II SA/Łd 447/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. i B. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B. i B. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania do dokonania rozbiórki budynku garażowego p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. LS A. B. i B. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania do dokonania rozbiórki budynku garażowego oraz ścian stanowiących pozostałość po przebudowanym budynku gospodarczym na działce nr ewid.289/1 położonej w P. przy ul. A 78a. W treści skargi zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wskazali, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy łączy się w niniejszej sprawie z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, bowiem w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki jest wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem zaskarżonej decyzji i wówczas ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 30 lipca 2015r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H. G., wnosząc o jego zmianę. Żaląca w uzasadnieniu podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie powiadomił jej o przedmiotowym wniosku i wobec tego nie miała możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem postanowienia z dnia 30 lipca 2015r. w sytuacji, gdy sprawa bezpośrednio jej dotyczy, bowiem budynek garażowy znajduje się we wspólnej granicy z jej działką. H. G. podkreśliła, że nie wyrażała zgody na podnoszenie muru w granicy. Postanowieniem z dnia 30 października 2015r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że rozpoznanie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej przed doręczeniem stronom zainteresowanym odpisu tego wniosku nie pozwala wszystkim uczestnikom na ustosunkowanie się do tej kwestii, a zatem stanowi naruszenie przepisów postępowania tj. zasady jawności postępowania wobec jego stron, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi będzie zobowiązany do doręczenia uczestnikom odpisu skargi umożliwiając wypowiedzenie się co do zawartego w niej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na mocy zarządzenia z dnia 10 listopada 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przesłał stronom postępowania odpisy skargi i odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wstępie wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez znaczną szkodę rozumie się taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił (por. postanowienia NSA: z dnia 18 marca 2011r. w sprawie o sygn. akt II GSK 330/11, z dnia 20 stycznia 2012r. w sprawie o sygn. akt II FZ 819/11, z dnia 19 maja 2011r. w sprawie o sygn. akt I OZ 358/11, z dnia 2 grudnia 2014r. w sprawie o sygn. akt II GZ 796/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem wydania przez sąd administracyjny postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się wyżej wymienionych przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Należy jednak zauważyć, że przesłanki wstrzymania wykonania w przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu muszą być rozważane w kontekście charakteru aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, iż co do zasady wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezależnie od wielkości i wartości materialnej obiektu podlegającego nakazowi rozbiórki. Szkoda powstająca przy rozbiórce obiektu wiąże się bowiem przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na jego realizację, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku. Trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnej orzekającej o nakazie rozbiórki są również nieuniknione (por. postanowienia NSA: z dnia 24 lutego 2012r. w sprawie o sygn. akt II OSK 385/12, z dnia 24 października 2013r. w sprawie o sygn. akt II OZ 910/13, z dnia 2 lipca 2014r. w sprawie o sygn. akt II OZ 646/14, z dnia 10 kwietnia 2014r. w sprawie o sygn. akt II OSK 862/14, z dnia 26 sierpnia 2015r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1921/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzić więc należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy już sam przedmiot skargi czyni prawdopodobnym wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania decyzji. W rozpatrywanej sprawie nakaz dotyczy rozbiórki budynku garażowego o wymiarach 3,66 m x 6,00 m oraz ścian będących pozostałością po przebudowanym budynku gospodarczym o szerokości 1,58 m i 0,5 m. W ocenie Sądu realizacja wskazanego nakazu przed rozpoznaniem sprawy może narazić stronę skarżącą na straty finansowe w postaci kosztów materiałów i usług poniesionych w związku z wybudowaniem obiektu, którego dotyczy nakaz, jak również kosztów poniesionych na wykonanie samych prac rozbiórkowych, przy czym powrót do stanu poprzedniego będzie możliwy po upływie znacznego czasu i przy dużym nakładzie sił. Powyższe uzasadnia wniosek, że wykonanie nakazu rozbiórki obiektu przed rozpoznaniem skargi może spowodować, że ochrona sądowa w następstwie rozpoznania skargi okaże się iluzoryczna, gdyż po wykonaniu decyzji nie będzie możliwy powrót do stanu pierwotnego, bez poniesienia znacznych kosztów i starań w tej mierze. Końcowo zaznaczyć należy, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie przesądza o zasadności wniesionej skargi. Ocena legalności zaskarżonej decyzji będzie przedmiotem kolejnego etapu postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. LS