II SA/Łd 162/13
WyrokWSA w Łodzi2013-11-29
Skład orzekający: Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa agrobiogazowni rolniczej o mocy 0,5 MW na działce oznaczonej symbolem "R" (tereny rolne) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, dopuszczającym lokalizację nieuciążliwej zabudowy rolniczej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że planowana agrobiogazownia, ze względu na swój przemysłowy charakter produkcji energii elektrycznej, nie stanowi zabudowy rolniczej dopuszczalnej na terenach oznaczonych symbolem "R" w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, inwestycja ta jest sprzeczna z ustaleniami planu, co skutkuje brakiem możliwości zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę agrobiogazowni rolniczej. Starosta odmówił wydania pozwolenia, uznając inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (teren rolny "R"). Wojewoda uchylił decyzję Starosty i zatwierdził projekt, uznając inwestycję za zgodną z planem i przepisami. Skarżący (Gmina J., K. P., W. P., Fundacja A, G. B.) zarzucali m.in. naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędną wykładnię miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisów technicznych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody, odrzuca skargę Fundacji A z powodu nieuiszczenia wpisu, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, zasądza zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant Sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skarg Gminy J., K. P., W. P., Fundacji A z siedzibą w R. i G. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. odrzuca skargę Fundacji A z siedzibą w R.; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Wojewody [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz: a) Gminy J. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych, b) G. B. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych, c) K. P. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych, d) W. P. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych.
Starosta [...], decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., nr 98, poz.1071, ze zm.). odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia M. Z. i P. Z. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą B M. Z. i P. Z. s.c. pozwolenia na budowę agrobiogazowni rolniczej o mocy 0,5 MW na działce nr 434/2, położonej w miejscowości J..
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że teren objęty wnioskiem inwestora, oznaczony jako działka nr 434/2 obrębu [...] znajduje się w jednostkach urbanistycznych, oznaczonych symbolami "R" - jako tereny rolne przeznaczone do zagospodarowania rolniczego oraz symbolem 65 KD jako tereny komunikacji kołowej. Jak wynika jednoznacznie z ustaleń powołanego planu miejscowego tereny rolne oznaczone symbolem R są to tereny przeznaczone do zagospodarowania rolniczego. Są to grunty rolne (w tym tereny upraw polowych i plantacji, tereny pod obiektami związanymi z gospodarstwem rolnym), drogi dojazdowe do gruntów rolnych, tereny pod urządzeniami melioracji wodnych i przeciwpowodziowych oraz przeciwpożarowych, ujęć wody dla potrzeb rolnictwa, oczek wodnych i torfowisk, obszary zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa z dopuszczeniem lokalizacji nieuciążliwej zabudowy rolniczej związanej z gospodarstwem rolnym, w tym siedlisk rolniczych oznaczonych symbolem "MR". Wyżej wymienione przeznaczenie terenów oznaczonych symbolem "R" jednoznacznie przesądza o braku możliwości realizacji inwestycji polegającej na budowie agrobiogazowni rolniczej. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. ograniczają katalog obiektów, które możliwe są do realizacji na działce nr 434/2 obrębu [...] oraz w jej rejonie, wskazując dopuszczenie lokalizacji nieuciążliwej zabudowy rolniczej związanej z gospodarstwem rolnym, w tym siedlisk rolniczych. Planowana agrobiogazownia nie należy do żadnej z wymienionych kategorii, nawet w przypadku gdy do wytwarzania energii wykorzystywane byłyby odpady rolnicze. Zdaniem organu, skoro na działce zaprojektowano budowę agrobiogazowni rolniczej o mocy do 0,5 MW zasilanej surowcami wyłącznie pochodzenia rolniczego, w skład której wchodzi między innymi jeden fermentator, zbudowany z dwóch komór fermentacyjnych zbiorników żelbetowych prefabrykowanych o pojemności po 2366 m3 oraz dwa zbiorniki żelbetowe prefabrykowane o pojemności 962 m3 każdy, to tego typu inwestycja powinna być lokalizowana zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Wodnej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. nr 132, poz. 887 ze zm.) na działkach przeznaczonych wyłącznie dla biogazowni. Nadmieniono, że plan miejscowy nie wskazuje konkretnych miejsc lokalizacji tego typu inwestycji, tek więc ich realizacja na terenach rolnych jest niedopuszczalna.
Wskazano również, że w myśl § 3 ust. 1 pkt 45 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r., nr 213. poz.1397) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do produkcji paliw z produktów roślinnych, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. - Prawo energetyczne (Dz. U z 2006r., nr 89, poz. 625 ze zm.) o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej. Planowana biogazowania o zainstalowanej mocy elektrycznej 0,5MW nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Konkludując organ wskazał jednak, iż z uwagi na potrzebę ograniczenia możliwego negatywnego oddziaływania biogazowni na siedliska ludzkie w postaci emisji: hałasu, spalin, nieprzyjemnych zapachów oraz na konsekwencje możliwych awarii biogazownia winna być lokalizowana na działkach przeznaczonych wyłącznie dla biogazowi, zaś projektowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jeżów.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła B M. Z. i P. Z. spółka cywilna, zarzucając jej :
- naruszenie art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z obowiązującą zasadą legalizmu działania organów administracji publicznej i wbrew obowiązkowi pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
- naruszenie art. 7, w związku z art. 77 § 1, art. 80 i art. 85 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, oraz poprzez wydanie decyzji, będącej wynikiem uwzględnienia wyłącznie nieuzasadnionego interesu społecznego przeciwników inwestycji, wbrew słusznemu interesowi inwestorów;
- naruszenie art. 8, w związku z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, gdyż zamiast stanowiska organu ta część zaskarżonej decyzji jedynie przytacza argumenty stron postępowania, co nie pozwala poznać merytorycznego stanowiska Starosty [...], uzasadniającego odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę;
- naruszenie art. 28 ust. 2, w związku z art. 3 pkt 20) ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 243 z 2010r., poz. 1623 ze zm.) oraz w związku z § 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie i w związku z art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. nr 16, poz. 94), poprzez błędne wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, a w konsekwencji bezzasadne przyznanie prawa strony postępowania W. P., G. B., K. P. oraz A;
- naruszenie § 3 ust. 1 pkt 45) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397), poprzez jego niezastosowanie w sprawie i bezzasadne przyjęcie, pod wypływem społecznej presji, tezy o uciążliwości inwestycji, gdy inwestycja ta nie wymaga nawet sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko;
- naruszenie przepisów prawa miejscowego, tj. uchwały Rady Gminy Jeżów z dnia 14 marca 2002r. nr XXXI/195/02 sprawie uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 99, poz. 1697 z dnia 7 maja 2002r.), w związku z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, poprzez błędną, dowolną i zawężającą interpretację treści planu zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że plan ten musi wprost wskazywać tereny, na których możliwa jest wyłącznie lokalizacja biogazowni, a na terenach oznaczonych literą "R", dopuszczających lokalizacje "nieuciążliwej zabudowy rolniczej, związanej z gospodarstwem rolnym" nie można wznosić agrobiogazowni, nie wymagających sporządzania oceny oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu odwołania przypomnieli treść art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wskazując, iż w niniejszej sprawie obszar oddziaływania obiektu winien być określony z uwzględnieniem § 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, w myśl którego odległości od zbiorników biogazu i komór fermentacyjnych o pojemności większej niż 100 m3 powinny wynosić co najmniej:
1) od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi
oraz od budynków inwentarskich - 30 m,
2) od innych budynków - 16 m,
3) od granicy działki sąsiedniej — 10 m,
4) od składu węgla i koksu — 30 m,
5) od innych komór fermentacyjnych i zbiorników biogazu - 30 m,
6) od silosów na zboże i pasze o pojemności większej niż 100 ton - 30 m,
7) od innych obiektów budowlanych nie będących budynkami - 10 m.
Dodali, iż w niniejszej sprawie planowane zbiorniki biogazu i komory fermentacyjne zostały zaplanowane w ten sposób, iż w przypadku działki nr 432 (własność G. B.), odległość od urządzeń do jej granicy wynosi 31,80 m. W przypadku działki nr 436 (własność W. P.) odległość od urządzeń do jej granicy wynosi 34,90 m, zaś w przypadku działki nr 437 (własność K. P.), odległość od urządzeń do jej granicy wynosi 53,75 m. Zdaniem odwołujących się gdyby organ pierwszej instancji gruntownie zbadał okoliczności faktyczne sprawy, w tym gdyby dokonał oględzin miejsca inwestycji (art. 85 § 1 k.p.a.), oraz szczegółowo przeanalizował projekt budowy agrobiogazowni, nie doszłoby do błędnego wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu. Wskazane nieruchomości nr 432, 436 i 437 nie znajdują się bowiem, w ocenie inwestorów, w obszarze oddziaływania obiektu, który to obszar nie może być wyznaczony w oparciu o kryteria pozaprawne, tj. subiektywne odczucia niektórych osób. Ponadto wskazali, że A także bezpodstawnie została uznana za stronę przedmiotowego postępowania, gdyż planowane urządzenia zostaną posadowione w odległości 45,18 m od górnej granicy pasa kolejki wąskotorowej. Budynkiem usytuowanym najbliżej A jest planowany na terenie inwestycji budynek socjalno - technologiczny (w odległości 18,05 m od granicy obszaru kolejowego oraz w odległości 21.76 m od osi skrajnego toru).
Dodali ponadto, że zgodnie z dyspozycją § 3 ust. 1 pkt 45) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć, mogących znacząc oddziaływać na środowisko, planowana biogazownia nie wymaga sporządzenia tej oceny, zaś to jedynie protesty społeczne i presja przeciwników inwestycji, wynikająca z trudno definiowalnych obaw i uprzedzeń, wynikających zapewne z braku wiedzy na temat działania biogazowni, spowodowały wydanie decyzji negatywnej dla inwestorów – z pominięciem norm prawnych, oraz z naruszeniem prawa własności, pomimo braku przepisów, które uzasadniałyby zastosowanie ograniczenia tego prawa.
Zdaniem odwołujących się, gdyby organ I instancji przeanalizował materiał dowodowy, zebrany w sprawie, w tym w szczególności projekt budowlany, mógłby zapoznać się z technologią, na jakiej biogazownia będzie oparta. Przede wszystkim będzie ona całkowicie bezodpadowa, będzie pracować w układzie zamkniętym. Zaprojektowana hala przyjęć spowoduje brak jakiejkolwiek styczności wsadu do biogazowni z otoczeniem, sam wsad z kolei będzie przywożony z różnych gruntów, wchodzących wyłącznie w skład gospodarstwa rolnego inwestorów. Aktualnie inwestorzy, będący rolnikami są właścicielami gruntów rolnych o areale kilkudziesięciu hektarów, planowany jest także zakup i dzierżawa dalszych powierzchni uprawnych. W skład biogazowni nie będą wchodziły laguny (obszar, gdzie wylewa się poferment z biogazowni), osad będzie odwadniany, osuszany i pelletowany, woda zaś będzie zawracana z powrotem do procesu. Należy w tym miejscu podkreślić, że inwestorzy celowo wybrali w pełni skomputeryzowaną, najnowocześniejszą z dostępnych technologii, mając na uwadze minimalizację do zera wszelkich uciążliwości dla otoczenia, związanych z działaniem biogazowni
Wnioskodawcy podkreślili, że zgodnie z treścią przepisu art. 35 ust. 1 - Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
Skoro, w ocenie organu, dostrzeżono niezgodności, jego powinnością, w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w cytowanym wyżej przepisie, było nałożenie na inwestora obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a dopiero po jego bezskutecznym upływie wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). Organ I instancji nie uczynił tego jednak. Nadto wyjaśniono, że z godnie z treścią § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, zbiorniki biogazu i komory fermentacyjne o pojemności większej niż 100 m3 powinny być lokalizowane na działkach przeznaczonych wyłącznie dla biogazowni. Jednak, zdaniem odwołujących się, przepis ten nie przesądza jednak, aby biogazownie mogły być lokalizowane tylko na terenach, przeznaczonych expressis verbis w planach zagospodarowania przestrzennego pod biogazownie rolnicze. Taka interpretacja § 7 ust. 2 jest nieuprawniona i zawężająca, sugeruje bowiem, że jeśli plan miejscowy nie wskazuje konkretnych miejsc lokalizacji tego typu inwestycji, to ich realizacja na obszarze objętym tym planem jest niedopuszczalna. Tymczasem organ I Instancji dokonał takiej właśnie, nieuprawnionej interpretacji § 7 ust. 2 rozporządzenia, czyniąc ją podstawą odmowy wydania pozwolenia na budowę, chociaż plan zagospodarowania przestrzennego Gminy J. przewiduje, że działka o numerze ewidencyjnym 434/2 jest oznaczona literą "R"- — tereny rolne. Podkreślili, że lokalizacja biogazowni nie spowoduje zmiany przeznaczenia gruntu oraz utraty charakteru rolnego przez działkę, na której biogazownia posadowiona zostanie, zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z roku 2004, nr 121, poz. 1266 ze zm.). Analizując miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego odwołujący się stwierdzili, iż nie ma w nim żadnych zapisów, które stanowiłyby, jakie konkretnie obiekty budowlane powinny być realizowane na przedmiotowej działce. Ów akt prawa miejscowego wskazuje tylko, jaki charakter zabudowy może być realizowany na działce nr 434/2, ale już nie wymienia katalogu obiektów. Zatem organ I instancji w sposób nieuprawniony łączy treść § 7 ust. 2 rozporządzenia z treścią planu, kiedy rozporządzenie to dotyczy wyłącznie technicznej strony lokalizacji budowli rolniczych w przestrzeni.
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temuż organowi do ponownego rozpoznania, wskazując na nieprawidłową ocenę planowanego przedsięwzięcia pod kątem jej zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2012r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 114/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi Gminy J., uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] wskazując w uzasadnieniu, iż organ w sposób nieprawidłowy zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a., nie zarzucając organowi I instancji uchybień proceduralnych oraz nie wskazując na konieczność uzupełnienia braków w stanie faktycznym sprawy, a ponadto nie stwierdzając potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, w zakresie mającym wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Sąd przesądził jednocześnie, iż obszar oddziaływania obiektu a w konsekwencji także krąg stron postępowania, określone zostały przez organ I instancji prawidłowo.
Prowadząc ponownie postępowanie, Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane uchylił w całości wskazaną na wstępie decyzji Starosty [...] i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu M. Z. i P. Z., reprezentującym B s. c. z siedzibą w R. pozwolenia na budowę przedmiotowej agrobiogazowni rolniczej o mocy 0,5 MW na działce nr 434/2 w miejscowości J..
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda, po zacytowaniu treści § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, wyjaśnił, że warunek dotyczący odległości od otworów okiennych lub drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, budynków inwentarskich, składu węgla lub koksu, innych komór fermentacyjnych i zbiorników biogazu, silosów na zboże i pasze należy w realiach niniejszej sprawy uznać za spełniony, gdyż obiekty takie nie występują na działce inwestorów ani na działkach sąsiednich. Od granicy z działkami sąsiednimi powyższa odległość powinna wynosić 10 m, w projekcie budowlanym wynosi 15,96m. Wskazano, także, iż wokół zewnętrznych ścian komór fermentacyjnych i zbiorników biogazu ustalono strefę bezpieczeństwa 8 m, zgodnie z § 43. rozporządzenia, dodając, że na działce nr 434/2 zlokalizowana jest wyłącznie projektowana biogazownia.
W ocenie organu odwoławczego, stwierdzenie organu pierwszej instancji, iż przedmiotowa inwestycja nie jest zgodna z zapisem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nadinterpretacją, bowiem przepisy w/w rozporządzenia nie uzależniają, zdaniem Wojewody, wyznaczenia lokalizacji biogazowni od wskazania jej w planie zagospodarowania przestrzennego. Ponadto przepisy te dotyczą budowli rolniczych, a w ocenie Wojewody biogazownia jest taką budowlą. Przypomniano także, iż na rozpatrywanym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Jeżów zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Jeżów z dnia 14 marca 2002r. nr XXXI/195/02, a zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ winien przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zbadać przede wszystkim zgodność przedmiotowego przedsięwzięcia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wojewoda powtórzył, że działka, na której zaprojektowano inwestycję, zlokalizowana jest na terenach określonych w planie symbolem R, dla którego w ustaleniach ogólnych plan przewiduje przeznaczenie: do zagospodarowania rolniczego. Są to grunty rolne ( w tym tereny upraw polowych i plantacji, tereny pod obiektami związanymi z gospodarstwem rolnym), drogi dojazdowe do gruntów rolnych, tereny pod urządzenia melioracji wodnych i przeciwpowodziowych oraz przeciwpożarowych, ujęć wody dla potrzeb rolnictwa, oczek wodnych i torfowisk, obszary zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa z dopuszczeniem lokalizacji nieuciążliwej zabudowy rolniczej, związanej z gospodarstwem rolnym, w tym siedlisk rolniczych oznaczonych symbolem "MR". Wojewoda podkreślił, iż w jego ocenie sporna biogazownia jest budowlą rolniczą, zaś by stwierdzić czy jest to inwestycja uciążliwa należy przede wszystkim sprawdzić jej parametry w odniesieniu do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 kwietnia 2011r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. nr 95, poz. 558), poprzez ocenę ilości i rodzaju substancji, które zostaną wprowadzone do powietrza w trakcie pracy biogazowni. Dodano, że w załączniku nr 3 do rozporządzenia, ujęto stężenie dopuszczalne substancji wydalanych do powietrza w przeliczeniu na 3% tlenu w spalinach, zaś zgodnie z opisem technologii biogazowni powstające podczas jej pracy związki złowonne nie będą emitowane do powietrza ze względu na zastosowaną pełną hermetyzację instalacji. Dodano, że dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku określają przepisy Ministra Środowiska w rozporządzeniu z dnia 14 czerwca 2007r., (Dz.U. nr 120, poz. 826 ze zm.) dla następujących rodzajów terenów: pod zabudowę mieszkaniową, pod szpitale i domy opieki społecznej, pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, na cele uzdrowiskowe, na cele rekreacyjne wypoczynkowe, na cele mieszkaniowe – usługowe, zaś zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego tereny na których zlokalizowano biogazownię to tereny zaliczone do gruntów rolnych R oraz KD tj. do gruntów przeznaczonych pod drogi. Obiekty budownictwa zagrodowego zlokalizowane są na północ od terenu planowanej inwestycji w odległości ponad 400m. Tereny przyległe do terenu inwestycji to tereny rolne, dla których dopuszczalny poziom hałasu w rozporządzeniu nie został określony.
Poziom hałasu, który powstanie należy zbadać zatem w odniesieniu do osób, które będą pracowały na terenie inwestycji. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. nr 217, poz. 1833 ze zm.). organ wyjaśnił, że poziom ekspozycji na hałas odniesiony do ośmiogodzinnego dobowego wymiaru czasu pracy wynosi 85dB, maksymalny poziom dźwięku 115dB, a szczytowy poziom dźwięku 135 dB. Przewidywany zatem przez inwestora poziom hałasu o wielkości 65 dB zdecydowanie mieści się w dopuszczalnych wartościach. Podkreślono, że zgodnie z wyjaśnieniem projektanta oddziaływanie wybranego wariantu realizacji planowanej inwestycji nie będzie powodowało szczególnych uciążliwości czy też oddziaływań na ludzi, zwierzęta, grzyby, rośliny czy też siedliska przyrodnicze. Nie będzie również powodowało niekorzystnych oddziaływań na abiotyczne elementy środowiska w tym w szczególności na wodę i powietrze. Omówiony powyżej stan elementów środowiska jak również wielkość powodowanych oddziaływań nie spowoduje negatywnych skutków. W szczególności nie spowoduje występowania przekroczeń wartości dopuszczalnych substancji lub energii w środowisku. Jednocześnie z uwagi na potencjalne zagrożenie zachodzącą z terenu biogazowni rolniczej emisją substancji złowonnych należy zwrócić szczególną uwagę na rozwiązania techniczne, zmierzające do minimalizacji uciążliwości spowodowanych tą emisją. Zastosowana technologia, w szczególności zastosowanie hermetyzacji procesów technologicznych, oraz zapewnienie pracy całej instalacji w podciśnieniu spowoduje zmniejszenie poziomu emisji substancji złowonnych nawet kilkakrotnie w stosunku do tradycyjnej technologii (bez zastosowania hermetyzacji i spalania nadmiaru biogazu w pochodni gazowej). Przyjęte rozwiązania techniczne jak również lokalizacja biogazowni zapewnia praktyczny brak wpływu inwestycji na ludzi, zwierzęta i rośliny. Oddziaływanie wybranego wariantu realizacji planowanej inwestycji nie będzie powodowało negatywnego wpływu na powierzchnię ziemi. W szczególności nie będzie miało wpływu na ruchy masowe ziemi. Nie będzie powodowało czy też oddziaływało na klimat jak również na krajobraz okolicy planowanej inwestycji.
W konkluzji Wojewoda stwierdził, że spełnione zostały wymogi wyżej przywołanego art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, obligujące organ do udzielenia pozwolenia na budowę.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli Gmina J., K. P., W. P., Fundacja A z siedzibą w R. oraz G. B.
Gmina J. sformułowała zarzuty naruszenia:
- art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak oznaczenia w zaskarżonej decyzji organu, który ją wydał;
- art. 7, w związku z art. 77 § 1, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała znamiona oceny dowolnej, zwłaszcza w zakresie, w jakim organ: odstąpił od zbadania natężenia emisji substancji złowonnych przez projektowaną agrobiogazownię i poprzestał na lakonicznym wyjaśnieniu projektanta, że zastosowana technologia spowoduje zmniejszenie poziomu emisji substancji złowonnych nawet kilkakrotnie w stosunku do tradycyjnej technologii; bezpodstawnie przyjął, że spełniony jest warunek lokalizacji komór fermentacyjnych w wyznaczonej przepisami odległości od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz innych budynków, ustalając, że budynki te nie występują na działce inwestorów, pomijając jednocześnie okoliczność, że budynki te mają zostać zlokalizowane na działce, objętej pozwoleniem na budowę, nie wyjaśnił, czy projektowana instalacja agrobiogazowni przystosowana będzie wyłącznie do przetwarzania wsadu pochodzenia roślinnego, czy też również wkładu pochodzenia zwierzęcego, jak pierwotnie wskazano w załączonym do projektu budowlanego opisie technicznym, nie wyjaśnił, w jakim stopniu projektowana biogazownia wytwarzać będzie efekt cieplny, jaki będzie jego wpływ na środowisko i nieruchomości pozostające w strefie oddziaływania agrobiogazowni;
- błędną wykładnię § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie uzależnia wyznaczenia wyłącznej lokalizacji biogazowi od wskazania tej lokalizacji w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tegoż przepisu prowadzi do wniosku, że zbiorniki biogazu i komory fermentacyjne o pojemności większej niż 100 m3 powinny być lokalizowane na działkach przeznaczonych wyłącznie dla biogazowni w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego;
- niewłaściwe niezastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 7 ust. 2 w/w rozporządzenia oraz postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Jeżów z 14 marca 2002r., nr XXXI/195/02, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, podczas gdy projektowane zamierzenie budowlane nie zostało zlokalizowane na działce przeznaczonej wyłącznie dla biogazowi, jest sprzeczne z przepisami techniczno-budowlanymi i ustaleniami m.p.z.p. Gminy Jeżów;
- niewłaściwe niezastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w związku z § 7 ust. 1 ust. 2 rozporządzenia w zakresie w jakim organ odwoławczy zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę agrobiogazowni, pomimo niezachowania wskazanych w przepisach techniczno-budowlanych odległości komór fermentacyjnych od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od innych budynków, w tym w szczególności projektowanego budynku socjalno-technologicznego;
- błędną wykładnię postanowień m.p.z.p. Gminy Jeżów poprzez przyjęcie, że dopuszcza on lokalizowanie na terenach oznaczonych symbolem R agrobiogazowni,
podczas gdy prawidłowa wykładnia m.p.z.p. prowadzi do wniosku, że na terenach określonych symbolem "R" niedopuszczalne jest lokalizowanie agrobiogazowni.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, iż zdaniem strony skarżącej zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 § 1 k.p.a., bowiem nie zawiera oznaczenia organu, który ją wydał. Takim, zdaniem Gminy, nie jest treść stopki decyzji, zawierająca dane teleadresowe organu.
Nadto, w ocenie skarżącej, nie sposób zgodzić się z dokonaną przez organ odwoławczy wykładnią przepisu § 7 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którą przepis ten nie wymaga wyznaczenia wyłącznego przeznaczenia działki na biogazownię w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącej, wykładnia językowa i systemowa wskazanego przepisu prowadzi do odwrotnych wniosków.
Storna skarżąca zwróciła uwagę na treść art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 647) w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, podnosząc, iż skoro to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem rozstrzygającym władczo o przeznaczeniu terenów, brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że określenia przeznaczenia terenów może dokonywać samodzielnie inwestor. Dodano, że władztwo planistyczne, polegające na określaniu przeznaczenia terenów przyznane zostało gminie, co przesądza o braku jakichkolwiek podstaw do uzurpowania sobie tego władztwa przez inwestora, czy też organy administracji architektoniczno-budowlanej. Dodano, że w/w przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia wymaga jednoznacznie, aby zbiorniki biogazu i komory fermentacyjne o pojemności większej niż 100 m3 były lokowane na działkach przeznaczonych wyłącznie dla biogazowi. Innymi słowy, realizacja takiego zamierzenia inwestycyjnego możliwa jest jedynie na takiej działce, co do której m.p.z.p. wskazuje jedno, wyłączne przeznaczenie - na biogazownię. Taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie, albowiem sporna agrobiogazownia zlokalizowana została na terenie oznaczonym w planie Gminy J. symbolem R - "grunty rolne (w tym tereny upraw polowych i plantacji, tereny pod obiektami związanymi z gospodarstwem rolnym), drogi dojazdowe do gruntów rolnych, tereny pod urządzenia melioracji wodnych i przeciwpowodziowych oraz przeciwpożarowych, ujęć wody dla potrzeb rolnictwa, oczek wodnych i torfowisk, obszary zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa z dopuszczeniem lokalizacji nieuciążliwej zabudowy rolniczej, związanej z gospodarstwem rolnym, w tym siedlisk rolniczych oznaczonych symbolem MR. Z powyższego, zdaniem skarżącej, jednoznacznie wynika, że projektowana agrobiogazownia nie została zlokalizowana na działce przeznaczonej wyłącznie na biogazownię.
Nadto, zdaniem strony skarżącej, organ równie dowolnie interpretuje postanowienia obowiązującego m.p.z.p. Gminy Jeżów, przyjmując, że projektowana agrobiogazownia stanowi nieuciążliwą zabudowę rolniczą związaną z gospodarstwem rolnym, objętą symbolem R. Pogląd o rzekomej nieuciążliwości projektowanego zamierzenia budowlanego organ odwoławczy opiera na ustaleniach, w świetle których wartości uwalnianych do powietrza substancji oraz poziom hałasu są niższe od dopuszczalnych. Jednocześnie organ odwoławczy przyjmuje, że zgodnie z opisem technologii biogazowi podczas jej pracy związki złowonne nie będą emitowane do powietrza ze względu na zastosowaną pełną hermetyzację instalacji. Ustalenie to jest jednak, zdaniem Gminy, zupełnie arbitralne i pozostaje w sprzeczności nawet z dokonanym przez inwestorów uzupełnieniem opisu technicznego projektowanej instalacji. Skarżąca wyjaśniła, że w jej ocenie, wyjaśnienie projektanta ogranicza się do lakonicznego stwierdzenia, że zastosowana technologia spowoduje zmniejszenie poziomu emisji substancji złowonnych nawet kilkakrotnie w stosunku do tradycyjnej technologii. Z powyższego nie sposób jednak wywieść, że substancje złowonne nie będą emitowane do powietrza. Organ nie ustalił również, jaki jest, stanowiący wartość odniesienia, poziom emisji substancji złowonnych w technologii tradycyjnej oraz jak i czy ten zmniejszony poziom emisji substancji złowonnych wpływać będzie na uciążliwość projektowanej agrobiogazowni. Jednocześnie sam fakt, że projekt budowlany dopuszcza emitowanie do powietrza substancji złowonnych (w niesprecyzowanym w istocie przez projektanta i organ odwoławczy stężeniu) w ocenie skarżącej wyklucza uznanie projektowanej agrobiogazowni za zabudowę nieuciążliwą. Emisja substancji złowonnych stanowi bowiem niewątpliwą uciążliwość dla osób, przebywających w obszarze oddziaływania projektowanej biogazowi. W kontekście oceny uciążliwości projektowanego zamierzenia budowlanego niezbędne było, zdaniem Gminy, jednoznaczne wyjaśnienie, czy projektowana instalacja przystosowana będzie technologicznie do przetwarzania wkładu pochodzenia zwierzęcego, jak wskazano pierwotnie w projekcie budowlanym. Wprawdzie w oświadczeniu z dnia 7 września 2011r. projektant stwierdził, że zamierzeniem inwestora jest dostarczanie do biogazowi jedynie substratów w postaci pochodzących z jego gospodarstwa: kiszonki kukurydzy, odpadów popieczarkowych oraz odpadów z produkcji sadowniczej, to pismo to nie przesądza, czy z technologicznego punktu widzenia projektowana biogazownia przystosowana jest do przetwarzania odpadów pozwierzęcych. Wobec braku jednoznacznego ograniczenia dopuszczalnych substratów w agrobiogazowni wyłącznie do odpadów pochodzenia roślinnego, w ocenie skarżącej, dopuszczalność realizacji zamierzenia budowlanego oraz jego uciążliwość należy rozpatrywać z uwzględnieniem możliwości użycia w procesie technologicznych substratów pochodzenia zwierzęcego, co niewątpliwie wpływa na stopień uciążliwości projektowanej agrobiogazowni, choćby w zakresie emisji substancji złowonnych. Jednoznaczne ustalenie, czy projektowana agrobiogaznownia przystosowana będzie technologicznie do zasilania jej substratami pochodzenia zwierzęcego niezbędne jest w kontekście zaliczenia jej do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia stosownie do treści art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1277 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1 pkt 92 rozporządzania Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Podobnie, zdaniem skarżącej, organ przy ocenie stopnia uciążliwości zamierzenia budowlanego nie rozważył szczegółowo skutków związanych z emisją ciepła przez agrobiogazownię, nie rozważył wszechstronnie, czy projektowane zamierzenie budowlane odpowiada warunkom technicznym, wskazanym w § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia w zakresie wymaganych odległości zbiorników biogazu i komór fermentacyjnych od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz innych budynków, które w przypadku projektowanych komór fermentacyjnych o pojemności większej niż 100 m3 winny wynosić odpowiednio co najmniej 30 m i 16 m. W szczególności organ winien zbadać, czego nie uczynił, zachowanie ww. warunków technicznych, w zakresie odległości komór fermentacyjnych od projektowanego budynku socjalno-technologiczego.
Zwrócono także uwagę na fakt, że inwestor nie prowadzi gospodarstwa rolnego na terenie Gminy J., co oznacza, że będzie zawierał umowy z dostawcami surowców, a tym samym agrobiogazownia nie będzie spełniała wymogu agrobiogazowni rolniczej budowanej dla potrzeb rolnictwa lecz będzie agrobiogazownia przemysłową.
W jednobrzmiących skargach K. P., W. P. oraz Fundacji A z siedzibą w R. zarzucono natomiast:
- naruszenie art. 138 § 2, w związku z art.15 k.p.a., poprzez wydanie decyzji orzekającej co do istoty sprawy, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B Spółce cywilnej pozwolenia na budowę w postępowaniu odwoławczym;
- naruszenie art. 35 ust.3 Prawa budowlanego, poprzez wezwanie do usunięcia braków projektu budowlanego, stanowiących o jego niekompletności w reżimie art. 50 k.p.a. ;
- naruszenie art. 35 ust. 3, w związku z art. 35 ust. 1 pkt.3 Prawa budowlanego oraz § 11 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielając B Spółce cywilnej pozwolenie na budowę spornej agrobiogazowni rolniczej, przy niekompletności projektu budowlanego w szczególności w zakresie danych dotyczących poziomu hałasu i emisji drań i innych przy przyjęciu, iż nieruchomości sąsiednie mają jedynie charakter rolny, podczas gdy mogą być na nich posadowione budynki mieszkalne związane z gospodarstwem rolnym;
-naruszenie art. 35 ust..1 Prawa budowlanego i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, w związku z uchwałą Rady Gminy Jeżów z dnia 14 marca 2002r., nr XXXI/195/02, w zakresie w jakim dotyczy ona działki 434/2 w R., poprzez wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę spornej agrobiogazowni, przy braku zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
-naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak oznaczenia organu wydającego zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższych skarg, podzielono zarzuty podniesione w skardze Gminy J., a nadto wskazano, że kwestionowana decyzja wydana została przy dostrzeżeniu braków w materiale dowodowym przez organ drugiej instancji, które dotyczyły niepełności projektu budowlanego, w zakresie wymogów zawartych w przepisie § 11 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012r., poz. 462 ze zm.). Braki te, zdaniem skarżących, były niezwykle istotne, ponieważ dotyczyły braku w złożonym projekcie danych technicznych obiektu, charakteryzujących jego wpływ na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem zapotrzebowania i jakości wody oraz ilości, jakości i sposobu odprowadzania ścieków, emisji zanieczyszczeń gazowych, w tym zapachów pyłowych i płynnych z podaniem ich rodzaju, ilości i zasięgu rozprzestrzeniania się, rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów; właściwości akustycznych oraz emisji drgań i innych zakłóceń z podaniem odpowiednich parametrów tych czynników i zasięgu ich rozprzestrzeniania się, wpływu inwestycji na istniejący drzewostan, powierzchnię ziemi w tym glebę, wody powierzchniowe i podziemne. W ocenie skarżących, stwierdzenie w/w braków projektu budowlanego nakazywało uznać projekt za niekompletny, naruszający dyspozycję art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Nadto wskazano, iż usunięcia dostrzeżonych braków organ drugiej instancji zażądał w trybie art. 50 k.p.a., który jest trybem bezsankcyjnym., tymczasem, w ocenie skarżących, niekompletność projektu budowlanego w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane usuwana być może jedynie w reżimie ust. 3 tego przepisu - pod rygorem odmowy wydania decyzji pozwolenie na budowę. Jest to okoliczność o tyle istotna, że zdaniem skarżących, wnioskodawca nie wywiązał się z nałożonego na obowiązku uzupełnienia w/w braków, bowiem ostateczne wyjaśnienia w tym zakresie złożono dopiero 10 grudnia 2012r., a zatem po upływie wyznaczonego przez organ terminu. Dodano, że organ zaniechał badania kompletności projektu w zakresie wymogów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku . Uczynił to, uznając tereny przyległe do planowanej inwestycji za tereny rolne, dla których dopuszczalny poziom hałasu nie został określony. Tymczasem na gruntach tych dopuszczalna jest zabudowa rolnicza, związana z gospodarstwem rolnym . Stąd teren ten legitymuje się w powyższym zakresie funkcją mieszkalną. Nadto brak jest jakiegokolwiek wskazania w zakresie emisji drgań, choć samochody ciężarowe z pewnością będą ich źródłem, zaś wpływ drgań jak i hałasu na środowisko winien być wykazany przy wzięciu pod uwagę charakteru drogi dojazdowej do nieruchomości, uwzględniając jej polny charakter. Zdaniem skarżących, nie określono też poziomu emisji zanieczyszczeń gazowych dla spalania biogazu. Wnioskodawca jedynie stwierdził, iż standardy spalania zanieczyszczeń dla takiego urządzenia nie zostały określone, co nie zwalnia go z obowiązku wskazania tego poziomu zgodnie z przepisem § 11 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia. Zdaniem skarżących, w projekcie brak jest także wskazania wpływu inwestycji na wody powierzchniowe i podziemne. Jest to tym bardziej istotne, iż czerpanie wody z sieci gminnej jest przez nieokreślony czas niemożliwe. Nie wskazano też ani zabezpieczeń przed możliwością zaistnienia awarii urządzeń, w szczególności zbiorników ani ewentualnego wpływu takiej awarii na środowisko , w szczególności w zakresie emisji biogazu do atmosfery .
Skarżący podkreślili, że organ zdefiniował inwestycję jako urządzenie rolnicze o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, dodając, iż przepis ten przykładowo określa jako budowlę rolniczą jedynie komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu. Tymczasem, w skład mającej być realizowanej inwestycji wchodzą urządzenia służące przetwarzaniu biogazu i wytwarzaniu z niego energii elektrycznej. Są to między innymi gazogenerator, pochodnia spalająca, agregatory prądotwórcze, a zatem urządzenia zdefiniowane w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz.1059).
G. B. natomiast, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w toku postępowania, które polegało na braku poinformowania o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie i wezwania strony do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, dającym podstawę do wydania decyzji;
- art. 15 k.p.a., poprzez brak merytorycznego rozpoznania sprawy oraz wydanie decyzji wyłącznie na postawie ustaleń poczynionych przez organ II instancji, a w szczególności nieuwzględnienie całego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, które to uchybienie godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe, z uwagi na pogwałcenie zasady dwuinstancyjności postępowania, która ma za zadanie ponowne rozpoznanie sprawy przez organ II instancji i wydanie orzeczenia na podstawie wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, co nie zostało dokonane i spowodowało wydanie decyzji przez Wojewodę [...] wyłącznie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przez organ II instancji;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie
materiału dowodowego, co skutkowało niewyjaśnieniem istoty sprawy jak również pominięciem istotnych w sprawie dowodów oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co w rezultacie skutkowało wydaniem wadliwej decyzji;
- art. 107 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez zachowania obligatoryjnych elementów, które powinna zawierać decyzja administracyjna tj. brak oznaczenia organu, który wydał skarżoną decyzję, który to brak stanowi rażące naruszenie prawa;
- art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, w związku z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów co skutkowało zatwierdzeniem projektu budowlanego oraz udzieleniem pozwolenia na budowę w sytuacji, w której w/w regulacja prawna wyraźnie wskazuje, iż zbiorniki biogazu powinny być lokalizowane na działkach przeznaczonych wyłącznie dla biogazowni, oraz w odniesieniu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów, który nie wskazuje by działka o numerze 434/2, na której jest planowana inwestycja, była wyłącznie przeznaczona pod budowę biogazowni, co winno stanowić wystarczającą przesłankę do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego a tym bardziej odmowy udzielenia pozwolenia na budowę;
- art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w związku z art. 7 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało zatwierdzeniem projektu budowlanego oraz udzieleniem pozwolenia na budowę w sytuacji niezachowania odległości komór fermentacyjnych od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt łudzi oraz innych budynków w tym głównie projektowanego budynku socjalno — technologicznego,
- błędną wykładnię postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów poprzez uznanie, że na działce nr 434/2 oznaczonej symbolem R jest możliwe realizowanie inwestycji dot. budowy agrobiogazowni w sytuacji, w której dane oznaczenie nieruchomości tj. "R" nie dopuszcza możliwości realizacji spornej inwestycji.
W motywach skargi przytoczono argumentację tożsamą z zawartą w opisanych wyżej skargach pozostałych stron postępowania.
W odpowiedzi na powyższe skargi Wojewoda Łódzki wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Fundacja A, pomimo doręczonego jej w dniu 27 marca 2013r. wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (k.32), żądaniu temu nie uczyniła zadość.
Skarga Gminy J. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 162/13, skarga K. P. pod sygn. akt II SA/Łd 163/13, skarga W. P. pod sygn. akt II SA/Łd 164/13, skarga Fundacji A w R. pod sygn. akt II SA/Łd 165/13, zaś G. B. pod sygn. akt II SA/Łd 166/13.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2013r. wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.
W dniu 14 listopada 2013r. do akt sprawy płynęła informacja, iż decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] przeniósł na B Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. ostateczną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...]
W pismach z dnia 18 listopada 2013r. B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania oraz o oddalenie skargi jako niezasadnej.
W uzasadnieniu podniosła, że zarzuty stawiane zaskarżonej decyzji są niezasadne.
Chybiony jest, w ocenie Spółki, w szczególności zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. Decyzja administracyjna powinna bowiem zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, który ją wydał. Organ administracji publicznej oznacza się poprzez wskazanie pełnej nazwy organu oraz adresu jego siedziby. Na podstawie oznaczenia organu wydającego decyzję dokonuje się oceny jego właściwości do władczego orzekania w danej sprawie indywidualnej. Ponieważ oznaczenie organu pełni w strukturze decyzji administracyjnej funkcję indywidualizującą przejaw woli, jako władczy akt uprawnionego podmiotu, dlatego też mimo braku oznaczenia organu, jako wyodrębnionego samodzielnego elementu pisma, nie można odmówić temu pismu charakteru decyzji administracyjnej, jeżeli tylko podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji został opatrzony pieczęcią dostatecznie identyfikującą organ administracji publicznej. W treści zaskarżonej decyzji zawarto pouczenie o możliwości odwołania się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewody [...]. Ponadto decyzję podpisał - jak wynika z przyłożonej pieczęci - z upoważnienia Wojewody [...] – J. M. Dyrektor Wydział Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego. Wskazane okoliczności jednoznacznie pozwalają zatem, w ocenie Spółki, na przyjęcie, iż w zaskarżonej decyzji oznaczono w należyty sposób organ, który ją wydał.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ art. 10 § 1 k.p.a., które miało uniemożliwić stronie branie czynnego udziału w toku postępowania, poprzez niedoinformowanie skarżonego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, Spółka podniosła, iż organ we wrześniu 2012 r. wezwał strony do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, który miał stanowić podstawę do wydania decyzji. Jednakże żaden ze skarżących w okresie od wezwania do zapoznania się materiałem dowodowym do wydania decyzji nie skorzystał z tego prawa. W takim przypadku za gołosłowne i czynione jedynie na użytek niniejszego postępowania należy uznać podnoszone w skardze twierdzenia, iż skarżący został pozbawiony możliwości wykazania, że dowody zgromadzone przez Wojewodę [...] nie dają podstaw do wydania stosownej decyzji. Skarżący bowiem po otrzymaniu stosownego wezwania nie przejawiał żadnego zainteresowania tokiem postępowaniem, w szczególności nie zapoznawał się z jego aktami. W konsekwencji, zdaniem Spółki, wytknięte organowi odwoławczemu uchybienie procesowe w postaci braku ponownego wezwania do zapoznania się materiałem dowodowym po jego zebraniu, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Niezasadny jest również, zdaniem Spółki, zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Nie można bowiem przyjąć, że zasada dwuinstancyjności postępowania zostaje naruszona, gdy organ odwoławczy przeprowadza na podstawie art. 136 k.p.a. dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w l instancji wymaga uzupełnienia, gdyż nie zostały ustalone wszystkie istotne, mające znaczenie prawne, okoliczności faktyczne, dotyczące danych technicznych, charakteryzujących wpływ obiektu na środowisko i jego wykorzystywanie. Uzupełnienie takich braków może nastąpić w trybie wyznaczonym treścią art. 50 § 1 k.p.a. W tym trybie, organ prowadzący postępowanie, miał możliwość żądania uzupełnienia braków projektu o pewne dane techniczne. Zakres danych, uzupełnianych przez stronę nie był natomiast tak szeroki, iż koniecznym było jego gromadzenie ponownie przed organem I instancji. Spółka podniosła również, iż w niniejszej sprawie nie miało zastosowania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r., które weszło w życie w dniu 29 kwietnia 2012 r., gdyż zgodnie z treścią § 14 tego aktu, do wniosku o pozwolenie na budowę lub odrębnego wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, złożonego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Nie zasadne są również, w ocenie Spółki, zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 81 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ odwoławczy w zupełności zgromadził materiał dowodowy wyczerpujący i konieczny do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Dokonał również wszechstronnej jego oceny, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, czemu dały wyraz w poprawnie i właściwie sporządzonym uzasadnieniu decyzji.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazano, iż organ nie musiał badać warunków technicznych w zakresie odległości komór fermentacyjnych i zbiorników biogazu od otworów okiennych i drzwiowych projektowanego budynku socjalno-technologicznego. Zgodnie bowiem z treścią § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, odległości pomiędzy budowlami rolniczymi a budowlami i budynkami związanymi z nimi technologicznie nie ogranicza się, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Projektowany budynek socjalno-technologiczny będzie stanowił jednej z elementów całej agrobiogazowni powiązany z nią technologicznie, tym samym określone w § 7 powołanego rozporządzenia, ograniczenie nie znajdą zastosowania. Wskazane przepisami rozporządzenia odległości muszą być bowiem zachowane w stosunku do budynków położonych na działkach sąsiednich bądź też budynków niepowiązanych technologicznie z budowlami rolniczymi. Jak natomiast wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego najbliższe budynki zabudowy zagrodowej posadowione są w odległości niemal 400 m od planowanej agrobiogazowni.
W ocenie Spółki, nie doszło również do naruszenia art. 35 ust.1 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa. Prawidłowe jest bowiem stanowisko organu II instancji, iż wykładnia stosownego przepisu rozporządzania nie wymaga, aby zbiorniki biogazu i komory fermentacyjne były lokalizowane na działkach przeznaczonych wyłączenie dla biogazowi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Taka interpretacja jest nieuprawniona i zawężająca. Zgodnie z tezą Uchwały Składu 5 sędziów NSA z dnia 11 maja 1998 r. ( Sygn. akt: OPK 40/97) zamierzenie budowy obiektów budowlanych, służących produkcji rolniczej na terenie, którego przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostało ustalone, jako grunty rolne nie jest sprzeczne z tym planem, jeśli plan nie wprowadza zakazu takiej zabudowy. Uprawnienie właściciela do swobodnego zagospodarowania jego nieruchomości może być ograniczone ustaleniami planu miejscowego, jako prawa miejscowego, jeśli wynikają wprost z tego planu.
W świetle art. 10 ust. 2a ustawy z dn. 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 647 ze zm.), jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW ich rozmieszczenie ustala się w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Art. 15 ust 1 powołanej ustawy przewiduje natomiast, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z zapisem studium oraz przepisami odrębnymi. W świetle art. 15 ust. 3 pkt. 3a w planie miejscowym określa się granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a ust. o plan. i zag. Przepis ten nie miał jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie. Został on wprowadzony ustawą z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 155 poz. 1043). Art. 3 ww. ustawy nowelizacyjnej przewiduje, że obowiązujące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz plany zagospodarowania przestrzennego województw zachowują moc, a do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku, do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu lub studium, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Inwestor zamierzający zrealizować inwestycję na terenie objętym planem, uchwalonym przed datą wejścia w życie powyższej zamiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie musi zatem, w ocenie Spółki, wykazywać wyraźnego przeznaczenia terenu w planie na realizację biogazowni o mocy przekraczającej 100 kW. (Tak np. WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 23 października 2012 r. w sprawie o sygn. akt: II SA/Gd 532/13).
Podkreślono ponadto, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Jeżów nr XXXI/195/02 dla terenu, na którym planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie (oznaczonym symbolem R), dopuszczona została realizacja wszelkiej zabudowy o funkcji rolniczej z dopuszczeniem lokalizacji nieuciążliwej zabudowy rolniczej. Niewątpliwie elementy takie jak, silosy, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu stanowią część składową większości biogazowni lokalizowanych w Polsce. Rozporządzenie w § 3 uznaje właśnie takie budowle za budowle rolnicze. Wystarczy bowiem dla uznania ich za budowle rolnicze ustalenie, iż uczestniczą w produkcji rolniczej. Taką produkcją rolniczą niewątpliwie jest między innymi produkcja biogazu rolniczego oraz masy pofermentacyjnej, która stanowi ekologiczny nawóz. Przez biogaz rolniczy zgodnie z art. 3 pkt. 20a) ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jednolity Dz.U z 2012, poz. 1059) rozumieć należy paliwo gazowe otrzymywane w procesie fermentacji metanowej surowców rolniczych, produktów ubocznych rolnictwa, płynnych lub stałych odchodów zwierzęcych, produktów ubocznych lub pozostałości z przetwórstwa produktów pochodzenia rolniczego lub biomasy leśnej, z wyłączeniem gazu pozyskanego z surowców pochodzących z oczyszczalni ścieków oraz składowisk odpadów. Produkcja biogazu rolniczego nie jest w przypadku planowanej agrobiogazowni działalnością uboczną, lecz podstawową. Za powyższym stwierdzeniem, w ocenie Spółki, przemawia również fakt, że przedsiębiorstwa wytwarzające biogaz rolniczy podlegają obowiązkowi rejestracji w Agencji Rynku Rolnego, co dodatkowo podkreśla ich rolniczy charakter
W ocenie Spółki, zarówno nowelizacja rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, jak i przyjęta strategia rządowa wskazują, iż zasadniczym elementem polityki energetycznej kraju jest optymalizacja systemu prawno-administracyjnego w zakresie zakładania biogazowni rolniczych w Polsce oraz wskazanie możliwości współfinansowania tego typu instalacji ze środków publicznych, zarówno krajowych jak i Unii Europejskiej, dostępnych w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych.
Podniesiono również, iż w przypadku wcześniej projektowanego i przygotowywanego przez inwestorów B s.c. zamierzenia inwestycyjnego w postaci budowy biogazowi rolniczo-utylizacyjnej o mocy 0,507 MW na działce o nr Ew. 434/2 w miejscowości J., której projekt budowlany i warunki technologiczne są niemal identyczne z przedmiotowymi, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. wydał postanowienie z dnia [...] ([...]), którym uzgodnił realizację przedsięwzięcia, określając jej warunki, orzekając ponadto, iż przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz postępowania w sprawie trans granicznego oddziaływania na środowisko.
Postanowienie to wydane zostało w oparciu o przygotowany na zlecenie inwestorów Raport oddziaływania na środowisko, sporządzony przez biegłego R. J.. Z przygotowanego raportu wynika, iż zastosowanie pełnej hermetyzacji instalacji biogazowi rolniczej oraz zastosowanie instalacji zapewniającej występowanie podciśnienia w całej instalacji magazynowania, oczyszczania i przetłaczania gazu fermentacyjnego nie będzie zachodziła emisja związków złowonnych do powietrza atmosferycznego.
Nie mają również oparcia w stanie faktycznym, podnoszone twierdzenia, wskazujące na rzekome położenie projektowanej biogazowi wśród osiedla domków jednorodzinnych, które już zostały pobudowane i które miałyby być pobudowane w przyszłości. Obszar wokół biogazowi zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest niezabudowanym obszarem terenów rolniczych, a przyjęte uchwałą studium nie jest aktem prawa
Reasumując, powołując się na wykładnię systemową (ochrona prawa własności, zasada wolności zagospodarowania terenu, w tym zabudowy) oraz celowością (ratio legis komentowanych uregulowań nie jest drastycznie ograniczenie możliwości zabudowy właścicielowi ternu), w ocenie Spółki, należy w sposób szeroki interpretować treść norm prawnych, umożliwiających zagospodarowanie terenu przez jego właściciela.
Postanowieniami z dnia 29 listopada 2013r., wydanymi na rozprawie, orzeczono o:
1. połączeniu sprawy o sygn. akt II SA/Łd 162/13, ze sprawami o sygn. akt II SA/Łd 163/13, II SA/Łd 164/13, II SA/Łd 165/13, II SA/Łd 166/13 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, oraz o dalszym prowadzeniu jej pod sygn. akt II SA/Łd 162/13,
2. dopuszczeniu do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w D.;
3. oddaleniu wniosku dowodowego W. P. i K. P. o załączenie akt sprawy prowadzonej przez Wójta Gminy J. w sprawie "uzgodnienia warunków realizacji inwestycji budowy biogazowni o mocy 0,507 MW na działce 434/2 w J.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, na brak możliwości merytorycznego rozpatrzenia skargi Fundacji A z siedzibą w R. z uwagi na jej nieopłacenie w ustawowym terminie. Pomimo bowiem doręczonego skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, obowiązek ten nie został przezeń wykonany. Na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzeczono zatem o odrzuceniu skargi z powodu jej nieopłacenia.
Pozostałe skargi natomiast są zasadne, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w nich zarzuty okazały się trafne.
Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia orzeczeń organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
Zgodnie bowiem z treścią art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, merytoryczne badanie wniosku inwestora o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę winno być poprzedzone m.in. oceną zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sprzeczność projektowanej inwestycji z przepisami planu skutkuje zaś odmową zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W rozpoznawanej sprawie istota zasadniczego sporu pomiędzy stronami sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów, zatwierdzony uchwałą nr XXXI/195/02 Rady Gminy w Jeżowie z dnia 14 marca 2002r. dopuszcza lokalizację agrobiogazowni rolniczej na działce nr 434/2, położonej w J. w jednostkach planistycznych R i 65 KD (tereny komunikacji kołowej). Wedle zapisów planu, tereny rolne (oznaczone symbolem "R") przeznaczone są do zagospodarowania rolniczego. Są to grunty rolne (w tym tereny upraw polowych i plantacji, tereny pod obiektami związanymi z gospodarstwem rolnym), drogi dojazdowe do gruntów rolnych, tereny pod urządzenia melioracji wodnych i przeciwpowodziowych oraz przeciwpożarowych, ujęć wody dla potrzeb rolnictwa, oczek wodnych i torfowisk, obszary zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa z dopuszczeniem nieuciążliwej zabudowy rolniczej, związanej z gospodarstwem rolnym, w tym siedlisk rolniczych.
Projektowana inwestycja obejmuje budowę agrobiogazowni rolniczej o mocy 0,5 MW. W jej ramach planuje się budowę dwóch gazogeneratorów kontenerowych (agregatów prądotwórczych) na płytach żelbetowych, dwóch zbiorników żelbetowych prefabrykowanych o pojemności 962 m3 każdy – hydrolizera i zbiornika na wodę odciekową – techniczną, jednego fermentatora, zbudowanego z dwóch komór fermentacyjnych o pojemności 2366 m3 każda, pracujących w układzie kaskadowym, połączonych łącznikiem, pochodni gazowej, budynku socjalno – technologicznego, budynku hali przyjęć substratów, pola odsiarczania biogazu, miejsca na odpady komunalne załogi, kontenerowej stacji trafo, hydrantu DN 80 o wydajności 15 l/s wraz z przyłączem wodociągowym, studni z kręgów żelbetowych o głębokości 2.5 m wraz z dwiema rurami ssącymi i stanowiskiem czerpania wody oraz dróg, parkingów i placów manewrowych, utwardzanych tłuczniem.
Poza sporem jest, iż inwestycja ta służyć będzie produkcji biogazu – paliwa odnawialnego, który wykorzystywany będzie do produkcji energii elektrycznej, przeznaczonej na potrzeby inwestora i sprzedaż do sieci. Wykorzystaniu podlegać będą również osady pofermentacyjne, będące nawozem rolniczym, które przekazywane być mają dostawcom biomasy do nawożenia pól, na których będą prowadzone uprawy kontraktowanej biomasy (str. 31 projektu budowalnego).
W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie ulega zatem wątpliwości, iż podstawowym celem zamierzenia inwestycyjnego planowanego przez wspólników spółki cywilnej B jest zamiar podjęcia przez inwestorów działalności przemysłowej w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy Prawo energetyczne. P.Z. i M. Z. prowadzą (w każdym zaś razie prowadzili w dacie wydania zaskarżonej decyzji) działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, przy czym każdy ze wspólników legitymuje się własnym wpisem do ewidencji działalności gospodarczej (kopia aktu notarialnego z dnia [...] o podwyższeniu wkładu wspólnika spółki cywilnej oraz przeniesieniu własności nieruchomości, znajdująca się w aktach administracyjnych). Oznacza to, że prócz statusu rolników (eksponowanego w niniejszej sprawie) posiadają także status przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz.672 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 3, przepisów wspomnianej ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów oraz wyrobu wina przez producentów będących rolnikami wyrabiającymi mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego, o których mowa w art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz.U. nr 120, poz. 690 i nr 171, poz. 1016). Wpis do ewidencji działalności gospodarczej, którym legitymują się wspólnicy spółki B oznacza więc, iż prowadzą oni działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ustawy. Wniosek ten potwierdzają nadto zdarzenia, które miały miejsce już po dacie wydania zaskarżonej decyzji takie jak zmiana formy prowadzonej działalności (utworzenie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) oraz przeniesienie pozwolenia na budowę na nowopowstałą Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością B z siedzibą w D. (dokonane, nawiasem mówiąc przez uczestników, pomimo prawomocnego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji).
W świetle powyższych okoliczności, nie można przyjmować, iż planowana inwestycja jako całość stanowi budowlę rolniczą w rozumieniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, z tej tylko przyczyny, iż inwestorzy deklarują swój rolniczy status, zaś w jej ramach projektuje się komorę fermentacyjną i zbiornik biogazu rolniczego. Jakkolwiek istotnie, część inwestycji związana jest z produkcją rolniczą, to jednakże celem inwestycji nie jest wytwarzanie produktów rolniczych (nawóz pofermentacyjny to jedynie produkt uboczny, przeznaczany na nawożenie pól, na których uprawiana ma być biomasa), a wytwarzanie energii ze źródła odnawialnego. Należy przy tym zauważyć, że elementami inwestycji, określonej mianem agrobiogazowni, mogą być, co do zasady budowle rolnicze, jednakże nie może ujść uwadze, iż cechy zamierzenia inwestycyjnego wskazują, jak wyżej wspomniano, na zamiar podjęcia przez inwestora działalności w zakresie produkcji energii elektrycznej, podobnie jak okoliczność, iż przepisy o warunkach technicznych dla budowli rolniczych odnoszą się do budowli, w tym budowli dla potrzeb rolnictwa i przechowalnictwa, a nie zakładów przemysłowych. Wobec tego sam fakt, że wśród tych budowli wymienia się komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu, nie uzasadnia wniosku, że zamierzona inwestycja będzie służyła działalności rolniczej a nie przemysłowej (por. np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Łodzi z dnia 15 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Łd 1109/12, w Krakowie z dnia 7 stycznia 2013r., sygn. akt II SA/Kr 1588/12, w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Gd 248/13, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Również w świetle informacji i zestawień, składanych przez inwestorów na potrzeby rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, okolicznością nie budzącą wątpliwości pozostaje pozarolniczy charakter projektowanej działalności. Zarówno bowiem wielkość projektowanych nakładów – 11.000.000 zł jak i ubieganie się o dofinansowanie projektu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska w związku z produkcją energii z odnawialnych źródeł, wskazują na pozarolniczy cel zamierzonej działalności. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wspiera bowiem inwestycje, których celem jest rozwój odnawialnych źródeł energii, pochodzących ze słońca, wiatru, wody lub biomasy a także równoległe działanie na rzecz poprawy efektywności energetycznej, nie zaś produkcja rolna (informacja dostępna na tronie internetowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pod adresem http://nfosigw.gov.pl).
Oznacza to, że projektowana inwestycja, nie stanowiąc zabudowy rolniczej, w świetle zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest dopuszczalna na terenie działki nr 434/2, położonej w J..
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, związanych z kwestionowaną jej dopuszczalnością, w świetle regulacji zawartej w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budowle rolnicze i ich usytuowanie, podnieść należy, iż wykładnia wspomnianego przepisu, dokonana przez organ odwoławczy jest prawidłowa. Oznacza to, iż wymóg lokalizowania zbiorników biogazu i komór fermentacyjnych o pojemności większej niż 100 m3 na działkach przeznaczonych wyłącznie dla biogazowni, odnosi się do konkretnej inwestycji (tylko w ramach biogazowni i tylko na działkach pod tę inwestycję zajętych), nie stanowi natomiast wytycznych dla organu planistycznego. Konkluzja zatem, iż brak stosownego zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, dopuszczającego expressis verbis lokalizację tego rodzaju obiektów na określonych działkach, wyklucza jej realizację, jest błędna.
Osobną kwestią pozostaje regulacja, zawarta w art. 15 ust. 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przewidująca, iż w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a (urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW), oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Regulacja powyższa weszła w życie z dniem 25 września 2010r., wprowadzona ustawą z dnia 6 sierpnia 2010r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 155, poz. 1043). Jej przepis przejściowy w art. 3 przewiduje, iż obowiązujące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz plany zagospodarowania przestrzennego województw zachowują moc. Nawet zatem podzielając stanowisko następcy prawnego inwestora, że w przedmiotowej sprawie brak szczegółowego określenia granic terenów pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, nie wyklucza możliwości ich lokowania na obszarze objętym planem, uchwalonym przed 25 września 2010r., okoliczność wspomniana pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej.
W świetle bowiem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J., lokalizacja projektowanej inwestycji na działce nr 434/2, przeznaczonej w planie do zagospodarowania rolniczego, nie jest możliwa.
W tym kontekście, nie było też zasadne i celowe wzywanie inwestorów, w trybie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, do usunięcia naruszeń w zakresie niezgodności, określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Projektowana inwestycja, co do zasady, pozostaje bowiem w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane dotyczy natomiast, ogólnie rzecz ujmując, usuwalnych nieprawidłowości dotyczących dokumentacji budowlanej. Trudno zaś o racjonalne uzasadnienie dla jego stosowania w sytuacji, gdy badanie zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego prowadzi do konkluzji o jego sprzeczności co do zasady, nie zaś co do poszczególnych rozwiązań projektowych. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2011r., sygn.akt II OSK 330/11, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1081775).
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skarg, wskazać należy, iż:
1. brak jednoznacznego wskazana organu w zaskarżonej decyzji, aczkolwiek stanowi uchybienie formalne, nie sprawia, iż nie jest możliwe ustalenie organu, który decyzję tę wydał. Jak trafnie podnosi uczestnik postępowania B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D., zarówno pieczęć osoby podpisującej decyzję, jak i pouczenie o sposobie jej zaskarżenia, dostatecznie identyfikują organ wydający decyzję. Pozwalają też na jednoznaczną ocenę jego właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej. Zarzut zatem, iż decyzja nie zawiera oznaczenia organu, który ją wydał, nie jest trafny.
2. niezasadny jest również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu drugiej instancji jest więc takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu pierwszej instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji. Wbrew zarzutom skarg, organ odwoławczy rozstrzygał w granicach tej samej sprawy, w oparciu o materiał dowodowy, który uzupełnił w trybie art. 136 k.p.a. Godzi się przy tym wskazać, że w świetle uzasadnienia prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z dnia 15 kwietnia 2012r., sygn. akt II SA/Łd 114/12, obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy wydaje się być oczywisty.
3. nieuzasadnione są również zarzuty związane z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., z uwagi na brak powtórnego zawiadomienia stron o możliwości wypowiedzenia się co do zabranych dowodów. Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem judykatury, zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie (lub też wadliwe zawiadomienie) strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie, stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca (G. B.), podnosząca wspomniany zarzut, okoliczności tych nie wykazała.
Odnoszenie się natomiast do pozostałych zarzutów skargi, związanych z
wadami złożonego projektu i trybem ich usuwania, jest, w świetle wyrażonego wyżej stanowiska, bezprzedmiotowe. Sprzeczność projektowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sprawia bowiem, że szczegółowe rozwiązania projektowe, związane z usytuowaniem poszczególnych obiektów na działce inwestycyjnej, nie mają istotnego znaczenia.
Oddalając, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgłoszony w skardze, wniosek dowodowy K. P. i G. P., zajęto stanowisko, iż żądanie akt innej sprawy, której przedmiotem było ustalenie środowiskowych uwarunkowań inwestycji, nie jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej.
Na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. dopuszczono natomiast do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania B Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w D., uznając, iż wynik niniejszego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Abstrahując bowiem od prawnej oceny dokonanego przeniesienia pozwolenia na budowę, uprawnienia Spółki B w sposób nierozerwalny wiążą się z bytem prawnym zaskarżonej decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 lit a p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, uznając to za wystarczające dla końcowego załatwienia sprawy.
Po myśli art. 152 p.p.s.a. stwierdzono zaś, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżących ich zwrot w kwotach odpowiadających uiszczonym wpisom sądowym (500-zł), wynagrodzeniu pełnomocników, będących adwokatami (240,-zł) oraz opłatom od pełnomocnictw (17,-zł), o ile zostało uiszczone.
Prowadząc ponownie postępowanie Wojewoda [...] podejmie rozstrzygnięcie, kierując się sformułowaną powyżej wykładnią przepisów prawa.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło