I SA/Łd 819/24

Dnia 6 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant : Asystent sędziego Katarzyna Nadolska-Góra, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2025 roku sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, z dnia 14 października 2024 roku, nr 1001-IEW-2.7010.11.2024.17.U12.PP, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT za marzec, i czerwiec 2013 roku, , uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 15 marca 2024 roku, znak : 1012, -SER.7010.490.2023.32,, zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz skarżącego K. P. kwotę 7.417 (siedem tysięcy czterysta siedemnaście), złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego., Zaskarżoną decyzją z dnia 14 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie (dalej: NUS Ł-P) z dnia 15 marca 2024 r., którą odmówiono K. P. (dalej: skarżący) stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za marzec i czerwiec 2013 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy. Decyzją z dnia 20 września 2018 r., poprzedzoną wszczętym w dniu 6 lutego 2017 r. postępowaniem kontrolnym, Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie orzekł wobec skarżącego o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług za marzec i czerwiec 2013 r. w łącznej wysokości 913.002,00 zł. Ponieważ wskazane wyżej zobowiązanie nie zostało przez skarżącego uregulowane, NUS Ł-P wystawił tytuł wykonawczy obejmujący wskazane należności. Po podjętych przez organ egzekucyjny czynnościach, zaległości wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi zostały wyegzekwowane. W dniu 11 kwietnia 2019 r. do NUS Ł-P wpłynął wniosek skarżącego z dnia 8 kwietnia 2019 r. o zwrot nienależnie wyegzekwowanych odsetek za zwłokę od zaległości, wyliczonych w tytule wykonawczym, wystawionym na zaległości skarżącego w podatku od towarów i usług za marzec i czerwiec 2013 r. Postanowieniem z dnia 10 maja 2019 r. NUS Ł-P odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wyegzekwowanych odsetek za zwłokę, uznając, że złożone przez skarżącego pełnomocnictwo dotyczy jedynie postępowania egzekucyjnego, które zostało zakończone. Następnie NUS Ł-P uznał, że wniesione na powyższe postanowienie zażalenie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji powyższego, decyzją z dnia 11 czerwca 2019 r. uchylił postanowienie z dnia 10 maja 2019 r., wszczął postępowanie z wniosku z dnia 8 kwietnia 2019 r. oraz odmówił dokonania zwrotu nienależnie wyegzekwowanych odsetek. Po rozpatrzeniu przedmiotowego środka zaskarżenia od powyższego postanowienia, DIAS postanowieniem z dnia 12 listopada 2019 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego organ odwoławczy stwierdził, że doręczona pełnomocnikowi decyzja z dnia 11 czerwca 2019 r. nie weszła do obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 13/20 oddalił skargę od w/w postanowienia, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 października 2022 r. (sygn. akt I FSK 1133/20) uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz postanowienie DIAS z dnia 12 listopada 2019 r. Decyzją z 17 marca 2023 r. DIAS uchylił decyzję NUS Ł-P z dnia 11 czerwca 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, w ramach tzw. "samokontroli", decyzja NUS Ł-P z dnia 11 czerwca 2019 r. została usunięta z obrotu prawnego. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia spowodowało, że postępowanie znajdowało się na etapie zażalenia wniesionego przez pełnomocnika skarżącego na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 8 kwietnia 2019 roku o "zwrot nienależnie wyegzekwowanych odsetek". Ponieważ nie było możliwe wydanie przez NUS Ł-P rozstrzygnięcia w trybie "samokontroli", koniecznym było przekazanie zażalenia z 22 maja 2019 r. na postanowienie z dnia 10 maja 2019 r. do rozpatrzenia przez DIAS. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2024 r. DIAS uchylił postanowienie z dnia 10 maja 2019 r. organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia 15 marca 2024 r. NUS Ł-P odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za marzec i czerwiec 2013 r., a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją DIAS z dnia 14 października 2024 r. Zdaniem organu odwoławczego, w toku postępowania kontrolnego organ podejmował szereg czynności, które były konieczne do właściwego rozpoznania sprawy. Nie dopatrzył się żadnych okresów nieuzasadnionej bezczynności organu. Wydłużony czas trwania postępowania uzasadniał charakter i ilość podejmowanych działań, konieczność oczekiwania na przekazanie z innych instytucji i podmiotów istotnych dla sprawy dokumentów oraz charakter badanych nieprawidłowości. Zatem opóźnienie w wydaniu decyzji kończącej postępowanie kontrolne powstało z przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem organu w analizowanej sprawie znajdzie zastosowanie art. 24 ust 6 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. 2016 r., poz. 720 ze zm.) dalej: u.o.k.s., w myśl którego okresu nienaliczania odsetek za zwłokę od zaległości wynikającej z decyzji nie stosuje się, jeżeli opóźnienie w doręczeniu tej decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu. Zaskarżonej w całości w/w decyzji DIAS, skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 233 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) dalej: O.p, poprzez nieuwzględnienie odwołania od decyzji NUS Ł-P z dnia 15 marca 2024 r., pomimo zaistnienia przesłanek do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia albo uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Dodatkowo zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 24 ust. 5 u.o.k.s w związku z art. 202 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, poprzez ich niezastosowania w sprawie, b) art. 24 ust. 6 u.o.k.s związku z art. 202 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, poprzez jego zastosowanie w sprawie i uznanie, że Naczelnik Warmińsko Mazurskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Olsztynie prowadząc postępowanie celno - skarbowego nie dopuścił się nieuzasadnionej przewlekłości postępowania. W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi podatkowemu II instancji albo uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej NUS Ł-P i orzeczenie o wyłączeniu okresu naliczania odsetek od zaległości podatkowej wynikającej z decyzji z dnia 28 września 2018 r. Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w Olsztynie od dnia 6 lutego 2017 r. do dnia 11 października 2018 r. , jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 6 marca 2025 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 783/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję DIAS z dnia 30 września 2024 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podatku VAT za marzec i czerwiec 2013 r., jak i poprzedzającą ją decyzję DIAS z dnia 11 marca 2024 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 20 września 2018 r. i zasądził koszty postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu niezależnie od zasadności zarzutów skargi. Wyrokiem z dnia 6 marca 2025 r. w sprawie I SA/Łd 783/24, WSA w Łodzi uchylił decyzje organów obu instancji zapadłe w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w Olsztynie z dnia 20 września 2018 r., określającej wobec skarżącego kwotę podatku do zapłaty za marzec i czerwiec 2013 r. na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdzono, iż w decyzji z dnia 20 września 2018 r. wymierzającej skarżącemu podatek z art. 108 ust.1 ustawy o VAT, doszło do rażącego naruszenia tego przepisu. Pamiętać przy tym należy, że zgodnie z utrwalonym poglądem orzeczniczym stwierdzenie nieważności wywiera skutki od samego początku, co oznacza, że wada decyzji, jak i stan nieważności zaistniały w dacie wydania decyzji, a nie pojawiły się w późniejszym czasie. Organ wydający decyzję stwierdza wadliwości już istniejące wcześniej, a więc ze skutkiem wstecznym, od daty wydania wadliwej decyzji i w takim też czasie pozbawia ją domniemania ważności (legalności) (vide: wyrok NSA z dnia 6 lipca 2018 r., I FSK 710/18, opubl. LEX nr 2516672; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 2920/15, opubl. LEX nr 2435570; wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 275/05, opubl. LEX nr 187439). Faktem jest, że w cytowanym wyroku WSA w Łodzi w sprawie I SA/Łd 783/24 nie stwierdzono wprost nieważności powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celno -Skarbowego w Olsztynie z dnia 20 września 2018 r., a jedynie uchylono decyzje, w których (w ramach postępowania nadzwyczajnego) nie dostrzeżono rażącego naruszenia prawa, do którego doszło w tej decyzji. Jednakże WSA w Łodzi w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę z całą stanowczością opowiada się za trafnością stanowiska wyrażonego w wyroku w sprawie I SA/Łd 783/24, iż rażącym naruszeniem prawa było, w okolicznościach tak oznaczonej sprawy, wydanie wobec skarżącego (komornika sądowego będącego płatnikiem podatku VAT) decyzji określającej wysokość podatku wymierzonego w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji WSA w Łodzi wyraża pogląd, iż cała kwota wyegzekwowana od skarżącego w rozpoznawanej sprawie, stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt1 i § 2 pkt 1 O.p. i podlega zwrotowi wraz z odsetkami. Tym samym stwierdzić należy, że ściągając przymusowo od skarżącego całą kwotę w tym tę jej część, która została zaliczona należność główną, jak i tę którą zaliczono odsetki organy naruszyły art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 O.p. Jedynie na marginesie należy zauważyć w tym miejscu, że WSA w Łodzi nie znalazł podstaw prawnych do zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie czasu ewentualnego uprawomocnienia się wyroku w sprawie I SA/Łd 783/24. W toku ponowionego postępowania organ uwzględni, jako wiążące powyższe wywody. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i art. 200 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji. mko