II SA/Łd 84/18
WyrokWSA w Łodzi2018-03-06
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Jolanta Rosińska, Anna Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy Mniszków mogła w uchwale z 2003 r. nałożyć na mieszkańców obowiązek ponoszenia kosztów budowy przyłączy do sieci kanalizacyjnej, powołując się na przepisy ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Prokuratora, uznając, że uchwała Rady Gminy Mniszków z 2003 r. w zakresie § 5 pkt 2, który nakładał na odbiorcę usług obowiązek zapewnienia na własny koszt realizacji budowy przyłączy do sieci, nie naruszała prawa. Sąd stwierdził, że zapis ten stanowił powtórzenie art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, który w dacie uchwalania aktu prawa miejscowego upoważniał do takiego uregulowania, a zatem nie można było uznać tego zapisu za daninę publiczną nałożoną bez podstawy prawnej.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Opocznie zaskarżył uchwałę Rady Gminy Mniszków z 2003 r. w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając jej rażące naruszenie prawa poprzez nałożenie na mieszkańców obowiązku ponoszenia kosztów budowy przyłączy do sieci kanalizacyjnej. Prokurator argumentował, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie stanowiły podstawy do nałożenia takich opłat. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że zapis uchwały był zgodny z ówczesnym stanem prawnym, a regulaminy takie nie były wówczas aktami prawa miejscowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego w Opocznie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia NSA Anna Stępień, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Opocznie na uchwałę Rady Gminy Mniszków z dnia 4 grudnia 2003 r. nr XVII/77/03 w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków dla gminy Mniszków oddala skargę. LS
Prokurator Rejonowy w Opocznie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy Mniszków z dnia 4 grudnia 2003 r. Nr XVII/77/03 w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków dla gminy Mniszków. Zaskarżonej uchwale zarzucił rażące naruszenie prawa, tj. art. 18 ust. 1 i 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), poprzez uznanie, iż przepisy te stanowią podstawę prawną nałożenia w drodze uchwały rady gminy obowiązku ponoszenia przez mieszkańców gminy opłat za podłączenie do sieci kanalizacyjnej w postaci jednorazowej opłaty, podczas gdy przepisy te nie mogą stanowić podstawy do nałożenia obowiązku ponoszenia jakichkolwiek opłat na rzecz gminy w związku z budową lub podłączeniem do gminnej sieci wodociągowej.
W uzasadnieniu skargi Prokurator Rejonowy wyjaśnił, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 pkt 15, art. 40 ust. 2 pkt 4, art. 41 ust. 1 i art. 42 ww. ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W
§ 5 pkt 2 kwestionowanej uchwały określono warunki przyłączenia do sieci wodociągowej. Z paragrafu tego wynika, iż koszty realizacji budowy przyłącza do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego lub urządzenia pomiarowego, zapewnia na własny koszt odbiorca usług, tj. osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci.
W ocenie skarżącego zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, gdyż zawiera ogólne określenie adresata - poprzez wskazanie jego cech jako "osób ubiegających się o przyłączenie do sieci", nie wymieniając go z nazwy, zaś dyspozycja określa postępowanie adresata i ma zastosowanie do wielu powtarzalnych okoliczności, stanowi podstawę do pobierania opłaty za każdorazowe podłączenie się do sieci kanalizacji sanitarnej.
Skarżący podkreślił, iż zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Przyjmuje się, że akt prawa miejscowego to akt normatywny, generalny i abstrakcyjny. Kierując się następnie tymi przesłankami skarżący stwierdził, że zaskarżona uchwała Rady Gminy ustalająca zasady partycypacji w kosztach inwestycji w istocie na każdego (co do zasady) nakłada obowiązek uiszczenia opłaty w określonej wysokości, a zatem posiada cechy pozwalające na zaliczenie jej do aktów prawa miejscowego, w rozumieniu przyjętym na gruncie powołanego art. 87 ust. 2 Konstytucji RP.
W dalszej kolejności skarżący, odwołując się do treści art. 94 Konstytucji RP i art. 40 ustawy o samorządzie gminnym, wskazał, że szczegółowe umocowanie konkretnych organów do stanowienia przepisów prawa miejscowego w danym przedmiocie wynikać musi z przepisów prawa materialnego zawierających delegacje ustawowe, a nie jedynie pośrednio wynikać z przepisów ustawowych. Kwestionowana uchwała Rady Gminy Mniszków została oparta m.in. na art. 18 ust. 1 i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jednak żaden z powołanych przepisów ustawowych nie zawierał normy delegacyjnej, która upoważniałaby radę gminy do podejmowania aktów prawa miejscowego w powyższym zakresie. Tym samym powołane w podstawie prawnej ww. uchwały przepisy nie mogą stanowić podstawy do nałożenia na osoby i jednostki zamierzające korzystać z kanalizacji obowiązku finansowania budowy kanalizacji oraz ponoszenia opłat za podłączenie się do gminnej sieci kanalizacyjnej, gdyż w okresie uchwalania przedmiotowej uchwały nie było przepisów ustawowych, które upoważniałyby gminę do samoistnego wprowadzenia tego rodzaju opłat.
Skarżący wskazał przy tym, że z istoty upoważnienia wynika, iż musi być ono wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikać z przepisów ustawowych. Winno przy tym określać materię, która ma być przedmiotem regulacji w drodze aktu prawa miejscowego oraz organy kompetentne do jego wydania, a także regulować inne kwestie związane z wydaniem i wejściem w życie przepisów prawa. Natomiast art. 18 ustawy o samorządzie gminnym ustanawia domniemanie właściwości rady gminy we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy i ma walor przede wszystkim wewnątrzorganizacyjny. Ustalone zakwestionowaną uchwałą opłaty mają cechy jednostronnie nałożonej na obywateli daniny publicznej. Tymczasem w okresie uchwalania przedmiotowej uchwały nie było przepisów ustawowych, które upoważniałby gminę do wprowadzenia takich opłat.
Jednocześnie skarżący podkreślił, że zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 673/11, "nawet jeśli gmina nie ma środków na budowę sieci kanalizacyjnej, nie może w drodze uchwały bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, zobowiązać mieszkańców gminy do ponoszenia dodatkowych danin".
Zdaniem skarżącego, skoro żaden z powołanych w uchwale jako podstawa prawna przepisów w ogóle nie zawierał upoważnienia do wydawania aktów prawa miejscowego, to tym bardziej nie mógł upoważniać do nałożenia na mieszkańców gminy obowiązku ponoszenia świadczeń publicznych w drodze aktu prawa miejscowego. Jedyną legalną drogą uzyskania środków do budżetu gminy związanych z uczestnictwem właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej zwiększających wartość nieruchomości są przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności regulujące kwestie opłat adiacenckich. Na poparcie zaprezentowanego w skardze stanowiska skarżący odwołał się do poglądów zawartych w orzeczeniach sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego.
Z powyższych względów na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zapisu uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Mniszków, reprezentowana przez Wójta Gminy, wniosła o jej oddalenie. Organ wskazał, że w dniu 4 grudnia 2003 r. podjął uchwałę Nr XVII/77/03 w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków dla Gminy Mniszków. W załączniku do uchwały w § 5 lit. b (oznaczonej przez skarżącego pkt 2) postanowiono, że "realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego lub urządzenia pomiarowego, zapewnia na koszt własny odbiorca usług, tj. osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci". Podstawą podjęcia przedmiotowej uchwały były przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Organ wyjaśnił, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu uchwalania zaskarżonej uchwały, regulaminy dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie stanowiły aktów prawa miejscowego. Dopiero w dniu 27 października 2017 r. w ustawie o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz innych ustaw (Dz.U. 2180) w art. 1 ustawodawca dokonał zmiany m.in. art. 19, stanowiąc, że regulaminy, o których mowa, są aktami prawa miejscowego.
W dalszej części odpowiedzi na skargę wskazano, że w przedmiotowej sprawie mieszkańcy Gminy Mniszków w formie darowizn przekazali Gminie ogólną kwotę w wysokości 13.400,00 zł na prowadzoną inwestycję doprowadzenia wody i odprowadzania ścieków.
Ponadto ustosunkowując się do zarzutów skarżącego organ podniósł, że legalność zaskarżonej uchwały oraz zmieniającej ją uchwały Nr XVIII/90/03 Rady Gminy Mniszków z dnia 30 grudnia 2003 r. nie została zakwestionowana przez organ nadzoru. Kwestionowany zapis § 5 lit. b uchwały był wykonywany i korzystał z domniemania jego legalności. Organ zaznaczył, że nie może obecnie ponosić odpowiedzialności za zaniechanie organów nadzorczych, a także za fakt, że po znacznym upływie czasu od chwili podjęcia uchwały w judykaturze wykształciło się stanowisko, które podważa legalność tychże zapisów w uchwałach rad gmin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. W powyższych sprawach sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Skarga Prokuratora Rejonowego w Opocznie została wniesiona w niniejszej sprawie na podstawie art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 p.p.s.a. Udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jednym z aspektów realizacji zasady państwa prawnego. Podmiot ten, inicjując postępowanie przed sądem administracyjnym, działa w imieniu obiektywnie pojętego porządku prawnego i nie musi wykazywać swej legitymacji do wniesienia skargi. W świetle art. 8 § 1 p.p.s.a. prokurator według własnej oceny podejmuje decyzję o inicjowaniu i udziale w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a słuszność tej decyzji nie podlega ocenie sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy w Opocznie przedmiotem zaskarżenia uczynił uchwałę Rady Gminy Mniszków z dnia 4 grudnia 2003 r. Nr XVII/77/03 w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków dla gminy Mniszków, w brzmieniu ustalonym w drodze uchwały zmieniającej z dnia 30 grudnia 2003 r. Nr XVIII/90/03. Skarga Prokuratora, stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia, a ponieważ nie budzi wątpliwości fakt, iż z uwagi na posiadane cechy, trafnie wykazane w skardze, uchwała ta należy do kategorii aktów prawa miejscowego, wniesienie powyższej skargi nie było ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Akty prawa miejscowego, do których niewątpliwie należy zaskarżona uchwała zawierająca wskazany regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W świetle art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, że nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, a nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że zasady podejmowania uchwał lub aktów organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity obowiązujący w dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały: Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.s.g.". Przepis art. 40 u.s.g. przyznaje gminie prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych (ust. 1). Oznacza to, że jeżeli podstawą aktu prawa miejscowego uchwały jest upoważnienie ustawowe, rada gminy nie może w żaden sposób wystąpić poza przedmiotowe granice upoważnienia zawartego w ustawie. Przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 zdanie 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Zaskarżona uchwała została podjęta m.in. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym i art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.). Pierwszy z powołanych przepisów – art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. stanowi, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach (tj. w sprawach innych niż wymienionych w pkt 1-14a tego ustępu) zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Przepis ten zawiera zatem w swej treści odesłanie do przepisów innych ustaw określających owe "inne sprawy należące do kompetencji rady". I takim przepisem jest niewątpliwie powołany w podstawie prawnej uchwały – art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, który w ust. 1 nakłada na radę obowiązek uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie danej gminy. Zakres tego regulaminu określony został w ustępie 2 ww. artykułu, zgodnie z którym regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:
1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;
2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;
3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;
4) warunki przyłączania do sieci;
5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo–kanalizacyjnych;
6) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;
7) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków.
W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materie przewidziane w art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego, regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Regulacja powyższa ma charakter wyczerpujący, co należy rozumieć w ten sposób, że uchwalając na jego podstawie regulamin, rada powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin powinien określać", co prowadzi do wniosku, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej.
Skoro w regulaminie mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym w art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, to wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, które w ocenie Sądu uznać należy za aktualne także na gruncie niniejszej sprawy, że delegacja ustawowa, wynikająca z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nie uprawnia gminy do określania w regulaminie zasad naliczania jakichkolwiek opłat czy świadczeń rzeczowych, związanych z przyłączeniem odbiorcy do instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej. W szczególności przyłączenie do sieci nie może być uzależnione od poniesienia przez odbiorcę jeszcze innych kosztów, niż wymienione w art. 15 ust. 2 tej ustawy. Innymi słowy, ustawa nie upoważnia gminy do uzależniania przyłączenia odbiorców do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej od partycypowania w kosztach jej budowy. Ewentualne sfinansowanie przynajmniej części kosztów budowy sieci organy gminy mogą uzyskać albo w drodze opłat adiacenckich (czyli już po wybudowaniu sieci), albo też mogą zarządzić przeprowadzenie referendum w sprawie samoopodatkowania się mieszkańców właśnie na cel budowy sieci kanalizacyjnej. Inne formy mniej lub bardziej ukrytego finansowania zadań nałożonych ustawowo na gminę przez osoby ubiegające o przyłączenie do sieci, niezależnie czy dokonywane w drodze umów cywilnoprawnych, czy też aktów administracyjnych, nie mogą być dowolnie kreowane przez organ gminy (por. wyroki: NSA z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1658/11; WSA w Lublinie z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 438/13; WSA w Poznaniu z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 87/13; WSA w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 90/08; WSA w Krakowie z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 842/07; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W kontrolowanej przez Sąd sprawie Prokurator wniósł o "o stwierdzenie nieważności zakwestionowanego zapisu uchwały". Jednocześnie uzasadnienie skargi koncentruje się wokół przepisu § 5 pkt 2 skarżonej uchwały (a ściślej § 5 pkt 2 regulaminu stanowiącego do niej załącznik, który przed uchwałą zmieniającą z dnia 30 grudnia 2003 r. oznaczony był jako: "§ 5 lit. b"), zgodnie z którym: "Realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na koszt własny odbiorca usług, tj. osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci".
Odnosząc się do tak sformułowanej skargi przypomnieć należy, że zgodnie z art.15 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1. "Realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci" (art. 15 ust. 2 ustawy). Koszty zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego pokrywa przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a urządzenia pomiarowego – odbiorca usług (art. 15 ust. 3 ustawy).
Dokonując analizy treści powołanego przez Prokuratora § 5 pkt 2 zaskarżonej uchwały nie sposób uznać, aby uchwałodawca wykroczył w tym zapisie poza ramy delegacji ustawowej. Kwestionowany zapis stanowi bowiem niemal wierne powtórzenie treści art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co wynika z prostego zestawienia tych regulacji i nie nakłada żadnych innych opłat w tym zakresie. Wszakże to z mocy powołanej normy ustawowej realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci (art. 15 ust. 2 ww. ustawy). Trudno zatem w powyższym unormowaniu zaskarżonej uchwały dopatrzyć się wprowadzenia przez Radę Gminy Mniszków opłaty mającej, jak wskazuje skarżący, cechy jednostronnie nałożonej na obywateli daniny publicznej. Podkreślić przy tym należy, że powołane w skardze orzeczenia sądowe, mające przemawiać za zasadnością stanowiska skarżącego, zostały wydane w sprawach o innym stanie faktycznym niż stan kontrolowanej przez Sąd sprawy.
Z powyższych względów Sąd nie podziela zarzutów skargi wskazujących na istotną wadliwość (istotne naruszenie prawa) regulacji zawartej w § 5 pkt 2 zaskarżonej uchwały, zwłaszcza że, jako wykazano powyżej, przywołane w podstawie uchwały regulacje nie budzą zastrzeżeń w zakresie podstaw prawnych do uchwalenia kwestionowanego przez skarżącego regulaminu. Jednocześnie Sąd, korzystając z uprawnienia określonego w art. 134 § 1 p.p.s.a., nie dopatrzył się w sprawie innych naruszeń prawa skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło