II SA/Łd 740/13
WyrokWSA w Łodzi2014-02-05
Skład orzekający: Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołania, wydając odrębne decyzje w stosunku do różnych grup odwołujących się, zamiast rozpoznać wszystkie odwołania łącznie w jednym postępowaniu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, wydając odrębne decyzje w stosunku do różnych grup odwołujących się, zamiast rozpoznać wszystkie odwołania łącznie w jednym postępowaniu. Przepis art. 138 k.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek wydania jednej decyzji rozstrzygającej o wszystkich wniesionych odwołaniach. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza S. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy elektrowni wiatrowej. Od decyzji organu I instancji wpłynęło wiele odwołań. SKO wydało jedną decyzję merytorycznie rozpatrującą część odwołań, a piętnastoma odrębnymi decyzjami umorzyło postępowanie w stosunku do pozostałych odwołujących się. Skarżący zarzucił m.in. nierzetelność raportu środowiskowego oraz brak odniesienia się do kwestii odległości wiatraków od siedzib ludzkich.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz decyzje tego organu umarzające postępowanie odwoławcze. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 roku sprawy ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], oznaczone numerami: [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego I. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej w miejscowości K., gm. S..
Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 27 czerwca 2011 r. (uzupełnionym w dniu 18 lipca 2011 r.) A Sp. z o.o. z siedzibą w P. wystąpiła do Burmistrza S. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy do 2 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, drogą dojazdową i placem manewrowym, na działkach nr ewid. 393, 394, 395 w miejscowości K., gm. S.. Do wniosku dołączono poświadczoną za zgodność kopię mapy ewidencyjnej, wypis z ewidencji gruntów oraz kartę informacyjną przedsięwzięcia.
W dniu 3 sierpnia 2011 r. Burmistrz S., po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W dniu 13 września 2011 r. inwestor złożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W dniu 21 września 2011 r. Burmistrz S. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań zgody dla realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Przedmiotowy raport na wezwania Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. podlegał dwukrotnemu uzupełnieniu w dniach 22 listopada 2011r. oraz 16 grudnia 2011 r.
W dniu 20 lutego 2012 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, otwartą dla społeczeństwa.
Sprawa z wniosku A Sp. z o.o. dwukrotnie podlegała kontroli Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które decyzjami z dnia [...] oraz z dnia [...] uchylało wydane przez organ I instancji decyzje ustalające środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia i przekazywało sprawę Burmistrzowi S. do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że projektowana elektrownia wiatrowa obejmuje teren o powierzchni około 9000,00 m². Działki nr ewid. 393, 394, 395 wykorzystywane są w całości, jako tereny upraw rolnych, charakterystyka terenów zlokalizowanych wokół działek na wschód to tereny upraw rolnych, tereny położone na zachód to tereny upraw rolnych, tereny położone na południe to teren upraw rolnych, a na północy działka graniczy z drogą gminną nr 304/1, za którą znajduje się teren zabudowy. Wyjaśnił, że teren lokalizacji planowanego przedsięwzięcia usytuowany jest w zachodniej części gminy S., a miejsce planowanego posadowienia turbiny wiatrowej będzie oddalone o około 2,10 km na północ od drogi krajowej nr 12. Projektowana elektrownia usytuowana będzie na działkach nr ewid. 393, 394, 395 w odległości min. 50 m osi wieży od granic z działkami sąsiednimi, połączona zostanie linią kablową oraz wpięta do istniejącej stacji GPZ albo istniejącej linii kablowej 15 kV lub 110 kV zgodnie z warunkami przyłączenia do sieci na podstawie odrębnej dokumentacji projektowej. Inwestycja zlokalizowana będzie poza obszarem występowania obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi (najbliższe zabudowania oraz obiekty przeznaczone na stały pobyt ludzi zlokalizowane są w odległości ok. 620 m od miejsca lokalizacji turbiny wiatrowej). Dojazd do nieruchomości zapewniony będzie z istniejącej drogi publicznej poprzez projektowaną drogę dojazdową szerokości około 4-6 m oraz plac manewrowy o wymiarach 20 x 70 m. Elektrownia będzie się składać z jednej turbiny o wysokość wieży do ok. 105 m, średnicy wirnika do ok. 90 m, wysokości całej konstrukcji do ok. 150 m. Powierzchnia zabudowy dla jednej wieży ustalona została do ok. 700 m², całkowita powierzchnia (fundament, droga serwisowa, plac manewrowy) do ok. 5000 m², poziom mocy akustycznej do ok. 104 dB. Wieża elektrowni wiatrowej będzie konstrukcji słupowej o wysokości piasty ok. 105 m n.p.t., pomalowana będzie na kolor biały lub jasnoszary, a zewnętrzne końce skrzydeł będą oznakowane, na szczycie gondoli umieszczone zostanie również światło oznakowania przeszkodowego zgodnie z obowiązującymi przepisami, wieża posadowiona będzie na fundamencie. Decyzja określiła warunki na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania pozwolenia na budowę. Organ zobowiązał ponadto inwestora do zrealizowania konkretnych działań, dotyczących zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, tj. prowadzenia monitoringu w zakresie klimatu akustycznego, wykonania porealizacyjnego monitoringu ornitologicznego, wykonania porealizacyjnego monitoringu chiropterologicznego. Poza tym w decyzji organ I instancji zajął stanowisko, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia inwestor nie zobowiązany jest do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, realizacja i późniejsza eksploatacja przedmiotowej inwestycji elektrowni wiatrowej w miejscowości K. na terenie gminy S. nie spowoduje powstania oddziaływań transgranicznych, nie będzie konieczności ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania, nie będzie też występowało ponadnormatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Organ ustalił również w decyzji, że przedsięwzięcie wymaga sporządzenia analizy porealizacyjnej w przedmiocie oddziaływania elektrowni wiatrowej na środowisko w zakresie klimatu akustycznego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] stwierdzony został obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, po uprzednim uzyskaniu opinii RDOŚ i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej PPIS), które uznały, że istnieje konieczność przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko. Organ ustalił także, że podczas funkcjonowania elektrowni w warunkach normalnych, nie powinny wystąpić zanieczyszczania gleby, wód gruntowych i powierzchniowych, nie ma także podstaw do domniemania, że wystąpią przekroczenia dopuszczalnych poziomów stężeń gazów i pyłów do powietrza, gospodarka odpadami została szczegółowo opisana w raporcie w odniesieniu do fazy realizacji, eksploatacji i ewentualnej likwidacji przedsięwzięcia. Zdaniem organu, przeprowadzona ocena oddziaływania wykazała, że realizacja przedsięwzięcia nie będzie generować oddziaływań mogących zagrażać zdrowiu i życiu ludzi, wyniki obliczeń rozprzestrzeniania się hałasu w otoczeniu projektowanej elektrowni wiatrowej wykazały brak przekroczeń wartości dopuszczalnych poziomu hałasu na obszarach chronionych akustycznie, a powodowany przez pracujące łopaty wirnika elektrowni wiatrowej efekt migotania cieni nie będzie miał wpływu na zdrowie i życie ludzi. Dodał, że w związku z realizacją przedsięwzięcia nie będą przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną, nadto inwestor zobowiązany został do przeprowadzenia analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego. Rozpatrując zjawisko pól elektrycznych i elektromagnetycznych nie stwierdzono negatywnego wpływu elektrowni wiatrowej oraz towarzyszącej jej infrastruktury technicznej. Planowana inwestycja będzie miała wpływ na przeobrażenie krajobrazu poprzez spowodowanie w nim widocznych zmian z uwagi na jej wysokość (maszt turbiny będzie widoczny ze znacznej odległości), stanowić będzie niewątpliwą dominantę w otaczającym ją krajobrazie, zastosowanie odpowiedniej kolorystyki elementów elektrowni wiatrowej ma zniwelować w znaczący sposób wyróżnianie się konstrukcji z otoczenia. Stwierdził nadto, że z analizy raportu wynika, iż planowana inwestycja nie sąsiaduje bezpośrednio z obszarami Natura 2000, nie będzie miała też znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony, przedmioty ochrony, integralność obszarów i spójność Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Organ nie stwierdził konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, będącego przedmiotem prowadzonej oceny oddziaływania na środowisko. Do decyzji załączono charakterystykę przedsięwzięcia.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli H. F., J. O., I. i J. W., A. Ż., M. W., P. M., M. S., A. M., G. K., A. i W. O., M. L., W. B., D. i M. J., A. M., I. C., A. G., T. i C. W., P. C., B. M., J. Z., K. W., M. P., C. P., M. P., M. C., M. C., A. J., D. T., K.T., W. W. oraz R. i Z. L., Odwołujący się wskazali na negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na zdrowie ludzi i na środowisko. Podnieśli, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest nierzetelny w części dotyczącej oddziaływania skumulowanego. Zarzucili w szczególności, że obwieszenie organu gminy o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia nie zawiera informacji o terminie i możliwości wniesienia odwołania, zaskarżona decyzja nie odnosi się do sprzeciwu mieszkańców co do realizacji przedsięwzięcia, nie określa, czy i w jakim zakresie zostanie ograniczona możliwość zabudowy wsi K. oraz nie zawiera informacji, czy został utworzony obszar ograniczonego użytkowania oraz jakie ograniczenia będą wprowadzone na działki lub ich części, znajdujące się w tym obszarze. W decyzji mylnie ponadto wskazano, że miejsce posadowienia turbiny wiatrowej będzie oddalone o ok. 2,10 km na północ od drogi krajowej nr 12, podczas gdy w rzeczywistości oddalone będzie na południe od tej drogi. Nadto, przed wydaniem decyzji organ I instancji nie poinformował stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Dodali, że organ gminy uzyskał opinię PPIS, jednakże organ ten zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia na podstawie niekompletnego raportu, jako że raport ten był uzupełniany w postępowaniu prowadzonym przez RDOŚ.
Odwołanie od powyższej decyzji złożone przez M. i P. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w dniu [...] pozostawiło bez rozpoznania.
Postępowanie wszczęte z odwołań W. W., R. i Z. L., T. i C. W., J. Z., B. M., C. P., M. P., K. W., M. C., M. C., P. C., D. T., K. T., A. J. oraz M. P. zostało umorzone decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...].
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało natomiast w mocy decyzję organu I instancji. Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, że celem postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ocena oddziaływania na środowisko, przez którą należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu - art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Wskazał, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ I instancji, po zasięgnięciu opinii RDOŚ i PPIS, orzekł o konieczności przeprowadzenia takiej oceny i nałożył obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Kolegium, w sprawie należycie przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o zapisy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jego uzupełnienia, zgodnego z zakresem wyznaczonym w postanowieniu Burmistrza S. z dnia [...] oraz odpowiadającego wymogom art. 66 u.o.ś. Warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione z RDOŚ i zaopiniowane przez PPIS. Zdaniem organu, z charakterystyki projektowanego przedsięwzięcia przedstawionej w raporcie o oddziaływaniu na środowisko ww. przedsięwzięcia i jego uzupełnieniu, oraz ze stanowisk ww. organów: ochrony środowiska i ochrony sanitarnej w zakresie uzgodnień i opinii wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko oraz warunki życia i zdrowie ludzi, nie przyczyni się do degradacji środowiska przyrodniczo - kulturowego, nie będzie powodować konfliktów przestrzennych i uzasadnionych konfliktów społecznych, nie naruszy interesu osób trzecich i nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Dla poszczególnych rodzajów oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określono zakres działań prewencyjnych i ograniczających, w sferze tych działań określono rodzaj urządzeń i instalacji koniecznych do realizacji w celu minimalizacji skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Rodzaj i zasięg emisji, powodowanych eksploatacją przedsięwzięcia nie będą powodować przekroczenia norm ochrony środowiska oraz uciążliwości dla warunków życia ludzi - przewiduje się zastosowanie odpowiednich rozwiązań, ograniczających zasięg oddziaływania przedsięwzięcia, dobranych adekwatnie do wielkości przedsięwzięcia i jego usytuowania. W ocenie Kolegium, przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest rzetelny, spójny, nie budzi zastrzeżeń i nie zawiera nieścisłości czy nieprawidłowości. Nie ma więc podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. Organ stwierdził, że planowana inwestycja nie ma wpływu na obecne użytkowanie i zagospodarowanie terenów sąsiednich, o ile uwzględni się jej cechy oraz projektowane rozwiązania techniczne i technologiczne. W tych okolicznościach, zdaniem organu odwoławczego, ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie mogła być zakwestionowana, czemu dał wyraz organ I instancji, podejmując zaskarżoną decyzję, spełniającą warunki, o których mowa w art. 82 i 85 u.o.ś. Dodał, że zaskarżoną decyzją organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek monitorowania w zakresie klimatu akustycznego w otoczeniu instalacji oraz na terenach istniejącej zabudowy mieszkaniowej, odnosząc go do całego okresu funkcjonowania przedmiotowego przedsięwzięcia. Monitoring hałasu należy przy tym zacząć prowadzić od momentu zakończenia pomiarów, wynikających z zaleconej analizy porealizacyjnej. Zestawienia wyników pomiarów z prowadzonego monitoringu należy przedstawić w formie sprawozdania Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w Ł. z częstotliwością raz na dwa lata. Organ nałożył też obowiązek zapobiegania, ograniczaniom oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, określając zakres tych działań. W celu dokonania faktycznej oceny wpływu planowanej inwestycji na ptaki, organ nałożył obowiązek wykonania porealizacyjnego monitoringu ornitologicznego, który obejmować ma cykl roczny stanowiący replikę badań przedrealizacyjnych, w celu uzyskania kompleksowych danych, szczegółowo określonych w decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ nałożył też obowiązek wykonania porealizacyjnego monitoringu chiropterologicznego w celu dokonania faktycznej oceny wpływu przedsięwzięcia na nietoperze. Monitoring ornitologiczny i chiropterologiczny należy przeprowadzić trzykrotnie w ciągu pięciu lat od momentu oddania inwestycji do eksploatacji. W decyzji zastrzeżono, że jeżeli podczas prowadzenia monitoringu zostanie stwierdzone negatywne oddziaływanie na chronione gatunki zwierząt (w tym ptaki i nietoperze), przekraczające rozmiary podane w raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, inwestor podejmie na własny koszt stosowne działania minimalizujące, ukierunkowane na ograniczenie i/lub całkowite wykluczenie negatywnego wpływu na ww. gatunki zwierząt, wynikające z funkcjonowania elektrowni wiatrowej. Zobowiązano też inwestora do przedkładania szczegółowego sprawozdania z przeprowadzonych monitoringów wraz z wynikami badań oraz wnioskami i wskazaniem przez inwestora działań zapobiegawczych. Na inwestora nałożony też został obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie klimatu akustycznego. W odniesieniu do zarzutu nierzetelności raportu, w części dotyczącej oddziaływania skumulowanego, organ wskazał, że nie jest on oparty na wykazaniu niezgodności raportu z konkretnym przepisem, tj. art. 66 u.o.ś. i nie jest on trafny. W raporcie analizowana jest kumulacja oddziaływań planowanej inwestycji z oddziaływaniami innych inwestycji lokalizowanych w sąsiedztwie, a przeprowadzone analizy nie wykazały, aby skumulowane oddziaływanie powodowało naruszenie wymaganych przepisami norm. Przy ocenie oddziaływania skumulowanego uwzględniono istniejące i planowane elektrownie wiatrowe na terenie gminy S.. Wyniki obliczeniowe i graficzne dokonanej analizy wskazują, że nie ma przekroczeń dopuszczalnych norm. Kolegium zauważyło, że w zaskarżonej decyzji oddziaływanie akustyczne określono zgodnie z ww. rozporządzeniem w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Poza tym przyjęte rozwiązania techniczne budowy turbin dostatecznie zminimalizują oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Nadto, organ I instancji stwierdził brak konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, biorąc pod uwagę charakter i skalę zamierzonego przedsięwzięcia oraz ustalenia - dokonanej w ramach oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko - analizy (z uwzględnieniem zastosowania wskazanych rozwiązań technicznych i organizacyjnych), z których wynika, że nie będzie występowało ponadnormatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Konieczności ustanowienia dla planowanego przedsięwzięcia obszaru ograniczonego użytkowania nie wskazuje też sporządzony dla potrzeb niniejszej sprawy raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniem. Podniósł też, że przesłanką uzasadniającą ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania (art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity Dz.U. nr 25 z 2008r., poz. 150 ze zm.) jest wystąpienie szkodliwego oddziaływania wywołanego przekroczeniem dopuszczalnych norm immisyjnych, co, jak wykazała ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Podniósł, że wydanie opinii przez PPIS, który nie uznał potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestiach objętych jego zakresem działania (sanitarno - higienicznych), nie może być traktowane jako naruszenie prawa. Żaden przepis nie nakłada na PPIS i RDOŚ obowiązku zapoznania się z materiałem uzyskanym przez te organy w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w ramach art. 106 § 4 k.p.a. Niezależnie od tego, opinia organu współdziałającego nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego decyzję – współdziałanie, polegające na zasięgnięciu opinii jest nąjluźniejszą formą współdziałania organów administracji publicznej, jest zbliżone do konsultacji czy doradztwa. Za nietrafny uznał też zarzut, że zaskarżona decyzja nie odnosi się do sprzeciwu mieszkańców co do realizacji przedsięwzięcia. Organ odniósł się bowiem do tego protestu wskazując, że w świetle przedstawionego raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanych opinii i dokonanego uzgodnienia, brak jest podstaw do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, jako że nie oddziałuje ono negatywnie na środowisko oraz warunki zdrowia i życia ludzi. Jeżeli chodzi zaś o zarzut, według którego obwieszenie organu gminy o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia nie zawiera informacji o terminie i możliwości wniesienia odwołania, to jak podkreślono, stosownie do przepisów art. 38 i art. 85 ust. 3 u.o.ś. organ właściwy do wydania decyzji podaje do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z RDOŚ oraz opinią PPIS. Taką też informację organ gminy podał do publicznej wiadomości w obwieszczeniu z dnia [...]. W kwestii zarzutu odwołania, dotyczącego mylnego wskazania miejsca posadowienia turbiny wiatrowej wyjaśnił, że organ I instancji potwierdził w piśmie, przy którym przekazano odwołanie do Kolegium, iż usytuowanie elektrowni wiatrowej istotnie nastąpi na południe od drogi krajowej. Zostało to przedstawione w taki właśnie sposób na mapach stanowiących materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie. Materiał ten oceniany był przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz RDOŚ i PPIS. Pomyłka ta - w ocenie Kolegium - nie ma bezpośredniego wpływu na dokonaną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przy przeprowadzaniu tej oceny kwestia posadowienia turbiny wiatrowej w odległości ok. 2,10 km od tej drogi była brana pod uwagę. Przeprowadzona zaś ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie wykazała jego negatywnego wpływu na środowisko oraz życie i zdrowie ludzi. Podkreślił też, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Ostateczny kształt inwestycji określać będzie projekt techniczno - budowlany i pozwolenie na budowę, podejmowane w odrębnym postępowaniu przez organ architektoniczno - budowlany przy uwzględnieniu uwarunkowań wskazanych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Skargę na powyższą decyzję złożył I. W. i powielając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazał, że raport o oddziaływaniu na środowisko jest nierzetelny, w tym w części dotyczącej oddziaływania skumulowanego, nadto zaś Kolegium nie odniosło się do :przygotowanej w Sejmie "ustawy o odnawialnych źródłach energii i ustaleniu minimalnej odległości wiatraków od siedzib ludzkich" oraz do "stanowiska Departamentu Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia, pismo [...] o odległości turbin wiatrowych od siedzib ludzkich".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że podstawę materialno prawną decyzji administracyjnej może być tyko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Projekty ustaw czy prezentowane stanowiska różnych podmiotów nie stanowią natomiast powszechnie obowiązującego prawa.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego ustalono, iż osoby, będące stronami postępowania administracyjnego (W. Z. i D. B.), zmarły w jego trakcie. Postępowanie sądowoadministracyjne prowadzono zatem z udziałem ich następców prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodu zarzutów, podniesionych dla jej uzasadnienia. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Z urzędu jest zobowiązany brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa i stosować środki, przewidziane w ustawie w celu ich usunięcia. Dotyczy to przy tym wszystkich aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Zaskarżona do sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza S. narusza w sposób istotny przepisy postępowania, co powoduje konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Z akt sprawy wynika bowiem, że od decyzji organu I instancji zostały złożone odwołania pochodzące od szeregu osób (H. F., J. O., I. i J. W., A. Ż., M. W., P. M., M. S., A. M., G. K., A. i W. O., M. L., W. B., D. i M. J., A. M., I. C., A. G., T. i C. W., P. C., B. M., J. Z., K. W., M. P., C. P., M. P., M. C., M. C., A. J., D. T., K. T., W. W. oraz R. i Z. L.). Organ odwoławczy merytorycznie rozpoznał odwołania H. F., J. O., I. i J. W., A. Ż., M. W., P. M., M. S., A. M., G. K., A. i W. O., M. L., W. B., D. i M. J., A. M., I. C. i A. G., podejmując zaskarżoną decyzję, natomiast piętnastoma decyzjami z dnia [...] umorzył postępowania odwoławcze, wszczęte odwołaniami pozostałych osób. Naruszył tym samym dyspozycję art. 138 k.p.a. stanowiącego, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Organ odwoławczy może też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2).
Kategoryczne sformułowanie przepisu art. 138 § 1 i 2 k.p.a., nie pozwala organowi odwoławczemu wydać kilku decyzji, po rozpoznaniu kilku odwołań, lecz wskazuje, że organ "wydaje decyzję". Oznacza to, że w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez wiele podmiotów, obowiązkiem organu jest ich łączne rozpoznanie w jednym terminie i wydanie w ich przedmiocie jednego rozstrzygnięcia.
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela wypracowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych stanowisko, że w przypadku, gdy od decyzji organu I instancji złożonych zostaje wiele odwołań, organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 k.p.a., wydaje jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich tych odwołaniach. Organ odwoławczy może więc zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do jednego lub kilku odwołujących się. Warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organ II instancji jedną decyzją umorzy w postępowanie odwoławcze w stosunku do tych odwołujących się, którzy nie posiadają interesu prawnego, dającego im legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze strony oraz w wyniku rozpoznaniu odwołań pozostałych osób utrzyma decyzję organu I instancji w mocy, uznając, że jest ona zgodna z prawem (por. pkt 1 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1109/07 - Lex nr 513841).
Wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek łącznego ich rozpatrzenia w jednym terminie. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania drugiego odwołania wniesionego przez inną osobę. Dlatego uznać należy, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, obligującym do uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Po 450/07 - Lex nr 518832, oraz w Łodzi z dnia 16 marca 2010 r., II SA/Łd 79/10, LEX nr 605686).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest także stanowisko, że wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej strony postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań skutkuje tym, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako wydana bez podstawy prawnej) – vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1230/04 (LEX nr 176134) oraz z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1198/09 (LEX 746416), powołane w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2146/11 (LEX nr 1121207).
Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest również przyjęcie tzw. subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, co powoduje, iż skutecznym będzie odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Weryfikacja takiego stanowiska strony powinna nastąpić w trybie procesowym, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego. Jeżeli twierdzenie owo nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, nie ma podstaw do ustalenia koniecznego związku twierdzeń strony z powszechnie obowiązującymi normami prawa materialnego (vide: uzasadnienie uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz.119, LEX 37956).
Niedopełnienie zatem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. obowiązku łącznego rozpatrzenia wszystkich odwołań złożonych od decyzji Burmistrza S. musi skutkować oceną naruszenia przepisów postępowania w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji z powodów formalnych bez merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, a więc możliwości odniesienia się do zarzutów skargi. W oparciu o przepis art. 135 p.p.s.a., uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, uchyleniu podlegały również pozostałe podjęte przez organ odwoławczy decyzje, rozstrzygające o umorzeniu postępowania odwoławczego, wszczętego odwołaniami W. W., R. i Z. L., T. i C. W., J. Z., B. M., C. P., M. P., K. W., M. C., M. C.,P. C., D. T., K. T., A. J. oraz M. P..
Z uwagi na procesowy charakter uchybień organu odwoławczego, które skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji umarzających postępowanie odwoławcze, przedwczesne i niecelowe było odnoszenie się do zarzutów skargi, związanych z materialnoprawną podstawą zaskarżonego orzeczenia. Ocena ta będzie możliwa dopiero po prawidłowym przeprowadzaniu i zakończeniu postępowania odwoławczego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ponownie prowadząc postępowanie odwoławcze zobligowane będzie uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę prawną, łącznie rozpoznając wszystkie wniesione odwołania.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. W oparciu o art. 152 p.p.s.a. rozstrzygnięto zaś, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu.
a.bł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło