II SAB/Łd 194/17

Dnia 8 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 roku sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy G. do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia skanów umów w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy G. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy G. na rzecz skarżącej J. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS Pismem z dnia [...]. J. G. – reprezentowana przez radcę prawnego W. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. skargę na bezczynność Wójta Gminy Galewice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej określonej we wniosku z dnia [...], wnosząc o: 1. stwierdzenie bezczynności organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej; 2. zobowiązanie Wójta Gminy G. do udzielenia żądanej informacji publicznej; 3. zasądzenie od Wójta Gminy G. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Alternatywnie, w przypadku gdyby po złożeniu skargi organ doręczył żądaną informację publiczną, skarżąca wniosła o: 1. uznanie, że na dzień wniesienia skargi do sądu organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie informacji publicznej; 2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku orzeczenia o bezczynności z rażącym naruszeniem prawa skarżąca wniosła o przyznanie od Wójta Gminy G. na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów (pkt 4). Motywując skargę pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 13 ust. 1, ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz.1764), a następnie wyjaśnił, że bezczynność organu polega na nieudostępnieniu informacji publicznej na skutek wniosku z dnia [...] przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. Wprawdzie w dniu [...] organ udzielił informacji o liczbie zawartych umów na obsługę prawną urzędu, lecz nie załączył skanu umów w tym przedmiocie, o co wyraźnie wnioskowała skarżąca. Wobec powyższego na gruncie niniejszej sprawy doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 2 ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w związku z art.149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Działanie organu nacechowane jest nieuzasadnioną złą wolą, rażącym niedbalstwem, rażącym lekceważeniem obowiązków ustawowych. W ocenie skarżącej zakres żądanych informacji bez wątpienia objęty był dyspozycją ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś organ był podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia w ustawowym terminie. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wniósł o jej oddalenie, argumentując, że skarżąca w dniu [...] o godz. 22:14 (Poniedziałek Wielkanocny) e-mailem na adres [...] przesłała wniosek o udzielenie informacji o podmiotach świadczących aktualnie obsługę prawną Urzędu Gminy w G. Prosiła także o przesłanie skanu obowiązujących w tym zakresie umów. W dniu [...] o godz.14:11 pocztą e-mailową na adres skarżącej udzielona została odpowiedź, iż obsługę prawną Urzędu Gminy w G. wykonuje pracownik (radca prawny) zatrudniony na 1/2 etatu w wyniku rozstrzygniętego konkursu. Organ podkreślił m. in., że ze względu na wyjątkowo mało precyzyjnie sformułowane pytanie uznał, iż wnioskodawczyni chodzi o zewnętrze podmioty świadczące usługi prawne na rzecz urzędu gminy i do odpowiedzi nie dołączono skanu umowy o pracę z radcą prawnym jako osobą fizyczną. W konkluzji organ stwierdził, że skarga na bezczynność jest nieuzasadniona, a żądanie uznania bezczynności organu jako rażącego naruszenia prawa nacechowanego nieuzasadnioną złą wolą, rażącym niedbalstwem, lekceważeniem obowiązków ustawowych, jest nadużyciem pełnomocnika, będącego małżonkiem skarżącej, kierującego się najprawdopodobniej apetytem na zdobycie gratyfikacji finansowej. Jednocześnie przesyłając skargę organ poinformował, że sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, ponieważ Gmina G. znajduje się w granicach województwa [...]. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jednocześnie należy podkreślić, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52, a następnie w art. 53 § 2b p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p."- przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy K.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie u.d.i.p., w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji, z wyjątkiem art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy. W związku z tym w sprawach dotyczących udzielenia informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a., a tym samym przed jej złożeniem nie jest wymagane wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Przechodząc zatem do oceny zasadności skargi wniesionej w niniejszej sprawie należy wskazać, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej określonej we wniosku skarżącej z dnia [...] dotyczącej liczby zawartych umów na obsługę prawną Urzędu Gminy G. i skanu umów w tym przedmiocie. Poza sporem musi pozostać zatem fakt, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Z akt sprawy niniejszej wynika, że w dniu [...] o godz. 22:14 (Poniedziałek Wielkanocny) skarżąca e-mailem na adres [...] przesłała wniosek o udzielenie informacji o podmiotach świadczących aktualnie obsługę prawną Urzędu Gminy w G. Skarżąca wnioskowała także o przesłanie skanu obowiązujących w tym zakresie umów. W odpowiedzi na wniosek w dniu [...] o godz.14:11 pocztą e-mailową na adres skarżącej udzielona została odpowiedź, iż obsługę prawną Urzędu Gminy w G. wykonuje pracownik (radca prawny) zatrudniony na 1/2 etatu w wyniku rozstrzygniętego konkursu. Jednocześnie z oświadczeń organu wynika, że nie został udostępniony skan umów. Nieprecyzyjne było bowiem pytanie zawarte we wniosku, co głównie spowodowało, że przyjęto iż wnioskodawczyni chodziło o zewnętrze podmioty świadczące usługi prawne na rzecz Urzędu Gminy i do odpowiedzi nie dołączono skanu umowy o pracę z radcą prawnym jako osobą fizyczną. Skanu tego nie przesłano także po wniesieniu skargi do sądu przez skarżącą. W tych okolicznościach sprawy Sąd uznał za zasadne zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącej w zakresie wskazanym w sentencji wyroku, tj. w zakresie udostępnienia skanów umów w terminie 14 dni od zwrotu akt organowi. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej skarżąca skierowała do organu drogą e-mailową w dniu [...] (Poniedziałek Wielkanocny, godz. 22.14). Udostępnienie informacji nastąpiło pocztą e-maliową na adres skarżącej w dniu [...], a zatem niezwłocznie, z wyjątkiem wskazanych już skanów, których nieprzesłanie, jak podał organ - w znacznej mierze wynikało z braku właściwego zrozumienia wniosku z uwagi na jego małą precyzyjność. Sąd nie dopatrzył się przy tym zarzucanych organowi przez skarżącą zachowań przyjmujących postać lekceważenia, złej woli, czy rażącego niedbalstwa bądź rażącego lekceważenia przez organ ciążących na nim w niniejszej sprawie obowiązków ustawowych. Powołane okoliczności nie pozwalają zatem na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa i wymierzenie organowi grzywny, a ponadto zasądzenia wnioskowanej przez skarżącą sumy pieniężnej. Skarżącą nie uzasadniła w żadnej mierze swojego żądania w tym względzie. Sąd nie dopatrzył się przy tym, aby po stronie skarżącej powstała szkoda z tytułu opóźnienia w rozpoznaniu wskazanego w sentencji jedynie zakresu wniosku. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym udostępnienia skanów powyższych umów w terminie 14 dni od zwrotu akt (pkt 1 sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a stwierdził, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku). W pozostałym zakresie dotyczącym wymierzenia organowi grzywny i zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił na podstawie art.151 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Ponadto o zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 206 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wystąpił uzasadniony przypadek w rozumieniu regulacji zawartej w powołanym art. 206 p.p.s.a. do odstąpienia od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego, bowiem wniesienie skargi nie wymagało szczególnego nakładu sił i wiedzy pełnomocnika, z analogicznej treści skargą skarżąca występowała w wielu sprawach sądowoadministracyjnych, w których reprezentowana jest przez pełnomocnika będącego członkiem najbliższej rodziny (por. II SAB/Bd 7/17, II SAB/Bd 8/17, II SAB/Bd 10/17, II SAB/Bd 25/17, II SAB/Bd 38/17, II SAB/Po 9/17, II SAB/Po 114/16, II SAB/Po 109/16, a także WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2017 r., II SAB/Łd 158/17). Mając powyższe na względzie Sąd zasądził na rzecz skarżącej jedynie kwotę 100 złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. M.K