II SAB/Łd 180/25
WyrokWSA w Łodzi2026-01-20
Skład orzekający: Jarosław Czerw, Arkadiusz Blewązka, Piotr Mikołajczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, w której 100% udziałów posiada gmina, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli tak, to czy jej bezczynność w tym zakresie może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka prawa handlowego, w której 100% udziałów posiada gmina, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stwierdzono, że spółka pozostawała w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia zobowiązanie spółki do załatwienia wniosku w określonym terminie. Sąd oddalił wniosek o zasądzenie grzywny, uznając, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania środków o charakterze represyjnym lub kompensacyjnym.Stan faktyczny
R.C. złożył skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Łęczycy Sp. z o.o. w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej treści umowy związanej z wymianą rur technologicznych. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na toczące się postępowanie sądowe i tajemnicę przedsiębiorstwa, a także sugerując, że wnioskodawca działał jako pełnomocnik innego podmiotu. Sąd uznał spółkę za zobowiązaną do udostępnienia informacji publicznej i stwierdził jej bezczynność z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Łęczycy Sp. z o.o. do załatwienia wniosku R.C. w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi R. C. na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Łęczycy Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łęczycy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Łęczycy Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łęczycy do załatwienia wniosku R. C. z dnia 12 września 2025 roku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Łęczycy Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łęczycy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Łęczycy Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łęczycy na rzecz skarżącego R. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
1. Pismem z dnia 15 października 2025 r. R.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Ł. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 12 września 2025 r., o udostępnienie informacji publicznej.
1. Strona zarzuciła organowi naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 5 ust. 3 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez brak udostępnienia żądanej informacji publicznej w ustawowo przewidzianym dla tego terminie.
2. Strona wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od grzywny w wysokości 30.000 zł, nadto zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3. W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że w dniu 12 września 2025 r. nadała na adres mailowy Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Ł. Sp. z o.o. wniosek, który w sposób oczywisty, zarówno mając na uwadze jego treść, jak i tytuł, stanowił wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący żądał między innymi udostępnienia treści umowy zawartej w ramach udzielonego zamówienia pn. "Wymiana rur technologicznych-wodociągowych za zestawem pompowym na SUW w Ł." (wraz z wszystkimi załącznikami i aneksami) — w tym zwłaszcza z widoczną kwotą wynagrodzenia przysługującego wykonawcy.
4. W odpowiedzi, w dniu 25 września 2025 r., organ wysłał do skarżącego pismo, w którym powołał się na toczące się postępowanie zawisłe przed sądem Okręgowym w Łodzi.
5. Skarżący podkreślił, że Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Ł. Sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego, w której sto procent udziałów posiada Gmina Miejska Ł.. Jest to zatem spółka komunalna dysponująca środkami publicznymi i dotowana z środków publicznych. Wobec tego nie budzi wątpliwości, że spółka komunalna, która powołana została w celu wykonania zadania własnego gminy i której jedynym wspólnikiem jest miasto, jako podmiot wykonujący zadania publiczne - jest zobowiązana, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udostępniania informacji publicznej.
6. Skarżący wniósł ponadto o udostępnienie informacji publicznej, bowiem żądanie dotyczyło umowy zawieranej przez organ z podmiotem trzecim, na mocy której organ wydatkuje środki publiczne, które niewątpliwie mieszczą się w pojęciu majątku publicznego, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
7. Organ posiadał oczywisty obowiązek do udostępnienia informacji publicznej, czego jednak nie uczynił w wyznaczonym przez ustawę terminie. Za właściwą reakcję, przewidzianą ustawą, nie można przy tym uznać pisma z dnia 25 września 2025 r., którego treść jak i charakter budzą poważne wątpliwości. Nie jest to bowiem ani udzielenie informacji, ani decyzja odmowna.
8. Zdaniem strony organ całkowicie bezpodstawnie, powołując się na własną, sprzeczną z prawem interpretację przepisów, postanowił pozostać w sprawie bezczynny. W tym zakresie, oczywisty wyraz celowości organu w podjętym przez siebie zachowaniu, każe upatrywać wyższy stopień doniosłości naruszenia prawa, co winno skutkować przyjęciem przez sąd, że naruszenie prawa przez organ było rażące. Nadto, sądy administracyjne wskazują, że wymierzenie grzywny organowi ma na celu oddziaływać mobilizująco (gdy organ nadal pozostaje w stanie bezczynności), represyjnie (z uwagi na stwierdzony stan bezczynności czy przewlekłości) i prewencyjnie - dla wzmocnienia gwarancji terminowego załatwiana spraw. Istnieją zatem oczywiste podstawy do tego, by sąd wymierzył organowi żądaną grzywnę. Względem wszystkich powyższych twierdzeń, zdaniem strony, organ w sposób autorytatywny, łamiąc przepisy prawa, dla zabezpieczenia swoich własnych partykularnych interesów, pozostaje w bezczynności. Bezczynność ta jest nadto celowa i zamierzona, co skutkować winno uznaniem skargi za w pełni zasadną.
1. W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Ł. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniosło o jej oddalenie.
1. Spółka stwierdziła, że jest podmiotem niebędącym organem władzy publicznej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej uprawnionym do działania w charakterze organu posiadającego kompetencje do udostępnienia informacji, bądź wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, a także do rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 14 ust. 2 wymienionej ustawy.
2. Wyjaśniła, że w dniu 12 września 2025 r. skarżący wystąpił drogą mailową do Spółki z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej obejmującej treści wszystkich umów zawartych przez Spółkę latach 2024 – 2025, mających na celu wymianę/konserwację jakichkolwiek elementów (w tym zwłaszcza orurowania) stacji Uzdatniania Wody w Ł. Skarżący podał, że jest radcą prawnym wykonującym zawód w ramach Kancelarii [...] spółka partnerska z siedzibą w O. We wniosku skarżący nie wskazał, by działał w imieniu własnym, nie podał też danych dotyczących klienta, w imieniu którego wystąpił o udzielenie informacji, w treści wniosku zamieścił jednak zakres żądań jednoznacznie wskazujący na związanie z przedmiotem procesu wytoczonego przez "Przedsiębiorstwo" w sprawie [...] Sądu Okręgowego w Łodzi trzem podmiotom realizującym inwestycję budowy Stacji Uzdatniania Wody w Ł. o zapłatę kwoty 5.468.676 zł.
3. Jednym z pozwanych była M. Sp. z o.o. z siedzibą w C., reprezentowana przez r.pr. M.P., wykonującego zawód w tej samej Kancelarii [...].
4. Mailem z dnia 25 września 2025 r. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Ł. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zawiadomiła skarżącego drogą mailową, że zgłoszony wniosek dotyczy przedmiotu sporu w sprawie [...] p-ko pozwanym A. Sp. z o.o. w Ł., S. Sp. z o.o. w P. oraz M. Sp. z o.o. z siedzibą w C., przy czym M. Sp. z o.o. w wymienionym procesie jest reprezentowana przez innego radcę prawnego z tej samej Kancelarii [...], a także wykonującą zawód w tej samej kancelarii S. R., którzy są uprawnieni do wystąpienia o żądaną przez skarżącego informację w trybie procesowym.
5. Wskazując na ograniczenia w dostępie do żądanych informacji przez osoby spoza kręgu uprawnionych pełnomocników procesowych Przedsiębiorstwo przywołało treść art. 5 ust. 3 ustawy uprawniającą Przedsiębiorstwo, będące stroną powodową w podanym procesie do powołania się na przesłankę w postaci ochrony interesu strony i tajemnicy przedsiębiorstwa gwarantowanej obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej przez pełnomocników (art. 3 ustawy o radcach prawnych, art. 6 Prawa o adwokaturze).
6. Nadto Przedsiębiorstwo pouczyło skarżącego, że żądanych przez niego informacji udzieli we właściwym trybie procesowym wymienionym pełnomocnikom umocowanym w postępowaniu sygn. akt [...] w przypadku zgłoszenia przez nich stosownych wniosków dowodowych.
7. Zgodnie z tym pouczeniem w piśmie procesowym z dnia 1 października 2025 r. w sprawie sygn. akt [...] r.pr. M. P. złożył w pkt 3 wniosek dowodowy dotyczący złożenia tych samych dokumentów, które były objęte żądaniem udostępnienia informacji publicznej na okoliczność kosztów napraw skorodowanego orurowania SUW w Ł.
8. Przedsiębiorstwo stosownie do udzielonej informacji w odpowiedzi na powyższe przedłożyło w trybie procesowym z zachowaniem 14-dniowego terminu do Sądu Okręgowego w Łodzi pismo procesowe z dnia 20 października 2025 r. zawierające żądane informacje wraz z dowodami w postaci dokumentów dotyczących wymiany/konserwacji w latach 2024 - 2025 elementów Stacji Uzdatniania Wody w Ł.
9. Pełnomocnik M. Sp. z o.o. pismo to otrzymał w dniu 27 października 2025 r. Spółka podkreśliła, że do skargi na bezczynność skarżący załączył dowód uiszczenia opłaty od skargi w kwocie 200 zł przez klienta M. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Wymieniona spółka opłaciła również opłatę skarbową od pełnomocnictwa udzielonego przez r.pr. R. C. adw. M. N. z Kancelarii [...] Sp.p., co dobitnie potwierdza wniosek, że skarżący r.pr. R.C. występował w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej nie w imieniu własnym, lecz jako pełnomocnik M. Sp. z o.o., która we właściwym trybie procesowym stosownie do pouczenia o treści art. 5 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej żądane dane otrzymała.
10. O powyższym Przedsiębiorstwo zawiadomiło skarżącego pismem z dnia 30 października 2025 r. po otrzymaniu skargi. W przedstawionej sytuacji organ wywiązał się ze swoich obowiązków, a jedynie w trosce o tajemnicę Przedsiębiorstwa zadbał, aby nastąpiło to we właściwym trybie, w którym ta tajemnica istotnie będzie chroniona.
11. Spółka podkreśliła, że równoczesna akcja kilku osób, skoncentrowana na uzyskiwaniu dostępu do wymienionych na wstępie informacji publicznych w postaci znacznej liczby tych samych dokumentów technicznych, dotyczących tajemnic konstrukcyjnych i technologicznych elementów wodociągowych, stanowiących element infrastruktury krytycznej w rozumieniu art. 3 pkt. 2f i 3 ustawy o zarządzaniu kryzysowym z dnia 26 kwietnia 2007 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 122 z późn. zm.), stanowiła zagrożenie dla ochrony wymagających odpowiedniego zabezpieczenia tajemnic dostawcy, zobowiązanego do powszechnego zaopatrzenia ludności w wodę, stąd pouczenie o możliwości zachowania właściwego trybu pozyskiwania informacji było nie tylko uprawnieniem, lecz podstawowym obowiązkiem Przedsiębiorstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
2. Skarga zasługuje na uwzględnienie w części.
1. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), [dalej: "P.p.s.a."], sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taki przypadek ma miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 120 P.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 P.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Należy też zauważyć, że w przypadku skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie skierowanie do organu ponaglenia w trybie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 – wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
3. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 1 P.p.s.a.).
4. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), [dalej: "u.d.i.p."], tylko informacja publiczna w rozumieniu tej ustawy podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Ustawa ta, wprowadzając generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, określa zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania jak również procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., na wniosek, który wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot.
5. Pod pojęciem "informacji publicznej" stosownie do treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., należy rozumieć każdą informację o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Ponadto zgodnie z orzecznictwem oraz literaturą przedmiotu, informacja publiczna to każda wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane organy władzy publicznej, jak również przez inne podmioty realizujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań o charakterze władczym oraz gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej przysługuje także tym informacjom, które – choć nie zostały wytworzone przez wskazane podmioty – dotyczą ich bezpośrednio. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów, niezależnie od tego, czy zostały sporządzone bezpośrednio przez dany organ lub podmiot. Ponadto, dokumenty wykorzystywane przez podmiot w celu realizacji powierzonych mu ustawowo zadań również posiadają taki status.
6. Charakter publiczny przypisuje się informacjom związanym ze sferą działalności publicznej. O uznaniu określonej informacji za podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej decydują jej treść i charakter, a więc kryterium rzeczowe. Należy zaznaczyć, że nie każdy dokument pozostający w dyspozycji organu stanowi informację publiczną. Przepisy ustawy mają na celu realizację konstytucyjnego prawa obywateli do dostępu do informacji dotyczących działalności władz publicznych oraz spraw publicznych, lecz nie nakładają obowiązku udostępniania wszystkich dokumentów wytwarzanych przez organy lub inne podmioty wykonujące zadania publiczne bądź zarządzające mieniem publicznym.
7. Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4).
8. Według art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).
9. W przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:
1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udostępnienia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);
2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej;
4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
10. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej Sąd w pierwszej kolejności bada, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
11. Złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności w sprawie wniosku strony skarżącej z dnia 12 września 2025 r. Sąd zauważa też, że treść przedmiotowego wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej jest w pełni zrozumiała, nie budzi wątpliwości, bowiem określa wyraźnie zarówno zakres podmiotowy jak i zakres przedmiotowy.
12. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis ten, co do zasady, nakłada obowiązek udostępniania informacji publicznej na wszystkie podmioty dysponujące majątkiem publicznym. W ocenie Sądu nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Ł. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. [dalej: "spółka" lub odpowiednio "organ"], jest takim podmiotem, a to z tej przyczyny, że 100 % udziałów w ww. spółce posiada Gmina Miejska Ł.. Spółka świadczy usługi komunalne, w tym m.in. zarządzanie nieruchomościami, gospodarkę wodno-kanalizacyjną, wywóz śmieci, a także utrzymanie dróg i terenów zielonych. Tym samym celem jej działalności jest zatem zaspakajanie potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Wobec tego nie ma wątpliwości, że spółka ta, uwzględniając treść art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest podmiotem obowiązanym na gruncie powołanej ustawy do udostępniania informacji publicznej, choć nie ma formalnie statusu organu administracji publicznej sensu stricte (vide wyrok WSA w Warszawie z 15.01.2018 r., II SAB/Wa 471/17).
13. Zgodzić się również należy ze stroną skarżącą, że objęta wnioskiem informacja nosi bezsprzecznie cechy informacji publicznej, bowiem dotyczy dostępu do dokumentów wytworzonych przez spółkę lub tych, których spółka używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem.
14. Analiza akt przedmiotowej sprawy pozwala przyjąć, że spółka pozostaje w oczywistej bezczynności. Jak bowiem wynika z akt sprawy, organ do dnia wniesienia skargi, a nawet – wedle posiadanej przez Sąd wiedzy - do dnia wyrokowania, nie udostępnił zainteresowanemu podmiotowi żądanej przez informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., ani nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p., prowadząc jedynie swego rodzaju polemikę ze skarżącym.
15. Odnosząc się do argumentacji spółki, w tym zawartej w odpowiedzi na skargę, Sąd stwierdza, że nie sposób podzielić tych kuriozalnych wręcz poglądów spółki, że powołany art. 6 ustawy o adwokaturze lub art. 3 ustawy o radcach prawnych uniemożliwia organowi udostępnienie żądanej przez skarżącego informacji. Wskazać bowiem należy, że tajemnicę adwokacką definiuje art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze. Zgodnie z jego brzmieniem adwokat jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzieleniem pomocy prawnej. Z kolei art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych stanowi, że tajemnica radcowska obejmuje tylko te wiadomości, które prawnik uzyskał od swojego klienta w związku z prowadzoną sprawą. Tajemnica adwokacka, tak samo jak tajemnica radcowska, dotyczy zatem tylko tych informacji, których radca bądź adwokat dowiedział się od swojego mocodawcy podczas udzielenia konkretnych porad prawnych. Dokumentami zawierającymi tajemnicę radcy prawnego/adwokata będą zatem tylko takie dokumenty, pisma czy też notatki, które zawierają treści, o których radca prawny/adwokat dowiedział się w związku z udzieleniem pomocy prawnej i dotyczą przedmiotu świadczonej pomocy prawnej (por. wyrok NSA z 8.10.2018 r., I OSK 2179/16; wyrok WSA w Krakowie z 17.05.2016 r., II SAB/Kr 55/16). Powołane przez organ przepisy nie znajdują zatem zastosowania w opisanym stanie faktycznym sprawy, przepisy ww. ustaw nie mają przede wszystkim zastosowania do ww. spółki. W niniejszej sprawie skarżący wniósł bowiem o udostępnienie treści umów/umowy zawartych przez spółkę obejmującej realizację zadania publicznego przy wydatkowaniu publicznych środków.
Należy w tym miejscu podkreślić, że przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wyraźnie zastrzega, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Podmiotem tym jest w tym wypadku z pewności spółka, a nie jej ewentualni pełnomocnicy.
16. Z punktu widzenia udostępnia informacji publicznej nie ma w realiach niniejszej sprawy żadnego znaczenia, że wnioskodawca jest radcą prawnym wykonującym zawód w tej samej kancelarii, w której wykonuje zawód inne pełnomocnik reprezentujący innego pozwanego w ramach toczącego się przed Sądem Okręgowym w Łodzi postępowania, którego stroną jest spółka, nie ma też żadnego znaczenia kto uiścił wpis sądowy od skargi ani opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
Niezrozumiałym dla Sądu jest również przyjęcie przez spółkę, że wnioskujący o udostępnienie informacji publicznej nie działał we własnym imieniu tylko jako pełnomocnik innego podmiotu.
17. Z punktu widzenia pozostawania przez organ w bezczynności nie ma żadnego znaczenia, że spółka przedłożyła w trybie procesowym w ramach toczącego się postępowania przed Sądem Okręgowym w Łodzi pismo procesowe zawierające żądane informacje wraz z dowodami w postaci stosownych dokumentów. Spółka nie uczyniła bowiem zadość żądaniu wnioskodawcy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zasady i sposób udostępniania informacji publicznej określa ustawa o dostępie o informacji publicznej a nie spółka, która musi się dostosować do wynikających co wskazanej wyżej ustawy norm.
18. Kolejnym co najmniej wątpliwym argumentem mającym uzasadniać stanowisko spółki jest powoływanie się na przesłankę w postaci tajemnicy przedsiębiorstwa. Jeśli nawet by nawet przyjąć - do czego w realiach niniejszej sprawy Sąd nie dostrzega żadnych podstaw - że istnieją przyczyny uzasadniające ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, to spółka winna wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, czego nie uczyniła co oznacza, że pozostaje w bezczynności. Jeśli spółka doszła do przekonania, że podstawą odmowy są rzekome tajemnice konstrukcyjne i technologiczne elementów wodociągowych stanowiących element infrastruktury krytycznej w rozumieniu ustawy o zarządzaniu kryzysowym, to również winna wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
19. Z tego też względu podnoszone przez spółkę argumenty (abstrahując od absurdalnych pouczeń co do trybu pozyskania informacji przez skarżącego) dotyczące toczącego się przez Sądem Okręgowym w Łodzi postępowania sądowego oraz faktu, że skarżący wykonuje zawód radcy prawnego w tej samej kancelarii, w której zawód wykonuje także radca prawny będący pełnomocnikiem strony pozwanej w ww. procesie cywilnym, nie mogą być w żadnej mierze uwzględnione, co więcej, w ocenie Sądu, świadczą one o swego rodzaju uporczywości spółki w nieuczynieniu zadość obowiązkom spółki wynikającym z przepisów u.d.i.p.
20. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że spółka pozostaje w bezczynności i jest zobowiązana do załatwienia wniosku skarżącego (pkt 1 sentencji wyroku).
21. Z uwagi na fakt, iż spółka pozostawała na dzień wniesienia skargi oraz – wedle informacji Sądu - na dzień wyrokowania w bezczynności, Sąd obowiązany był rozważyć, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a.). Dokonując oceny w powyższym zakresie, Sąd uwzględnił fakt, iż kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; WSA w Łodzi wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14).
W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy nie ulega żadnej wątpliwości, że termin rozpoznania wniosku strony skarżącej, określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., został przez spółkę przekroczony, tym bardziej że jeszcze na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie organ nie rozpatrzył prawidłowo wniosku skarżącego.
W ocenie Sądu brak prawidłowej realizacji obowiązku przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji wynikał z działań, które należy rozpatrywać w kategoriach w kategoriach kwalifikowanego, czyli rażącego naruszenia prawa. Działanie spółki było, zdaniem Sądu, celowe, świadczy o lekceważącym podejściu do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedstawiona przez spółkę argumentacja na poparcie stanowiska w sprawie – co dziwi szczególnie z tego powodu, że odpowiedź na skargę była przygotowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem - była jawnie sprzeczna z utrwalonymi poglądami doktryny jak i orzecznictwa sądów administracyjnych. Na marginesie już tylko można zauważyć, że Spółka zarejestrowana jest w KRS od 2002 r., a prezes zarządu pełni swą funkcję od 2015 r.
Ze względu na powyższe Sąd orzekł, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku).
22. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o "zasądzenie od organu na rzecz skarżącego po myśli art. 149 § 2 P.p.s.a. grzywny w wysokości 30.000 zł", Sąd zauważa, że jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że ww. uprawnienie Sądu ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny. Ponadto stosownie do art. 228 zdanie pierwsze P.p.s.a. grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądem administracyjnym są także, oprócz kosztów sądowych, dochodami budżetu państwa. Z tego już tylko powodu nie można uczynić zadość żądaniu Skarżącego o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego grzywny.
W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak NSA w wyroku z 18 X 2017 r., II OSK 1769/17). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku z 23 V 2017 r., I OSK 1662/16). W ocenie Sądu, pomimo bezczynności z rażącym naruszeniem prawa nie można mówić o drastycznym przypadku zwłoki, dlatego też brak w realiach niniejszej sprawy podstaw do zastosowanie wobec spółki środka kompensacyjnego czy też grzywny. Stąd też skarga w tym zakresie została oddalona (pkt 3 sentencji wyroku).
23. O kosztach (pkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., w tym zasądzając od spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na które składają się: 100 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi, 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - wynagrodzenia reprezentującego skarżącego radcy prawnego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło