II SA/Łd 112/16

Dnia 10 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2014 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1015/13 ze skargi M. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...], znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę o wznowienie postępowania. A. P. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2014 roku, sygn. akt II SA/Łd 1015/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego. W dniu 10 lutego 2016 roku radca pr. J. O., działający w imieniu M. W. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej powyższym wyrokiem stosownie do art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), gdyż w toku prowadzonego przez 5 lat postępowania skarżąca była traktowana przedmiotowo, bowiem postępowanie zostało zdominowane przez właścicielkę sąsiedniej nieruchomości – B. C., która od 15 lat nie mieszka na działce, ale uznana została za stronę postępowania, w którym aktywnie uczestniczyła. Właścicielka sąsiedniej nieruchomości nie wykazała żadnego interesu prawnego by mieć status strony postępowania. W ten sposób organ nie bacząc na całkowitą nieudolność i brak zrozumienia istoty sprawy przez skarżącą, prowadził postępowanie wbrew obowiązkom wynikającym z art. 30 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 23, dalej jako: "K.p.a."), który zobowiązuje organ do ustanowienia kuratora bądź pełnomocnika dla takiej osoby jak skarżąca. Uwzględnienie właścicielki sąsiedniej nieruchomości w toku postępowania doprowadziło do sytuacji, w której M. W. nie potrafiła niczego wykazać i przegrała wszystko. Organ w ciągu 5 lat nałożył na skarżącą grzywny w celu przymuszenia w łącznej kwocie ok 70.000 zł, co zmierza do unicestwienia bytu skarżącej na działce. W konkluzji skargi o wznowienie postępowania jej autor wskazał, iż jest ona uzasadniona, gdyż otwiera skarżącej możliwość podniesienia zarzutów w zmierzających do stwierdzenia nieważności postępowań prowadzonych przez organy obu instancji. Zarządzeniem Sędziego z dnia 15 kwietnia 2016 roku pełnomocnik skarżącej został wezwany do wskazania podstawy prawnej wznowienia, jej uzasadnienia i wskazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 30 kwietnia 2016 roku pełnomocnik uzasadniając zachowanie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania wskazał, iż w dniu 20 listopada 2015 roku otrzymał pismo informujące, że sprawa była już rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 13 czerwca 2014 roku oddalił skargę. O tej sprawie pełnomocnik nie miał wiedzy, bowiem to w lutym 2015 roku zaczął pełnić funkcję pełnomocnika skarżącej. Z wskazanych faktów – zdaniem pełnomocnika – wynika, że zachował 3 miesięczny termin określony w art. 277 p.p.s.a. Natomiast podstawę do wznowienia postępowania stanowi fakt, że skarżąca od 5 lat traktowana była przez organy przedmiotowo, nie miała wiedzy o skutkach prowadzonego postępowania, a mimo to organ nie ustanowił dla niej kuratora ani pełnomocnika stosownie do art. 30 K.p.a. Postępowanie administracyjne było zdominowane przez właścicielkę sąsiedniej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy (Wznowienie postępowania), można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Nie budzi wątpliwości Sadu, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym od prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, który umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. W ocenie Sądu, skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu z dwóch powodów. Po pierwsze – strona nie uprawdopodobniła zachowania terminu do złożenia skargi o wznowienie postepowania i po drugie – nie wskazała przyczyn wznowienia postępowania. W skardze o wznowienie postępowania pełnomocnik wskazał, jako przyczynę wznowienia, okoliczność wynikającą z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Odnosząc się do oceny zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania podkreślić wypada, iż stosownie do art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Trzymiesięczny termin, o jakim stanowi art. 277 p.p.s.a. jest terminem procesowym zawitym. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania po upływie tego terminu jest niedopuszczalne i powoduje odrzucenie skargi (por. np. postanowienia NSA: z dnia 22 września 2011 roku, II GSK 1814/11; z dnia 5 stycznia 2011 roku, II FSK 2141/10 i inne; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Zacytowany przepis art. 277 p.p.s.a. stanowi, że termin do złożenia skargi o wznowienie gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Początkową datą, od której biegnie termin wznowienia postępowania jest data powzięcia wiadomości o orzeczeniu przez enumeratywnie wymienione podmioty, czyli przez stronę, jej organ lub jej przedstawiciela ustawowego. Wśród wymienionych podmiotów nie ma pełnomocnika, dlatego terminu do złożenia skargi o wznowienie postepowania nie można łączyć z powzięciem przez niego wiadomości o fakcie wydania orzeczenia. Z tego powodu – w ocenie Sądu – nie można uwzględnić argumentacji przedstawionej w skardze o wznowienie postepowania i jej uzupełnieniu zawartym w piśmie z dnia 30 kwietnia 2016 roku. Odnosząc się natomiast do drugiej podstawy odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, podkreślić wypada, iż okoliczności wymienione w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. – wbrew uzasadnieniu skargi o wznowienie postepowania – w sprawie nie zaistniały. Brak możliwości działania, o którym mowa w ww. przepisie dotyczy wyłącznie postępowania sądowoadministracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 9 października 2014 roku, I OSK 1463/14). Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (por. np. wyroki NSA: z dnia 8 lipca 2014 roku, II GSK 690/13, z dnia 9 maja 2006 roku, II FSK 743/05). Tymczasem autor skargi o wznowienie postepowania argumentował, iż organy administracji naruszyły przepis art. 30 K.p.a., bowiem nie ustanowiły dla skarżącej kuratora lub pełnomocnika. Postępowanie administracyjne zdominowane było przez właścicielkę sąsiedniej nieruchomości, która nie wykazała interesu prawnego do działania w sprawie. Obie wskazane okoliczności odnoszą się do postepowania administracyjnego, zatem nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Z powyższych względów, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 271 pkt 2 i art. 277 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji. A. P.