II SA/Łd 633/12

WyrokWSA w Łodzi2012-10-12

Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Joanna Sekunda-Lenczewska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, ma obowiązek przyznać go w wysokości żądanej przez wnioskodawcę, jeśli wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe, czy też może ograniczyć jego wysokość, biorąc pod uwagę możliwości finansowe organu?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie, w tym co do wysokości świadczenia. Przyznanie zasiłku celowego zależy nie tylko od sytuacji materialnej wnioskodawcy i celu, na jaki jest przeznaczony, ale także od możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Organ nie jest zobowiązany do zaspokojenia wszystkich potrzeb wnioskodawcy ani do przyznania świadczenia w żądanej przez niego wysokości, jeśli przekracza to jego możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Skarżący G. K. wniósł o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu żywności. Organ I instancji przyznał zasiłek w wysokości 150 zł, co zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący kwestionował wysokość przyznanego świadczenia, domagając się wyższej kwoty. Sprawa była już wcześniej przedmiotem kontroli sądowej, która uchyliła poprzednią decyzję organu z powodu niewystarczającego uzasadnienia dotyczącego możliwości finansowych organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2012 roku sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.), art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., nr 175, poz.1362 ze zm., powoływana także jako ustawa), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr 127, poz. 1055), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], przyznającej G. K. świadczenie w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości 150 zł, na okres od 1 maja 2011r. do 31 maja 2011r. W toku postępowania ustalono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 7 października 2011r., sygn. akt II SA/Łd 897/11, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], nr [...], przyznającą skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w miesiącu maju 2011r. z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości 150 zł. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd, powołując się na art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej stwierdził, iż posłużenie się przez ustawodawcę w treści powołanych przepisów zwrotem "może być przyznany", oznacza, iż zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej przez organ administracji na podstawie decyzji wydawanej w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to przyznanie organowi możliwości wyboru jednego z dopuszczonych prawem rozstrzygnięć w konkretnej, indywidualnej sprawie, w szczególności co do wysokości przyznanego świadczenia. Następnie Sąd podniósł, iż okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że sytuacja skarżącego uprawnia go do otrzymania tej formy pomocy, o jaką wnioskował. Skarżący i jego żona są osobami bezrobotnymi. Pozostający z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym syn, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, był uczniem II klasy liceum ogólnokształcącego i jest niepełnoletni. Ustalony przez organy dochód 3 - osobowej rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 102,59 zł. Z akt sprawy wynikało także, iż skarżący systematycznie korzysta z pomocy społecznej. W ocenie Sądu uzasadnienia decyzji organów administracji w zakresie odnoszącym się do możliwości finansowych organu pomocowego były bardzo ogólnikowe. Nie wynikają z nich żadne dane odnoszące się do rzeczywistych możliwości organu pomocowego w dacie wydania decyzji o przyznaniu zasiłku. Samo powołanie się przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji na "brak wystarczających funduszy na realizację zadań własnych" i konieczność "racjonalnego gospodarowania posiadanymi środkami" nie jest wystarczające. Na podstawie samych akt sprawy również nie można było stwierdzić, jakie te możliwości w istocie były i dlaczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało przyznaną skarżącemu pomoc w wysokości 150 zł na 3 - osobową rodzinę za mieszczącą się w możliwościach finansowych organu pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy nie było możliwe dokonanie przez Sąd oceny, jaka wysokość pomocy finansowej związana z zaspokojeniem potrzeb żywieniowych jest niezbędna 3 – osobowej rodzinie skarżącego, a jednocześnie – czy możliwości finansowe organu pomocy społecznej, w istocie nie umożliwiają ich zaspokojenia w większym rozmiarze, niż przyznane 150 zł. Nie było też możliwe stwierdzenie, czy organ pomocowy, wydając decyzję o przyznaniu jej pomocy w tej wysokości, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Wobec tego Sąd uznał, iż ponownie badając sprawę organ administracji powinien ustalić rzeczywiste potrzeby skarżącego w zgłoszonym zakresie oraz wykazać dlaczego uznał przyznaną pomoc za wystarczającą z uwzględnieniem rzeczywistych możliwości finansowych gminy. W konsekwencji powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...], jednocześnie wskazując, iż ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien w pierwszej kolejności w uzasadnieniu decyzji wskazać konkretnie wysokość kwoty, jaką dysponował na udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego, jaka kwota została już rozdysponowana i na jakiego rodzaju potrzeby oraz w jakiej wysokości były przyznawane przeciętne zasiłki celowe oraz jakimi kryteriami kierował się organ I instancji, udzielając skarżącemu pomocy w kwocie 150zł., z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku z dnia 7 października 2011r. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji przeprowadził w dniu 17 lutego 2012r. wywiad środowiskowy ustalając, iż G. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Małżonkowie są bierni zawodowo z powodu złego stanu zdrowia, lecz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności posiada tylko wnioskodawca. Na miesięczny dochód rodziny składa się zasiłek rodzinny w wysokości 98,00 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 244,02 zł. oraz zasiłek okresowy w wysokości 355,49 zł. Dochód trzyosobowej rodziny wynosi łącznie 697,51 zł. i nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, który dla trzyosobowej rodziny wynosi 1053,00 zł. Na tej podstawie organ I instancji stwierdził, iż w rodzinie występują przesłanki uzasadniające potrzebę systematycznego korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej. Następnie organ I instancji powołał się na wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zawarte w wyroku z dnia 7 października 2011r., sygn. akt. II SA/Łd 897/11 i w związku z tym organ zwrócił się do wnioskodawcy o określenie potrzeb żywieniowych rodziny skarżącego oraz wysokości oczekiwanej miesięcznej pomocy finansowej niezbędnej na ten cel. W odpowiedzi G. K. złożył stosowane oświadczenie w dniu 23 lutego 2012 roku, w treści którego nie wskazał jaka kwota będzie w stanie zaspakajać potrzeby żywieniowe jego rodziny ( 3 osoby ). Powołując się na przepisy ustawy, w tym na art. 39 ust. 1 i 2 organ I instancji stwierdził, iż z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż dochód rodziny G. K. kwalifikuje ją do przyznania pomocy finansowej, jednak zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W ocenie organu celem Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. nie jest zatem stałe zapewnienie środków utrzymania osobom pozostającym bez pracy, lecz pomoc w przezwyciężaniu związanych z tym trudnych sytuacji. Trudna sytuacja i ubożenie społeczeństwa, powodują nieustanne powiększanie się kręgu osób potrzebujących wsparcia. Organy pomocy społecznej, oceniają do kogo i w jakim zakresie owo wsparcie kierować, niedostateczna wielkość środków finansowych na zasiłki celowe, celowe specjalne i okresowe powoduje konieczność dzielenia ich w taki sposób, aby jak największa grupa osób i rodzin mogłaby uzyskać chociażby minimalne wsparcie. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, tj. uzupełniający własne środki możliwości i uprawnienia osób objętych systemem świadczeń z pomocy społecznej. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, iż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niewątpliwie trudna, co jednak nie oznacza, że uzyskiwane z pomocy społecznej środki mogą być traktowane jako źródło dochodu wystarczające do zaspokojenia jego potrzeb życiowych. Wydając decyzję przyznającą pomoc finansową w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości 150 zł. organ wziął także pod uwagę dotychczas udzieloną pomoc finansową skarżącemu, a także kierował się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnił potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej. Stosownie do wytycznych zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] organ I instancji wskazał, że budżet na rok 2011 w Dziale 852 - pomoc społeczna, rozdział 852 214 - zasiłki i pomoc w naturze oraz składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, § 3110 - świadczenia społeczne wynoszą 750.000,00 zł, w tym 156.100,00 zł to udział własny gminy w ramach rządowego programu " Pomoc państwa w zakresie dożywiania.". Kwota 100.000,00 zł. stanowi udział gminy w realizowanym przez Miejskie Centrum Pomocy Społecznej w P. projekcie w ramach POKL, 25.000,00 stanowi zabezpieczenie na sprawienie pogrzebu dla 10 osób. Na zasiłki celowe i celowe specjalne wydano dotychczas kwotę 154.900,00 zł oraz kwotę 8.500,00 na pogrzeby. Na realizację zasiłków celowych, celowych specjalnych do końca 2011 roku pozostaje kwota 305.500,00 zł. W miesiącu maju 2011 roku na zasiłki celowe i celowe specjalne przeznaczono i wydano kwotę 19.000,00 zł, skorzystało z nich 188 osób. Średnia wysokość zasiłku wynosiła ok. 100,00 zł. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...], nr [...], organ I instancji, na podstawie art. 104 i 108 K.p.a. oraz art. 2, art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 i 4, art. 110 ust 3, 7 i 8 ustawy o pomocy społecznej, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, uznał za zasadne utrzymanie wysokości zasiłku celowego na okres od 1 maja 2011r. do 31 maja 2011r. w kwocie 150,00 zł. Od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł G. K., który wyraził niezadowolenie z wysokości przyznanego mu świadczenia. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Kolegium uznało, iż bardzo trudna sytuacja finansowa w jakiej znajdują się Ośrodki Pomocy Społecznej wymaga dokonywania niewątpliwie trudnych wyborów, ponieważ przyznając danej osobie świadczenie częściej bądź w większym wymiarze, należy odmówić przyznania tej pomocy innym beneficjentom, nie posiadającym żadnego dochodu, znajdującym się w sferze ubóstwa bądź w innej trudnej sytuacji. Organ odwoławczy podniósł, iż z akt sprawy wynika, że G. K. wraz z rodziną jest objęty systematyczną i długotrwałą pomocą finansową. W roku 2010 strona otrzymała pomoc na łączną kwotę 5.705,73 zł. W roku 2011 świadczenia objęły kwotę ponad 3.700,00 zł, natomiast w roku 2012 o okresie od stycznia do kwietnia ogólna kwota świadczeń przekroczyła 2.000,00 zł. W związku z powyższym Kolegium, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące istoty pomocy społecznej stwierdziło, iż nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, która została wydana w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organu pomocowego i określać wysokości czy też rozmiaru przyznawanej pomocy w tych przypadkach, które ustawodawca pozostawił uznaniu organowi I instancji. Tylko on dysponując środkami finansowymi w zależności od ich wielkości może udzielać świadczeń. Jeżeli zatem organ ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby wnioskodawcy, a z drugiej strony cele i możliwości pomocy społecznej (stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej) i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego w żądanej przez niego wysokości, to takiej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Uznanie nie pozwala organowi na dowolność w rozstrzygnięciu spraw, ale też nie nakazuje mu spełniania każdego żądania obywatela. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] skargę do sądu administracyjnego wniósł G. K., który ponownie wyraził swoje niezadowolenie z wysokości przyznanego mu świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Przedmiotem oceny Sądu jest w niniejszej sprawie legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję pierwszo instancyjną przyznającą skarżącemu w miesiącu maju 2011r. zasiłek celowy na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości 150 zł. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie nie jest więc rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia co do zasady, ale o jego wysokości. Na wstępie należy jednak podkreślić, iż sprawa zasiłku celowego przyznanego skarżącemu w miesiącu maju 2011r. była już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, który wyrokiem z dnia 7 października 2011r., sygn. akt II SA/Łd 897/11 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego na miesiąc maj 2011r., w kwocie 150 zł. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd zawarł wskazania dla organów administracji, co do dalszego postępowania. Stosownie natomiast do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wobec tego kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie może ograniczać się tylko do zgodności działania organów administracji z przepisami prawa procesowego i materialnego, ale również przedmiotem oceny będzie zastosowanie się organów administracji do zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 października 2011r., sygn. akt II SA/Łd 897/11. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do przepisu art. 39 ust. 1 i 2 ww. ustawy zasiłek celowy może być przyznany stronie w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Pod pojęciem niezbędnej potrzeby bytowej należy zatem rozumieć przede wszystkim potrzebę usprawiedliwioną ze względu na ochronę życia i zdrowia, ale również potrzebę pełnienia ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Nie budzi więc wątpliwości fakt, że zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym o charakterze doraźnym, powiązanym z zaspokojeniem nie każdej, lecz tylko niezbędnej potrzeby życiowej. Zasiłek celowy nie jest zatem przyznawany na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter pomocy ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Z woli ustawodawcy zasiłek celowy jest świadczeniem, które może, ale nie musi zostać przyznane, nawet jeżeli wnioskodawca spełnia wszystkie warunki, aby je otrzymać. Stosownie bowiem do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy). Innymi słowy, warunkiem korzystania z pomocy społecznej jest to, aby jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, a ponadto aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach, tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Z powyższego wynika, że świadczenia z pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, co oznacza, iż uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest zatem w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swych trudności, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, pomoc społeczna w postaci przedmiotowego zasiłku może zostać przyznana. Trzeba zatem przyznać rację organom, że w tej sytuacji przesłankami przyznania zasiłku celowego są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny bowiem zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która jest uwarunkowana posiadanymi przez organ pomocy społecznej środkami pieniężnymi. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ zmuszony jest brać pod uwagę nie tylko cele pomocy społecznej określone w ustawie, jak i własne możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy. Stanowisko to szeroko jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007r., sygn. akt I OSK 1464/06, gdzie wskazano, że z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Podobne stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2007r., sygn. akt I SA/Wa 884/07; z dnia 3 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 94/06; z dnia 14 lutego 2006r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05; z dnia 23 września 2005r., sygn. akt I SA/Wa 1553/04 – wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych. W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, iż skarżący spełnił przesłanki przyznania świadczenia pomocowego w postaci kryterium dochodowego, w związku z czym organ pomocy społecznej przyznał stronie świadczenie w wysokości 150 zł. Wydanie decyzji poprzedzone zostało wnikliwym postępowaniem mającym na celu ustalenie sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, która niewątpliwie okazała się niezwykle trudna. Następnie po ustaleniu, że skarżący spełnia przesłanki do otrzymania wnioskowanego świadczenia organ przystąpił do szczegółowego uzasadnienia wysokości kwoty przyznanego zasiłku celowego. W tym celu organ przeanalizował własną sytuację finansową tj. środki pieniężne wydane do tej pory w roku 2011 na cele pomocy społecznej oraz pozostałe do końca roku środki będące w dyspozycji organu, a także liczbę osób potrzebujących. Organ wskazał, że budżet na rok 2011 w Dziale 852 - pomoc społeczna, rozdział 852 214 - zasiłki i pomoc w naturze oraz składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, § 3110 - świadczenia społeczne wynosiły 750.000,00 zł, w tym 156.100,00 zł to udział własny gminy w ramach rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania.". Kwota 100.000,00 zł. stanowiła udział gminy w realizowanym przez Miejskie Centrum Pomocy Społecznej w P. projekcie w ramach POKL, 25.000,00 stanowiło zabezpieczenie na sprawienie pogrzebu dla 10 osób. Na zasiłki celowe i celowe specjalne wydano dotychczas kwotę 154.900,00 zł oraz kwotę 8.500,00 na pogrzeby. Na realizację zasiłków celowych, celowych specjalnych do końca 2011 roku pozostawała kwota 305.500,00 zł. W miesiącu maju 2011 roku na zasiłki celowe i celowe specjalne przeznaczono i wydano kwotę 19.000,00 zł, skorzystało z nich 188 osób. Średnia wysokość zasiłku wynosiła ok. 100,00 zł. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organy administracji prawidłowo zastosowały się do zaleceń wyroku Sądu z dnia 7 października 2011r. Uzasadniły dlaczego świadczenie nie może być przyznane w wyższej wysokości. Organ I instancji wskazał jakimi środkami dysponował na cały rok 2011 oraz wskazał, jaka była średnia wypłacanych zasiłków. Należy zatem ponownie przypomnieć, że pomoc udzielona skarżącemu ma jedynie wspomóc sytuację życiową jego i jego rodziny, a nie ma na celu zapewnienia skarżącemu stałego źródła dochodu. Oczywistym jest, że przyznana przez organ kwota jest kroplą w morzu potrzeb dla 3 osobowej rodziny, ale należy mieć także na uwadze to, że takich rodzin jest kilkadziesiąt, a publicznych środków musi wystarczyć dla wszystkich potrzebujących. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd, a więc takiej jaka zapadła w sprawie niniejszej, ogranicza się do zbadania jej zgodności z prawem, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 K.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Uznanie administracyjne obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby wnioskodawcy, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego w wyższej kwocie, aniżeli kwota przyznana, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu materialnemu i nie narusza przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestionowanie przez skarżącego kwoty przyznanego zasiłku celowego nie znajduje zatem uzasadnienia. Jak wynika z akt sprawy skarżący wraz z rodziną objęty jest systematyczną i długotrwałą pomocą finansową. W roku 2010 skarżący otrzymał pomoc na łączną kwotę 5.705,73 zł. W roku 2011 świadczenia objęły kwotę ponad 3.700,00 zł, natomiast w roku 2012 o okresie od stycznia do kwietnia ogólna kwota świadczeń przekroczyła 2.000,00 zł. Odnosząc się natomiast do podnoszonych w skardze argumentów, dotyczących przeznaczania gminnych środków publicznych na inne niż pomoc społeczna cele wskazać jedynie wypada, iż poza kontrolą sądów administracyjnych pozostaje sposób podziału środków publicznych przez organy samorządowe. Wysokość świadczeń niezwiązanych z pomocą społeczną, jak również zasadność ich ponoszenia na poszczególne cele należy do wyłącznej kompetencji organów samorządowych. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. LS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło