II SA/Łd 219/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. B. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę. B.A. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735)- dalej: k.p.a. Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez K.B.-C. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz przydomowej oczyszczalni ścieków o poj. 3 m3, na działce ew. nr 65/15, obręb [...], miasto S. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda [...] wskazał, iż przy piśmie z dnia 11 grudnia 2020 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał pismo skarżącej z dnia 29 października 2020 r., w treści którego strona zawarła między innymi odwołanie od wyżej wymienionej decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. Argumentując odwołanie podniosła, że nie została zawiadomiona i nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją, pomimo, że teren na którym zrealizowana została inwestycja graniczy z jej nieruchomością. Powyższe zdaniem skarżącej winno skutkować uchyleniem wskazanej wyżej decyzji. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowe odwołalnie wpłynęło bezpośrednio do organu odwoławczego, zostało ono przekazane Staroście Powiatu [...] celem oceny możliwości zastosowania art. 132 bądź art. 133 k.p.a. Wobec stwierdzonego braku podstaw do zastosowania wskazanych przepisów organ I instancji przekazał w dniu 18 stycznia 2021 r. odwołanie skarżącej wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego. Dalej Wojewoda [...] wskazał, iż dokonując oceny zachowania warunków formalnych przedmiotowego odwołania ustalono, że zostało ono wniesione z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego do jego wniesienia, które to uchybienie wynosiło blisko 10 lat. Jak wynika bowiem z załączonej dokumentacji kwestionowana odwołaniem decyzja organu instancji stała się ostateczna w dniu 10 listopada 2010 r. Ustalono także w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Wojewoda [...] wskazał, iż w przypadku, gdy odwołanie wnoszone jest przez podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu na prawach strony, i który nie wniósł odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy zobligowany jest do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, na podstawie art. 134 k.p.a. Przy czym, co organ podkreślił, w takiej sytuacji stronie pominiętej w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją przysługuje uprawnienie dochodzenia swych praw w nadzwyczajnym trybie administracyjny wznowieniu postępowania administracyjnego, w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia strona wywiodła skargę od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W obszernym uzasadnieniu skarżąca podnosiła, iż w jej ocenie wydane postanowienie jest sprzeczne z art. 9, art. 10 i art. 28 k.p.a., oraz powoduje szkody materialne i efekty uboczne wobec stron wykluczonych z postepowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. Strona zarzucała, iż użyte przez Wojewodę [...] sformułowanie "niemal" nie istnieje w terminologii prawnej i jako takie jest niedopuszczalne. Zarzucała także brak znajomości przepisów k.p.a oraz lekceważące traktowanie strony postępowania. Końcowo wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r., wszczęcie nowego postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę na działce ew. nr 65, lub wypłacenie odszkodowania za poniesione szkody materialne na jej działce, wynikające ze skutków ubocznych zrealizowanej inwestycji wpływających na jej nieruchomość. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga K.B.-C. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi K.B.-C. uczyniła postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. o stwierdzeniu niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz przydomowej oczyszczalni ścieków o poj. 3 m3, na działce ew. nr 65/15, obręb [...], miasto S. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) - dalej: k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Powyżej powołany przepis określa warunki konieczne, niezbędne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, to jest dopuszczalność odwołania oraz zachowanie terminu przewidzianego do jego wniesienia. Ocena spełnienia powyższych przesłanek formalnych jest obowiązkiem organu odwoławczego, przy czym jak podkreśla się w piśmiennictwie pierwszeństwo przed przesłanką zachowania terminu, ma przesłanka dopuszczalności skargi. Wniesienie odwołania, w sytuacji gdy stronie postępowania nie przysługuje żaden środek zaskarżenia skutkuje wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Natomiast stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Wskazać również należy, że przepisy k.p.a. nie definiują pojęcia niedopuszczalności odwołania, co skutkuje stwierdzeniem, że warunki dopuszczalności odwołania wynikają z przepisów k.p.a. określających przedmiot zaskarżenia, toku postępowania, a także określających podmioty uprawnione do wniesienia odwołania (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 7, Warszawa 2021 r., C.H. BECK, str.1151-1153). Podkreślenia wymaga również, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznego, lecz jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpoznane. Tym samym przedmiot badania sądu rozpoznającego skargę na tego rodzaju postanowienie ogranicza się zatem jedynie do skontrolowania legalności orzeczenia o niedopuszczalności odwołania, natomiast nie obejmuje oceny, co do podniesionych w skardze innych zarzutów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż bezspornym pomiędzy stronami pozostaje, że skarżąca pomimo przysługującego jej przymiotu strony postępowania, nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną odwołaniem, ostateczną decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz przydomowej oczyszczalni ścieków, na działce sąsiadującej z nieruchomością skarżącej. Powyższa decyzja nie została doręczona skarżącej. Nie budzi także wątpliwości Sądu, iż odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione przez skarżącą ze znacznym uchybieniem określonego w art. 129 § 2 k.p.a. 14 dniowego terminu, po ostatecznym zakończeniu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Przy czym, pomimo wniesienia odwołania z uchybieniem ustawowego terminu, Wojewoda [...] nie stwierdził, w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania lecz jego niedopuszczalność. Wskazać bowiem należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, wielokrotnie podkreślano, że wniesienie odwołania przez stronę, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, jest możliwe z tym zastrzeżeniem, że odwołanie takie może być wniesione w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym tę decyzję doręczono. W przypadku wielości stron postępowania, termin do wniesienia odwołania rozpocznie bieg dla strony pominiętej w postępowaniu od daty ostatniego doręczenia. W razie nieskorzystania przez strony z prawa do wniesienia odwołania w terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim tym podmiotom, które winny być stronami. Decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania osoba, która w postępowaniu w I instancji nie brała udziału, a jest stroną, nie ma prawa do wniesienia odwołania, przysługuje jej natomiast prawo żądania wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka droga obrony interesu prawnego przez stronę pozbawioną udziału w postępowaniu zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności, bowiem wznowienie postępowania otwiera przed stroną ponownie postępowanie przed organem I instancji, gwarantując udział w tym postępowaniu, a następnie w postępowaniu odwoławczym (por. wyroki NSA: z 15 grudnia 2021 r., II OSK 118/19; z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1335/19; z 24 maja 2016 r., II OSK 2275/14; z 4 sierpnia 2015 r., II OSK 2296/14; z 26 stycznia 2015 r., II OSK 1624/13; z 22 maja 2014 r., II OSK 3046/12; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznać zatem należy, ze zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a podnoszone zarzuty i argumentacja skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. is