III SA/Łd 1294/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 marca 2014 r. w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. U.K. Wyrokiem z dnia 20 marca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K.K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...]. w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 14 kwietnia 2014 r. W dniu 7 maja 2014 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 12 maja 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 16 maja 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokat A.K.. W dniu 18 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniosła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 marca 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik skarżącego podniosła, że pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. z dnia 16 maja 2014 r. odebrała w dniu 23 maja 2014 r. Informację o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu do sporządzenia w imieniu K.K. skargi kasacyjnej uzyskała po upływie 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Dalej aprobując zacytowane postanowienie NSA z dnia 14 września 2011r., I OZ 666/2011r., wskazała na niezbędne czynności poprzedzające sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Jej zdaniem nie powinno budzić wątpliwości, że koniecznym było zapoznanie się w Sądzie z aktami sprawy, przeanalizowanie tych akt, porozmawianie z K.K. w dogodnym terminie oraz przygotowanie skargi. Czynności te wymagają czasu i nie było możliwym ich wykonanie w krótszym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie do treści art. 175 § 1 p.p.s.a. zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, iż skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis ten wprowadza w stosunku do skargi kasacyjnej, która jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia przysługującym od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, tzw. przymus adwokacko – radcowski. Wyjątki od tej zasady zostały wskazane w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Z treści tych przepisów wynika, że wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Skarga kasacyjna może być też sporządzona przez doradcę podatkowego i rzecznika patentowego, ale tylko w określonych kategoriach spraw, tj. przez doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, natomiast przez rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżący nie należy do kręgu osób wskazanych w treści art. 175 § 1 – 3 p.p.s.a. w związku z czym nie posiada uprawnień do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej, jak i że termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 marca 2014r. - wobec doręczenia skarżącemu odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 14 kwietnia 2014 r. – upłynął w dniu 14 maja 2014 r. Oznacza to, że nadany w placówce pocztowej w dniu 18 czerwca 2014 r. przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną został złożony już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Dopuszczalne było zatem merytoryczne rozpoznanie tego wniosku. Stosownie bowiem do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Rozpoznając merytorycznie złożony przez pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd uznał, iż został uprawdopodobniony brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia tej skargi, choć analiza akt sprawy (np. złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w końcowym okresie biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej) może wskazywać na świadome przedłużanie przez samego skarżącego postępowania sądowego. W zakresie przesłanki braku winy w złożeniu skargi kasacyjnej przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika zwrócić należy uwagę na prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, wedle którego przyjęcie, że termin do dokonania czynności, której uchybiono, przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu – prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą – co z kolei mogłoby w praktyce uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują trzydziestoma dniami (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca. Dlatego, należy przyjąć, że w wypadku ustanowienia radcy prawnego (adwokata, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a. – dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 §1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym radca prawny (adwokat, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (zob. postanowienia NSA: z 8 czerwca 2006r., I FZ 198/06; z 5 sierpnia 2009r., II FZ 273/09; z 14 maja 2009r., II FZ 125 i 126/09; z 7 stycznia 2010 r., II GZ 319/09; z 29 października 2010r., I FZ 324/10; z dnia 12 maja 2011r., II GZ 243/11; z dnia 8 czerwca 2005r., I FZ 198/06; z dnia 15 kwietnia 2005 r., II OZ 253/05). W niniejszej sprawie skarżący przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Sąd zaś przychylił się do tego wniosku. Natomiast wskazany przez właściwą Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnik we wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego w sposób przekonujący wykazał, iż nie był obiektywnie to oceniając przy dochowaniu największej staranności wnieść skargi kasacyjnej w terminie. Jak bowiem wynika z wniosku pismo Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 16 maja 2014r. zostało pełnomocnikowi doręczone w dniu 23 maja 2014r., a więc już po upływie terminu do wniesienia skargi. Z aktami sprawy pełnomocnik skarżącego zapoznał się w dniu 28 maja 2014r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożył w dniu 18 czerwca 2014r., dołączając do niego skargę kasacyjną. Wniosek ten został zatem wniesiony przed upływem trzydziestu dni od dnia zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Tym samym w świetle prezentowanego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu uznać należy, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie, gdyż wystąpiła w sprawie przesłanka z art. 87 § 2 p.p.s.a. Uchybienie terminu nastąpiło bowiem z przyczyn niezależnych od skarżącego i jego pełnomocnika. Z tych też względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. U.K.