III SA/Łd 1066/14

WyrokWSA w Łodzi2015-03-17

Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wykreśleniu z ewidencji producentów rolnych i uchyleniu numeru identyfikacyjnego, wydana na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, jest prawidłowa, jeśli numer został pierwotnie nadany bez wymaganej zgody współmałżonka, mimo że później taka zgoda została udzielona?
Ratio decidendi
Decyzja o wykreśleniu z ewidencji producentów rolnych i uchyleniu numeru identyfikacyjnego jest prawidłowa, jeśli numer został pierwotnie nadany bez wymaganej zgody współmałżonka, nawet jeśli zgoda została udzielona później. Kluczowe jest, że pierwotne nadanie numeru było wadliwe z powodu braku wymaganej zgody, co uzasadnia jego późniejsze anulowanie. Prawo nie przewiduje możliwości nadania małżonkom dwóch odrębnych numerów identyfikacyjnych, a istnienie związku małżeńskiego jest decydujące, niezależnie od ustroju majątkowego czy prowadzenia odrębnych gospodarstw rolnych.
Stan faktyczny
Skarżący L.Z. został wykreślony z ewidencji producentów rolnych i pozbawiony numeru identyfikacyjnego, ponieważ numer ten został mu nadany w 2004 r. bez wymaganej pisemnej zgody jego współmałżonki D.Z., która już posiadała własny numer. Mimo późniejszego udzielenia zgody przez małżonkę, organy uznały pierwotne nadanie numeru za wadliwe i podjęły decyzję o jego anulowaniu. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że nie był świadomy wymogu zgody i że małżonka niezwłocznie ją udzieliła, a także powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności przepisu z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska ( spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 roku sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji producentów i uchylenia numeru identyfikacyjnego 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokatowi M. P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu L. Z. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi M. P. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) w związku z art. 3 pkt. 2 i 3, art. 11, art. 12 ust. 4 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 86) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] roku, o wykreśleniu z ewidencji producentów L.Z. i uchyleniu numeru identyfikacyjnego 051875130 nadanego L.Z., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny: W dniu 17 maja 2004 r. L.Z. złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów w celu nadania numeru identyfikacyjnego. Pole 67 ww. wniosku – zgoda na wpis do ewidencji producentów współmałżonka/współposiadacza nie zostało wypełnione. Po rozpatrzeniu wniosku, w dniu 17 maja 2004 r. wydano zaświadczenie o nadanym mu numerze 051875130. W dniu 16 czerwca 2004 r. strona złożyła kolejny wniosek o wpis do ewidencji producentów. Decyzją z dnia 14 czerwca 2004 r. odmówiono wpisu z uwagi na posiadanie już przez stronę nadanego numeru. W dniu 30 listopada 2007 r. L.Z. złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów w celu zmiany danych. Na wniosku tym była wyrażona pisemna zgoda współmałżonki wnioskodawcy na wpis do ewidencji producentów. Ponadto wcześniej - w dniu 22 listopada 2007 r. – małżonka wnioskodawcy D.Z. złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów w celu zmiany danych. Na wniosku była wyrażona pisemna zgoda współmałżonka – L.Z. Po rozpatrzeniu zmiany do wniosków kierownik biura powiatowego ARiMR zaakceptował ww. wnioski wydając w dniu 12 grudnia 2007 r. i 22 grudnia 2007 r. informacje o wprowadzonych zmianach w ewidencji producentów. W dniu 14 maja 2012 r. L.Z. przyniósł do biura powiatowego ARiMR w R. zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów D.Z. wraz z pełnomocnictwem udzielonym mu przez D.Z., z treści którego wynikało, iż L.Z. jest jej kuzynem. Pismem z dnia 13 listopada 2013 r. organ zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w Ż. o przesłanie odpisu aktu małżeństwa. W odpowiedzi USC przesłał do organu odpis skrócony aktu małżeństwa L. i D. Z. Wezwaniem z dnia 19 marca 2014 r. organ wezwał stronę do wyjaśnień w zakresie posiadania przez małżonków Z. dwóch numerów identyfikacyjnych. W dniu 24 marca 2014 r. D.Z. stawiła się na wezwanie do złożenia wyjaśnień i oznajmiła, że nie wyraża zgody na zamknięcie jej numeru identyfikacyjnego. Oświadczyła również, że nie mieszka z mężem a swoje pole uprawia sama. W dniu 4 kwietnia 2014 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie anulowania przyznanego numeru i wykreślenia z ewidencji producentów. W dniu 11 kwietnia 2014 r. L.Z. nie wyraził zgody na zamknięcie swojego numeru identyfikacyjnego i wniósł o zamknięcie numeru małżonki. W tym samym dniu D.Z. podpisała oświadczenie podtrzymujące jej zeznania z dnia 24 marca 2014 r. tym samym nie wyrażając zgody na zamknięcie jej numeru identyfikacyjnego. W dniu [...] organ wydał decyzję o wykreślaniu z ewidencji producentów i uchyleniu numeru identyfikacyjnego 051875130 nadanego L.Z. W dniu 9 maja 2014 r. strona z zachowaniem ustawowego terminu wniosła odwołanie, argumentując, że małżonkowie są w trakcie ustalania rozdzielności majątkowej, zaś jej ustanowienie skutkowało będzie możliwością utrzymania w mocy decyzji o nadaniu stronie numeru. Po rozpatrzeniu odwołania organ w dniu [...] wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona w chwili wpisu do ewidencji producentów pozostawała w związku małżeńskim i nie dołączyła do wniosku pisemnej zgody współmałżonka. Kierownik nie mając wiedzy, że strona pozostaje w związku małżeńskim wpisał stronę do ewidencji producentów i nadał jej numer identyfikacyjny bez pisemnej zgody współmałżonka. Organ zatem pozostawał w przeświadczeniu, że zgoda ta nie jest wymagana. Organ dodał, że na dzień złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych nie miał podstaw prawnych do zweryfikowania stanu cywilnego wnioskodawcy. Dopiero w związku ze złożoną przez stronę zmianą do wniosku w dniu 30 listopada 2007 r., pojawiła się zgoda małżonka na wpis do ewidencji producentów. Organ powołał brzmienie art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny, numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Wpis do ewidencji producentów osoby, która pozostaje w związku małżeńskim, bez dołączenia przez nią zgody współmałżonka na jej wpis do ewidencji, jest wadliwy z punktu widzenia art. 12 ust. 4 ustawy. Podobnie niedopuszczalna jest sytuacja w której każdemu z małżonków nadano odrębny numer ewidencyjny. Organ wskazał, że wymóg ujawnienia informacji o pozostawaniu w związku małżeńskim, ustalony bezpośrednio w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 sierpnia 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wniosek o wpis do ewidencji producentów oraz zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym (Dz. U. Nr 163, poz. 1104) - wynika z ustawowego upoważnienia. Organ I instancji na podstawie odpisu skróconego aktu małżeństwa Nr [...], uzyskanego od Kierownika Urzędu Cywilnego ustalił, że od 1981 roku skarżący pozostaje w związku małżeńskim. W związku z uzyskaniem przez kierownika informacji o okoliczności, że każdemu z małżonków Z. został nadany odrębny numer ewidencyjny, kierownik na podstawie art. 61 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w dniu 4 kwietnia 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie mające na celu ustalenie, czy w sposób prawidłowy dokonano wpisu strony do ewidencji producentów rolnych. Organ wskazał na dominujący w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że w razie ujawnienia okoliczności, które wskazują, że wpis producenta i związane z nim nadanie numeru identyfikacyjnego zostały dokonane pomimo braku wymaganych w tym względzie przesłanek, a brak ten wystąpił już w momencie dokonania wpisu, konieczne staje się wyeliminowanie tej wadliwej czynności, poprzez jej uchylenie w drodze decyzji administracyjnej przy zastosowaniu art. 13 ust. 1 ustawy. Czynność dokonana z naruszeniem przepisów ustawy winna zostać uchylona, a nadany numer identyfikacyjny anulowany. Kwestia wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru identyfikacyjnego - dla celów ubiegania się producenta rolnego o świadczenia objęte programami pomocowymi przewidzianymi w Unii Europejskiej - normowana jest zasadniczo bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa publicznego. Przepisy prawa prywatnego mogłyby znaleźć zastosowanie tylko wówczas, jeżeli wyraźnie tak stanowiłby odpowiedni przepis normujący kwestie związane z przynależnością rolnika w omawianych programach pomocowych, mający charakter normy prawa publicznego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji, obliguje do nadania numeru identyfikacyjnego jednemu ze współmałżonków, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego małżonków. Zasadą jest bowiem, że wszelkie świadczenia z tytułu uczestnictwa w programach pomocowych w ramach Unii Europejskiej obejmują również współmałżonka rolnika. Prowadzenie odrębnych gospodarstw rolnych przez małżonków nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż ustawa nie przewiduje możliwości nadania małżonkom dwóch numerów identyfikacyjnych. Ustawa ta nie różnicuje sytuacji prawnej małżonków ze względu na rodzaj stosunków majątkowych ich łączących. Decydującym jest istnienie związku małżeńskiego. Biorąc pod uwagę treść art. 12 ust. 4 ustawy organ wskazał, że nadanie skarżącemu numeru ewidencyjnego w dniu 17 maja 2004 r. było wadliwe. Wydając zaskarżoną decyzję organ prawidłowo usunął zatem ten numer z obrotu prawnego, gdyż jego nadanie nastąpiło z naruszeniem prawa. Powyższej oceny nie może zmienić okoliczność złożenia zmiany do wniosku w dniu 30 listopada 2007r. z wyrażoną zgodą współmałżonka. Decydujące bowiem znaczenie ma okoliczność, iż numer został nadany na podstawie wniosku o nadanie numeru, nieopatrzonego zgodą współmałżonka. Dodatkowo organ wskazał, że w obrocie funkcjonuj ą dwa numery ewidencyjne nadane małżonkom Z., taka sytuacja sprzeczna jest z dyspozycją art. 12 ust. 4 ustawy. Ponadto zgoda ex post na nadanie numeru L.Z. dokonana przez D.Z. została złożona przez stronę później (30 listopada 2007 r.) niż zgoda udzielona przez L.Z. na nadanie numeru D.Z. (22 listopada 2007 r.). Z wyżej przywołanych względów należało numer nadany stronie wyeliminować. Organ nadmienił, że przepis art. 12 ust. 4 ustawy został poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził jego niezgodność z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 18 Konstytucji. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny postanowił w sentencji wyroku, że niekonstytucyjny przepis traci moc z upływem 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku tj. z upływem 18 miesięcy licząc od dnia 13 grudnia 2013 r. (Dz. U. 2013 r., póz. 1537). Do nadejścia wskazanego terminu przepis ustawy zachowuje moc obowiązującą, w konsekwencji musi być przestrzegany i stosowany. Na powyższą decyzję L.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie oraz zwolnienie go od kosztów postępowania. Wskazał, iż nie był świadomy konieczności uzyskania zgody małżonki do dokonania takiej czynności. Niezwłocznie po uzyskaniu takiej informacji małżonka wyraziła zgodę. Ponadto podkreślił, że zaskarżona decyzja zapadła w związku z niekorzystną dla niego interpretacją art. 14 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 18 Konstytucji RP, co orzekł Trybunał Konstytucyjny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentu powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał na stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r. II GSK 2430/13, zgodnie z którym art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji (...) jest nadal przepisem obowiązującym i musi być stosowany do 13 czerwca 2015 r. Prawidłowa wykładnia przepisu nie pozwala na nadanie małżonkom dwóch numerów identyfikacyjnych także w sytuacji istnienia między nimi rozdzielności majątkowej i prowadzenia przez nich dwóch odrębnych gospodarstw rolnych, bowiem przepis nie przewiduje żadnych wyjątków od regulacji, że małżonkom nadaje się jeden numer identyfikacyjny. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r. referendarz sądowy w WSA w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270)dalej p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz.86). Zgodnie z treścią art.12 ust.1 wymienionej ustawy jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny. W myśl art. 12 ust. 4 cytowanej ustawy w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 wymienionej ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12. W myśl zaś art. 13 ust. 2 ustawy kierownik biura powiatowego Agencji wydaje podmiotom wpisanym do ewidencji producentów zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym, o którym mowa w art. 12. Należy zaznaczyć, że wpis do ewidencji producentów rolnych oraz nadanie numeru identyfikacyjnego jest konieczną przesłanką ubiegania się o świadczenia objęte programem pomocowym przewidzianym w Unii Europejskiej. Ewidencja producentów zawiera między innymi numer identyfikacyjny producenta rolnego a jego nadanie następuje jednocześnie z wpisem do ewidencji. Analiza przepisu art. 12 ust. 4 ustawy z 18 grudnia 2003 r. wskazuje, że małżonkowie mogą posiadać tylko jeden numer identyfikacyjny bez względu na to czy posiadają oni oddzielne gospodarstwa rolne oraz niezależnie od tego jaki ustrój majątkowy ich obowiązuje. W sytuacji gdy jeden z małżonków posiada już numer identyfikacyjny to uniemożliwia to przyznanie takiego numeru drugiemu z małżonków nawet wówczas gdy posiada on osobne gospodarstwo rolne jako majątek odrębny Dotyczy to nawet sytuacji gdy małżonkowie są w separacji gdyż nadal pozostają oni w związku małżeńskim. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 3 lipca 2012R. w spr. II GSK 886/11, z 25 stycznia 2011r. w spr. II GSK 94/10, z 30 września 2010r. w spr. II GSK 802/09, z 27 sierpnia 2009r. w spr. II GSK 23/09 i z 8 lipca 2009r. w spr. II GSK 1092/08. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. W rozpoznawanej sprawie żona skarżącego D.Z. w roku 2004 została wpisana do ewidencji producentów rolnych i nadano jej numer identyfikacyjny. Do chwili obecnej D. i L.Z. pozostają w związku małżeńskim. Wniosek o wpis L.Z. nie zawierał pisemnej zgody małżonki na jego uzyskanie. Skarżąca uzupełniła brak 22 listopada 2007 r. a mąż 30 listopada 2007 r. Organ początkowo uwzględnił zmiany. Skoro jednak żona skarżącego posiadała już nadany numer identyfikacyjny to brak było podstaw do wpisania L.Z. w 2007 r. do ewidencji i nadania numeru identyfikacyjnego. W sytuacji bowiem gdy jeden z małżonków posiada taki numer to nie jest możliwe nadanie kolejnego numeru drugiemu z małżonków. Małżonkowie mogą otrzymać tylko jeden numer identyfikacyjny. Organy administracji słusznie zatem uznały, że w 2004 r. błędnie wpisały skarżącego do ewidencji producentów rolnych i nadały mu numer identyfikacyjny. Nie miał on bowiem wówczas zgody współmałżonka. W niniejszej sprawie nie ma znaczenia fakt, że małżonkowie posiadają odrębne gospodarstwa rolne. Nadal bowiem pozostają oni w związku małżeńskim co wyklucza nadanie każdemu z nich osobnego numeru identyfikacyjnego. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie P 40/2012. Zgodnie z treścią tego wyroku art. 12 ust. 4 ustawy z 18 grudnia 2003 r., w zakresie w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne, jest niezgodny z art. 32 ust.1 Konstytucji RP. Trybunał orzekł, że wymieniony przepis we wskazanym zakresie traci moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP. Został on ogłoszony w Dzienniku Ustaw w dniu 13 grudnia 2013 r., zatem przepis w poprzednim brzmieniu obowiązuje do dnia 14 czerwca 2015 r. Wymieniony wyrok dotyczy sytuacji gdy między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby skarżący wraz z żoną posiadali taką rozdzielność a przynajmniej nie przedstawili oni żadnego dokumentu na tę okoliczność. W związku z czym treść wyroku w spr. P 40/12 nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd uznał, że organy administracji w prawidłowej formie wykreśliły skarżącego z ewidencji producentów rolnych, anulowały numer identyfikacyjny oraz odmówiły wpisu do ewidencji i nadania numeru identyfikacyjnego a mianowicie w formie decyzji administracyjnej. Należy zaznaczyć, że przepisy ustawy z 18 grudnia 2003 r. nie określiły w jakiej formie prawnej winno nastąpić wykreślenie z ewidencji i anulowanie nadanego numeru identyfikacyjnego. Ustawa przewiduje jedynie wydanie decyzji w razie odmowy wpisu do ewidencji (art. 13 ust.1). Problem ten był już przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku w spr. III SA/Po 608/07 z 20 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, że "... wprawdzie ustawa nie reguluje wprost możliwości wykreślenia z ewidencji producentów, ani pozbawienia numeru identyfikacyjnego, jednakże nie może to oznaczać dowolności co do trybu i formy rozstrzygnięcia tej kwestii. Wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego jest wprawdzie czynnością materialno-techniczną ale czynnością z zakresu administracji publicznej dokonywaną zgodnie z wnioskiem strony i bez zastrzeżeń innych zainteresowanych, zatem eliminacja tej czynności z obrotu prawnego powinna następować w formie, umożliwiającej stronie obronę jej interesów. W razie ujawnienia okoliczności, które wskazują, że rejestracja producenta i związane z nią nadanie numeru identyfikacyjnego zostały dokonane pomimo braku wymaganych w tym względzie przesłanek, a brak ten wystąpił już w momencie dokonania wpisu, konieczne staje się wyeliminowanie tej wadliwej czynności, poprzez jej uchylenie w drodze decyzji przy zastosowaniu - na zasadzie analogii - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), przewidującego odmowę dokonania wpisu do ewidencji producentów w formie decyzji.". Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w spr. II GSK 165/11 z 26 kwietnia 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku w spr. II SA/Bd 1370/10 z 21 grudnia 2010r. oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyrokach w spr. II SA/Łd 974/06 z 20 czerwca 2007r., w spr. II SA/Łd 975/06 z 20 czerwca 2007r., w spr. II SA/Łd 980/06 z 25 maja 2007r. i w spr. II SA/Łd 981/06 z 25 maja 2007r. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. Dodać należy, że w doktrynie obowiązuje konstrukcja domniemania załatwienia sprawy przez organ w drodze decyzji administracyjnej. Wprawdzie jest ona dyskusyjna jednak ciągle aktualny i przekonywujący jest pogląd, że "powyższe domniemanie ma sens wówczas, gdy przepisy prawa upoważniają organ administracji do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz nie określają formy rozstrzygnięcia tej sprawy. Nie można bowiem uznać za rozsądne stanowiska, że jeżeli w przepisach określono właściwość organu administracji publicznej do załatwienia pewnej kategorii spraw administracyjnych, to sprawy te nie mogą być rozstrzygane tylko dlatego, że ustawodawca nie określił formy rozstrzygnięcia". "Jeżeli zatem istnieje wątpliwość co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej, jednakże warunkiem jest ustalenie, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia". (M. Jaśkowska, A. Wróbel Komentarz Kpa Wyd. Zakamycze 2005, str. 611). Zaznaczyć należy, że rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji administracyjnej zapewnia jednostce w większym stopniu ochronę jej interesów niż w przypadku "aktów i czynności" przewidzianych w art.3 § 2 pkt.4 p.p.s.s.a. W razie wydania decyzji postępowanie uregulowane jest przepisami prawa, które zapewniają stronie w sposób wystarczający standardy ochrony jej praw zaś sama decyzja musi spełniać wymogi określone w art.107 K.p.a. w tym między innymi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Strona jest nadto pouczana o prawie i terminie do wniesienia odwołania zaś sama sprawa jest dwukrotnie rozstrzygana przez organy administracji w dwóch instancjach. Jak podkreśla się w doktrynie forma "aktów i czynności", o których mowa w art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie zapewnia w sposób wystarczający standardów ochrony praw jednostki gdyż strona pozbawiona jest podstawowych praw procesowych (por. B.Adamiak – Zagadnienia domniemania formy decyzji administracyjnej w: Podmioty administracji publicznej i formy ich działania Toruń str.7-21; B.Adamiak i J.Borkowski – Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego wyd. C.H.Beck wydanie 8 str.465-466, wyrok NSA z 29 kwietnia 2009r. w spr. I OSK 615/08). W przypadku "aktów i czynności", o których mowa w art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. strona nie jest informowana o przyczynach wydania rozstrzygnięcia gdyż nie zawiera ono uzasadnienia, strona jest pozbawiona podstawowych praw procesowych zaś organy administracji nie informują strony o możliwości wniesienia skargi ani o procedurze zaskarżenia określonej w art. 52 § 3 i w art. 53 § 2 p.p.s.a. Nadto przed wniesieniem skargi do sądu sprawę rozstrzyga dwukrotnie ten sam organ administracji a nie organy w dwóch instancjach jak to ma miejsce w przypadku decyzji administracyjnej. Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W 2004 r. organy administracji błędnie wpisały L.Z. do ewidencji producentów rolnych i nadały mu numer identyfikacyjny. Nie miał on bowiem wymaganej zgody współmałżonka. Organy prawidłowo zatem, w formie decyzji administracyjnej, anulowały wadliwy wpis i błędne nadanie numeru identyfikacyjnego. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. D.Cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło