II SA/Łd 1133/18
WyrokWSA w Łodzi2019-02-06
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Agnieszka Grosińska, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje byłemu właścicielowi, jeśli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono tą nieruchomością na rzecz osoby trzeciej (np. oddano w użytkowanie wieczyste), a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, nawet jeśli umowa o użytkowanie wieczyste została później rozwiązana?Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi, jeśli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono tą nieruchomością na rzecz osoby trzeciej (np. oddano w użytkowanie wieczyste), a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Kluczowy jest stan prawny nieruchomości na dzień wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.). Późniejsze zmiany w stanie prawnym, takie jak rozwiązanie umowy o użytkowanie wieczyste, nie przywracają roszczenia, ponieważ przepis art. 229 u.g.n. ma charakter intertemporalny i wyłącza możliwość zgłoszenia roszczenia, jeśli negatywne przesłanki wystąpiły przed tą datą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa, która następnie została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "A", której następcą prawnym była Spółdzielnia Mieszkaniowa "B". Umowa o użytkowanie wieczyste została rozwiązana po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Strona skarżąca zarzucała organom błędną wykładnię art. 229 u.g.n., twierdząc, że rozwiązanie umowy o użytkowanie wieczyste aktualizuje roszczenie o zwrot nieruchomości. Organy administracji oraz sąd uznały, że kluczowy jest stan prawny nieruchomości na dzień 1 stycznia 1998 r., kiedy to prawo użytkowania wieczystego było ujawnione w księdze wieczystej, co wyłącza możliwość zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Łd 1133/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2019 roku sprawy ze skargi A. L. – W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. Lp/
Zaskarżoną decyzją z [...]r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości rzecz J. L. i A. L. – W.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
Starosta [...] decyzją dnia [...] r. orzekł o odmowie zwrotu na rzecz J.L. i A.L. nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A (bez numeru), wpisanej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] Ośrodka Geodezji w Ł. w dniu [...] r. jako działka nr 345/37 o pow. 2,1494 ha, dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł. Ś. w Ł. XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ l instancji stwierdził, że w sprawie spełniona została negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości przewidziana w art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 z póżn. zm. - dalej u.g.n.).
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Rozpatrując wniesione odwołanie Wojewoda [...], powołując się na treść art. 229 u.g.n. stwierdził, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe.
Przypomniano, że z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, że przedmiotową nieruchomość wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Dzielnicy Ł.-Ś. z dnia [...] r. Objęta rozstrzygnięciem organu I instancji działka nr 345/37 stanowi część działki nr 345/20 wskazanej we wniosku o zwrot nieruchomości, która z kolei stanowi część działek wywłaszczonych ww. decyzją , oznaczonych numerami 276/2, 277. 278. 279 i 275/3. Na wniosek strony w toku sprawy działkę nr 345/36 stanowiącą część objęte wnioskiem działki nr 345/20 wyłączono do odrębnego postępowania. Wskazano następnie ,że organ I instancji na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji ustalił, że stosownie do treści umowy notarialnej Rep. [...] z dn. [...] r., nieruchomość oznaczona jako działka nr 345/20 (obecnie po podziale oznaczona jako działka nr 345/36 i 345/37) została oddana w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "A", której następcą prawnym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "B". Dalej organ I instancji wskazał, że w sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca odmowę zwrotu nieruchomości określona w art. 229 u.g.n. i dla treści rozstrzygnięcia nie ma znaczenia fakt, że w dniu 14 czerwca 2013 r. Zebranie Przedstawicieli Członków Spółdzielni Mieszkaniowej "B" (już po wejściu w życie u.g.n.), podjęło uchwałę nr [...] o rozwiązaniu umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste działki nr 345/20, zaś 14 stycznia 2014 aktem notarialnym Rep. [...] rozwiązano tę umowę. W ocenie strony, rozwiązanie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste działki dowodzi, że w sprawie odpadła podstawa zastosowania treść art. 229 u.g.n., a zarówno Gmina jak i Skarb Państwa nie mieszczą się w pojęciu osoby trzeciej w rozumieniu art, 229 u.g.n.
Mając na uwadze tak zarysowany przedmiot sporu - w ocenie organu odwoławczego - stanowisko organu I instancji jest prawidłowe, a rozstrzygnięcia przywołanego zagadnienia szukać należy m.in. w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazując na stanowisko judykatury organ odwoławczy uznał, że nie można zgodzić się z poglądem, jakoby z punktu widzenia art. 229 u.g.n. istotny był stan prawny nieruchomości na dzień wydania decyzji o jej zwrocie. Miarodajny dla oceny, czy w świetle art. 229 u.g.n. przysługuje roszczenie o zwrot, jest tylko stan prawny nieruchomości na dzień 1 stycznia 1998 r.
Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego zakwalifikowania Gminy czy też Skarbu Państwa jako osoby trzeciej, to w ocenie organu odwoławczego na gruncie niniejszej sprawy rzeczone zagadnienie nie ma znaczenia, bowiem osobą trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. była wspomniana Spółdzielnia Mieszkaniowa.
Podsumowując, w ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie zarzuty ujęte w odwołaniu nie mogą przynieść oczekiwanego skutku, a organ I instancji prawidłowo orzekł o odmowie zwrotu rzeczonej działki z uwagi na spełnienie negatywnej przesłanki zwrotu nieruchomości określonej w art. 229 u.g.n.
Na decyzję Wojewoda [...] z dnia [...] r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
– naruszenie przepisów postępowania tj. art 6, 1, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw z art. 229 u.g.n., mające istotne znaczenie dla sprawy, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż fakt rozwiązania umowy o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste jest bez znaczenia dla przedmiotowe] sprawy, w sytuacji gdy wpis powyższego prawa do księgi wieczystej nastąpił przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy prawidłowa analiza przepisów nakazuje przyjąć, iż powyższe rozwiązanie urnowy o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste aktualizuje roszczenie o zwrot nieruchomości znajdującej się przy ul. A w Ł.;
– naruszenie przepisów postępowania, mające istotne znaczenie dla sprawy, tj. art 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a, w zw. z art. 229 u.g.n. poprzez utożsamianie "osoby trzeciej" z gminą oraz Skarbem Państwa: co w rezultacie stanowiło podstawę do niesłusznego uchylenia decyzji organu l instancji;
– naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 229 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię pozwalającą organowi administracji na uznanie, te roszczenie o zwrot nie istniało w momencie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie mogło zostać przywrócone w późniejszym okresie, podczas gdy właściwa, systemowa wykładnia powyższych przepisów UGN powinna doprowadzić do utrzymania w mocy decyzji Starosty [...], gdyż w dniu wydania decyzji Starosty właścicielem gruntów była Gmina Ł.
– naruszenie przepisów prawa materialnego: mianowicie art. 136, 137 w zw. z art 229 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zwrotu udziałów w nieruchomości położonej w Ł. przy ul, A, a w konsekwencji nastąpiło nierozpoznanie istoty sprawy
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. oraz o zwrot kosztów postępowania. Na uzasadnienie stanowiska skargi strona przywołała liczne wyroki sądów administracyjnych potwierdzające jej poglądy , wedle których założeniem ustawy jest ażeby w sytuacji nie wykorzystania zgodnie z celem nieruchomości wywłaszczonych , odebrane prawo powinno być restytuowane. Autor skargi przekonuje ,że dokonana przez organy legalna wykładnia art. 229 u.g.n. powoduje ,że podmiot zobowiązany do zwrotu nieruchomości , unika zwrotu . Ten sposób interpretowania ww. przepisu jest uproszczeniem , nie uwzględnia ducha prawa, aksjomatu genezy uchwalenie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaskarżona decyzja jest aktem , który budzi zastrzeżenia w odniesieniu do zasady legalizmu oraz budzenia zaufania do władzy publicznej. Kwestionując wskazane przez organ judykaty , skarżący dowodzi ,że orzeczenia sądów nie są źródłem prawa i nie mogą stanowić podstawy prawnej działań organów administracji , które nie potrafią się obronić przy zastosowaniu wykładni systemowej i celowościowej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem nie doszło do naruszenia prawa . Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd skargę oddala w całości albo w części.
Sąd uznaje ustalony przez organy stan faktyczny za prawidłowy , a ta jego cecha ażeby odnieść ją do okoliczności niniejszej sprawy wymaga w pierwszej kolejności analizy oraz wykładni zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego, notabene nie kwestionowanych w zakresie ich wskazania w podstawie prawnej rozstrzygnięcia , jednakże odmiennie rozumianych i wykładanych przez stronę.
Z uwagi na to , że przedmiot sporu w kontrolowanej sprawie był podobny do sprawy dotyczącej analogicznej działki skarżących w sprawie rozpoznanej przez WSA w Łodzi w dniu 12 października 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 445/18 ( działka 345/36 ) , sąd odwoła się do poglądów tam wyrażonych , podzielając je w całej pełni , przyjmując na uzasadnienie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Przedmiotem sporu w sprawie pozostaje prawidłowość wykładni art. 229 powołanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami i możliwość jego zastosowania w sprawie. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko prezentowane w judykaturze, które jednolicie przyjmuje ( wbrew ocenie skarżącego , który powołuje się na orzeczenia sądów I instancji uchylone przez sąd odwoławczy np. II SA/Kr 1019/12) , że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie (np. w przypadku sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości wywłaszczonej, połączonego z wpisem prawa w księdze wieczystej), roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje niezależnie od tego, czy spełnione zostały przesłanki zwrotu nieruchomości, wynikające z przepisów art. 136 i nast. u.g.n. (por. wyroki NSA z dnia 10 maja 2017 roku, sygn. I OSK 870/16; z dnia 19 lipca 2017 roku, sygn. I OSK 1674/15 , sygn. I OSK 2652/15 i sygn. akt I OSK 2674/15 ; z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 386/06; z dnia 10 maja 2001 r., sygn. I SA 2572/99 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2015 r., sygn. IV SA/Wa 2111/15). Posłużenie się przez ustawodawcę w art. 229 u.g.n. sformułowaniem "roszczenie nie przysługuje" powoduje niemożliwość załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem strony domagającej się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Sam fakt, że nieruchomość wywłaszczona została zbyta osobie trzeciej bądź na rzecz tej osoby ustanowiono prawo użytkowania wieczystego, a zarówno zbycie (ustanowienie), jak i ujawnienie prawa w księdze wieczystej nastąpiło przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli najpóźniej 31 grudnia 1997 roku, wyłącza możliwość skutecznego zgłoszenia roszczenia o jej zwrot. Oznacza to, że do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wystarcza ustalenie, że w danym wypadku zaistniały przesłanki negatywne zwrotu nieruchomości, o których mowa w art. 229 u.g.n. Przepis art. 229 u.g.n. jest przepisem o charakterze intertemporalnym, z istoty którego wynika, że punktem odniesienia jest dotychczasowy stan prawny oraz ukształtowane na jego podstawie stosunki prawne trwające w momencie wejścia w życie nowych przepisów. Przepis ten ma zastosowanie, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie. Dla ustalenia ziszczenia się przesłanek, o których mowa w tym przepisie nie mają znaczenia późniejsze zmiany w stanie prawnym nieruchomości albo jej części, bowiem skoro roszczenie to na dzień wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie istniało to nie mogło "odżyć" w późniejszym okresie.
Ponadto należy dostrzec, że w art. 229 u.g.n. ustawodawca posługuje się zwrotem "roszczenie nie przysługuje", a w art. 136 ust. 5 u.g.n. zwrotem "roszczenie wygasa". Przyjęcie czasowości nieprzysługiwania roszczenia implikowałoby wniosek, iż dopóki użytkowanie wieczyste lub własność przysługuje osobie trzeciej to roszczenie o zwrot pozostaje w jakimś uśpieniu (niebycie), a potem odżywa. Koncepcja czasowości nie jest trafna, ponieważ zwrot "nie przysługuje" musiałby wtedy oznaczać, że roszczenie jest, tylko nie może być realizowane. Tymczasem jeśli jakieś roszczenie nie przysługuje to go nie ma. Dla bytu roszczenia, definiowanego w doktrynie prawa jako możliwość żądania przez uprawnionego czegoś od zobowiązanego, konstytutywne jest właśnie to "że przysługuje". Inaczej, roszczenie to więź między dwoma podmiotami, jeśli zatem roszczenie nie przysługuje to takiej więzi brak. Nie można twierdzić, że roszczenie jest ale nie przysługuje, byłby to przykład wewnętrznej sprzeczności przepisu. Ponadto przeciwko teorii odżywania roszczenia o zwrot wypowiedział się Sąd Najwyższy już w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. akt. II CZP 20/01, który wskazał, że kategoryczne brzmienie przepisu art. 229 u.g.n. wyłącza taką jego interpretację, w myśl której odżywa roszczenie byłego właściciela (spadkobiercy) o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w okolicznościach w tym przepisie wymienionych. Jeżeli mianowicie nie przysługuje "roszczenie o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n.", to konsekwentnie w odniesieniu do wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Takie rozwiązanie jest wyrazem dążenia ustawodawcy do stabilizacji stosunków własnościowych i nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP).
Nie można zgodzić się przy tym z poglądem skarżącego, jakoby z punktu widzenia art. 229 u.g.n. istotny był stan prawny nieruchomości na dzień wydawania decyzji o jej zwrocie. Art. 229 u.g.n tak samo odnosi się do prawa własności osoby trzeciej, ponieważ za osobę trzecią należy uznać także Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego jeśli nabyli prawo w drodze właściwej sferze dominium, dostępnej dla każdego podmiotu (tak NSA wyrokach z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 651/05, z dnia 9 października 2001 r. sygn. akt I SA 675/00, z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1060/06, z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 679/09, z dnia 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 914/09, z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1556/11). Dowodzi to słuszności tezy, że miarodajnym dla oceny, czy w świetle art. 229 u.g.n. przysługuje roszczenie o zwrot, jest tylko stan prawny nieruchomości na dzień 1 stycznia 1998 r.
Należy także zauważyć, że art. 229 u.g.n. został zamieszczony w Dziale VII tej ustawy zatytułowanym "Przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe", jest więc przepisem o charakterze intertemporalnym. Istota tego rodzaju przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie nowej regulacji prawnej i mają na celu specjalne uregulowanie tych stosunków prawnych w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa. Z samej istoty tego typu przepisów wynika, że punktem odniesienia jest dotychczasowy stan prawny oraz ukształtowane na jego podstawie stosunki prawne trwające w momencie wejścia w życie nowych przepisów. Z tego wynika, że art. 229 u.g.n. ma zastosowanie, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. I OSK 544/06). Innymi słowy omawiana konstrukcja normatywna odnosić się będzie do stanów, jakie istniały w dniu 1 stycznia 1998 r., tj. w dniu wejścia w życie u.g.n. Zatem z racji na intertemporalny charakter przepisu art. 229, odnosi się on do stanów, jakie istniały w dniu 1 stycznia 1998 r. To z kolei prowadzi do wniosku, że na podstawie tego przepisu, w sytuacji zaistnienia okoliczności zawartych w jego hipotezie, nie można uznać, że w tym dniu istniało po stronie byłych właścicieli roszczenie o zwrot nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w warunkach wywłaszczenia. W związku z tym, również z tego powodu, dla ustalenia ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 229 u.g.n. nie mają znaczenia późniejsze zmiany w stanie prawnym nieruchomości albo jej części, bowiem skoro roszczenie to na dzień wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie istniało to nie mogło "odżyć" (jak tego oczekuje skarżący) w późniejszym okresie.
Podsumowując , zdaniem Sądu, jasny i jednoznaczny w swej treści przepis art. 229 u.g.n. wyklucza zwrot wywłaszczonej nieruchomości (będącej przedmiotem niniejszej sprawy), bowiem przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono nieruchomością w sposób w nim określony i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej. Te okoliczności prowadzą do wniosku, że w związku z uregulowaniem zawartym w art. 229 u.g.n. w chwili wejścia w życie tej ustawy nie doszło do powstania roszczenia, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. Późniejsze zmiany w zakresie stanu prawnego przedmiotowych nieruchomości nie miało żadnego znaczenia. Pozwala to na konkluzję ogólniejszej natury: w razie nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa w warunkach wywłaszczenia, która została następnie przed dniem 1 stycznia 1998 r. wpisana w księdze wieczystej jako objęta prawem wieczystego użytkowania na rzecz tzw. osoby trzeciej, późniejsze nabycie tego prawa od osoby trzeciej przez jednostkę samorządu terytorialnego, nie niweczy skutku w postaci nieprzysługiwania prawa do zwrotu tej nieruchomości na podstawie art. 229 u.g.n.
W analizowanym przypadku [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" (której następcą prawnym była Spółdzielnia Mieszkaniowa "B") nabyła aktem notarialnym w dniu 9 marca 1984 roku prawo użytkowania wieczystego nieruchomości o zwrot której wystąpili wnioskodawcy, co zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zdarzenie to miało miejsce przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Te okoliczności prowadzą do wniosku, że w związku z uregulowaniem zawartym w art. 229 u.g.n., w chwili wejścia w życie ustawy nie doszło w istocie rzeczy do powstania roszczenia, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. o zwrot nieruchomości nabytej w warunkach wywłaszczenia. Późniejsze rozwiązanie użytkowania wieczystego nie niweczy skutku określonego w art. 229 u.g.n. Skoro przed dniem wejścia w życie ustawy na stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania nieruchomości ustanowiono, a następnie ujawniono w księdze wieczystej prawo użytkowania wieczystego, to wniosek o zwrot tych nieruchomości nie mógł być rozstrzygnięty pozytywnie, dlatego – wbrew twierdzeniom autora skargi – w sprawie nie doszło do naruszenia art. 229 u.g.n. Rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego – jak wskazano wcześniej – nie skutkuje tym, że odpadła negatywna przesłanka do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zatem w sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 ust. 3 w zw. z art. 229 u.g.n.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, iż sytuacja ustanowienia na nieruchomości objętej żądaniem zwrotu prawa użytkowania wieczystego po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem sytuacja również nie podpadająca pod art. 229 u.g.n. była przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przyjął, że zwrot nieruchomości jest niemożliwy, przy czym nie ma potrzeby badania przesłanek zawartych w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. (por. wyroki NSA: z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 336/10; z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 867/11 oraz z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2747/13). Z tego powodu – wbrew twierdzeniom skargi – w sprawie nie doszło do naruszenia art. 136 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 137 w zw. z art. 229 u.g.n.
Zatem raz jeszcze podkreślić należy , wbrew ocenie strony , że nabycie tego prawa od osoby trzeciej przez jednostkę samorządu terytorialnego po 1 stycznia 1998 r. ( rozwiązanie umowy o oddanie użytkowania wieczystego spornej działki ) nie niweczy skutku w postaci nieprzysługiwania prawa do zwrotu przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 229 u.g.n.
Oznacza to ,że sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd zgadza się przy tym ze stanowiskiem strony , iż orzeczenia sądów nie są źródłem prawa , lecz nie sposób tracić z pola widzenia ich roli w procesie wykładni przepisów prawa , stosowanych następnie przez administrację publiczną.
Z opisanych powodów także argumenty skargi wskazujące na naruszenie przepisów postępowania – Kodeksu postępowania administracyjnego , nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Podsumowując , Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), Sąd orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości
A.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło