II SA/Łd 467/09

WyrokWSA w Łodzi2009-10-21

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda – Lenczewska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, gdy cel podziału został określony jedynie jako "notarialny", a nie sprecyzowany zgodnie z wymogami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy procedury administracyjnej, w tym art. 64 § 2 w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nie wzywając strony do sprecyzowania celu podziału nieruchomości, gdy ten został określony jedynie jako "notarialny". Zamiast tego, organy samodzielnie dokonały oceny wniosku, nie wyjaśniając stronie intencji podziału i nie udzielając jej niezbędnych wskazówek. Ponadto, organy skupiły się wyłącznie na jednej z dwóch działek objętych wnioskiem, pomijając całkowicie kwestię podziału drugiej działki, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
M. P. złożyła wniosek o zatwierdzenie projektu podziału dwóch działek (nr 810 i 1039) z celem podziału określonym jako "notarialny". Wójt Gminy S. odmówił zatwierdzenia, uznając podział działki nr 1039 za sprzeczny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, głównie z powodu braku dostępu do drogi publicznej dla wydzielanych działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na naruszenie art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ działki o powierzchni poniżej 0,30 ha nie mogły zostać wydzielone bez wskazania celu ich przeznaczenia na powiększenie sąsiednich nieruchomości lub regulację granic, a cel "notarialny" nie spełniał tego wymogu. Strona wniosła skargę do WSA, kwestionując te rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 roku przy udziale --- sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] roku, znak: [. ...] Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Wójt Gminy S. na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) odmówił M. P. zatwierdzenia projektu podziału działek o nr ewid. 810 i 1039, położonych we wsi O., gmina S. W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 28 stycznia 2009 r. M.P. zwróciła się o zatwierdzenie projektu podziału stanowiących jej własność działek nr ewid. 810 o powierzchni 0.1100 ha oraz nr ewid. 1039 o powierzchni 2,9700 ha, położonych we wsi O., obręb O., gm. S.. W wyniku podziału działki nr 810 o powierzchni aktualnej 0,1171 ha, miałyby powstać działki: nr 810/1 o pow. 0,1065 ha i nr 810/2 o pow. 0,0106 ha, przy czym ostatnia z działek miałaby zostać przeznaczona na drogę dojazdową dla nowopowstałej z podziału działki nr 1039 - działki nr 1039/2. Natomiast w wyniku podziału działki nr 1039, o uaktualnionej obecnie powierzchni 2,9772 ha powstałyby działki: nr 1039/1 o pow. 0,0917 ha, nr 1039/2 o pow. 2,7443 ha, z dostępem do drogi publicznej przez działkę nr 810/2 i nr 1039/3 o pow. 0,1412 ha. Jak wskazano we wniosku, cel podziału jest "notarialny". Do wniosku załączono mapę z projektem podziału ww. działek, protokół z przyjęcia granic nieruchomości i wykaz zmian gruntowych. Rozpoznając rzeczony wniosek Wójt podniósł, że proponowany podział jest sprzeczny z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Jego zdaniem, z działki nr 1039 nie jest możliwe wydzielenie działek nr 1039/3 oraz nr 1039/1 z uwagi na fakt, że projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Ponadto - w ocenie organu - zaproponowany podział działek nr 1039/3 i 1039/1 nie może być zatwierdzony, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki z art. 95 ustawy. W odwołaniu od tej decyzji M. P., podniosła, że do działki nr 1039/3 jest wytyczona droga przez działkę nr 810/2. Natomiast działka nr 1039/1 jest przygotowywana do odstąpienia sąsiadowi, ale będzie to możliwe dopiero po spłaceniu kredytu hipotecznego, który zaciągnęła na zakup tego siedliska. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 93 ust. 2a i ust. 3 w związku z art. 92 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że odwołująca nabyła nieruchomości będące przedmiotem podziału jako rolnik, na powiększenie swojego gospodarstwa rolnego (akt notarialny Rep. A nr [...] - umowa sprzedaży z dnia [...] r.). Według zapisów ewidencji gruntów, działka nr 1039 o pow. 2,9772 ha stanowi użytek rolny oznaczony jako grunt rolny (R VI i R VI z), a działka nr 810 o pow. 0,1171 ha grunt rolny zabudowany (BR). Projekt podziału zawiera propozycje wydzielenia z działki nr 1039 trzech działek, w tym dwóch - nr 1039/1 i nr 1039/3, o powierzchni każda poniżej 0,30 ha. Proponowany podział działki nr 1039 na działki mniejsze niż 0,30 ha byłby więc dopuszczalny tylko pod warunkiem, że wydzielone działki zostaną przeznaczone na powiększenie sąsiednich nieruchomości, niepozostających własnością wnioskodawczyni. W świetle § 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663), w przypadku dokonywania podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 93 ust. 2a i art. 95 we wniosku o podział nieruchomości, należy wskazać cel dokonania podziału nieruchomości. Oznacza to, że zamiar przeznaczenia wydzielanej działki o pow. mniejszej niż 0,30 ha na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub w celu dokonania regulacji granic między sąsiednimi nieruchomościami musi wynikać z wniosku. Wniosek odwołującej warunkom tym jednak nie odpowiada, gdyż z wniosku wynika, że cel podziału jest " notarialny". Co istotne, strona dopiero w odwołaniu podniosła, że wydzielona działka nr 1039/1 "jest przygotowana do odstąpienia sąsiadowi". Z tego więc powodu, mając na uwadze treść art. 92 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami proponowany we wniosku podział jest niedopuszczalny. Z tych samych powodów niedopuszczalne jest także wydzielenie z działki nr 1039 działki nr 1039/1. Ta więc przyczyna, mimo iż nie została podana w dość lakonicznym uzasadnieniu decyzji organu I instancji była - w ocenie Kolegium - powodem odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości w tej sprawie. Zdaniem SKO, błędne jest stanowisko Wójta o braku spełnienia przesłanek z art. 95 ustawy, czy też zarzut o braku dostępu do drogi publicznej. Według organu odwoławczego, gdyby projektowany podział działki nr 1039 nie naruszał ograniczeń wynikających z normy obszarowej zawartej w art. 93 ust. 2a, to byłby on dopuszczalny. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO przyznało rację stronie, że nowo wydzielone działki, miałyby zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną, utworzoną na działce nr 810/2. Dodatkowo organ II instancji zarzucił Wójtowi naruszenie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy, poprzez pominięcie pierwszej fazy postępowania podziałowego, czyli etapu opiniowania o zgodności projektowanego podziału według kryteriów zawartych w art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stwierdzone uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. P. powtórzyła w zasadzie zarzuty z odwołania od decyzji i wniosła o uchylenie niekorzystnych dla niej decyzji. Do skargi załączyła kopię wniosku z dnia 12 maja 2009 r. o zatwierdzenie podziału nieruchomości nr 810 i 1039, skierowanego do Wójta Gminy S. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że dopiero w skardze oraz załączonym do dniej piśmie z dnia 12 maja 2009 r. skarżąca sprecyzowała cel podziału objętej zaskarżoną decyzją nieruchomości, wskazując, że podstawę wydzielenia z działki nr 1039 działki nr 1039/1 o pow. 0,0917 ha stanowi art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Właściciel sąsiedniej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 807, wznosząc budynek inwentarsko-składowy (stodołę), przekroczył bowiem granice swojej działki i zajął pod ten budynek część działki nr 1039. Skarżącej chodzi zatem w tej części żądania, o wydzielenie z działki nr 1039, działki budowlanej zajętej pod budynkiem stodoły, wzniesionym przez samoistnego posiadacza - właściciela działki nr 807 z zamiarem w przyszłości zbycia na jego rzecz tej części działki. Z powodu późnego wskazania celu podziału, w niniejszej sprawie nie były w ogóle badane przesłanki dopuszczalności takiego podziału. W przedmiotowej sprawie jako podstawę wydzielenia z działki nr 1039 działki nr 1039/3 o pow. 0,1412 ha oraz z działki nr 810 działki nr 810/1 o paw. 0,1065 ha wskazano art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Taki sposób podziału nie był jednak dopuszczalny z następujących powodów. Po pierwsze, dlatego, że uregulowana w art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami instytucja podziału uproszczonego dotyczy podziału nieruchomości w rozumieniu art. 4 pkt 1 i art. 95 pkt 7 uprawnia do dokonania podziału, w celu wydzielenia tylko jednej działki budowlanej, podczas gdy w tej sprawie zostałyby wydzielone dwie działki. Po drugie, w tym trybie można wydzielić działkę budowlaną, pod warunkiem, że nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym. Tymczasem, jak wynika z załączonego do akt sprawy szkicu z protokołu przyjęcia granic nieruchomości, sporządzonego przez uprawnionego geodetę w dniu 29 października 2008 r., który sporządził jednocześnie wykaz zmian gruntowych nieruchomości i mapę projektu podziału, na działce nr 1039/3 znajduje się budynek gospodarczy. Wobec tego przedstawiony sposób podziału działki nr 1039, przez wydzielenie z niej działki nr 1039/3 na której wzniesiono budynek gospodarczy, nie jest dopuszczalny. I po trzecie, jak wynika z załączonego do akt sprawy aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. A nr [...] na działce nr 810 znajduje się co prawda budynek mieszkalny, ale jest on przeznaczony do rozbiórki. Dodatkowo przedmiotowa nieruchomość stanowi w całości użytek rolny oznaczony w ewidencji gruntów jako grunt rolny (R) oraz grunt rolny zabudowany (BR) i wydzielanie z niej działek o pow. mniejszej aniżeli 0,30 ha może się odbywać tylko i wyłącznie na cele wskazane w art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że nie mogło uwzględnić wniosku M. P. tylko w części, a w części odmówić jego uwzględniania, ponieważ w sytuacji realizacji tylko części żądania i dokonania "częściowego" podziału nieruchomości mogłoby się okazać, że taki podział straciłby dla wnioskodawcy sens. Zakładając więc, że gdyby przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło istnienie przesłanek do uwzględnienia podziału przedmiotowej nieruchomości przez wydzielenie w trybie art. 95 pkt 2 z działki nr 1039 działki nr 1039/1, to i tak nie można byłoby wydać odmiennego rozstrzygnięcia, aniżeli zaskarżone. W piśmie z dnia 30 września 2009 r. M. P. podtrzymała argumenty przedstawione w skardze i wyjaśniła, że budynek mieszkalny nie zostanie rozebrany, ale zostanie wyremontowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z nieco innych powodów, niż w niej podniesione. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia), czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające M. P. zatwierdzenia projektu podziału działek o nr ewid. 810 i 1039, położonych we wsi O., gmina S. Badając legalność kwestionowanego aktu administracyjnego w pierwszej kolejności godzi się wyjaśnić, iż postępowanie administracyjne może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Podanie o wszczęcie postępowania powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 63 § 2 k.p.a.). Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) W świetle powołanych wyżej przepisów jednym z podstawowych elementów wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne jest określenie przez stronę żądania, czyli wskazanie tego czego strona się domaga. Może się jednak zdarzyć, iż żądanie zawarte w podaniu będzie zredagowane niezręcznie, niezrozumiale bądź niedbale. W takiej sytuacji, organ administracji nie jest upoważniony do precyzowania żądania samodzielnie, lecz powinien udzielić stronie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień, a następnie ustalić jaka jest rzeczywista treść żądania. Obowiązkiem organu jest bowiem dokładne ustalenie treści żądania, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. W przypadku gdy istnieją wątpliwości co do tego czego żąda strona, organ administracji ma obowiązek z urzędu podjąć czynności, mające na celu wyjaśnienie stanowiska strony. Winien zatem zapytać stronę, jakie jest żądanie, a następnie prowadzić postępowanie w zakresie tego żądania. Tożsame stanowisko w kwestii wniosku inicjującego postępowanie administracyjne ukształtowało się również w orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Warto tu chociażby zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1004/05 (Lex nr 266429), w którym podkreślono, że wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Podobne poglądy zaprezentowano także w wyrokach NSA: z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 1091/99 (Lex nr 7824) i z dnia 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90 (ONSA 1990/2-3/47), w wyrokach WSA w Warszawie: z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 300/07 (Lex nr 337783), z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1691/07 (Lex nr 494040), w wyroku WSA w Łodzi z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 227/07 (Lex nr 418325), czy też w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Ol 48/08 (Lex nr 480549). Skoro zatem zakres postępowania administracyjnego określa żądanie strony, to nie budzi wątpliwości, że organ administracyjny winien ustosunkować się merytorycznie do całości żądania w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu, które musi zawierać wszystkie elementy wynikające z regulacji art. 107 k.p.a. Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać przede wszystkim trzeba, że skarżąca we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazała, iż domaga się zatwierdzenia projektu podziału dwóch działek o nr ewid. 810 i 1039, położonych we wsi O., gmina S. Jednocześnie stron podała, iż cel podziału jest notarialny, a nadto określiła, że podstawą podziału działki nr 810 jest art. 95 pkt 7 ustawy, czyli wydzielenie działki budowlanej o nr ewid. 810/1 oraz działki rolnej nr ewid. 810/2, która stanowić będzie drogę dojazdową do działki nr 1039/2. W stosunku do działki nr ewid. 1039 podstawę prawną podziału miał stanowić art. 95 pkt 2 dla wydzielenia działki nr 1039/1 i art. 95 pkt 7 dla działki nr 1039/2. W tym stanie rzeczy bezspornym jest, iż organy orzekające w sprawie wydając merytoryczne rozstrzygniecie w kwestii wniosku o zatwierdzenie projektu podziału, który jak zostało to już wcześnie podniesione wiązał organy administracyjne i wyznaczał zakres niniejszego postępowania winny w jego uzasadnieniu ustosunkować się do ewentualnej kwestii podziału dwóch działek. Tymczasem zarówno organ I instancji, a ślad za nim organ odwoławczy odmawiając zatwierdzenia projektu podziału działek o nr ewid. 810 i 1039 swoje rozważania skupiły wyłącznie na działce nr 1039, nie zauważając w ogóle, że M. P. domagała się zatwierdzenia projektu podziału nie jednej działki, lecz dwóch. W uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji poza wyjaśnieniem przesłanek, jakie przesądzały o odmowie zatwierdzenia projektu podziału działki nr 1039, nie sposób znaleźć chociażby jednego zdania, w którym organy orzekające w sprawie wyjaśniłyby wnioskodawczyni, z jakich powodów odmawiają jej zatwierdzenia projektu podziału działki nr 810. Powyższe uchybienie świadczy niewątpliwie o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., a nadto art. 61 § 1 k.p.a. art. 7, 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Niezależnie od tego trzeba, w przekonaniu Sądu, odnieść się do argumentacji Kolegium dotyczącej samego wniosku skarżącej, co do której organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązków wynikających z § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. nr 268, poz. 2663), ponieważ określiła, że cel podziału jest "notarialny". Dopiero w odwołaniu napisała, że wydzielona działka nr 1039/1 "jest przygotowana do odstąpienia sąsiadowi". W rozumieniu § 2 w/w rozporządzenia postępowanie o podział nieruchomości prowadzi się na wniosek lub z urzędu (ust. 1). Wniosek o podział nieruchomości składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (ust. 2). W przypadku dokonywania podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 93 ust. 2a i art. 95, we wniosku, o którym mowa w ust. 2, należy wskazać cel dokonania podziału nieruchomości (ust. 3). Zatem w sytuacji, gdy cel podziału nieruchomości nie został we wniosku wskazany, bądź też został określony nie dość jasno i rzeczowo, rzeczą organu administracyjnego jest podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia intencji podziału. W tym więc celu organ mając na uwadze podstawowe zasady procedury administracyjnej, wynikające z art. 64 § 2 w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. powinien zwrócić się do strony z zapytaniem, jaki konkretnie jest cel podziału nieruchomości, informując ją o wszelkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Jednocześnie organ winien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Mówiąc inaczej, w sytuacji gdy M. P., określiła cel podziału, jako "notarialny" obowiązkiem Wójta Gminy S. było wezwanie skarżącej do sprecyzowania celu podziału i wyjaśnienie, w jakich okolicznościach dopuszczalny jest podział nieruchomości rolnych oraz wskazanie, kiedy dopuszczalny jest podział nieruchomości w trybie art. 95 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), tak aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa i miała ewentualnie możliwość skorygowania złożonego przez nią wniosku, zakreślając przy tym stosowny termin i pouczając ją o skutkach niewykonania nałożonych obowiązków. Dopiero wyraźne określenie przez stronę, jaki jest cel proponowanego przez nią podziału nieruchomości winno stanowić dla organu I instancji bodziec do merytorycznej oceny wniosku i wydania rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, co wynika z załączonej do akt dokumentacji w ogóle nie dostrzegł braków formalnych wniosku strony i nie podjął żadnych czynności zmierzających do jego sprecyzowania. Błędów w tym zakresie nie zauważył także organ odwoławczy, którego obowiązkiem zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego było ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a nie tylko i wyłącznie kontrola decyzji wydanej w pierwszej instancji, naruszając tym samym w sposób istotny dyspozycję art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a., art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Dodatkowo podnieść trzeba, że Kolegium udzielając odpowiedzi na skargę przytoczyło dodatkowe argumenty, które rzutowały na odmowę zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, zapominając o roli jaką notabene spełnia odpowiedź na skargę oraz o tym, że motywy które zadecydowały o wydaniu takiego, a nie innego rozstrzygnięcia powinny być szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji, a nie w piśmie procesowym. Odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Cel tego pisma jest zupełnie inny - ma ono w zasadzie zawierać ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, jest wadą postępowania administracyjnego, pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 września 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 594/07 - Lex nr 399423). Podsumowując, zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostały z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej. Omówione wyżej wadliwości obligowały Sąd do wyeliminowania wydanych w sprawie decyzji z obrotu prawnego. Rozpoznając sprawę ponownie, Wójt Gminy S. winien w pierwszej kolejności zadbać o wyjaśnienie przez wnioskodawczynię celu podziału działek nr 810 i 1039, pouczając ją z należytą starannością o przesłankach podziału działek rolnych oraz o wyjaśniając, w jakich sytuacjach dopuszczalny jest podział działek w trybie art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero po podjęciu tych czynności organ I instancji winien zbadać wniosek w kontekście obowiązujących przepisów prawa materialnego i wydać merytoryczne rozstrzygniecie, w którym rzeczowo ustosunkuje się do wniosku skarżącej. Z tych wszystkich powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. B.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło