I SA/Łd 808/24
WyrokWSA w Łodzi2025-03-18
Skład orzekający: Paweł Janicki, Ewa Cisowska-Sakrajda, Grzegorz Potiopa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego o zabezpieczeniu przybliżonych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę na majątku spółki, w sytuacji gdy spółka kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych i zarzuca naruszenie przepisów proceduralnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie zastosowały instytucję zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Ustalenia kontroli celno-skarbowej, w tym wykorzystanie fikcyjnych faktur VAT, prowadzenie postępowania karnego skarbowego, wcześniejsze zaległości podatkowe i brak wystarczającego majątku do zabezpieczenia, uprawdopodobniły uzasadnioną obawę niewykonania przyszłego zobowiązania podatkowego. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka C Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego o zabezpieczeniu przybliżonych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę na majątku spółki. Organy podatkowe stwierdziły wykorzystanie przez spółkę 134 fikcyjnych faktur VAT zakupu, co budziło wątpliwości co do rzetelności deklarowanych transakcji i wskazywało na ryzyko zaniżenia zobowiązania podatkowego. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zasad dwuinstancyjności i zaufania do organów, a także błędną ocenę dowodów i pominięcie dokumentów potwierdzających brak zaległości podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska- Sakrajda (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi C Sp. z o.o. z/s w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 29 października 2024 r. nr 1001-IEW-2.4253.24.2024.46.UCS.PP w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2023 i styczeń 2024 roku oraz przybliżonych kwot odsetek za zwłokę a także zabezpieczenie na majątku Spółki wykonania w/w zobowiązania oddala skargę.
Decyzją z dnia 29 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2024 r. określającą C sp. z o.o. z siedzibą w R. przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2023 r. i luty 2024 r., a także wysokość odsetek od tych zobowiązań oraz orzekł o zabezpieczeniu wykonania tych zobowiązań wraz z odsetkami na majątku spółki w łącznej przybliżonej kwocie 358.350 zł.
W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor podniósł, że w toku kontroli celno-skarbowej wszczętej wobec spółki w zakresie rozliczeń w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od 1 stycznia 2023 r. do 20 lutego 2024 r. stwierdzono, że deklarowane przez nią transakcje z kontrahentami budzą wątpliwości co do ich rzetelności, a wartość zadeklarowanych transakcji wskazuje na ryzyko zaniżenia zobowiązania podatkowego. W ocenie kontrolujących, zobowiązanie podatkowe za kontrolowane okresy rozliczeniowe jest znacząco wyższe od wykazanego w złożonych deklaracjach VAT-7.
W związku ze stwierdzeniem wystąpienia uzasadnionej obawy, że przyszłe zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r., wydaną na podstawie art. 80 ust. 1, art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 615 ze zm.), dalej: "ustawą o KAS" oraz art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2, art. 51 § 1, art. 53 § 1, § 4, art. 56ba i art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.), dalej: "o.p.", NŁUCS w Łodzi określił spółce przybliżoną kwotę zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy: styczeń, luty, marzec, kwiecień, wrzesień, listopad i grudzień 2023 r. oraz za styczeń 2024 r., a także wysokość odsetek za zwłokę od wyżej wymienionych zobowiązań podatkowych, należnych na dzień wydania tej decyzji oraz orzekł o zabezpieczeniu wykonania tych zobowiązań wraz z odsetkami w łącznej kwocie należności głównej 329.675 zł i odsetek za zwłokę 28.675 zł (w łącznej kwocie 358.350 zł).
Utrzymując w mocy tę decyzję Dyrektor wskazał, że w okresie objętym kontrolą celno-skarbową głównym przedmiotem działalności spółki był handel torebkami, galanterią oraz odzieżą. W trakcie kontroli NŁUCS w Łodzi ustalił, że strona do rozliczeń podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, listopad i grudzień 2023 r. oraz za styczeń 2024 r. wykorzystała 134 fikcyjne faktury VAT zakupu towarów handlowych: torebek, galanterii i odzieży od 13 kontrahentów: A sp. z o.o. z siedziba w R., B sp. z o.o. z siedzibą w W., C1 sp. z o.o. z siedzibą w W., C2 sp. z o.o. z siedzibą w W., D sp. z o.o. z siedzibą w W., D1 sp. z o.o. z siedzibą w W., E sp. z o.o. z siedzibą w K., E1 sp. z o.o. z siedzibą w R., F sp. z o.o. z siedzibą w P., G sp. z o.o. z siedzibą w W., L sp. z o.o. z siedzibą w W., V sp. z o.o. z siedzibą w R., E2 sp. z o.o. z siedzibą w W. o łącznej wartości netto 1.475.666 zł, podatek VAT 339.403,18 zł. Żadna z tych spółek nie wykazała w złożonych ewidencjach JPK_VAT za okres od stycznia 2023 r. do stycznia 2024 r. faktur sprzedaży wystawionych na rzecz strony. Dodatkowo, dokumenty KP i WZ załączone do zakwestionowanych faktur zaewidencjonowanych przez C sp. z o.o. sporządzono na identycznych drukach a przedmiotowe faktury zostały wystawione na wzorach stosowanych w trzech programach komputerowych.
Dyrektor podkreślił, że ustalenia prowadzonej kontroli celno-skarbowej wskazują na to, że faktury VAT, na których jako sprzedawcę wpisano wskazanych 13 kontrahentów spółki są fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych dostaw na rzecz C sp. z o.o. i służyły wyłącznie obniżeniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. W świetle okoliczności faktycznych ujawnionych w toku kontroli celno- skarbowej oraz przepisów art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 1570 zm.), dalej: "u.p.t.u.", stronie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w miesiącach styczeń, luty, marzec, kwiecień, listopad i grudzień 2023 r. oraz styczeń 2024 r. z faktur, na których jako sprzedawcę wpisano wyżej wymienione spółki.
W zakresie zarzutów odwołania dotyczących niewystarczającego uprawdopodobnienia ujęcia w ewidencjach podatkowych spółki nierzetelnych faktur VAT oraz niepełnego i niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego co do działalności jej kontrahentów, organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie zabezpieczenia przybliżonego zobowiązania podatkowego organ podatkowy nie jest zobligowany do przeprowadzania pełnego postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz zabezpieczenia tego zobowiązania na majątku podatnika jest ściśle związane z ustaleniami kontroli, lecz nie wymaga by była ona formalnie zakończona.
W opinii kontrolujących, którą organ odwoławczy podzielił, ustalenia kontroli wskazują na wysokie prawdopodobieństwo nieprawidłowości w rozliczeniach podatnika mogą być podstawą do określenia przybliżonej kwoty przyszłego zobowiązania. Organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu nie może jednak weryfikować prawidłowości ustaleń faktycznych kontroli celno-skarbowej. Zobowiązany jest jedynie do zweryfikowania, czy ustalenia te dają podstawy sądzić, że zobowiązanie podatkowe zaistnieje, a następnie do oceny, czy w sprawie wystąpiły okoliczności spełniające znamiona przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania tego zobowiązania. Celem postępowania w przedmiocie zabezpieczenia jest bowiem zabezpieczenie środków na poczet zaspokojenia zobowiązania, które dopiero zostanie określone w przyszłości.
Organ odwoławczy wskazał, że łączna, przybliżona kwota zobowiązania podatkowego stanowiącego uszczuplenie podatkowe za okresy wymienione w treści decyzji wynosi 329.675 zł, a wyliczone w oparciu o art. 53 § 4 o.p. odsetki za zwłokę, obliczone na dzień decyzji organu I instancji od kwot uszczuplenia za poszczególne okresy rozliczeniowe wynoszą łącznie 28.675 zł. W związku z tym, 19 lutego 2024 r. na podstawie art. 119zv § 1 o.p. w zw. z § 1 pkt 1 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2022 r. w sprawie upoważnienia organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z zakresu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, NŁUCS w Łodzi dokonał blokady czterech rachunków bankowych należących do C sp. z o.o. na okres 72 godzin (tzw. blokada STIR), a następnie, postanowieniem z dnia 21 lutego 2024 r. przedłużył blokadę tych rachunków bankowych spółki do dnia 21 maja 2024 r. W wyniku zastosowanej blokady na rachunkach bankowych spółki zabezpieczono środki w łącznych kwotach 198.683,48 zł i 407,14 euro.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że z dokonanej przez organ analizy ryzyka i posiadanych informacji wynikało, iż spółka może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, o których mowa w art. 119zg pkt 9 lit. a) i b) o.p. W ocenie NŁUCS w Łodzi, w sprawie zachodzi bowiem uzasadnione podejrzenie popełnienia przez podmiot kwalifikowany przestępstw spenalizowanych w art. 56 § 1 i art. 62 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 654 ze zm.), dalej: "k.k.s.", polegających na podaniu nieprawdy w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7, poprzez posługiwanie się fakturami VAT wystawionymi w sposób nierzetelny, art. 271a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1138), poprzez używanie faktur VAT poświadczających nieprawdę co do okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze podatkowym, zawierających kwotę należności ogółem, której wartość lub łączna wartość jest znaczna. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w związku z nieprawidłowościami ujawnionymi w rozliczeniach podatkowych strony, NŁUCS w Łodzi prowadzi postępowanie przygotowawcze o sygn. akt RKS 206.2024.368000.CPS-6.SS w sprawie C Sp. z o.o. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 w zw. z art. 56 § 1 w zb. z art. 61 § 1 w zb. z art. 62 § 2a w zw. z art. 7 § 1 i w zw. z art. 6 § 21 k.k.s.
Opisując przesłanki zastosowania zabezpieczenia, organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał się ustalenia prowadzonej wobec strony kontroli celno-skarbowej, które wskazywały na nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych spółki. W ocenie kontrolujących w sprawie zastosowanie znajduje art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., w myśl którego podatnik nie ma prawa uwzględnienia w swoich rozliczeniach faktur uznanych za nierzetelne. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości jest podejrzenie naruszenia wymienionych przepisów k.k.s. Ustalenia te mają zaś znaczenie dla uzasadnienia podejrzenia o nierzetelności osób reprezentujących spółkę w realizacji obowiązków względem budżetu państwa.
Kolejną przesłanką uzasadnionej obawy niewykonania dobrowolnego przez stronę przyszłego zobowiązania jest, zdaniem organu odwoławczego, posiadanie przez spółkę innych zaległości podatkowych na dzień wydania decyzji organu I instancji. Na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, tj. 12 kwietnia 2024 r., spółka posiadała zaległości podatkowe w znacznych kwotach, w tym z tytułu podatku: VAT-7 za 02/2024 r. w kwocie 42.289 zł z terminem płatności 25.03.2024 r., i ClT-8 za 2023 r. w kwocie 12.587 zł z terminem płatności 2.04.2024 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew na powyższe zaległości wystawił upomnienia: na zaległość VAT-7 za 02/2024 r. w dniu 28 marca 2024 r., doręczone 16 kwietnia 2024 r. i na zaległość CIT-8 za 2023 r. w dniu 8 kwietnia 2024 r., doręczone 23 kwietnia 2024 r. W związku z brakiem wpłaty wyżej wymienionych zaległości podatkowych w dniu 2 lipca 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wystawił tytuły wykonawcze: na zaległość VAT-7 za 02/2024 r. w kwocie 42.289 zł nr [...], na zaległość CIT-8 za 2023 r. w kwocie 13.470 zł nr [...]. W trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tych tytułów wykonawczych 8 lipca 2024 r. skierowano zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Banku. Zaległości te zostały uregulowane 29 i 30 lipca 2024 r., dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, cztery miesiące po upływie terminu płatności zobowiązań i już w trakcie trwania przedmiotowego postępowania odwoławczego w przedmiocie zabezpieczenia.
Organ podkreślił, że na dzień 10 kwietnia 2024 r. kwota środków znajdujących się na objętych dokonaną 19 lutego 2024 r. blokadą STIR wynosiła łącznie 198.683,48 zł i 407,14 euro (łącznie po przewalutowaniu 202.114 zł), natomiast łączna kwota przybliżonego zobowiązania podatkowego wynikająca z zaskarżonej decyzji wynosi 358.350 zł. Kwota ta znacznie przewyższa zatem kwotę środków zabezpieczonych w związku z dokonaną blokadą rachunków bankowych Spółki, tj. o 156.236 zł. Pokrycie zaległości z tytułu CIT-8 za 2023 r. i VAT-7 za 02/2024 r. oznaczałoby zatem w praktyce zmniejszenie kwoty środków zabezpieczonych na poczet przyszłego zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres 01-04,09,11- 12/2023 r. i 01/2024 r. Ustawowy termin płatności podatku od towarów i usług za luty 2024 r. upłynął 25 marca 2024 r., natomiast termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2023 r. upłynął 2 kwietnia 2024 r.
Zdaniem organu odwoławczego, skoro C sp. z o.o. nie dysponowała środkami finansowymi na zapłatę wyżej wymienionych zaległości podatkowych, to uzasadnione było przyjęcie, że nie dysponuje również środkami finansowymi pozwalającymi na zapłatę w całości przybliżonego zobowiązania podatkowego wynikającego z zaskarżonej decyzji. Występująca w sprawie okoliczność nieregulowania bieżących zobowiązań podatkowych świadczy o utracie płynności finansowej spółki.
Podobne okoliczności towarzyszyły zaległości spółki wynikającej z tytułu odsetek od nieuregulowanych w pełnej wysokości w trakcie roku podatkowego zaliczek na podatek w kwocie łącznej 685 zł, w związku z korektą zeznania podatkowego CIT-8 za 2023 r. z 7 czerwca 2024 r. Z uwagi na brak dobrowolnej wpłaty tej zaległości Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wystawił 24 czerwca 2024 r. upomnienie nr[...], które doręczono Spółce 8 lipca 2024 r. Następnie na tę zaległość wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 17 lipca 2024 r. W toku postępowania egzekucyjnego wszczętego na jego podstawie 23 sierpnia 2024 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w [...] Banku . Również ta zaległość została uregulowana dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
Kolejną przesłanką wydania decyzji o zabezpieczeniu jest w opinii organu odwoławczego stan majątku spółki:
• według danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (dalej CEPIK) spółka nie figuruje jako właściciel pojazdów,
• w Centralnym Rejestrze Czynności Majątkowych (dalej: CRCM) nie odnotowano żadnych zdarzeń czynności, których stroną byłaby spółka,
• w Serwisie Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości (dalej serwis KW MF) spółka nie figuruje jako właściciel lub współwłaściciel nieruchomości.,
• w piśmie z 2 kwietnia 2024 r. złożonym do Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w związku z kontrolą nr 368000-CPK-11.5001.5.1.2024 spółka wyjaśniła, że nie posiada środków trwałych, użytkuje w formie leasingu dwa samochody (które nie są jej własnością) oraz według ostatniego spisu z natury, tj. z 31 grudnia 2023 r., posiadała towary handlowe w magazynie o wartości łącznej 85.952 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe postępowanie zabezpieczające zostało zawieszone 29 maja 2024 r. i na dzień 17 września 2024 r. pozostaje zawieszone z uwagi na wniesione przez spółkę zarzuty. Pozostała do zabezpieczenia kwota to 156.236 zł. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczność, że prowadzone w sprawie postępowanie zabezpieczające nie doprowadziło do zabezpieczenia całości przybliżonego zobowiązania potwierdza jednak, że obawy organu I instancji dotyczące możliwości niewykonania zobowiązań strony, istniejące na dzień wydania zaskarżonej decyzji, były uzasadnione.
Organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania nie ustalono majątku, który pozwalałby w całości zaspokoić przewidywane zobowiązanie podatkowe. Co prawda ze sprawozdania finansowego C sp. z o.o. za 2023 r. wynika, że spółka wykazała na dzień kończący poprzedni rok obrotowy, tj. 2022 r., aktywa razem 1.113.024,74 zł oraz stratę netto z działalności gospodarczej 46.467,23 zł, natomiast na koniec roku obrotowego, tj. 2023 r., wykazała, iż posiada aktywa w łącznej kwocie 1.217.524,25 zł, a jej zysk wyniósł 120.839,27 zł, jednak nie wszystkie aktywa podatnika stanowią równoważną gwarancję uregulowania przyszłego zobowiązania.
Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że 29 lutego 2024 r., na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u., spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT, co niewątpliwie utrudni jej prowadzenie działalności gospodarczej, a co za tym idzie utrzymanie dotychczasowego poziomu dochodów.
Wskazane okoliczności potwierdzają, w ocenie organu odwoławczego, trafność rozstrzygnięcia organu I instancji, który zasadnie dokonał zabezpieczenia oraz wystarczająco uprawdopodobnił zaistnienie przesłanki opisanej w art. 33 § 1 o.p., wskazującej na obawę niewykonania przyszłego zobowiązania spółki.
W skardze na tą decyzję spółka – reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym – zarzuciła naruszenie:
1. art. 145 § 1, art. 138e § 1, art. 138e § 3. i art. 240 § 1 pkt 4 o.p., na skutek uznania, że pełnomocnictwo złożone do akt kontroli celno-skarbowej upoważniało organy podatkowe do doręczania pełnomocnikowi w toku postępowania zabezpieczającego wszelkiej korespondencji w sprawie, w tym decyzji podatkowych, co doprowadziło do sytuacji, w której decyzje podatkowe nie weszły do obiegu prawnego, a Strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
2. art. 127 o.p., na skutek naruszenia przez DIAS w Łodzi zasady dwuinstancyjności, gdyż w decyzji tego organu po raz pierwszy powołano się na nowe okoliczności w sprawie dotyczące opóźnień w zapłacie podatków opisanych na s. 17 decyzji, wystawienia w lipcu 2024 r. tytułów wykonawczych, co nie było przedmiotem rozpoznania ze strony organu I instancji, a zatem te kwestie nie były przedmiotem rozpoznania wyłącznie przez organ II instancji i po raz pierwszy skarżąca może się do tego odnieść i złożyć wnioski dowodowe w skardze do sądu,
3. art. 121 § 1 w zw. z art. 216 o.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, gdyż DIAS w Łodzi ukrył wyżej wymienione nowe fakty przed stroną, nie doręczył postanowienia o włączeniu nowych dowodów do akt sprawy, co wskazuje na prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu,
4. art. 121 § 1 o.p., na skutek zarzucania spółce nieuiszczenia podatku VAT za 02/2024 r. i CIT-8 za 2023 r., mimo posiadania przez DIAS w Łodzi wiedzy, że przyczyną braku terminowej zapłaty była blokada konta spółki i nierozpoznanie niezwłocznie przez organy wniosku spółki o zwolnienie środków na podatki, a następnie umorzenie tego postępowania przez organ postanowieniem z 2 maja 2024 r., mimo dwóch ponagleń o pilne rozpoznanie wniosku, umorzenie to nastąpiło z uwagi na fakt, iż 30 kwietnia 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wydał zarządzenia zabezpieczenia - były to przyczyny niezależne od Spółki,
5. art. 233 § 1 pkt 1 o.p., poprzez jego zastosowanie w sytuacji naruszenia przez NŁUCS w Łodzi przepisów:
1) art. 33 § 1 w zw. z art. 191, art. 121 § 1, art. 122 i art. 194 § 1 o.p., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie na skutek przyjęcia, iż zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez skarżącą zobowiązania podatkowego, w szczególności na skutek: a) wadliwej oceny dowodów i pominięcia przy ocenie zebranego materiału dowodowego dowodu z dokumentu urzędowego, jakim było zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach, które potwierdzało, że strona nie posiadała w dacie wydania decyzji z 12 kwietnia 2024 r. zaległości podatkowych, a zatem, że nie zachodziła potrzeba zabezpieczenia wykonania przyszłego zobowiązania podatkowego, b) pominięcia przy ocenie zebranego materiału dowodowego braku działań strony ukierunkowanych na utrudnienie czy udaremnienie przyszłej egzekucji.
Pełnomocnik strony skarżącej zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców na skutek jego niezastosowania i niekierowania się zasadą zaufania do przedsiębiorcy.
Na podstawie sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
- pisma spółki skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 4 lipca 2024 r. celem wykazania, że spółka zwracała się do organu na trzy tygodnie przed doręczeniem jej tytułów wykonawczych z wnioskiem o niewszczynanie egzekucji co do zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych CIT- 8 za 2023 r. w kwocie 12.587 zł i w podatku VAT za luty 2024 r. w wysokości 42.289 zł, a także z wnioskiem o rozłożenie na raty wyżej wskazanych zaległości podatkowych z uwagi na ważny interes podatnika - blokadę konta spółki, trwające postępowanie ze skargi spółki do sądu administracyjnego na umorzenie postępowania z wniosku strony o zwolnienie środków na zapłatę zaległych podatków, co świadczy o tym, że spółka nie uchylała się od zapłaty, a jej brak wynikał z okoliczności niezależnych i niezawinionych przez stronę,
- postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 1 sierpnia 2024 r. celem wykazania, że organ ten 29 lipca 2024 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne, a mimo to strona 29 i 30 lipca 2024 r. uregulowała zaległości podatkowe objęte tym postępowaniem, a zatem nie uchylała się od zapłaty.
- trzech dowodów zapłaty z 29 i 30 lipca 2024 r. celem potwierdzenia, że strona nie uchylała się od zapłaty wyżej wskazanych zaległości podatkowych i niezwłocznie po doręczeniu jej w lipcu 2024 r. tytułów wykonawczych dokonała zapłaty na rzecz organu podatkowego (była to wpłata w kwocie 64.310 zł z kredytu odnawialnego uruchomionego na koncie Spółki).
Wobec zarzucanych naruszeń prawa, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji NŁUCS w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymał argumentację prezentowaną dotychczas i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ odwoławczy nie naruszył prawa w sposób prowadzący do konieczności uchylenia zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o KAS, w ramach wykonywanej kontroli celno-skarbowej naczelnik urzędu celno-skarbowego może, w drodze decyzji, dokonać zabezpieczenia zobowiązania podatkowego oraz należności celnych na majątku kontrolowanego. Przepisy art. 33-33g i art. 200 § 2 pkt 2 o.p. stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, (...), jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W świetle zaś art. 33 § 2 pkt 2 o.p. zabezpieczenia w wymienionych okolicznościach można dokonać m.in. również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W takim przypadku organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 4 pkt 2 o.p.).
Stanowiący podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia art. 33 § 1 o.p. odwołuje się do przykładowych przesłanek uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane a uzasadniona obawa, o której mowa w tym przepisie musi zostać uprawdopodobniona, ale nie udowodniona. Za prawidłowe należy zatem uznać stanowisko, że organy podatkowe mogą sięgać po wszelkie dowody, czy ustalenia faktyczne dotyczące "uzasadnionej obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego, o której mowa w analizowanym przepisie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 czerwca 2013 r., I FSK 970/12; z 11 września 2014 r., I FSK 1423/13; z 25 listopada 2021 r., II FSK 927/21). Sposobu rozumienia "uzasadnionej obawy" ustawodawca nie zdefiniował, pozostawiając ocenę zaistnienia tej przesłanki analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Stanowi ona zatem klauzulę generalną i wymaga wypełnia jej treścią w każdej indywidualnie rozpatrywanej sprawie.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracjnym, zwrot legislacyjny "obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" oznacza, że chodzi o obawę braku dobrowolnego wykonania zobowiązania, a nie ewentualnego zaspokojenia w wyniku egzekucji. Przesłanki warunkujące możliwość sięgnięcia do instytucji zabezpieczenia nawiązują do sytuacji już istniejącej (stan obawy), jak również do przyszłości (groźba niewykonania zobowiązania podatkowego). Uzasadniona obawa musi zatem istnieć już w chwili rozstrzygania w przedmiocie zabezpieczenia, jednak obawa ta odnoszona jest zarazem do zdarzenia, które jeszcze nie nastąpiło (a nawet nie wiadomo, czy w ogóle wystąpi). W odniesieniu do przyszłości przedmiotem rozważań jest więc stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie (a także wykazywaniu argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny), podlegać może tylko możliwość, prawdopodobieństwo ziszczenia się tego stanu. Zgodzić się wobec tego należy z tezą, że organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości uzasadniająca sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2009 r., I FSK 1383/08). Dokonując wykładni i oceny zastosowania art. 33 § 1 o.p. trzeba mieć na uwadze, iż przesłanka dotycząca uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane nie odwołuje się do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, ale że zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane.
Istota problemu w sprawie sprowadza się zatem do rozważenia, czy materiał zgromadzony w sprawie i stwierdzone okoliczności faktyczne wystarczająco uprawdopodobniają stwierdzoną przez organy obawę, że przyszłe zobowiązanie podatkowe spółki nie zostanie wykonane i uzasadniają dokonane zabezpieczenia w projektowanej wysokości przyszłego zobowiązania spółki wraz z odsetkami. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonym obszarze sporu, Sąd rozpoznający sprawę uznał za uzasadnione argumentację i wnioski organów.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, z akt sprawy wynika, że organy podatkowe realizując wynikający z art. 122 o.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy, a oceny wyprowadzone na jego podstawie wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej, jak też z zasady swobodnej oceny dowodów. W następstwie w ten sposób prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Celem instytucji zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika jest zagwarantowanie środków finansowych koniecznych dla zaspokojenia tych należności w chwili, gdy zostaną określone wiążąco decyzją wymiarową. W związku z tym w postępowaniu zabezpieczającym organ celno-skarbowy nie ma obowiązku dokładnego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, na co wskazuje literalne brzmienie art. 33 § 4 pkt 2 o.p., stanowiącego podstawę prawną orzekania o zabezpieczeniu w tej sprawie. Zgodnie z tym przepisem, organ celno-skarbowy na podstawie posiadanych danych, co do wysokości podstawy opodatkowania (czyli takich, które zgromadził do dnia orzekania, a nie kompletnych danych, które są konieczne do wydania decyzji wymiarowej), określił w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę. Ustawa dopuszcza zatem możliwość, że kwota zobowiązania może ulec zmianie. Określona przez organ w tej sprawie przybliżona kwota zobowiązania podatkowego oraz wysokość i sposób naliczenia należnych od niego na dzień wydania decyzji przez organ I instancji odsetek za zwłokę nie są w sprawie kwestionowane, a Sąd aprobuje ustalenia przyjęte przez organy w tych zakresach.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy, dokonując kompleksowej oceny wszystkich okoliczności w łączności ze sobą, a nie każdej z osobna, skutecznie wykazał istnienie przesłanki zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. O występowaniu w sprawie uzasadnionej obawy niewykonania przyszłego zobowiązania podatkowego świadczy bowiem szereg stwierdzonych przez organy okoliczności, które łącznie uprawdopodobniają przesłankę zabezpieczenia, o której mowa w art. 33 § 1 o.p.
Określając w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego organ odwoławczy oparł się na danych z postępowania kontrolnego. Na stronach 8– 16 uzasadnienia zaskarżonej decyzji przedstawił szczegółowe dane w tym zakresie i wyliczenie przewidywanych zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy 2023 i 2024 r. (które łącznie wyniosło 358.350 zł). Ostateczne zobowiązanie zostanie określone w decyzji wymiarowej, a w przedmiotowym postępowaniu istotne jest, aby przybliżona wartość przyszłego zobowiązania oparta była na danych dostępnych i posiadanych przez organ podatkowy na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, z czego organ odwoławczy się wywiązał.
Na oczywiste zagrożenie niewykonania obowiązku podatkowego w sprawie, co słusznie podkreślał organ w zaskarżonej decyzji, wskazują już ustalenia trwającej kontroli celno-skarbowej przeprowadzanej wobec skarżącej, z których wynika, że strona nierzetelnie prowadziła księgi podatkowe wykorzystując w rozliczeniach podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2023 r. i luty 2024 r. 134 fikcyjne faktury VAT zakupu towarów handlowych: torebek, galanterii i odzieży, na których jako sprzedawcę wpisano wskazanych 13 kontrahentów spółki, o łącznej wartości netto 1.475.666 zł, podatek VAT 339.403,18 zł. Zgodnie z ustaleniami w toku kontroli, faktury te są pustymi fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych dostaw na rzecz C sp. z o.o. i służyły wyłącznie obniżeniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. W kontekście uzasadnionej obawy niewykonania dobrowolnego zobowiązania ma to niebagatelne znaczenie, bo podatnicy nie posługują się przecież fikcyjnymi fakturami po to, aby rzetelnie i zgodnie z prawem wypełniać swoje obowiązki podatkowe a ujawnienie działań wskazujących na świadome oszustwo podatkowe wywołuje naturalną i uzasadnioną obawę o niewykonanie przyszłego zobowiązania strony.
Stwierdzone w toku kontroli okoliczności faktyczne dotyczące wskazanych wyżej kontrahentów i danych zawartych na kwestionowanych fakturach dodatkowo potwierdzają akcentowaną przez organy obawę i wskazują iż: wszystkie faktury, na których jako wystawcy widnieją te spółki zawierają informacje o sposobie płatności w formie gotówkowej; każda faktura opiewała na wartość brutto nieprzekraczającą 15 tys. Zł; większość spółek figurujących na fakturach nie zgłosiła rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, a w przypadku zgłoszenia rachunku rozliczenia kwestionowanych transakcji nie były dokonywane za jego pośrednictwem; spółki zostały w większości założone przez firmy lub osoby zajmujące się zakładaniem i sprzedażą gotowych spółek; większość spółek zgłosiła swoje siedziby w wirtualnych biurach; spółki te nie wykazały w złożonych ewidencjach JPK_VAT za okres od stycznia 2023 r. do stycznia 2024 r. żadnej sprzedaży na rzecz C Sp. z o.o.; spółki nie odebrały skierowanych do nich wezwań na adresy: rejestracyjne, prowadzenia działalności gospodarczej i adresy prezesów zarządu, albo mimo skutecznego doręczenia wezwań nie udzieliły odpowiedzi; prezesami i udziałowcami w tych spółkach są w większości obcokrajowcy; jako przedmiot przeważającej działalności spółki wskazały: pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (7022.Z), działalność agencji reklamowych (PKD 7311.Z), pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach (8569.Z), sprzedaż hurtowa odzieży i obuwia (PKD 4642.Z), sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana (PKD 4690.Z) i sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana (PKD 4690.Z); spółki te w większości posiadają minimalny, wymagany przepisami prawa kapitał zakładowy w wysokości 5 tys. Zł’ podjęte próby przeprowadzenia czynności sprawdzających w siedzibach lub miejscach zgłoszonych jako adresy prowadzenia działalności gospodarczej spółek nie powiodły się - w ich wyniku ustalono, że pod adresami wskazanymi jako adresy siedzib i adresy miejsc prowadzenia działalności gospodarczej podmioty te nie prowadziły działalności gospodarczej lub brak było oznak prowadzenia jakiejkolwiek działalności przez te podmioty.
Dokonując zabezpieczenia przyszłych zobowiązań spółki, organy podatkowe wskazały także na inne, dodatkowe okoliczności potwierdzające akcentowaną obawę niewykonania dobrowolnego przedmiotowego zobowiązania przez skarżącą, w tym: prowadzenie w sprawie C sp. z o.o. postępowania przygotowawczego o sygn. akt RKS 206.2024.368000.CPS-6.SS o przestępstwo skarbowe; regulowanie w przeszłości zobowiązań podatkowych spółki po terminie płatności, co skutkowało koniecznością kierowania do niej upomnień i wszczynania postępowania egzekucyjnego; posiadanie przez spółkę na dzień wydania decyzji organu I instancji zaległości podatkowych VAT-7 za 02/2024 r. w kwocie 42.289 zł i CIT-8 za 2023 r. w kwocie 12.587 zł; prowadzenie wobec strony postępowań egzekucyjnych celem wyegzekwowania innych zaległości podatkowych, w tym zobowiązań wynikających z deklaracji VAT-7 za 02/2024 r. i CIT-8 za 2023 r. oraz zaległości wynikającej ze złożonej korekty zeznania podatkowego CIT-8 za 2023 r.; okoliczność, że kwota środków znajdująca się na objętych blokadą STIR rachunkach bankowych spółki była znacząco niższa od przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych; brak ujawnionego majątku spółki, który mógłby być przedmiotem zabezpieczenia, poza środkami zabezpieczonymi na rachunkach bankowych; wykreślenie spółki z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u.
Zdaniem Sądu, stwierdzone przez organy w toku prowadzonej wobec C sp. z o.o. kontroli celno-skarbowej w podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 2023 r. do 20 lutego 2024 r, okoliczności faktyczne uprawdopodabniają zaistnienie w przyszłości przedmiotowego zobowiązania podatkowego a wysokość przybliżonej kwoty tego zobowiązania znacznie przekracza wartość ujawnionych składników majątku spółki. Jak wskazywał organ bowiem odwoławczy, na dzień 10 kwietnia 2024 r. kwota środków znajdujących się na objętych dokonaną 19 lutego 2024 r. blokadą STIR wynosiła łącznie po przewalutowaniu 202.114 zł. W przedmiotowym postępowaniu organom podatkowym udało się zatem zabezpieczyć tylko część łącznej kwoty przybliżonego zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji (358.350 zł), co przy ujawnionych okolicznościach wskazujących także na inne zaległości podatkowe spółki wprost wskazuje na utratę płynności finansowej strony. Dodatkowo, w dniu wydania zaskarżonej decyzji o zabezpieczeniu prowadzone bowiem było wobec strony postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe dotyczące rozliczeń podatkowych spółki. Strona posiadała inne zaległości podatkowe w znacznych kwotach a w przeszłości regulowała zobowiązania podatkowe po terminie płatności, w końcu zaś została wykreślona z rejestru podatników VAT.
Zawarte w skardze twierdzenie spółki o nierzetelnym ustaleniu przez organy majątku spółki nie znajduje potwierdzenia w postępowaniu. Przeprowadzona przez organy analiza dostępnych baz danych nie ujawniła majątku spółki, który mógłby być przedmiotem zabezpieczenia oraz innych składników majątku spółki pozwalających na zaspokojenie przyszłego zobowiązania poza środkami finansowymi zablokowanymi na wszystkich zgłoszonych przez spółkę rachunkach bankowych. Spółka nie posiada nieruchomości, środków trwałych, nie jest właścicielem pojazdów mechanicznych, wykazała jedynie zapasy towarów (torebek) o łącznej wartości 85.952 zł, które nie mogą stanowić gwarantowanego majątku, który organ mógłby wziąć pod uwagę w kontekście zaspokojenia przyszłego zobowiązania ponieważ ich stan może się szybko zmieniać w czasie.
Akcentowany w skardze zarzut nieprawidłowego doręczenia decyzji organów I i II instancji pełnomocnikowi ustanowionemu w kontroli dotyczącej wymiaru przedmiotowego zobowiązania jest błędny. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o zabezpieczeniu przybliżonego zobowiązania podatkowego jest postępowaniem wpadkowym względem kontroli, w ramach której zostało ono przeprowadzone, natomiast pełnomocnik do doręczeń ustanowiony w toku tej kontroli jest również upoważniony do odbioru korespondencji w toku postępowania o zabezpieczenie. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone na druku PPS-1 z 21 grudnia 2024 r. do reprezentowania C sp. z o.o. przez A. S. w kontroli celno-skarbowej w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2023 r. do lutego 2024 przed organami obu instancji. Pełnomocnictwo to uprawniało organy do doręczenia decyzji w sprawie zabezpieczenia przybliżonego zobowiązania podatkowego za okres objęty kontrolą na adres elektroniczny pełnomocnika kontrolowanej spółki wskazany w pełnomocnictwie. W związku ze sposobem doręczenia decyzji strona nie poniosła ujemnych konsekwencji procesowych i aktywnie brała udział w postępowaniu przed organami, terminowo składając środki odwoławcze od kwestionowanych rozstrzygnięć.
Zarzut skargi, dotyczący naruszenia zasady dwuinstancyjności wobec powołania się przez organ II instancji na nowe okoliczności w sprawie, dotyczące m.in. opóźnień w zapłacie podatków (opisane na s. 17 zaskarżonej decyzji), wystawienia w lipcu 2024 r. tytułów wykonawczych, jest także chybiony. Zgodnie z podnoszoną zasadą dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 127 o.p., organ drugiej instancji zobowiązany jest nie tylko do odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu, ale do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czyli przeprowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego i ustalenia stanu faktycznego. Zgodnie z art. 229 o.p. organ odwoławczy może przeprowadzić także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W orzecznictwie podkreśla się, że w postępowaniu odwoławczym organ może samodzielnie ustalić okoliczności, które stanowią uzupełnienie materiału dowodowego mające na celu doprecyzowanie ustaleń organu pierwszej instancji i nie stanowią przy tym samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, a dokonane przez organ II instancji ustalenia wynikają z biegu innych postępowań i ujawnionych w ich toku okoliczności, które potwierdzają obawę niewykonania przedmiotowego zobowiązania, wskazując na nierzetelność wynikającą z nieterminowego regulowania także innych zobowiązań podatkowych.
W związku z powyższym nie można uznać kolejnych zarzutów skargi, a dotyczących naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 216 o.p. Powoływane przez organ II instancji nowe ustalenia i okoliczności faktyczne, w szczególności nierzetelność prowadzenia ksiąg rachunkowych czy fakt nieterminowego regulowania innych zobowiązań podatkowych, nie są w istocie nowe dla strony, ponieważ dotyczą jej własnych działań, których strona była świadoma. Informacje związane z innymi postępowaniami w zakresie ujawnionych przez organy podatkowe wątpliwości związanych z rzetelną realizacją innych obowiązków podatkowych strony nie tylko nie niwelują uzasadnionej obawy organów w przedmiotowym postępowaniu, ale wręcz przeciwnie – dodatkowo ją potwierdzają. Wbrew twierdzeniom skargi, okoliczności faktyczne, na które powoływał się organ II instancji są oczywistym skutkiem działań i decyzji podejmowanych przez stronę, nie można więc skutecznie dowodzić, że są to przyczyny niezależne od spółki.
Bezpodstawny jest zarzut dotyczące naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, który to przepis nie stanowił podstawy prawnej wydania decyzji organu I instancji, zatem nie mógł zostać naruszony. Wynikająca z tego przepisu zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że może on naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą w związku z domniemaniem uczciwości albo unikać konsekwencji prawnopodatkowych tylko przez składane oświadczenia. Postawa przedsiębiorcy w toku przedmiotowej kontroli nie potwierdziła zresztą powyższego domniemania, skoro prezes zarządu skarżącej spółki nie wyraziła zgody na przesłuchanie w charakterze kontrolowanej.
W zakresie zarzutów dotyczących prawa procesowego, Sąd nie dopatrzył się takich uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy i niwelować wykazaną obawę niewykonania przyszłego zobowiązania skarżącej. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu umożliwiał organom wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia bez naruszenia dyrektyw wynikających z art. 121, art. 122 i art. 191 o.p. Organy dokonały prawidłowej, pełnej i logicznej oceny zróżnicowanego materiału dowodowego, a kryteria tej oceny szczegółowo zaprezentowały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyniki dokonanej oceny został przedstawiony w sposób czytelny i pełny, zgodnie z dyspozycją art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 o.p. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowy opis ustaleń kontroli, jak i ustaleń co do sytuacji finansowej spółki, a przeprowadzona przez organy analiza sytuacji faktycznej i prawnej w spawie wykazała słuszność przyjętego przez organy rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy, a wcześniej organ I instancji, zawarły w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji obiektywne okoliczności i argumenty świadczące o uzasadnionej obawie niewykonania zobowiązania podatkowego. Zgromadzony przez organy w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania przewidywanego zobowiązania podatkowego już na etapie prowadzonej kontroli celno-skarbowej. Wskazane przez organy konkretne informacje i okoliczności faktyczne bezsprzecznie wskazują na to, że dobrowolna zapłata przez spółkę przyszłych należności publicznoprawnych może budzić uzasadnione obawy niewykonania zobowiązania. Mając to na uwadze, Sąd rozpoznający sprawę uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka warunkująca możliwość zastosowania instytucji uregulowanej w art. 33 § 2 pkt 2 o.p.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
dch
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło