II SA/Łd 183/14
WyrokWSA w Łodzi2014-05-22
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji budowlanej, który nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu zgodnie z przepisami prawa, ma przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji czy może skutecznie żądać wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji budowlanej nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który to obszar jest wyznaczony na podstawie przepisów prawa wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Brak takiego przymiotu strony uniemożliwia skuteczne żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę.Stan faktyczny
Skarżący J. Z., właściciel działki nr 24/9, wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę dla inwestycji na sąsiedniej działce nr 24/20. Twierdził, że posiada przymiot strony w tym postępowaniu, co zostało mu przyznane w poprzednim postępowaniu dotyczącym innej działki. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym skarżący nie jest stroną w obecnym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 roku sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę - oddala skargę. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [,,,] nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Ł. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 18 lipca 2013 r., skorygowanym w dniu 1 sierpnia 2013 r., J. Z., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest właścicielem działki nr 24/9 w obrębie[...] , co oznacza, że jest stroną w tym postępowaniu. Podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt II SA/Ld 594/10 przyznał mu status strony w postępowaniu dotyczącym budowy przedmiotowej inwestycji przy ul. A 14.
Po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. M., prowadzącemu działalność A., pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na nieruchomości w Ł. przy ul. A 14 dz. nr ewid. [...]. W ocenie organu wnioskodawca spełnił, określony w art. 148 § 2 k.p.a., warunek zachowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku, od chwili kiedy dowiedział się o kwestionowanej decyzji. Organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z kolei z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243. poz. 1623 ze zmianami), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Nieruchomość, której współwłaścicielem jest strona, nie sąsiaduje bezpośrednio z działką nr 24/20 w obrębie[...] , na której jest realizowana inwestycja. Nowe postępowanie, zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] nie jest tożsame z poprzednim postępowaniem i organ był zobowiązany do określenia nowego, właściwego dla tej inwestycji, zasięgu jej oddziaływania i na tej podstawie do ustalenia nowego kręgu stron postępowania, w świetle przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane. Dokonując analizy projektu budowlanego inwestycji stwierdzono, że inwestycja ta nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu działki nr 24/9, stanowiącej współwłasność wnioskodawcy, w świetle przepisów techniczno-budowlanych, a w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690). Brak jest zatem podstaw prawnych do stwierdzenia, że nieruchomość wnioskodawcy znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Wnioskodawcy nie przysługuje zatem przymiot strony w tym postępowaniu. Wobec tego nie została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania. W sprawie znajduje zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Od przedmiotowej decyzji odwołanie złożył J. Z., wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego wymienionych w art. 7, 8, 77, 80 k.p.a. oraz naruszenie art. 28, 35 ust. 1 oraz 37 ust. 2 Prawa budowlanego. Odwołujący się wskazał, że obecnie udzielone pozwolenie dotyczy kontynuacji realizowanej już budowy, gdyż inwestor rozpoczął roboty budowlane oraz "wybudował przedmiotowe budynki mieszkalne jednorodzinne w stanie surowym do stanu stropu nad parterem włącznie" na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych z garażami wraz z instalacjami wewnętrznymi w zabudowie bliźniaczej na działce nr 24/10 położonej w Ł. przy ul. A 14, w którym to postępowaniu J. Z. przymiot strony przysługiwał. W ocenie skarżącego w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na dokończenie budowy również winien mieć przyznany status strony. Zarzucił niedotrzymanie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 3 września 2010r sygn. akt. II SA/Łd 594/10, co do konieczności przeprowadzenia szczegółowej i wnikliwej oceny przedmiotowej inwestycji w zakresie jej zgodności z decyzją z dnia [...] nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy. Odwołujący się wskazał, że w postępowaniu nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności niezgodności wybudowanych już dwóch kondygnacji z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] nr [...] w zakresie warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego w zakresie szerokości elewacji frontowej, wysokości budynku i liczby kondygnacji. Zdaniem strony obszar oddziaływania kontynuowanej inwestycji na działkę skarżącego (nr działki 24/9) nie uległ zmianie, a w toku postępowania nie dokonano analizy wpływu wybudowania podziemnego garażu na okoliczną gospodarkę wodną, zwłaszcza pod kątem wymogu uzyskania pozwolenia wodnoprawego na podstawie art. 122 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 roku, Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.). W toku postępowania nie dokonano szczegółowej analizy zagospodarowania całego terenu inwestycji w tym działek 24/18 , 24/19 i 24/20, a także planowanego podwyższenia terenu od frontu budynku o ponad 1 metr na gospodarkę wodną działki sąsiedniej o nr 24/9. W ocenie skarżącego planowana inwestycja i zagospodarowanie trenu będą miały istotny wpływ na wody powierzchniowe i cieki wodne, a także na nasłonecznienie działki sąsiedniej. Stwierdził, że podział działki 24/10 na trzy działki bez zmiany lokalizacji i zakresu inwestycji nie zmienia oddziaływania kontynuowanej inwestycji na jego działkę. Strona wyjaśniła, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę wydana w trybie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego nie może legalizować zrealizowanych na podstawie uchylonej decyzji robót. W każdym przypadku prowadzenia procesu inwestycyjnego na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego, niezbędna jest ocena wykonanych już robót budowlanych przez organ nadzoru budowlanego i dopiero w zależności od wyniku tego postępowania inwestor może ubiegać się o pozwolenie na budowę obejmujące jednak wyłącznie roboty, które nie zostały jeszcze zrealizowane.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Prawo budowlane również zawiera definicję strony postępowania, która określa jakie podmioty mogą uczestniczyć w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, a regulacja ta jest normą szczególną w stosunku do przepisu art. 28 k.p.a. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast art. 3 pkt 20 ustawy określa obszar oddziaływania obiektu jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. Do organów administracji architektoniczno - budowlanej należy określenie tego obszaru i wskazanie stron tego postępowania. Natomiast właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Zdaniem organu ustawodawca wprowadzając definicję "obszaru oddziaływania obiektu" odsyła do przepisów odrębnych, do których należy zaliczyć nie tylko warunki techniczne dotyczące różnych obiektów (rozporządzeń wykonawczych) ale i przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, prawa wodnego, ochrony środowiska itp. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Dla oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego, koniecznym jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada normom Prawa budowlanego, warunkom techniczno-budowlany i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Przyjmuje się też, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje w szczególności: ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby, ochronę przed zalewaniem, zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z nieruchomości, ale także zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 Prawa budowlanego, obejmuje m. in. ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z własnej nieruchomości. Organ wskazał, że pierwotne postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych (...) zostało zakończone ostateczną decyzją nr [...] odmawiająca udzielenia pozwolenia na przedmiotową budowę. Inwestor złożył nowy wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę. Przedłożył nową decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji oraz dokonał podziału nieruchomości. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dokonano podziału działki nr 24/10 na następujące działki: 24/18, 24/19, 24/20. Stan faktyczny jak i prawny sprawy uległ zatem zmianie. Ponadto, wydzielenie nowej działki spowodowało, iż granice inwestycji także uległy zmianie. Organ zauważył, że trudno wykazać aby uciążliwość projektowanej inwestycji przekraczała granice nieruchomości nią objętej i wpłynęła ujemnie na zagospodarowanie działki wnioskodawcy bądź też powodowała inne uciążliwości. Mając na uwadze usytuowanie zaprojektowanej inwestycji, po analizie projektu zagospodarowania terenu stwierdził, że należąca do skarżącego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania działki o nr ewid. 24/9. W szczególności działka, której skarżący jest współwłaścicielem nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Co więcej, projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektu na działce wnioskodawcy. Ponadto, działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy § 22 i § 23 (dotyczącego odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt stały ludzi), przepis § 57 (dotyczący nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), przepis § 60 ust. 1 (dotyczący nasłonecznienia pokoi mieszkalnych). Z akt sprawy, zwłaszcza dokumentacji projektowej spornej inwestycji nie wynika, żeby realizacja zaplanowanego przedsięwzięcia powodowała jakiekolwiek prawnie zdefiniowane uciążliwości i utrudnienia, w możliwości korzystania przez skarżącego z jego nieruchomości. Organ stwierdził zatem, że działka J. Z. nr ewid. 24/9 nie znajduje się w obszarze oddziaływania zaprojektowanej inwestycji, on sam zaś nie jest ograniczony w możliwości jej zagospodarowania, dlatego też nie przysługuje mu przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zdaniem Wojewody [...] organ pierwszej instancji nie naruszył art. 77 k.p.a., bowiem zaskarżona decyzja została wydana po zebraniu materiału dowodowego w efekcie czego organ wydał rozstrzygnięcie na gruncie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego (art. 7). Organ pierwszej instancji prawidłowo też wznowił postępowanie, strona była informowana o toczącym się postępowaniu i miała zapewnioną możliwość czynnego udziału. Wobec powyższego nie można stwierdzić aby kontrolowana decyzja organu pierwszej instancji naruszała zasadę praworządności czy zaufania obywateli do organów Państwa. Organ dodał, że zwykła uciążliwość związana z powstaniem nowego obiektu budowlanego nie może przesądzać o nabyciu uprawnień strony przez właściciela nieruchomości sąsiedniej. Okoliczność ta stanowi jedynie o wystąpieniu interesu faktycznego, a nie prawnego. Legitymacji do bycia stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę nie można opierać na przypuszczeniach, a więc stanach hipotetycznych bez konkretnego powiązania normy prawnej z możliwością jej wpływu na zagospodarowanie działki sąsiedniej. Wobec nie przyznania skarżącemu przymiotu strony czyli w związku z formalnym charakterem rozstrzygnięcia nie można w nim poddać ocenie merytorycznych zarzutów skarżącego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył J. Z., powielając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] a także o "unieważnienie decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia[...]", nadto o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.
W niniejszej sprawie kontroli sądu poddana została decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania o odmowie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jak wynika z akt sprawy organ I instancji decyzją z dnia 29 marca 2013 r., po rozpoznaniu wniosku inwestora – J. M., zatwierdził projekt budowlany
i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A 14, działka nr 24/20 oraz zjazdu z drogi z przebudową nawierzchni na działce nr 24/4. Skarżący, jako właściciel działki nr 24/9, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazując jako podstawę wznowienia okoliczność, iż przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę.
Na wstępie wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją prawną pozwalającą na nadzwyczajne wzruszenie rozstrzygnięć mających przymiot ostateczności, a więc takich, od których nie przysługują już zwyczajne środki zaskarżenia umożliwiające ich wzruszenie w toku instancyjnego procedowania. Z tego też powodu, że przełamuje zasadę ostateczności rozstrzygnięć administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową, której stosowanie nie może być rozciągane na sytuacje, które nie zostały wyraźnie uregulowane w przepisach tę instytucję stanowiących.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na wzniesieniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 24/20 przy ul. A 14. Stwierdziły bowiem, że nieruchomość skarżącego znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji.
Skład orzekający uznał to stanowisko za prawidłowe.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie, zakończonej decyzją ostateczną, wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału
w postępowaniu. W takiej sytuacji wznowienie postępowania następuje wyłącznie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Stroną z kolei, na mocy art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny to zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 roku, I OSK 755/06, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
W postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie decyzji o pozwoleniu na budowę podstawę uznania podmiotu za stronę w tym postępowaniu stanowi art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane
(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409). Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania
w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy przy tym rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia
w zagospodarowaniu tego terenu. Aby uznać właściciela jakiejś nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę należy ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, przy czym przepisy te wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Ponadto, należy rozróżnić dwa pojęcia, a mianowicie: "oddziaływanie na nieruchomość" i "oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie". Podkreślenia wymaga, że tylko drugie z tych pojęć stanowić będzie podstawę do ustalenia interesu prawnego strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Sąd podnosi także, iż sama potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego, bez potrzeby konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realności jego powstania w okolicznościach danej sprawy, nie wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu (por. także: wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2013r. sygn. II OSK 1772/11 – LEX nr 1270189, wyroki WSA: z dnia 25 kwietnia 2013r. sygn. II SA/Wr 205/13 – LEX nr 1329984 i z dnia 14 marca 2012r. sygn. II SA/Gd 62/12 – LEX nr 1138390).
Sąd podziela w tym miejscu pogląd, zgodnie z którym dany podmiot ma prawo wywodzić swój interes prawny jako strona postępowania, jeżeli oddziaływanie obiektu - w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - powoduje naruszenie konkretnych norm prawa materialnego, np. przepisów techniczno – budowlanych. Jak to bowiem wyżej powiedziano - tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają uprawnienie właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. W konsekwencji ograniczenia, które nie jest wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania. Sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy interpretować z uwzględnieniem treści art. 5 ust. 1 pkt 1-9 Prawa budowlanego. W przepisie tym sformułowana została zasada ogólna prawa budowlanego, określająca, jakie wymagania powinien spełniać obiekt budowlany, jak również jego budowa i użytkowanie. Nadanie przepisowi rangi zasady ogólnej (generalnej) oznacza, że jego postanowienia wymagają uwzględnienia przy interpretowaniu innych postanowień tej ustawy oraz przepisów wykonawczych (por. np. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 24 kwietnia 2013 roku, II SA/Bk 947/12; w Łodzi z dnia 24 stycznia 2013 roku, II SA/Łd 972/12; w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 roku, VII SA/Wa 1454/05, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wyznaczając obszar oddziaływania obiektu organ powinien badać nie tylko usytuowanie budynku w odniesieniu do sąsiednich działek i zachowanie wymaganych prawem odległości (od granicy, od budynków), ale również funkcję, przeznaczenie, formę oraz konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne,
w szczególności sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Należy każdorazowo dokonać analizy nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych w kontekście indywidualnych cech obiektu budowlanego wyżej wymienionych.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ wykazał (co zresztą wynika z akt sprawy), że działka skarżącego nie leży w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. W obszarze oddziaływania znajduje się jedynie działka należąca do inwestora tj. działka nr 24/19, która oddziela teren inwestycji od działki skarżącego. Oznacza to, że działka skarżącego nie jest działką sąsiadującą. Poza tym realizowana na działce oddzielającej działkę skarżącego budowa stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny, który jest oddalony (najbliższą krawędzią budynku) o 7,5 m od granicy z działką skarżącego. Budynek, którego dotyczy niniejsza sprawa ma mieć natomiast wysokość ok. 8.5 m.
W ocenie organów administracji obu instancji, obiekt w takiej formie i lokalizacji nie narusza przepisów techniczno – budowlanych, w tym w szczególności § 12 ust. 1 rozporządzenia. W sprawie nie dojdzie do zacienienia pomieszczeń mieszkalnych na działce skarżącego, bowiem inwestycja nie narusza zapisów § 57, ani § 60 ust. 1 rozporządzenia dotyczących nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Próżno szukać także naruszeń w zakresie obszaru ograniczonego oddziaływania wyznaczonego na podstawie § 22 i § 23 rozporządzenia związanym
z odległością miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków
z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Prócz tego inwestycja nie narusza przepisów ochrony środowiska, zwłaszcza nie wpływa na pogorszenie stanu środowiska i nie wymaga dodatkowych zabiegów w postaci sporządzenia raportu
o oddziaływaniu na środowisko, czy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Nie zamyka również dostępu do drogi publicznej właścicielom sąsiednich działek.
Wobec powyższego prawidłowo ustalono, że realizowany obiekt nie ogranicza właścicieli okolicznych nieruchomości w zagospodarowaniu ich działek, przede wszystkim nie wprowadza takowego ograniczenia w odniesieniu do terenu działki skarżącego. Inwestycja nie narusza więc interesu prawnego właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 Prawa budowlanego).
Konkludując dotychczasowe uwagi sąd podziela stanowisko organów administracji, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę dla inwestycji realizowanej na działce nr 24/20 przy ul. A 14 w Ł. W konsekwencji - prawidłowo organy, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia, odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, argumentując, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu prowadzonym przed organami administracji architektoniczno – budowlanej.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2013 roku (sygn. akt: VII SA/Wa 1680/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl), iż w przypadku realizacji zabudowy jednorodzinnej, gdy zamierzenie zaprojektowane jest w określonych prawem odległościach, a wysokość budynku nie przekracza odległości pomiędzy nimi, trudno jest znaleźć podstawę do poszerzenia obszaru oddziaływania obiektu poza granice działki inwestora. Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w pozwoleniu na budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych właściciel nieruchomości niesąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością objętą sporną inwestycją nie jest stroną (nie pozostaje w obszarze oddziaływania inwestycji) w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1738/10, Lex nr 1152020).
Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż wbrew argumentom skarżącego, organy obu instancji prawidłowo wyjaśniły sprawę, zebrały i oceniły materiał dowodowy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Zwrócić należy uwagę przede wszystkim na zakres postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. Organy administracji prowadząc postępowanie wznowienione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zobowiązane były do ustalenia, czy wnioskującemu o wznowienie postępowania przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Poza wpływem na rozstrzygnięcie, a zatem - poza zainteresowaniem organów administracji, pozostały wszystkie zagadnienia mające na celu podważenie prawidłowości wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy związane ze zgodnością inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy. Skarżący swojego interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę upatrywał w tym, że brał udział we wcześniejszych fazach procesu inwestycyjnego, czyli w trakcie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, bądź pozwolenia na budowę dla inwestycji realizowanej na działce oznaczonej nr 24/10 przed podziałem. W odniesieniu do tej kwestii sąd podziela pogląd Wojewody, iż mamy do czynienia z różnymi postępowaniami, gdzie zmieniła się osoba inwestora, teren (nr działki), na którym planowana jest budowa, jak i w pewnym stopniu jej przedmiot, czyli zmienił się realizowany obiekt. Argument wskazujący na dokonanie sztucznego podziału działki objętej planem inwestycyjnym, aby oddzielić nieruchomość skarżącego od działki, na której jest realizowana inwestycja, nie wpływa na ostateczne stanowisko w sprawie. Podział został dokonany z zachowaniem wszystkich wymagań formalnych (decyzja właściwego organu), zatem motywy, które – jak wywodzi autor skargi – mogły przyświecać właścicielom gruntu, nie mają znaczenia. Sąd w niniejszej sprawie nie ocenia, bo nie ma ku temu podstaw, przyczyn które spowodowały, że w poprzednim postępowaniu o pozwolenie na budowę skarżącemu przyznano przymiot strony. Fakt ten nie może mieć wpływu na wynik w niniejszej sprawie, gdyż wymienione wyżej okoliczności wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący – zważywszy na rodzaj inwestycji – nie wykazał, by jego nieruchomość znalazła się w obszarze oddziaływania realizowanego obiektu. Obawy skarżącego, zresztą wyłącznie hipotetyczne, związane z ewentualnym naruszeniem stosunków wodnych na gruncie, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Jeżeli jednak do takowych by doszło, to skarżący może inicjować postępowanie w tym przedmiocie w trybie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 145 ze zm.). Również, wbrew twierdzeniom skarżącego, powierzchnia zabudowy obiektów realizowanych na działce nr 24/19 i 24/20 nie przekroczy 1.500 m2. Obiekt planowany do realizacji w sprawie niniejszej – jak to wynika z projektu budowlanego – ma mieć powierzchnię ok 250 m2, a obiekt planowany na działce nr 24/19 – ok. 290 m².
W konkluzji wyjaśnić należy, iż prawo do zabudowy nieruchomości jest podstawowym prawem właściciela nieruchomości. Nie istnieją przepisy prawa zakazujące realizacji inwestycji z tego powodu, że budowa mogłaby spowodować dyskomfort właściciela nieruchomości sąsiedniej. Przepisy prawa nie dają obywatelom indywidualnego uprawnienia do domagania się, by sposób zagospodarowania sąsiedniej nieruchomości uwzględniał ich upodobania estetyczne.
Mając powyższe na względnie, sąd uznał działanie organów administracji w niniejszej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło