I SA/Łd 85/04
WyrokWSA w Łodzi2004-09-24
Skład orzekający: T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka, W. Jarzębowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup alkoholu mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu w ramach kosztów reprezentacji i reklamy, jeśli nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego z przychodem, a jedynie z organizacją przyjęcia z okazji otwarcia lokalu?Ratio decidendi
Wydatki na zakup alkoholu mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu w ramach kosztów reprezentacji i reklamy, jeśli wykaże się ich związek z osiągniętym przychodem lub celem jego zachowania/zabezpieczenia. Samo zaliczenie do kosztów reprezentacji przyjęcia z okazji otwarcia lokalu nie przesądza o możliwości odliczenia kosztów alkoholu bez analizy jego ilości, celu i kontekstu podania, zwłaszcza gdy nie narusza przepisów o wychowaniu w trzeźwości. Organy podatkowe nie zbadały tych okoliczności, naruszając obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. określającą R.B. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Organ podatkowy zakwestionował zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup alkoholu, darowizny na rzecz Rady Rodziców oraz części opłaty za wieczyste użytkowanie. Skarżący nie zgodził się z tymi ustaleniami, podnosząc argumenty dotyczące charakteru reprezentacji, możliwości odliczenia darowizny oraz sposobu naliczenia opłaty za użytkowanie wieczyste.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz określono, że decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz R.B. koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Porczyńska, Sędziowie NSA A. Wrzesińska-Nowacka (spr.), W. Jarzębowski, Protokolant T.Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. I uchyla zaskarżoną decyzję; II określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; III zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz R.B. kwotę 155, 70 zł ( sto pięćdziesiąt złotych siedemdziesiąt groszy) tytułem kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. określił R.B. właścicielowi firmy A w Ł. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. Organ podatkowy stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w wyniku zaliczenia do nich wydatków na zakup alkoholu, darowizny na rzecz Rady Rodziców przy Szkole Podstawowej i części opłaty za wieczyste użytkowanie. W odniesieniu do pierwszego z wydatków podatnik wyjaśnił, iż dokonał go w ramach limitu wydatków na reklamę i reprezentację i przeznaczył na prezenty dla kontrahentów. W ocenie organu podatkowego zakup ten nie pozostawał w związku z przychodem z działalności gospodarczej, a tym samym zaliczając go do kosztów uzyskania przychodu podatnik naruszył art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm .). W przypadku darowizny na rzecz Rady Rodziców Urząd Skarbowy stwierdził, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatek ten nie stanowi kosztu uzyskania przychodu. Nie mogła też być ona odliczona od kwoty dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt. 9 powołanej wyżej ustawy ( jak wskazała strona w toku postępowania), bowiem wpłaty nie dokonano za pośrednictwem banku. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wysokość darowizn w pieniądzu ustala się wyłącznie na podstawie dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Podatnik dysponował zaś jedynie dowodem Kp, potwierdzającym wpłatę gotówkową do kasy. W odniesieniu do trzeciego z kwestionowanych wydatków organ podatkowy wskazał, iż strona, będąc w ½ użytkownikiem wieczystym nieruchomości faktycznie dla potrzeb działalności gospodarczej wykorzystywała ¼ powierzchni. Do kosztów uzyskania przychodów zaliczyła zaś bezpodstawnie kwotę w wysokości ½ łącznej opłaty za 2002 r., czyli zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę stanowiącą równowartość opłaty za część nieruchomości niewykorzystywanej dla celów firmy.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik podniósł, iż zgodnie z regulacją prawną zaliczył zakup alkoholu jako zrealizowany w ramach limitu 0,25% przychodu na koszty reprezentacji i reklamy. Organy podatkowe nie powinny kwestionować i oceniać sposobu reprezentacji firmy, w sytuacji, gdy nie czyni tego ustawa, nie określając w żaden sposób ram tej reprezentacji i reklamy. W ocenie podatnika mógł on zorganizować przyjęcie i podać na nim alkohol, działając w ramach reprezentacji firmy, W odniesieniu do darowizny na rzecz Rady Rodziców w ocenie podatnika ustawodawca nie zastrzegł, iż tylko kwoty pieniężne przekazane za pośrednictwem banku podlegają odliczeniu. Natomiast kwota z tytułu wieczystego użytkowania gruntu została opłacona przez podatnika zgodnie z faktycznym stanem jego posiadania, czyli od ½ nieruchomości i tym samym prawidłowo zarachowana w koszty uzyskania przychodu w pełnej wysokości. Brat zajmował jedynie więcej pomieszczeń, nie korzystał zaś z części gruntów, będących w użytkowaniu skarżącego. Ponadto bracia nie umówili się do innego sposobu ponoszenia opłat z tytułu wieczystego użytkowania.
Utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygniecie decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., powołując się na bogate orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, iż określenie limitu kosztów na reprezentację i reklamę nie zmienia faktu, iż wydatki te zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych winny zostać poniesione w celu osiągnięcia przychodu. Związek z prowadzoną działalnością gospodarczą musi być na tyle wyraźny, by możliwa była uznanie ( w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego), że wydatki te mogą mieć wpływ na uzyskanie przychodu. Podatnik może więc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu tylko taki zakup upominków dla kontrahentów, które służą kształtowaniu wizerunku firmy i wiedzy o jej działalności i produktach. W przypadku każdego poniesionego wydatku winna być rozpatrywana jego celowość, a w świetle powyższego zarzut bezpodstawnego zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków dotyczących zakupu alkoholu jest nieuzasadniony. Dodatkowo podatnik w żaden sposób nie wykazał związku między poniesionymi wydatkami a osiągniętym przychodem, organy podatkowe miały więc podstawy by zakwestionować celowość ich poniesienia. W odniesieniu do opłaty z tytułu wieczystego użytkowania nieruchomości organ odwoławczy zauważył należy, iż podatnik, będący wraz z bratem A.B. współwłaścicielem i użytkownikiem wieczystym nieruchomości, do prowadzonej działalności wykorzystywał jedynie połowę należącej do niego działki. Fakt wykorzystywania posiadanej nieruchomości tylko w ¼ wynika z przedstawionego porozumienia, jakie podatnik zawarł z bratem odnośnie faktycznego podziału nieruchomości. Organy podatkowe nie kwestionowały, iż podatnik poniósł wydatek w wysokości połowy opłaty za użytkowanie wieczyste całości gruntu. Jednakże skoro użyczył on bratu połowę swojej nieruchomości ( budynków wraz z gruntem), to wydatek w wysokości połowy przypadającej na niego opłaty od wieczystego użytkowania nie stanowił kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Samo prawo własności nie uprawnia do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów związanych z posiadaniem, niezbędnym jest wykazanie, że nieruchomość była wykorzystywana do przedmiotowej działalności i miała związek z osiąganym przychodem. Ostatecznie do kosztów uzyskania mógł podatnik zaliczyć jedynie kwotę stanowiącą opłatę za tę część nieruchomości, na której prowadzona była działalność lub działania ściśle z nią związane. Ostatni z wydatków tj. darowizna na rzecz Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w Ł. także nie może być odliczony od dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania. Ustawodawca wyraźnie zastrzegł, iż jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, wysokość wydatków ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Odliczeniu podlegają zatem jedynie te darowizny, które spełniają określone w ustawie warunki, tj. mieszczą się w limicie, określonym w ustawie, są przekazana osobom i na cele określone w ustawie oraz udokumentowane w sposób wskazany w ustawie. Warunków tych podatnik nie wypełnił.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powołał zarzuty, wskazane już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślił, iż organy podatkowe nie miały podstaw by ocenić, iż wydatki na zakup alkoholu nie przyczyniły się do osiągnięcia przychodu i nie były uprawnione do wskazywania rodzaju działań, jakie w ramach reprezentacji i reklamy ma prowadzić firma. Ponadto skarżący podkreślił, iż jest właścicielem gruntu i jest zobowiązany wnosić opłatę z tytułu wieczystego użytkowania w całości, zaś organ podatkowy nie ma uprawnień, by kwestionować rzeczywisty stan posiadania i obowiązki z niego płynące oraz ich zakres. W odniesieniu do kwoty darowizny podatnik podniósł, iż dokonywanie darowizn jest również jego prawem ,a ustawodawca nie zastrzegł przywileju ważności jedynie dla tych darowizn, które są potwierdzone dowodem wpłaty na rachunek obdarowanego. Istotne jest tylko jej udokumentowanie. Skarżący wskazał przy tym, iż uznanie tych tylko tych darowizn, których przekazanie nastąpiło za pośrednictwem banku czyniłoby niemożliwym dokonywanie darowizn w innej niż pieniężna formie.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, motywując swoje stanowisko analogicznie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż organy podatkowe kierowały się zasadą prawdy obiektywnej i zgodnie z nią zobowiązane były do wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą. W tym zakresie organy podatkowe nie uchybiły przepisom prawa. Zapewniły stronie czynny udział w toku całego postępowania, a wszelkie swe decyzje i działania podejmowały w ramach przyznanych im przez prawo uprawnień. Podniósł również, iż zastrzeżenia podatnika do decyzji podejmowanych przez organy podatkowe wywodzą się z błędnej interpretacji przepisów prawa, z niewłaściwego zrozumienia poszczególnych regulacji w oderwaniu od całokształtu sprawy.
Na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. skarżący dodatkowo wyjaśnił, iż porozumienie, jakie zawarł z bratem odnośnie sposobu korzystania ze wspólnej nieruchomości dotyczyło jedynie sposobu korzystania z budynków. On zaś korzysta z gruntów niezabudowanych w ograniczonym zakresie. Ponadto podniósł, iż cały grunt, jaki jest w jego użytkowaniu wieczystym stanowi środek trwały jego przedsiębiorstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Podzielić należy prezentowany przez organy podatkowe pogląd, iż wskazanie przez ustawodawcę limitu wydatków na reprezentację i reklamę, podlegających odliczeniu od przychodu jako koszty jego uzyskania nie jest jednoznaczne z możliwością zaliczenia do nich każdego wydatku, kwotowo mieszczącego się w ustawowych granicach i uznanego przez podatnika za koszt poniesiony w celu reprezentacji i reklamy. Także i w tym przypadku, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatek taki, aby mógł stanowić koszt uzyskania przychodu musi pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z przychodem, jaki mógł być ( obiektywie oceniając) lub został osiągnięty w wyniku jego poniesienia. Pogląd ten jest już ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( prezentowano go m.in. w wyrokach z dnia 8 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 466/97, opubl. przez Wyd. Prawnicze LEX w Lex-Temida (CD) pod nr 34707 z dnia 10 lutego 2000 r. ,sygn. akt SA/Sz 2033/98, opubl. w op. cit. pod nr 41510 czy z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. I SA/Łd 70/98,opubl. w op. cit. pod nr 39733).Sąd orzekający w tej sprawie pogląd ten również podziela. Podkreślić przy tym należy, iż ustawodawca nie zdefiniował w przepisach podatkowych pojęcia reprezentacji i reklamy. Przyjmuje się, iż pod pojęciem reprezentacji mieści się takie działanie podatnika, które ma na celu stworzenie czy utrwalenie właściwego (czyli sprzyjającego nabywaniu towarów czy usług) obrazu firmy. Reklama zaś to sposób przekazywania informacji o zaletach czy wartościach towarów firmy, podana w sposób zachęcający potencjalnego nabywcę do jego nabycia ( por. A.Gomułowicz w Komentarzu do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych-Dom Wydawniczy ABC 2003, s.392).Wobec braku ustawowej, precyzyjnej definicji wydatków na reklamę i reprezentację każdorazowo należy te wydatki oceniać w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, uwzględniając charakter działalności podatnika. Odnosząc się do stanu faktycznego, ustalonego przez organy podatkowe w niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę, iż do ostatecznie uznanych za koszt uzyskania przychodu wydatków związanych z reprezentacją i reklamą organy podatkowe zaliczyły wydatki związane z organizacją przyjęcia z okazji otwarcia nowego obiektu handlowego firmy A. Przyjęcie to odbyło się 31 sierpnia 2002 r. i uczestniczyli w nim dostawcy i kontrahenci firmy. Do kosztów uzyskania przychodu zaliczono podatnikowi ostatecznie wydatki związane z usługami świadczonymi przez firmę cateringową, która dostarczyła na przyjęcie (mające odbywać się w nowym lokalu w godzinach od 18 30 do 6 00) posiłki dla 140 osób i zapewniała obsługę kelnerską. Z oświadczeń podatnika, składanych chociażby w odwołaniu wynika, iż na to przyjęcie został również zakupiony alkohol. Dwie faktury dotyczące zakupu alkoholu i przedstawione przez podatnika zostały wystawione w przeddzień i w dzień przyjęcia. Na podstawie jednej z nich zakupiono 120 butelek wódki i 9 butelek wina, na podstawie drugiej- 60 butelek piwa i 6 butelek szampana. Organy podatkowe, oceniając zasadność wydatków na alkohol stwierdziły jedynie, iż nie pozostają one w związku z osiąganym przychodem, odwołując się do wyrażonych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądów, iż zakup alkoholu nie pozostaje w związku z przedmiotem działalności skarżącego. Podniosły ponadto (cytując kolejny pogląd wyrażony w orzecznictwie), iż jednoznacznie negatywna ocena tej używki przesądza o tym, iż wydatków na jej zakup nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Alkoholu nie można też zaliczyć do grupy rzeczy zwyczajowo wręczanych w charakterze upominku. O ile można się zgodzić z ich stanowiskiem co do niewykazania związku przyczynowego między osiąganym przychodem a wręczaniem alkoholu jako upominku ( skarżący nie wskazał bowiem nawet komu, w jakich okolicznościach i celu wręczał tego typu upominek), to stwierdzić należy, iż organy podatkowe nie zbadały, czy część poniesionych na zakup wódki, wina, piwa i szampana wydatków nie może być uznana za koszty reprezentacji firmy. Skoro bowiem organizację przyjęcia z okazji otwarcia ( poświęcenia) nowego lokalu handlowego uznano za działanie mające na celu reprezentację firmy A (uznając wydatki za usługi cateringowe za koszt uzyskania przychodu), to i celowość wydatków na alkohol ( konsekwentnie) należało ocenić w powiązaniu z organizacją przyjęcia. Stwierdzić należy przy tym, iż ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( w brzmieniu obowiązującym w dacie organizowania przyjęcia- Dz.U. Nr 35,poz. 230 z późn.zm.) nie przewiduje generalnego zakazu podawania i spożywania alkoholu, wskazując jedynie miejsca , w których zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych w ogóle lub napojów o zawartości alkoholu wyższej niż wskazana w ustawie ( art. 14 powołanej ustawy). Ustawa zakazuje również podawania alkoholu określonym grupom osób( art. 15 powołanej ustawy). Organy podatkowe nie stwierdziły, że podanie alkoholu na przyjęciu z okazji otwarcia pawilonu handlowego naruszyło którykolwiek ze wskazanych wyżej przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Nie ustaliły też, naruszając tym samym obowiązek wynikający z art. 122 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,poz. 926 z późn.zm.), czy istotnie alkohol ten został na przyjęciu podany, w jakich ilościach i czy ilości te były uzasadnione charakterem imprezy. Aczkolwiek trudno nie zgodzić się z organami podatkowymi, iż dążenie do zmiany obyczajów w zakresie spożywania alkoholu i promowania trzeźwości jest ze wszech miar pożądane, to nie można też pominąć faktu, iż zwyczajowo na imprezach związanych uroczystościami otwarcia nowych lokali, podejmowania kontrahentów czy podpisania ważnych umów dopuszcza się podawanie niewielkich ilości alkoholu ( np. w Zarządzeniu Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie okoliczności, w których ze względu na zwyczaje międzynarodowe dopuszczalne jest podawanie i spożywanie nieznacznej ilości napojów alkoholowych- M./P. Nr 17,poz. 98 dopuszczono jego podawanie np. z okazji podpisania umów czy podejmowania gości zagranicznych, por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 r., sygn. I SA/Sz 2303/97,opubl. w Lex-Temida pod nr 35955, gdzie za uzasadnione co do zasady uznano wydatki na zakup alkoholu, jeżeli wydatek ten związany był z reprezentacją firmy). Dopiero zatem wyjaśnienie wskazanych wyżej okoliczności pozwoli na dokonanie oceny, czy wydatek na zakup alkoholu ( w całości lub części) pozostawał w związku z przychodami skarżącego i mógł być zaliczony do wydatków na reprezentację i reklamę, zwłaszcza w kontekście uznania, iż przyjęcie z okazji otwarcia nowego lokalu służyć miało reprezentacji firmy A. Zebrany bowiem dotychczas przez organy podatkowe niepełny materiał dowodowy nie pozwala Sądowi na weryfikację zgodności z prawem podjętej przez organy podatkowe decyzji w części odmawiającej zaliczenia wydatków na alkohol do kosztów uzyskania przychodu. Zwrócić zaś należy uwagę, iż sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego. Wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie sąd ten może jedynie dopuścić dowód uzupełniający z dokumentu (art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi- Dz.u. Nr 153,poz. 1270).
Organy podatkowe nie wyjaśniły również wszystkich okoliczności faktycznych, związanych z wydatkiem w postaci opłaty za wieczyste użytkowanie, czym naruszyły art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podziela przy tym prezentowany przez nie na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pogląd, iż również w tym przypadku dla zaliczenia opłaty z tytułu wieczystego użytkowania do kosztów uzyskania przychodu niezbędne jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego tego wydatku z osiąganym przychodem. Nie wystarczy, jak podnosi to skarżący, wykazanie, iż miał on obowiązek uiszczenia tej opłaty w części przypadającej na niego z uwagi na udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Obowiązek zapłaty opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest związany z posiadaniem tego prawa i wynika z art. 238 kodeksu cywilnego oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r.,Nr 46,poz. 543 z późn.zm.). Również wysokość tej opłaty uregulowana została w art. 71 i 72 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niewątpliwie więc na skarżącym jako w ½ użytkowniku wieczystym gruntu ciążył obowiązek ponoszenia tej opłaty w wysokości określonej przepisami na podstawie przepisów prawa cywilnego. Okoliczność ta nie przesądza jednak o możliwości zaliczenia ponoszonego wydatku w całości do kosztów uzyskania przychodu. Jak wskazano wyżej i jak prawidłowo ( co do zasady ) wywiodły organy podatkowe nie każdy ponoszony przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wydatek może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów z tego źródła. Zaliczyć można jedynie taki wydatek, który został faktycznie poniesiony, należycie udokumentowany oraz który pozostaje w związku z możliwością osiągnięcia przychodu lub zostaje poniesiony w celu zachowania lub zabezpieczenia tego źródła. Kwestionując zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu połowy zapłaconej faktycznie przez podatnika opłaty z tytułu użytkowania wieczystego organy podatkowe wywiodły (przy czym organ I instancji nie wskazał nawet, na podstawie jakich dowodów ustalił ten fakt, powołując się enigmatycznie na wyniki kontroli), iż skarżący faktycznie wykorzystuje na cel prowadzonej przez siebie działalności tylko ¼ nieruchomości. Organ odwoławczy odwołał się przy tym do dowodu w postaci porozumienia, jakie skarżący zawarł z bratem 2 stycznia 2000 r. Porozumienie to określało sposób korzystania z nieruchomości wspólnej. A.B. miał na jego podstawie korzystać z 75 % powierzchni budynków i gruntu, zaś skarżący z 25 % powierzchni gruntów i budynków, położonych w Ł., przy ul. A 12/36. Mimo podniesienia w odwołaniu zarzutu, iż w istocie porozumienie to dotyczyło tylko sposobu korzystania z budynków, organ odwoławczy nie zbadał(chociażby dopuszczając dowód z zeznań świadka – brata skarżącego i z przesłuchania strony), czy istotnie treść porozumienia była zgodna z rzeczywistym sposobem korzystania przez braci B. ze wspólnej nieruchomości i jaka była faktyczna wola stron tego porozumienia. Rozpoznając sprawę ponownie organy podatkowe winny zatem wyjaśnić, czy istotnie skarżący w 2002 r. korzystał dla potrzeb prowadzonej przez siebie działalności tylko z ¼ czy też większej części wspólnego gruntu. Dopiero po wyjaśnieniu tej okoliczności winny ponownie dokonać oceny zebranych dowodów, zgodnie z wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów i ustalić, czy uiszczona opłata z tytułu użytkowania wieczystego może być w całości lub w części uznana za koszt uzyskania przychodu. Braki w materiale dowodowym nie pozwalają bowiem obecnie Sądowi na ocenę legalności wydanej decyzji w tym zakresie.
Sąd nie podzielił natomiast całkowicie zarzutów skargi, odnoszących się do bezzasadnego w ocenie podatnka zakwestionowania odliczenia od dochodu darowizny na rzecz Rady Rodziców. Organy podatkowe, stosownie do art. 7 Konstytucji RP i 120 Ordynacji podatkowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Trafnie więc wskazały, iż w odniesieniu do dochodów za rok 2002 ustawodawca uzależnił możliwość skorzystania z ulgi polegającej na obniżeniu podstawy opodatkowania o kwotę darowizn, udzielonych na określone cele, od sposobu udokumentowania faktu udzielenia takiej darowizny ( art. 26 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Wymóg przedstawienia wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego dotyczył jedynie darowizn w pieniądzu. Takiej zaś darowizny dokonał skarżący. Skoro nie dysponował on bankowym dowodem wpłaty świadczenia na rachunek bankowy Rady Rodziców, to prawidłowo organy podatkowe zakwestionowały zasadność skorzystania przez niego z ulgi, przewidzianej w art. 26 ust. 1 pkt. 9 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podnieść jeszcze w tym miejscu należy, iż przekazanie darowizny w pieniądzu w inny sposób niż za pośrednictwem banku nie przesądza o jej ważności ( w rozumieniu prawa cywilnego, regulującego umowę darowizny -art.888 i n. kodeksu cywilnego ) czy też o możliwości jej dokonania. Skarżący ostatecznie ( uznając za zasadne kwestionowanie przez organy podatkowe na podstawie art. 23 ust. 1 pkt. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zaliczenie darowizny do kosztów uzyskania przychodu)stwierdził, iż jego zamiarem było skorzystanie z ulgi podatkowej, polegającej na obniżeniu podstawy opodatkowania. Możliwość skorzystania z tej ulgi została jednakże obwarowana przez ustawodawcę pewnymi warunkami. Skoro skarżący wymogów tych nie spełnił, to mimo skutecznego wykonania darowizny, nie mógł skorzystać z ulgi podatkowej.
Mimo zatem niepodzielenia wszystkich zarzutów skargi, wobec naruszenia przez organy podatkowe wskazanych wyżej przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania, a tym samym naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (z uwagi na jego zastosowanie przed ustaleniem pełnego podatkowo-prawnego stanu faktycznego) na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję należało uchylić.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnia art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło