II SAB/Łd 66/16

Dnia 24 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia wniosku S. M. z dnia [...] lutego 2016 roku w części dotyczącej budynków gospodarczych na nieruchomości położonej w B. przy ulicy [...] w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. umarza postępowanie w części dotyczącej budynku mieszkalnego położonego na wyżej wymienionej nieruchomości; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 196,95 (sto dziewięćdziesiąt sześć 95/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS W dniu 7 kwietnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej z wniosku z dnia 29 lutego 2016 r. w sprawie udostępnienia kopii decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną prowadzoną przez ten organ w przedmiocie prawidłowości wybudowania i użytkowania budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych na nieruchomości położonej w B. ul. A 17. Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego; stwierdzenie, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 w związku z art. 156 § 6 p.p.s.a.; zasądzenie na rzecz skarżącego w trybie art. 200 p.p.s.a. kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi S. M. wyjaśnił, iż wnioskiem z dnia 29 lutego 2016 r. wystąpił o udostępnienie mu opisanej informacji. Jednakże w przewidzianym przez ustawodawcę terminie 14 dni na załatwienie wniosku organ nie udzielił odpowiedzi, pozostając tym samym w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przyznał, iż w dniu 29 lutego 2016 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wybudowania i użytkowania budynku mieszkalnego i gospodarczych na nieruchomości położnej w B. ul. A 17. Jednakże przy piśmie z dnia 23 marca 2016 r. organ udzielił żądanej przez skarżącego informacji, załączając do pisma zanonimizowaną kopię decyzji. W odpowiedzi na wezwanie sądu, czy wobec treści pisma organu z dnia 23 marca 2016 r., skarżący cofa skargę, S. M. wyjaśnił, iż podtrzymuje skargę jako zasadną na czas wniesienia. Dodał również, iż z uwagi na udostępnienie żądanej informacji publicznej wnosi o umorzenie postępowania w zakresie pkt 2 skargi. Jednocześnie wyjaśnił, iż stanowisko co do wniosku o umorzenie zakresu pkt 3 i pkt 4 skargi, zajmie po zapoznaniu się ze stanowiskiem organu zajętym w odpowiedzi na skargę. Na rozprawie w dniu 24 czerwca 2016 r. skarżący poparł skargę oświadczając, że w zakresie pkt 1 uzyskał informację dotyczącą budynku mieszkalnego, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie, ale dotychczas nie otrzymał informacji dotyczącej budynków gospodarczych. Nadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania składając zestawienie i kopię faktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w postępowaniach niezakończonych decyzją administracyjną, postanowieniem, innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1 – 4 p.p.s.a.). Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Istotne jest przy tym, iż bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Godzi się nadto zaznaczyć, iż likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nadal zobligowany jest także do rozważenia ewentualnej zasadności wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymienione obowiązki wynikają z treści art. 149 p.p.s.a. i nie są sporne w judykaturze (por. wyroki NSA: z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1771/13 i z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2325/12 oraz wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 78/13; w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 91/13; w Warszawie z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 207/13 i inne – dostępne, jak i pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Ponadto, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Z kolei rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy, czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej pismem z dnia 29 lutego 2016 r. Wniosek ten dotyczył informacji w zakresie udostępnienia "kopii decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną, prowadzoną przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w B., a dotyczącej prawidłowości wybudowania i użytkowania budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych, znajdujących się na nieruchomości położonej w B., przy ul. A nr 17". W odpowiedzi na żądanie strony, przy piśmie z dnia 23 marca 2016 r., organ przesłał skarżącemu zanonimizowaną kopię decyzji własnej z dnia [...] w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego znajdującego się na wyżej wymienionej nieruchomości. W świetle przytoczonych okoliczności faktycznych dostrzec trzeba, co przyznaje sam skarżący w piśmie procesowym z dnia 5 maja 2016 r., iż organ udzielił żądanej przez skarżącego informacji w części dotyczącej budynku mieszkalnego położonego na opisanej wyżej nieruchomości. Nadto, jak oświadczył skarżący do protokołu rozprawy z dnia 24 czerwca 2016 r., dotychczas nie otrzymał informacji dotyczącej budynków gospodarczych. Jak wskazuje lektura odpowiedzi na skargę, organ uznał, iż przesyłając opisaną decyzję wyczerpał żądanie skarżącego sformułowane w piśmie z dnia 29 lutego 2016 r. Z taką oceną organu sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę nie może się zgodzić. Organ przesyłając zanonimizowaną kopię decyzji własnej z dnia [...] udzielił informacji publicznej jedynie w części, gdyż jak wynika z przytoczonego wyżej fragmentu wniosku z dnia 29 lutego 2016 r., żądanie dotyczyło zarówno budynku mieszkalnego, jak i gospodarczych. W świetle przedstawionych okoliczności zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana jest nieuprawnione i niemożliwe. Ocena powyższa obligowała sąd do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 29 lutego 2016 r. w części dotyczącej budynków gospodarczych na nieruchomości położonej w B. ul. A 17, o czym sąd orzekł, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie, sąd dostrzega, iż organ wprawdzie nie dochował przewidzianego w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. – dalej przywoływana jako: ustawa) terminu 14 dniowego, jednakże nie można pominąć, iż jednak żądanej informacji publicznej w części dotyczącej budynku mieszkalnego udzielił, a opóźnienie w tym zakresie było nieznaczne, kilkudniowe. Z uwagi na powyższe, w pkt 2 sentencji sąd, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie załatwienia wniosku skarżącego w części dotyczącej budynku mieszkalnego, bowiem niewątpliwie w chwili wyrokowania, wobec udzielenia przez organ żądanej informacji w tym zakresie, zobowiązanie organu do dokonania czynności lub wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Z kolei w pkt 3 sentencji sąd dał wyraz ocenie, iż zwłoka w rozpatrzeniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie przybrała postaci rażącego naruszenia prawa. Kilkudniowego uchybienia terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy nie sposób ocenić jako rażącego jego naruszenia. Uzupełniając powyższe, z uwagi na stwierdzenie, iż bezczynność nie miała charakteru rażącego, sąd nie znalazł także podstaw do nałożenia na organ grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., o czym rozstrzygnął w pkt 4 sentencji. Nałożenie grzywny ma bowiem charakter fakultatywny i to sąd administracyjny na podstawie okoliczności sprawy ocenia, czy uzasadnione jest jej nałożenie grzywny. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, gdy stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, sąd nie znalazł uzasadnienia dla wymierzenia organowi grzywny. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 5 wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu przezeń wpisowi sądowemu (100zł) oraz kosztom przejazdu do sądu (96,95zł). a.tp.