II SA/Łd 745/19

WyrokWSA w Łodzi2020-01-09

Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Paweł Kowalski, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, na której powstała infrastruktura osiedlowa (chodnik, sieć energetyczna, teren zielony), ale nie powstało pierwotnie planowane przedszkole, może zostać uznana za zbędną na cel wywłaszczenia i podlegać zwrotowi na rzecz spadkobierców byłych właścicieli?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie udowodniły istnienia przesłanek uzasadniających zwrot nieruchomości. Zgodnie z wykładnią NSA, realizacja infrastruktury osiedlowej (chodnik, sieć energetyczna, teren zielony) służącej mieszkańcom osiedla, nawet jeśli nie powstał pierwotnie planowany obiekt (przedszkole), nie niweczy celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. W związku z tym nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w Łodzi, która została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego. Organy administracji orzekły o zwrocie nieruchomości na rzecz spadkobierców byłych właścicieli, uznając, że cel wywłaszczenia (budowa przedszkola) nie został zrealizowany. Gmina Miasto Ł. wniosła skargę, argumentując, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla, które powstało, a na nieruchomości znajduje się infrastruktura osiedlowa (sieć energetyczna, chodnik, zieleń) służąca mieszkańcom. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej Gminy Miasto Ł. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi Gminy Miasto Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Gminy Miasto Ł. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR Wojewoda [...], decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. orzekającą o: - zwrocie na własność: J.O.J. w udziale 1/2 części i G.K. w udziale 1/2 części nieruchomości położonej w Ł., w obrębie [...], przy ul. A, składającej się z działek aktualnie oznaczonych numerami 66/1 o pow. 0,0026 ha i 66/2 o pow. 0,0079 ha, stanowiących własność Gminy Miasta Ł.; - zwrocie przez J.O.J. i G.J.K. na rzecz Gminy Miasta Ł. łącznej kwoty: 1217,50 zł, stanowiącej wartość zwaloryzowanego odszkodowania, ustalonego dla poprzednich właścicieli nieruchomości decyzjami Naczelnika Dzielnicy Ł.-Ś. z [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu i z [...] o odszkodowaniu za zniszczone uprawy i plony, wyliczonego proporcjonalnie do zwracanej powierzchni, stosownie do udziałów w następującej wysokości: J.O.J. - 608,75 zł, G.J.K. - 608,75 zł, Z akt sprawy wynika, że w związku z zamiarem zbycia ww. nieruchomości poinformowano byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości o możliwości ubiegania się o zwrot nieruchomości w części odpowiadającej dawnym działkom nr 21/5 i nr 21/6. Decyzją Naczelnika Dzielnicy Ł.-Ś. z dnia [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomość, oznaczoną wówczas jako działki nr 21/5 i 21/6, stanowiącą własność W. i P. małż. N. Wywłaszczenie nastąpiło pod budowę osiedla mieszkaniowego B. część północna. Jak ustalił organ pierwszej instancji w latach 1978 - 1980 na terenie obrębu [...] dokonano odnowy operatu ewidencji gruntów i budynków, w wyniku którego dawne działki nr 21/5 i 21/6 weszły w skład działki oznaczonej numerem 66 o łącznej pow. 0,6105 ha. Prezydent Miasta S., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej zlecił geodecie wykonanie podziału geodezyjnego działki ze względu na konieczność wyodrębnienia archiwalnych działek nr 21/5 i 21/6 w granicach obecnej działki nr 66. Na mapie z projektem podziału nieruchomości nr 2/4290 z [...] oznaczono działki nr 66/1 o pow. 0,0026 ha i nr 66/2 o pow. 0,0079 ha. W wyznaczonym terminie J.J. oraz G.K. wystąpili z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości Wnioskodawcy udokumentowali, że są spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości. Przedłożone zostało postanowienie z [...]., w którym stwierdzono, że spadek po P.N. na podstawie ustawy nabyli W.N. oraz M.K. i J.J. po 1/3. Natomiast spadek po W.N. nabyły M.K. i J.J. po 1/2 części każde z nich. Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 10 kwietnia 2012 r. spadek po M.K. nabył G.K.. Precyzując cel wywłaszczenia organ ustalił, że wywłaszczone działki znalazły się w granicach lokalizacji budowy przedszkola. Ponadto organ wskazał, że cel wywłaszczenia na przedmiotowych działkach nie został zrealizowany i decyzją z [...] orzekł o ich zwrocie. Wojewoda [...] decyzją [...] uchylił ww. decyzję w części dotyczącej rozliczeń związanych ze zwrotem nieruchomości i orzekł w tym zakresie, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Tutejszy sąd wyrokiem z 5 marca 2015 r. sygn. II SA/Łd 1088/14 oddalił skargę Gminy Miasta Ł. na decyzję Wojewody. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Gminy Miasta Ł. wyrokiem z 23 marca 2017 r. sygn. I OSK 1554/15 uchylił wskazany wyrok WSA w Łodzi oraz decyzje organów obu instancji. Rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji orzekł o zwrocie przedmiotowych działek i rozliczeniach z tym związanych. Wskutek odwołania Prezydenta Miasta Ł. Wojewoda [...] wskazaną na wstępie decyzją z [...] utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotową nieruchomość wywłaszczono decyzją Naczelnika Dzielnicy Ł.-Ś. z [...] na rzecz Skarbu Państwa pod budowę osiedla mieszkaniowego B część północna. Cel wywłaszczenia doprecyzowano w ogólnym planie realizacyjnego zagospodarowania tego terenu, zatwierdzonego decyzją nr [...] z [...] z której wynika, iż w/w działki znalazły się w granicach lokalizacji budowy przedszkola, oznaczonego na planie symbolem [...]. Na podstawie wniosku z 16 maja 1978 r. decyzją z dn. [...] nr [...] Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w Ł. dokonano przekazania nieruchomości o łącznej pow. 6105 m2 (w tym przedmiotowych działek) w nieodpłatne użytkowanie Wydziałowi Oświaty, Wychowania i Kultury Urzędu Dzielnicowego Ł.-P. z przeznaczeniem pod budowę przedszkola w ramach realizowanego osiedla mieszkaniowego B część północna. Przedszkole nie powstało, a podczas oględzin przeprowadzonych 15 maja 2013 r. ustalono, że przedmiotowy teren porośnięty jest trawą, poza tym przebiega tam fragment sieci energetycznej. Dodatkowo na działce nr 66/1 znajduje się fragment chodnika betonowego. Ponowne oględziny z 18 maja 2018 r. potwierdziły powyższy stan nieruchomości. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta S., że na przedmiotowej nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia i należało orzec o jej zwrocie. Nieruchomość wywłaszczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego. Z planu realizacyjnego precyzującego ten cel wynikało, że na terenie objętym postępowaniem ma powstać przedszkole. Obiekt nie powstał. Nadto z ww. NSA sygn. I OSK 1554/15 wynika, że gdy celem wywłaszczenia była budowa obiektów stanowiących infrastrukturę złożoną, w tym wieloetapową, która jest realizowana przez dłuższy okres czasu, a w związku z tym może podlegać różnym modyfikacjom, poszczególne obiekty, wchodzące w skład takiej złożonej lub wieloletniej infrastruktury technicznej, stanowią jedynie element owej inwestycji. Z tego względu nie można wykluczyć możliwości by na terenie osiedlowym, w miejscu, które pierwotnie było przeznaczone pod konkretny obiekt, powstał obiekt inny lub by w takim miejscu została pozostawiona przestrzeń mająca charakter rekreacyjny. W konkluzji NSA wskazał, że nie niweczy celu wywłaszczenia nieruchomości, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego realizacja innej (niż wcześniej planowana) infrastruktury osiedlowej, a którą może stanowić również infrastruktura podziemna i na powierzchni ziemi ciągi komunikacyjne oraz przestrzeń rekreacyjna, niezbędna dla jego mieszkańców. Zdaniem organu odwoławczego Prezydent Miasta S. słusznie podniósł, że przy braku realizacji przedszkola nie można uznać, że na działkach zrealizowano cel wywłaszczenia w sytuacji gdy teren jest nadal niezabudowany, porośnięty trawą z fragmentem chodnika betonowego oraz kabla energetycznego, tj. urządzeniami powstałymi w efekcie zagospodarowania tej części miasta, nie zaś świadomego działania zmierzającego do realizacji celu wywłaszczenia. Teren objęty niniejszym postępowaniem przewidziany został w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren zielony już po wszczęciu postępowania, a zatem przedmiotowa okoliczność nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia. W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Dodano, że 10 lipca 2018 r. rzeczoznawca majątkowy sporządził dla potrzeb niniejszego postępowania operat szacunkowy. Wartość nieruchomości według stanu i cen na dzień sporządzenia operatu szacunkowego wyniosła 28 800 zł. Rzeczoznawca ustalił, że nie nastąpiła zmiana wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości już po wywłaszczeniu. Z kolei wartość zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomość będącą przedmiotem zwrotu wyniosła po zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług i po zaokrągleniu - 1217,50 zł. Z powyższego wynika, że wartość zwaloryzowanego odszkodowania nie przekracza 50 % aktualnej wartości nieruchomości. Ww. kwota podzielona została do zapłaty stosownie do wielkości udziałów stron w przedmiotowej nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb niniejszego postępowania może być użyty do celu dla jakiego został wykonany jako kompletny i rzetelny. W skardze Gmina Miasto Ł. zarzuciła naruszenie: - art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, iż nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia oraz że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, podczas gdy bezsporne jest, że znajduje się na niej infrastruktura techniczna - fragment sieci energetycznej, fragment chodnika betonowego, a także zieleń, służąca mieszkańcom osiedla, a okoliczność, że z planu realizacyjnego budowy tego osiedla wynikało, że na spornym terenie m. in. miało powstać przedszkole osiedlowe, nie pozwala na przyjęcie, że celem wywłaszczenia była budowa przedszkola, bowiem celem tym była budowa osiedla, które powstało; - art. 153 p.p.s.a. poprzez brak wzięcia pod uwagę, że nie niweczy celu wywłaszczenia nieruchomości, jakim jest budowa osiedla realizacja innej infrastruktury osiedlowej, którą może stanowić równie infrastruktura podziemna a na powierzchni ziemi ciągi komunikacyjne oraz przestrzeń rekreacyjna, niezbędna dla jego mieszkańców, a bezspornym jest że doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia jakim była budowa osiedla a infrastruktura zlokalizowana na przedmiotowej nieruchomości służyła i służy temu osiedlu i jest niezbędna do jego funkcjonowania, a przez to brak zastosowania się do ocena prawnej i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu z 23 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1554/15; - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym zwłaszcza niewystarczające rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności z pominięciem wskazać zawartych w wyroku NSA z 23 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1554/15; - art. 8 k.p.a., przez naruszenie zasady obiektywnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy i oparcie się wyłącznie na pozbawionej podstaw faktycznych i prawnych własnej ocenie stanu sprawy bez uwzględnienia realizacji na przedmiotowej nieruchomości infrastruktury osiedlowej, niezbędnej dla jego mieszkańców, - art. 80 k.p.a., przez dokonanie oceny materiału dowodowego w oparciu wyłącznie o własne rozumienie przesłanek niezbędności oraz pominięcie innych okoliczności faktycznych i prawnych wynikających z przepisów prawa i dokumentów zgromadzonych w postępowaniu dowodowym, a świadczących jednoznacznie o zrealizowaniu celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla, - art. 107 § 3 k.p.a., przez niewystarczające odniesienie się do dowodów przytoczonych w odwołaniu, w tym całkowite pominięcie okoliczności, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla i niewskazanie logicznej przyczyny, dla której pominięto tą okoliczność przy ocenie istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kluczowym zagadnieniem związanym z ponownym rozpoznaniem niniejszej sprawy jest znaczenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2017 roku, w sprawie I OSK 1554/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonując kontroli ponowionego postępowania administracyjnego był tym wyrokiem związany na zasadzie art.190 P.p.s.a. Zgodnie art.190 zd. pierwsze P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w art.190 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak też nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Użyte w art.190 P.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego, procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania określonego aktu. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 598/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie wykładni prawa należy rozumieć również jako wiążącą ocenę prawidłowości zastosowania przepisów postępowania odnoszących się do postępowania dowodowego (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 2019/17, dostępny CBOSA). Moc wiążąca wyroku oznacza, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Odnosi się to zarówno do wykładni prawa, jego zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym, jak również oceny tego stanu (zob. wyrok NSA z 20 września 2018 r. sygn. akt II FSK 2370/18, dostępny CBOSA). Materialnoprawną podstawą zwrotu wyżej opisanych nieruchomości był przepis art. 136 ust. 3 zdanie 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2014 poz. 518 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.g.n.". Wskazany przepis stanowi, iż poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ustawodawca w art. 137 ust. 1 powołanej ustawy zawarł legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W świetle tejże definicji nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zauważyć należy, że dla ustalenia, iż wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna dla realizacji celu wywłaszczenia wystarczy ustalenie, iż jedna z dwóch wymienionych w art. 137 ust. 1 przesłanek zbędności nieruchomości została zrealizowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 5 marca 2015 roku, w sprawie II SA/Łd 1088/14 ( następnie uchylonym wyrokiem NSA w Warszawie w sprawie I OSK 1554/15 ) uznał, że materiał dowodowy, który został zgromadzony w postępowaniu administracyjnym pozwalał na stwierdzenie, że cel wywłaszczenia przedmiotowych działek, który został szczegółowo określony jako budowa przedszkola wraz z towarzyszącą infrastrukturą nie został osiągnięty, bowiem żadne przedszkole tam nie powstało. Zwrócił jednocześnie uwagę, że z przeprowadzonych oględzin wynikało, że przez obie działki fragment sieci energetycznej, zaś przez działkę 66/1 przebiega także fragment chodnika betonowego, obie działki porośnięte są trawą, zaś ich otoczeniem jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna. Naczelny Sąd Administracyjny, w opisanym wyżej wyroku wskazał, że celem wywłaszczenia spornych działek nastąpiło pod budowę osiedla mieszkaniowego "-B" część północna", które przecież powstało. Wskazał także, że okoliczność, że nie wzniesiono tam przedszkola nie ma znaczenia, gdyż celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego. W dalszej części sąd II instancji podniósł, "że badając zasadność roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, należy mieć na względzie fakt, iż nie może być ona przeznaczona na inny cel, niż ten na który ją wywłaszczono, a w związku z tym cel wywłaszczenia winien być określony konkretnie i dokładnie. Tym niemniej w przypadku, gdy celem wywłaszczenia była budowa tzw. obiektów stanowiących infrastrukturę złożoną, w tym wieloetapową, która jest realizowana przez dłuższy okres czasu, a w związku z tym może podlegać różnym modyfikacjom, orzecznictwo sądowoadministarcyjne od szeregu lat wyraża pogląd, a który to pogląd skład orzekający podziela, iż budowa tego rodzaju założeń uzasadnia przyjęcie stanowiska, iż poszczególne obiekty, wchodzące w skład takiej złożonej lub wieloletniej infrastruktury technicznej, stanowią jedynie element owej inwestycji. Zwłaszcza zaś w przypadku osiedli mieszkaniowych orzecznictwo uznaje, że są one pewnym, swego rodzaju, mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się szczególnymi zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. Z tego względu nie można – co do zasady – wykluczyć możliwości by na terenie osiedlowym, w miejscu, które pierwotnie było przeznaczone pod konkretny obiekt, powstał obiekt inny lub by w takim miejscu została pozostawiona przestrzeń mająca charakter rekreacyjny, jeśli takie rozwiązanie było bardziej potrzebne mieszkańcom osiedla (vide np. wyroki NSA z dnia: 20.01.1999 r. sygn. akt IV SA 2033/96, 20.11.2014 r. sygn. akt I OSK 2755/13, 13.06.2014 r. sygn. akt I OSK 2768/12, 27.11.2014 r. sygn. akt I OSK 850/13 i I OSK 846/13, 4.08.2015 r. sygn. akt I OSK1044/14, 20.01.2016 r. sygn. akt I OSK 1186/15 i I OSK 3237/14, 9.03.2016 r. sygn. akt I OSK 1281/14)." Formułując wskazania, co do dalszego postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organy administracji mają obowiązek wziąć pod uwagę, że celu wywłaszczenia, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego, nie niweczy realizacja innej ( niż wcześniej planowana ) infrastruktury osiedlowej, którą może stanowić również infrastruktura osiedlowa, a którą może stanowić także infrastruktura podziemna i na powierzchni ziemi ciągi komunikacyjne oraz przestrzeń rekreacyjna niezbędna dla mieszkańców. Zwrócił także uwagę na to, że organy administracji nie dokonały jednoznacznych ustaleń, czy sporne nieruchomości stanowią część osiedla mieszkaniowego, a zatem służą jego mieszkańcom. W związku z tym należy podnieść, że organy w ponowionym postępowaniu nie dokonały żadnych nowych istotnych ustaleń faktycznych, które pozwalałaby na przyjęcie, że cel wywłaszczenia nie został osiągnięty. Organ pierwszej instancji przeprowadził ponowne oględziny obu spornych działek w dniu 18 maja 2018 roku, na jednej z nich ujawnił fragment chodnika betonowego ( działka 66/1 ) oraz stwierdził, że z mapy wynika, że przez obie działki przebiega fragment sieci energetycznej. Sporządzony został także kolejny operat szacunkowy. Z opisu działek 66/1 i 66/2 wynika, że działka 66/1 stanowi teren zieleni osiedlowej – skwer przez który przebiega chodnik z płyt betonowych. Przez działkę 66/2 przebiega kabel energetyczny. Sporne działki mają dostęp do drogi publicznej – ul. A poprzez działki stanowiące parking osiedlowy, częściowo utwardzony żużloasfaltem ( str.9 operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego E. B. ). W tym samym operacie, na stronie 7 znajduje się mapa przedstawiająca między innymi przebieg chodnika betonowego oraz sieci elektroenergetyczne niskiego napięcia, uzupełnieniem jest dokumentacja fotograficzna ( str.22 ). Z dowodów tych wynika, że chodnik służy do komunikacji pomiędzy parkingiem osiedlowym, a blokami osiedla B., sieć elektroenergetyczna także biegnie do tych bloków. Kierując się oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartą w opisanym wyżej wyroku z dnia 23 marca 2017 roku, należy stwierdzić, że w toku postępowania organy nie udowodniły istnienia przesłanek, które uzasadniałyby zwrot spornych działek 66/1 i 66/2. Ustalony stan faktyczny pozwala na przyjęcie, że znajdujące się tam urządzenia ( sieć oraz ciąg komunikacyjny, skwer ) są elementami osiedla mieszkaniowego B, służąc jego mieszkańcom. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią stanowisko zaprezentowane w niniejszym wyroku. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, w związku z art.135 tej ustawy należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 P.p.s.a w związku z art.205 § 2 tej ustawy i § 14 ust.1 pkt.1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tekst jednolity Dz.U.2018 poz. 265 ) D.P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło