II SA/Łd 132/14

Dnia 4 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant Sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2014 roku przy udziale --- sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego - oddala skargę. a.bł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o odmowie przyznania D. P. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta P., na podstawie art. 2, art. 9, art. 12 ust. 1-2, art. 15, art. 20, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.), Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836), art. 104, art. 107 i art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku D. P. z dnia 8 października 2013 r., odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, iż wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego warunkującego przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Podniósł, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy, świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725,00 zł, a podstawą ustalania dochodu rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W stanie faktycznym sprawy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 1204,40 zł, a więc przekracza ustawowe kryterium. W odwołaniu od powyższej decyzji D. P. wyjaśnił, że organ brał pod uwagę dochód jego oraz jego matki, przy czym matka, w wyniku spraw sądowych toczących się od 2009 r. do 2012 r. przeciwko ZUS w sprawie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, w 2012 r. otrzymała decyzją ZUS z dnia [...] wyrównanie za okres 3 lat. Zakwestionował zaliczenie do kryterium dochodowego warunkującego przyznanie świadczenia wspomnianego jednorazowego wyrównania i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przy uwzględnieniu faktycznych rocznych dochodów. Odwołujący się dodał, że wyrównanie otrzymane w 2012 r. to kwota 25 880,02, z czego została potrącona należność wobec ZUS w kwocie 5 765,76 zł (zasiłek stały, co nie zostało ujęte w zeznaniu rocznym) oraz zaliczka na podatek dochodowy w kwocie 2 681 zł. Po tych rozliczeniach matka otrzymała za okres 3 lat kwotę 15769,45 zł. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ stwierdził na podstawie akt sprawy, że dochód rodziny D. P. za 2012 r. wyniósł 28 519,57 zł, w tym 2 926,23 zł – dochód uzyskany przez D. P. (ustalony na podstawie zaświadczenia Naczelnika US w P. z dnia 8 lipca 2013 r., z którego wynika, że dochód wyniósł 3 120,00 zł, podatek należny 0,00 zł, składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu wyniosły 193,77 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 0,00 zł) oraz 25 593,34 zł – dochód uzyskany przez matkę L. P. (ustalony na podstawie zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 8 lipca 2013 r., z którego wynika, że dochód matki wyniósł 30 880,60 zł, w tym podatek należny 2 508,00 zł, składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu wyniosły 0,00 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 2 779,26 zł – zaświadczenie ZUS z 11 grudnia 2013 r.). Organ stwierdził, że Prezydent Miasta P. nieprawidłowo przyjął niepełną wysokość składki zdrowotnej, uwzględniając tylko składkę podlegającą odliczeniu od podatku dochodowego, jednakże uznał, że nie miało to wpływu na wynik sprawy. Wskazał, że dochód miesięczny rodziny D. P. za 2012 r. wyniósł 2 376,63 (28 519,57 zł : 12 miesięcy), a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 1 188,31 zł (2.376,63 zł : 2 osoby). Tym samym stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego wynoszącego 725 zł. W odniesieniu do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że otrzymanie jednorazowego wyrównania nie może być uznane za dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy, bowiem przesłanki utraty dochodu zostały enumeratywnie wymienione w tym przepisie i brak jest w nim dochodu uzyskanego z tytułu wyrównania za lata ubiegłe. Ponadto, kwestia przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego została uregulowana w ustawie i pozostaje poza uznaniem administracyjnym, dlatego też przytoczone w odwołaniu argumenty natury finansowej i celowościowej nie mogły mieć wpływu na możliwość przyznania świadczenia. Każde przekroczenie kryterium dochodowego, bez względu na jego wysokość, nie pozwala organom administracji publicznej na przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł D. P., powielając argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...]. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm., dalej: ustawa). Stosownie do art. 9 ust. 1 ww. ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Jednocześnie na mocy art. 9 ust. 2 tej ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy, dla zdefiniowania pojęcia dochodu i dochodu w rodzinie ustawodawca odsyła do unormowań zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Dochodem rodziny, w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych jest suma dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 u.ś.r.), zaś dochodem członka rodziny przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2a u.ś.r.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do jego końca. Okres świadczeniowy obejmuje okres od 1 października do 30 września roku następnego (art. 2 pkt 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym). Kryteria warunkujące przyznanie tego rodzaju pomocy finansowej są zatem ściśle określone. Ustawodawca zastrzegł przede wszystkim, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jedynie wnioskodawcom, którzy nie osiągają dochodu wyższego niż opisany w art. 9 ust. 2 ustawy, Przekroczenie tego kryterium oznacza, że organ nie może uwzględnić wniosku strony bez względu na wielkość tego przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności, jak chociażby sytuacja rodzinna czy nawet zdrowotna strony (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 153/10, publ. LEX nr 605672). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego z dnia 8 października 2013 r. dotyczy świadczeń w okresie zasiłkowym 2013-2014. W takiej sytuacji należało ocenić dochód rodziny skarżącego uzyskany w roku 2012. Organ, ustalając wysokość dochodu w 2012 roku wliczył do niego dochód uzyskany przez D. P. w wysokości 2 926,23 zł (dochód z 2012 r. wynikający z zaświadczenia Naczelnika US w P. w wysokości 3 120,00 zł pomniejszony o: podatek – 0,00 zł, składki na ubezpieczenie społeczne – 193,77 oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne – 0,00 zł) oraz dochód matki wnioskodawcy L. P. w wysokości 25 593,34 zł (dochód z 2012 r. wynikający z zaświadczenia Naczelnika US w P. w wysokości 30 880,60 zł pomniejszony o: podatek – 2 508,00 zł, składki na ubezpieczenie społeczne – 0,00 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne – 2 779,26 zł). Organ II instancji prawidłowo zauważył, że organ I instancji błędnie nie uwzględnił pełnej wysokości pobranych składek na ubezpieczenie zdrowotne i skorygował w tym zakresie jego ustalenia. Z akt sprawy wynika zatem, jak słusznie wykazało Kolegium, że w 2012 r. dochód rodziny D. P. wyniósł 28 519,57 zł, dochód miesięczny rodziny wyniósł zatem 2 376,63, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 1 188,31 zł. Obliczenia organu nie budzą zastrzeżeń, nadto znajdują swe źródło w zaświadczeniach Naczelnika US w P., których treścią związany jest organ prowadzący postępowanie o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1212/10, publ. LEX nr 744956). Rację ma zatem organ, że wnioskodawca nie spełnia ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego wynoszącego 725 zł, bowiem dochód przypadający na członka jego rodziny w 2012 r. przekracza kryterium o 463,31 zł. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że bez znaczenia prawnego pozostaje fakt, iż dochód rodziny skarżącego za 2012 r. został powiększony o otrzymane w 2012 r. wyrównanie renty za okres 3 lat. Przepisy ustawy nie wyłączają z dochodu jednorazowej wypłaty świadczeń rentowych, nawet za okres wsteczny, co oznacza, że świadczenia te podlegają uwzględnieniu w całości przy obliczaniu dochodu. Wyrównanie renty stanowi bowiem przychód w myśl art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a jednocześnie nie mieści się w zamkniętym katalogu przyczyn utraty dochodu, przewidzianych w art. 2 pkt 17 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 895/08, publ. LEX nr 574416, wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 9/08, publ. LEX nr 540119, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 791/06, publ. LEX nr 929332). W istocie bowiem dochód z tytułu renty nie został w 2012 r. utracony, lecz przyznany. Z powyższymi uwagami korespondują ponadto przepisy art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), wedle których przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze, również z tytułu renty, stanowiące łączną kwotę świadczeń wraz ze wzrostami i dodatkami. Regulacja ta nie pozwala, aby przychód wypłacony w danym roku kalendarzowym uznać za dochód w latach, za które przyznano to świadczenie, lecz nakazuje uznać za dochód w roku, w którym zostało wypłacone. Nie ma zatem podstaw, aby wyrównanie renty matki skarżącego wypłacone w 2012 r. i uwzględnione w zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 8 lipca 2013 r. wyłączyć z dochodu rodziny w 2012 r. Podsumowując, dokonane przez organy ustalenia w zakresie przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego uprawniającego do przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie budzą zastrzeżeń sądu, wobec czego sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Oceniając działanie organów w tej sprawie za zgodne z prawem materialnym i nie naruszające procedury administracyjnej, sąd orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. a.tp.