II SAB/Łd 111/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. G. na bezczynność Dyrektora Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł. do rozpoznania wniosku Z. G. z 22 listopada 2020 roku w części określonej w pkt 3 wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt organowi wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Dyrektora Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł. na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B.A. II SAB/Łd 111/21 UZASADNIENIE Z.G. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Instytutu Medycyny Pracy imienia [...] w Ł. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Uprzednio skarżący wnioskiem z 22 listopada 2020 r., powołując się na art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, wniósł do organu o: 1. Wskazanie, jakiej specjalizacji z dziedziny medycyny w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego są dr hab. n. med. M.W. oraz lekarz A.W. osoby podpisane pod opinią lekarską z dnia 23.07.2020 r.; 2. Wskazanie, jakie doświadczenie medyczne mają dr hab. n. med. M. W. oraz lekarz A.W. w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego w odniesieniu do chorób centralnego układu nerwowego, układu bodźcotwórczego i przewodzącego serca oraz gonad 3. Wskazanie gdzie są dostępne publikacje naukowe dr hab. n. med. M.W. oraz lekarz A. W. w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego w odniesieniu do chorób centralnego układu nerwowego, układu bodźcotwórczego i przewodzącego serca oraz gonad. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że pismo Instytutu z 19 stycznia 2021 r. nie jest odpowiedzią na wnioski zawierające bardzo ważne dla skarżącego pytania, jako osoby, której wciąż odmawia się choroby zawodowej. W ocenie skarżącego, nie jest możliwe ustalenie, czy dr hab. n. med. M. W. oraz lekarz A.W. mogą być biegłymi w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego w odniesieniu do chorób centralnego układu nerwowego, układu bodźcotwórczego i przewodzącego serca oraz gonad. Zdaniem skarżącego, opinia Instytutu pozbawia go konstytucyjnych praw, ponieważ wystąpiły u niego skutki opisywane w opinii w punkcie 4 na stronie 14, co wymaga zasięgnięcia opinii neurologa, psychologa, psychiatry, okulisty, androloga. Skarżący podniósł, iż "lakoniczne stwierdzenie, iż obie Panie przeszły bliżej nieokreślone szkolenie specjalistyczne, które uprawnia je do wydawania opinii w dziedzinach, w których nie poosiadają specjalizacji podważa zaufanie do placówki." Skarżący dodał przy tym, że nie sporządziły opinii w oparciu o stan zdrowia istniejący w dniu ich wydania tylko cofnęły się do bliżej nieokreślonych lat. W odniesieniu do powyższego skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie trzeba w całości podzielić stanowisko Sądu Apelacyjnego w W. sygn. akt [...] zawarte w wyroku z [...] r., w którym podkreślono, że przesądzić o powyższym mogą wyłącznie biegli sądowi - lekarze określonych specjalności medycznych (chodzi o konkretne dolegliwości). Skarżący odwołał się do wyroku Naczelnego sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2016 r., II OSK 634/15, w którym zakwestionowano rzetelność orzeczeń lekarskich wydawanych pomiędzy innymi przez Instytut Medycyny Pracy w Ł., co – zdaniem skarżącego - wskazuje, iż sporządzona opinia z 23 września 2020 r. nosi znamiona fałszu intelektualnego, ponieważ nie została sporządzona przez osoby reprezentujące konkretne dziedziny medycyny. W związku z powyższym – w ocenie skarżącego - koniecznym jest złożenie skargi w celu ustalenia czy w/w mogą być biegłymi z ramienia Instytutu w odniesieniu do chorób centralnego układu nerwowego, układu bodźcotwórczego i przewodzącego serca oraz gonad. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Instytutu wniosła o jej oddalenie i wyjaśniła, że skarżący, po raz pierwszy pismem z 22 listopada 2020 r., zwrócił się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie rodzaju specjalizacji, doświadczenia medycznego oraz dostępnych publikacji naukowych dwóch autorek opinii lekarskiej, tj. prof. dr hab. M. W. oraz lekarza A. W. Opinia w sprawie podejrzenia choroby zawodowej wydana została 23 lipca 2020 r. na zlecenie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie uznania u Z. G. choroby zawodowej centralnego układu nerwowego, układu bodźcotwórczego i przewodzącego serca oraz gonad wywołanej oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Na wniosek ten Instytut udzielił odpowiedzi pismem z 28 grudnia 2020 r. w żądanym przez skarżącego zakresie poza wskazaniem miejsca publikacji dorobku naukowego autorek opinii lekarskiej, z uwagi na to, że informacje te podlegają upublicznieniu już na etapie m.in. oceny dorobku naukowego przy nadawaniu kolejnych stopni naukowych, a taki obowiązek wynika z odrębnych przepisów prawa. W Instytucie Medycyny Pracy w Ł. informacje takie zamieszczone są pod wskazanym adresem strony. Dyrektor Instytutu wskazała również, że skarżący pismem z 13 stycznia 2021 r. złożył ponowny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, na który uzyskał odpowiedź 19 stycznia 2021 r. Wyjaśniając Dyrektor Instytutu wskazała, że skarga na bezczynności wpłynęła 19 lutego 2021 r. i w odpowiedzi na nią skarżący uzyskał ponownie informację pisemną 25 lutego 2021 r., w której po raz trzeci odniesiono się do żądania udzielenia informacji publicznej w zakresie określonym wcześniejszymi wnioskami. Mylnie jednak – jak wskazała Dyrektor Instytutu - skarga na bezczynność nie została zakwalifikowana jako pismo, skutkujące koniecznością przekazania jej wraz z aktami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dyrektor Instytutu podniosła, że informacje skarżącemu były udzielane, tylko ich zakres był dla skarżącego niezadawalający, stąd kolejne wnioski i w efekcie skarga na bezczynność. Dyrektor podkreśliła, że to organ zlecający opinię Instytutowi Medycyny Pracy w Ł. oraz sądy rozpoznające sprawę podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego będą dokonywały oceny, czy kwalifikacje i dorobek naukowy autorek opinii jest wystarczający do wydania przedmiotowej opinii lekarskiej. Dodała również, że to przede wszystkim w tamtym postępowaniu skarżący będzie miał prawo kwestionowania tych okoliczności, na które wskazuje w swoim wniosku o dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w lodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy art. 120 ustawy p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na mocy art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do § 1a jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na gruncie tego przepisu "z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy p.p.s.a. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (tak wyrok NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18, wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16). Skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu (wyrok NSA z 29 czerwca 2018 r., I OSK 2095/16). Natomiast "bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce w sytuacji, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę organu za tę bezczynność. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. (lub przepisu szczególnego) można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Ocena czy doszło do rażącego naruszenia prawa musi być dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie" (tak wyrok NSA z 13 listopada 2020 r., I OSK 260/20). Istotą sporu w niniejszej sprawie nie jest charakter wnioskowanej przez skarżącego informacji, a zatem czy ma ona charakter informacji publicznej, bo ta kwestia nie budzi wątpliwości, ale zakres udzielonej informacji, tj. czy udzielono skarżącemu informacji w pełnym zakresie. Na tle tak przedstawiającego się sporu, wniesiona skarga na bezczynność zasługuje w części na uwzględnienie. Organ dopuścił się bowiem bezczynności poprzez to, iż nie rozpoznał wniosku skarżącego z 22 listopada 2020 r. w zakresie punktu 3, tj. "wskazania gdzie dostępne są publikacje dr hab. n. med. M. W. oraz lekarza A. W. w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego w odniesieniu do chorób centralnego układu nerwowego, układu bodźcotwórczego i przewodzącego serca oraz gonad". W praktyce dopiero w odpowiedzi na skargę Dyrektor wskazała adres strony internetowej, na której zamieszczone są publikacje naukowe, jednak nie sprecyzowała czy są tam dostępne publikacje obu osób, których dotyczyło zapytanie wniosku skarżącego. Podkreślić w związku z tym należy, że jeżeli organ nie jest w posiadaniu informacji, która jest informacją publiczną, a za taką należy uznać wykaz publikacji naukowych, zobowiązany jest do jej udzielenia na stosowny wniosek o udzielenie informacji publicznej. Jeżeli informacja jest publikowana na stronach internetowych organ winien taką stronę wskazać wnioskodawcy. Jeżeli organ nie posiada wnioskowanej informacji również winien udzielić wnioskodawcy wyjaśnień, iż nie jest w posiadaniu danej informacji. W rozpoznawanej sprawie organ nie wskazał jednak skarżącemu, czy dostępne są i gdzie publikacje naukowe dr hab. n. med. M. W. oraz lekarz A.W. w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego w odniesieniu do chorób centralnego układu nerwowego, układu bodźcotwórczego i przewodzącego serca oraz gonad. Nie wskazał również, że nie jest w posiadaniu takich informacji. Za takowe udzielnie informacji nie można uznać podania powyższych danych w odpowiedzi na skargę kierowaną do sądu administracyjnego. Natomiast wbrew twierdzeniom skargi skarżący uzyskał odpowiedź na pytanie dotyczące doświadczenia medycznego dr hab. n. med. M.W. oraz lekarz A.W. w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego w odniesieniu do chorób centralnego układu nerwowego, układu bodźcotwórczego i przewodzącego serca oraz gonad. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie posiadanych informacji, i wskazał, że dr hab. n. med. M.W. oraz lekarz A.W. odbyły specjalizację z medycyny pracy, a ponadto dr hab. n. med. M. W., prof. Instytutu Medycyny Pracy posiada specjalizację z toksykologii klinicznej, a doświadczenie w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego uzyskały w trakcie szkolenia specjalizacyjnego oraz pracy zawodowej oraz że podczas sporządzania opinii lekarskiej z 23 lipca 2020 r. przeanalizowano dostępną literaturę dotyczącą oddziaływania pola elektromagnetycznego zawartą w bazie PubMed oraz pozostałych źródłach (vide pismo organu z 28 grudnia 2020 r.). Ponadto w pismach z 19 stycznia 2021 r. i z 25 lutego 2021 r. organ wskazał, że dr hab. n. med. M. W. posiada doświadczenie w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego, które uzyskała w trakcie realizacji szkolenia specjalizacyjnego, jak i wieloletniej pracy zawodowej w Oddziale Chorób Zawodowych. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego, że koniecznym było złożenie skargi w celu ustalenia czy ww. osoby mogły być biegłymi z ramienia Instytutu w odniesieniu do chorób centralnego układu nerwowego, układy bodźcowego i przewodzącego serca oraz gonad. Wskazana kwestia pozostaje poza zakresem oceny sądu administracyjnego. Ocena dowodu z opinii biegłego, w tym jego kwalifikacje do sporządzenia takiej opinii mogą być przedmiotem analizy właściwego sądu powszechnego w ramach postępowania sądowego w zakresie, którego została sporządzona taka opinia. Przedmiotem natomiast postępowania w sprawie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, jest ocena, czy organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W judykaturze podkreśla się, że "w przypadku skarg na bezczynność w sprawach z zakresu informacji publicznej, w przypadku udzielenia przez podmiot zobowiązany informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przedmiotem kontroli sądu jest prawidłowość udzielonej informacji, a więc czy po pierwsze, odpowiada ona treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz po drugie, czy podmiot zobowiązany prawidłowo ustalił, że żądane dane nie mieszczą się w zakresie pojęcia informacja publiczna lub że część z nich nie podlega ujawnieniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2020 r., I OSK 3934/18). W rozpoznawanej sprawie skarga okazała się zatem zasadna tylko w części, ponieważ organ nie udzielił skarżącemu informacji na temat publikacji naukowych dr hab. n. med. M. W. oraz lekarz A. W. W pozostałym zakresie, tj. pytań postawionych we wniosku z 22 listopada 2020 r. w pkt. 1 i 2 organ udzielił skarżącemu informacji w zakresie, w jakim te informacje posiadał. Skoro zatem organ nie udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji w pełnym zakresie, to należało uznać, że spełnione zostały przesłanki z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., a mianowicie, że organ pozostaje w bezczynności, która nie ma jednak charakteru rażącego. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z 19 grudnia 2019 r., I OSK 199/19 i powołane tam orzecznictwo.). Takie okoliczności nie zaistniały w tej sprawie. Organ odpowiedział na wniosek skarżącego, ale nie w pełnym zakresie. Konsekwencją tego jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w zaskarżonej części w zakreślonym ustawą terminie, tj. w terminie 14 dni od przekazania przez Sąd prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ rozpoznał bowiem wniosek skarżącego w terminie 14 dni od dnia jego złożenia, lecz w nieprawidłowy sposób. Podkreślić należy, że udzielenie informacji niepełnej lub wymijającej nie uwalnia od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej (wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 609/21). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w zaskarżonej części. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 1 i § 2 powoływanej ustawy p.p.s.a. dc