny prawa zarządcy przymusowego ustanowionego w toku egzekucji syngularnej do zainicjowania postpowania o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej dla podmiotu, wobec którego ustanowiony został zarządca. Uchwała ta zapadła więc w zupełnie innych okolicznościach niż te występujące w przedmiotowej sprawie. Postępowanie bowiem w sprawie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej prowadzone jest przed sądem administracyjnym, który orzeka w takiej sprawie w oparciu o art. 373 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 614 z późn. zm.). Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie postępowanie prowadzone było przez organy administracji skarbowej i dotyczyło zabezpieczenia przybliżonego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 O.p. Postępowanie to odnosi się stricte do okoliczności związanych z majątkiem W. Sp. z o.o., pozostaje więc w kręgu spraw, do których prowadzenia upoważniony jest zarządca przymusowy ustanowiony na podstawie przepisów k.p.c.
Sąd jeszcze raz pragnie odwołać się do art. 7525 k.p.c., z który stanowi wprost, że czynności prawne obowiązanego dotyczące majątku objętego zarządem przymusowym podjęte po ustanowieniu zarządu są nieważne. Skoro w rozpoznawanej sprawie zarząd przymusowy dotyczył całego przedsiębiorstwa, to jest oczywiste,
że W. Sp. z o.o. nie może w toku tego postępowania zabezpieczającego podejmować czynności prawnych jako strona. W praktyce oznacza to brak możliwości
doręczania spółce korespondencji w toku postępowania podatkowego oraz brak umocowania prezesa spółki do składania wniosków, zażaleń czy odwołań w takich sprawach.
W świetle powyższego nie znajdzie uzasadnienia zawarte w skargach Spółki oraz R. twierdzenie, zgodnie z którymi po ustanowieniu zarządcy przymusowego przedsiębiorstwa w oparciu o art. 7524 § 1 k.p.c. W. Sp. z o.o. mogła występować samodzielnie jako strona postępowania w niniejszej sprawie, a jej prezes J. S. miał prawo reprezentować Spółkę w tym postępowaniu. Skoro Spółka nie mogła występować samodzielnie jako strona postępowania (poprzez czynności podejmowane przez jej prezesa), bo w tej roli występować mógł jedynie zarządca przymusowy, to nieuzasadnione są tym samym zarzuty naruszenia art. 7 § 1 i art. 133 § 1 w zw. z art. 228 § 1 pkt 1 O.p. Nie można więc podzielić stanowiska, że skierowanie decyzji organu pierwszej instancji do zarządcy przymusowego powinno być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa powodujące jej nieważność wymienioną w art. 247 § 1 pkt 5 O.p.
Rację ma zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w zaskarżonym postanowieniu stwierdzając, że ustanowienie zarządu przymusowego ma ten skutek, że obowiązany - w tym przypadku W. Sp. z o.o. - traci prawo do korzystania i podejmowania czynności władczych odnoszących się do składników przedsiębiorstwa. Przedmiotowa sprawa dotyczy zabezpieczenia przybliżonego zobowiązania na majątku wyżej wymienionej spółki. Uprawnienia do podejmowania działań w tym postępowaniu ma więc wyłącznie zarządca przymusowy.
Podsumowując Sąd stwierdza, że złożone środki zaskarżenia stanowią wyraz niezadowolenia i niezgody z otrzymanym rozstrzygnięciem, jednak nie zawarto w nich argumentów, które mogłyby skutecznie dowodzić słuszności forsowanego w skargach sprawie. Przedstawiona przez prezesa W. Sp. z o.o. oraz R. interpretacja przepisów mających zastosowanie przy ocenie jej sytuacji materialnoprawnej jest błędna i nie może stanowić podstawy do uchylenia, a tym bardziej stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności i nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skargach przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło