III SA/Łd 152/22
WyrokWSA w Łodzi2022-05-19
Skład orzekający: Joanna Wyporska-Frankiewicz, Krzysztof Szczygielski, Anna Dębowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej u nauczycielki wychowania fizycznego, mimo jej zgłaszanych dolegliwości głosowych i długoletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, opierając się na orzeczeniach lekarskich stwierdzających brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ opierały się na orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze, które zgodnie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny tych orzeczeń, a jedynie do oceny ich formalnej poprawności. W postępowaniu nie stwierdzono naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca, nauczycielka wychowania fizycznego, domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Organy inspekcji sanitarnej obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia, które stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w szczególności brak przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego i sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z 5 listopada 2021 r., znak: ŁPWIS.NSHŚ.2332.2.23.2021.AT, wydaną na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.), art. 2351 i art. 2352 k.p., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sieradzu z 31 sierpnia 2021 r., nr 3n/2021, znak: PPIS.HP.420.87.2021 nie stwierdzającej u G.K. choroby zawodowej pod postacią – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienionej w poz. 15.3 wykazu chorób zawodowych.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sieradzu na podstawie "zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej" wystawionego przez Szpital Wojewódzki im. [...] w S. ul.[...]– lek. med. M.K., otrzymanego 12 kwietnia 2018 r. dotyczącego G.K., urodzonej 25 września 1948 r., wszczął postępowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 12 ust. 1a pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wprowadzonym ustawą o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie z dnia 23 stycznia 2009 r. (Dz. U. Nr 92, poz. 753) z 1 stycznia 2010 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przejął, jako organ pierwszej instancji obowiązki Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sieradzu w zakresie nadzoru nad obiektami, dla których powiat jest podmiotem założycielskim lub organem prowadzącym lub w których powiat jest podmiotem dominującym. Wobec faktu, że Powiat [...] jest organem prowadzącym dla [...], organem właściwym w sprawie choroby zawodowej u G.K. stał się Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sieradzu umorzył postępowanie w sprawie choroby zawodowej i przekazał sprawę zgodnie z właściwością Łódzkiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu, który wszczął 13 września 2018 r. postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej. Łódzki Państwowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z 25 września 2018 r. dopuścił całość dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sieradzu.
Na podstawie art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 322) uchylony został art. 12 ust. 1a pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Na skutek powyższej nowelizacji zmianie uległa właściwość rzeczowa państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego w ten sposób, że państwowy powiatowy inspektor sanitarny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, stał się organem właściwym także w sprawach dotyczących podmiotów, dla których powiat jest organem założycielskim lub organem prowadzącym, lub w którym powiat jest podmiotem dominującym.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sieradzu uwzględniając decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o umorzeniu postępowania w sprawie choroby zawodowej i przekazaniu mu postępowania zgodnie z właściwością, 6 lipca 2021 r. wszczął postępowanie w sprawie na okoliczność ustalenia choroby zawodowej przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienionej w poz. 15.3 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i dopuścił całość dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu postanowieniem z 6 lipca 2021 r.
W postępowaniu wyjaśniającym ustalono :
1. przebieg zatrudnienia G.K.:
- 1 września 1968 r. – 31 sierpnia 1971 r. – Szkoła Podstawowa w C. – nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy,
- 1 września 1971 r. – 7 października 1973 r. – Szkoła Podstawowa w M. – nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy,
- 8 października 1973 r. – nadal – [...] Liceum Ogólnokształcące [...] – nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy.
2. Wykonywane czynności zawodowe: prowadzenie lekcji wychowania fizycznego we wszystkich klasach.
3. Narażenie zawodowe na czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej: wysiłek głosowy, w szczególności prowadzenie zajęć dydaktycznych, praca w zmiennych warunkach – na sali gimnastycznej, na korytarzach budynku szkoły, na terenie otwartym (przez cały rok), tj. między innymi na placu na zewnątrz budynku szkoły, obiekty na terenie stadionu miejskiego (bieżnia, płyta boiska treningowego, itp.). Średnio w ciągu dnia prowadzenie około 4-5 godzin lekcyjnych. Na podstawie chronometrażu sporządzonego przez zakład pracy w każdym roku szkolnym począwszy od 2003/2004 G.K. prowadziła zajęcia lekcyjne w wymiarze przekraczającym obowiązkowy wymiar godzin. Okres narażenia – około 50 lat.
4. Dane dotyczące podejrzenia choroby zawodowej: pierwsze objawy – w latach 1999/2000 po 3-4 godzinach pracy pojawiała się chrypka. Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej – wystawione 22 marca 2018 r. przez lek. med. M.K., otrzymane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sieradzu 12 kwietnia 2018 r. G.K. została poddana badaniom specjalistycznym w uprawnionej do orzekania o chorobach zawodowych jednostce orzeczniczej I stopnia tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi gdzie przeprowadzono kilkukrotne szczegółowe badania foniatryczne z oceną wideostroboskopową oraz próbą zmęczenia głosu.
W oparciu o analizę narażenia zawodowego, historię choroby oraz wyniki wykonanych badań i konsultacji specjalistycznych skarżąca uzyskała orzeczenie lekarskie z 7 października 2020 r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że w przebiegu tych badań nie stwierdzono obecności guzków głosowych oraz wykluczono wrzecionowatą niedomykalność fonacyjną głośni. Nie stwierdzono również innych zmian w obrębie narządu głosu spełniających kryteria ujęte w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Rozpoznano jedynie cechy przewlekłego zapalenia krtani.
G.K. nie zgadzając się z treścią orzeczenia lekarskiego złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia tj. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. Przeprowadzone badania nie dały również podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym – orzeczenie z 7 maja 2021 r., nr [...].
Organ orzeczniczy uzasadniając zajęte stanowisko powołał się na ocenę wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową, która wykazała, że fałdy głosowe są gładkie, z poszerzoną siatką naczyń krwionośnych, prawidłowo ruchome. Zwarcie fonacyjne jest prawidłowe. Próba obciążeniowa narządu głosu jest ujemna. Poziom fałdów głosowych jest równy. Drgania fałdów głosowych są jednakowe, jednoczesne, regularne. Nie występuje tendencja do fonacji rzekomej. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano przewlekły nieżyt krtani. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Stwierdzone obecnie zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych.
Organ drugiej instancji stwierdził następnie, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej G.K. wniesiono w terminie. Zebrany materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniach lekarskich uprawnionych jednostek orzeczniczych I i II stopnia (Przychodnia Konsultacyjno-Diagnostyczna Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi oraz Instytut Medycyny Pracy w Łodzi) nie pozwalają na żadne inne wnioski niż wniosek o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią (wymienionej w poz. 15.3 wykazu chorób zawodowych).
Organ pierwszej instancji biorąc pod uwagę ustalenia zawarte w postępowaniu wyjaśniającym i opierając się na przedstawionej dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej, orzeczeniach lekarskich: Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi z 7 października 2020 r., Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z 7 maja 2021 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, stwierdził w decyzji z 31 sierpnia 2021 r., że nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a chorobą zawodową pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu odwołania skarżąca stwierdziła, że wszystkie dokonane w umorzonym postępowaniu czynności zostały uchylone, co oznacza konieczność ich powtórnego przeprowadzenia w ramach niniejszego postępowania. W związku z powyższym podtrzymała swoje żądania wymienione w piśmie z 28 lipca 2021 r., tj. o przeprowadzenie przez organ oceny narażenia zawodowego, sporządzenia przez organ karty oceny narażenia zawodowego oraz wydania przez organ skierowania na badania do jednostki orzeczniczej I stopnia.
Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji podniósł, że w świetle art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym obowiązuje otwarty katalog dowodów oraz zasada równorzędności dowodów. Reguły te statuują niedopuszczalność różnicowania wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych z uwagi na określone kryteria. Stosownie do uregulowanej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, organy nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Kodeks postępowania administracyjnego nakłada również na organy obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z nich z osobna i we wzajemnym ich związku (art. 77 § 1 k.p.a.). Konsekwencją powyższych zasad jest także brak możliwości uznania, że dowody zgromadzone bezpośrednio w postępowaniu prowadzonym w danej sprawie mają większą moc dowodową niż dowody pochodzące z innych postępowań. Skoro ustawodawca dopuszcza tego rodzaju dowody jako równoprawne z dowodami przeprowadzonymi bezpośrednio przed organami prowadzącymi daną sprawę, to nie można uznać istnienia w każdym wypadku obowiązku powtórnego przeprowadzenia dowodów z innych postępowań. Dowodami w sprawie ustalenia choroby zawodowej u skarżącej były m.in.:
- zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wystawione 22 marca 2018 r. przez lek. med. M.K., otrzymane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sieradzu 12 kwietnia 2018 r.;
- protokół z przeprowadzonego 4 czerwca 2018 r. postępowania administracyjnego w miejscu zatrudnienia, tj. w [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w S. ul. [...]. W zakładzie ustalono m.in. przebieg zatrudnienia skarżącej, czynności zawodowe, w tym chronometraż stanowiskowy;
- karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, której wzór stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób;
- orzeczenie z 7 października 2020 r., nr [...] z Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi;
- orzeczenie [...] wydane przez jednostkę orzeczniczą II stopnia – Klinikę Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi;
- protokół z wyjaśnień składanych przez skarżącą 22 maja 2018 r. oraz inne dokumenty uznane za niezbędne w sprawie.
Uchylenie czynności w ramach postępowania, które zostało następnie umorzone, nie oznacza stwierdzenia ich nieistnienia. Nie jest jednak wyłączona możliwość dopuszczenia dowodów przeprowadzonych w ramach innego postępowania w postępowaniu toczącym się obecnie. Umorzenie postępowania nie sprawia, że zgromadzone dowody nie mogą zostać użyte w ramach innego postępowania, lecz nie mogą zostać wykorzystane w ramach tego konkretnego postępowania. Organ pierwszej instancji mając świadomość istnienia dowodów w prowadzonej sprawie wykorzystał je prowadząc postępowanie wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Skarżąca w odwołaniu nie zakwestionowała orzeczeń lekarskich z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi i z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Orzeczenia lekarskie są jedną z trzech podstawowych przesłanek do uznania bądź nie schorzenia za chorobę zawodową. Oba organy wydające orzeczenia wykluczyły schorzenie w kierunku, którego prowadzone było postępowanie. Tym samym nie został spełniony warunek o uznaniu schorzenia za chorobę z wykazu z rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
W skardze na powyższą decyzję G.K. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez jego niezastosowanie w związku z art. 6, art. 7, art. 8 i art 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy obu instancji przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego oraz sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania organ obowiązany był przekazać do jednostki orzeczniczej I stopnia;
2. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji i brak odniesienia się do zarzutów strony dotyczących nierozpatrzenia sprawy w ramach przewidzianej procedury oraz do faktów istotnych dla sprawy, tj. niewykonania w postępowaniu obowiązków nałożonych na organ określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych;
3. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania strony do organów władzy publicznej, w szczególności poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niezgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, tj. nieskierowanie na badanie do właściwej jednostki orzeczniczej w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania;
4. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania strony do organów władzy publicznej, w szczególności poprzez podjęcie decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego niewydanego w tej sprawie, co oznacza prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niezgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i tym samym zaniechanie wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, co spowodowało, że nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego i prawnego będącego istotą postępowania;
5. naruszenie art. 6-9, art. 11 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego;
W odpowiedzi na skargę Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), zwanej dalej "ustawą o COVID-19". Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego (por. uchwałę NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Rozpoznanie niniejszej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 18 marca 2022 r. Jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżąca nie potwierdziła technicznych możliwości uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Skutkowało to skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym skarżąca, organ administracji i uczestnik postępowania zostali zawiadomieni w wykonaniu zarządzenia z 20 kwietnia 2022 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji. Z możliwości tej strony postępowania nie skorzystały.
Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W wypadku niestwierdzenia tego rodzaju naruszeń, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Jak stanowi art. 2351 k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 k.p.). Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 26 października 2017 r., IV SA/Wr 302/17).
Pojęcie "wysokie prawdopodobieństwo", o którym mowa w art. 2351 k.p. nie odnosi się do zakładu pracy jako pracodawcy. Odnosi się natomiast do zakładu pracy, jako środowiska, w którym znajdują się czynniki zagrażające zdrowiu pracownika. Spełnienie się tej przesłanki jest równoznaczne z brakiem możliwości wykluczenia dominującego wpływu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy na zachorowanie na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych. Przesłankę "wysokiego prawdopodobieństwa" negować może wyłącznie porównanie oddziaływania czynników zawodowych i pozazawodowych prowadzące do stwierdzenia, że chorobę spowodowały przyczyny niezwiązane z zatrudnieniem, występujące poza środowiskiem pracy. Prawdopodobieństwo występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia także w innych zakładach pracy nie obala domniemania, o którym mowa w art. 235¹ k.p., gdyż nie odnosi się do prawdopodobieństwa wpływu czynnika szkodliwego dla zdrowia na zachorowanie, stanowiącego ratio legis omawianej regulacji. W orzecznictwie wskazuje się, że w sytuacji gdy pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym w kilku i więcej kolejnych zakładach, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest potwierdzenie, że dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie wykazanie, że praca u konkretnego pracodawcy spowodowała chorobę zawodową (por. wyrok NSA z 9 września 2012 r., II OSK 2502/11).
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały. W sentencji decyzji pracodawca nie jest w ogóle wskazywany. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą natomiast odstąpić od badania środowiska pracy, gdyż choroby zawodowe nie powstają poza środowiskiem pracy. Wskazanie to należy to jednak odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2001 r., I SA 1780/00). Innymi słowy, nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania choroby zawodowej, ale wyłącznie, w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2020 r., II OSK 540/18).
W świetle powyższego rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy jest wystarczające dla ziszczenia się przesłanki wysokiego prawdopodobieństwa, o której mowa w art. 235¹ k.p.
W art. 237 § 1 k.p. ustawodawca upoważnił Radę Ministrów do określenia drodze rozporządzenia: 1) sposobu i tryb postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a także zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy, 2) składu zespołu powypadkowego, 3) wykazu chorób zawodowych, 4) okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, 5) sposobu i tryb postępowania dotyczącego zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, 6) podmiotów właściwych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych – uwzględniając aktualną wiedzę w zakresie patogenezy i epidemiologii chorób powodowanych przez czynniki szkodliwe dla człowieka występujące w środowisku pracy oraz kierując się koniecznością zapobiegania występowaniu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, a wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej określa załącznik do tego rozporządzenia. Uregulowania tego rozporządzenia stały się podstawą rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej. Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2, to jest m.in. do poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów przez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną.
Orzeczenie lekarskie wydaje się m.in. na podstawie oceny narażenia zawodowego. W myśl § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych – narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Przepis ten wskazuje, co należy uwzględnić przy ocenie sposobu wykonywania pracy, ale nie wymaga od organu przeprowadzania szczegółowych pomiarów co do stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym lub chronometrażu czynności danego pracownika. Czas w jakim realizowane są czynności powtarzalne, czy ocena stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym, mogą zostać ustalone w oparciu o różne źródła dowodowe. Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 k.p., przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na postawie art. 2981 k.p., przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego (§ 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). W świetle wskazanych przepisów, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Wystąpienie wszystkich tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Organ orzekający wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Z regulacji tych wynika związanie organów inspekcji sanitarnej treścią opisanych powyżej orzeczeń – w zakresie poczynionych w nim ustaleń, dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn. W orzecznictwie przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w opinii lekarskiej wydanej przez uprawnioną jednostkę medyczną i braku uprawnienia do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej (por. np.: wyroki NSA: z 9 stycznia 2020 r., II OSK 395/18; z 10 grudnia 2019 r., II OSK 221/18; z 10 stycznia 2020 r., II OSK 398/18; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 20 maja 2002 r., OPS 3/02, ONSA 2003, nr 1, poz. 4). Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. O wartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego przy tym nie decyduje obszerność wywodów uzasadnienia, lecz jego zawartość merytoryczna odnosząca się do istoty sprawy (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2011 r., II OSK 2056/10; z 24 listopada 2011 r., II OSK 1809/11).
Przeprowadzenie tego dowodu, w świetle § 8 ust. 1 w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, jest nie tylko obligatoryjne, lecz także nie jest dopuszczalne zastąpienie go innymi dowodami, w tym opinią innego biegłego, na przykład lekarza będącego wprawdzie biegłym sądowym, lecz nie zatrudnionym w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, czy też nie spełniającym wymagań kwalifikacyjnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1175 ze zm.). Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2017 r., II OSK 1056/15). Ani sąd ani organy orzekające nie posiadają wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły. Nie mogą w związku z tym wkraczać w merytoryczną zasadność orzeczenia lekarskiego. Mogą oceniać orzeczenie lekarskie jedynie pod względem formalnym. Z faktu, że orzeczenia lekarskie mają w sprawie choroby zawodowej charakter funkcjonalny opinii biegłego, wynika, że powinny one odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 k.p.a. Tym samym prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczegółowe uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia, które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r., II OSK 2734/12).
Natomiast sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z powodu wydania w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk. Skoro organ inspekcji sanitarnej orzekający w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej nie jest upoważniony do analizy dokumentacji medycznej pod względem merytorycznym, to oczywiste jest, że nie gromadzi w aktach sprawy tejże dokumentacji, poza dokumentacją dołączaną przez strony jako dowód w sprawie. To uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem pozwalającym na wydanie orzeczenia w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej.
Nie będąc zatem uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyroki WSA w Warszawie z 19 marca 2007 r., VII SA/Wa 2429/06 i z 5 listopada 2008 r., VIII SA/Wa 256/08), sąd uznał, że organy sanitarne, opierając się na stanowisku zajętym przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnęły sprawę.
Postępowanie administracyjne prowadzone było w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Właściwy Państwowy Inspektor Sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczął postępowanie kierując skarżącą na badanie do właściwej jednostki orzeczniczej w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. W sprawie zebrano wystarczający materiał dowodowy – protokół z postępowania przeprowadzonego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, chronometraż stanowiskowy, protokół z ustaleń, kartę oceny narażenia zawodowego skarżącej, przebieg pracy zawodowej na podstawie akt osobowych, badania foniatryczne z 22 kwietnia 2009 r. Właściwa do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostka orzecznicza – Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Lecznicze w Łodzi – 7 października 2020 r. wydała orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat pod postacią guzków głosowych twardych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią wymienionych w poz. 15.1 i 15.3 wykazu chorób zawodowych. Skarżąca skorzystała z możliwości wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. 7 maja 2021 r. Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. [...] jako jednostka orzecznicza II stopnia, także wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat pod postacią guzków głosowych twardych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią wymienionych w poz. 15.1 i 15.3 wykazu chorób zawodowych. W rozpoznawanej sprawie obydwie jednostki orzecznicze (Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Lecznicze w Łodzi oraz Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. [...]) zgodnie zatem stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej. Z orzeczeń lekarskich wynika, że uwzględniono charakter wykonywanej przez skarżącą pracy – nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze godzin dydaktycznych w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Zwrócono uwagę na zgłaszane przez nią dolegliwości w postaci zaburzeń emisji głosu, chrypki. Oceniono dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia i lekarską. Przeprowadzono kilkukrotnie badania foniatryczne z oceną wideostroboskopową oraz próbą zmęczenia głosowego. Ocena wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową wykazała, że fałdy głosowe są gładkie, z poszerzoną siatką naczyń krwionośnych, prawidłowo ruchome. Zwarcie fonacyjne jest prawidłowe. Próba obciążeniowa narządu głosu jest ujemna. Poziom fałdów głosowych jest równy. Drgania fałdów głosowych są jednakowe, jednoczesne, regularne. Nie występuje tendencja do fonacji rzekomej. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano przewlekły nieżyt krtani. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Stwierdzone zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani zakwalifikowano jako przewlekłe zapalenie krtani, które nie jest jednak schorzeniem ujętym w wykazie chorób zawodowych.
W ocenie sądu wydane w rozpoznawanej sprawie orzeczenia lekarskie odpowiadają wskazanym wyżej wymogom. Nie budzą wątpliwości. Nie zawierają sprzeczności. Są logiczne, spójne, jednoznaczne i obiektywne. W sposób zrozumiały dla stron i orzekających organów wyjaśniają poczynione rozpoznanie i przedstawiają wystarczająco metodologię tego rozpoznania oraz metodologię przeprowadzonych badań. Wydane zostały na podstawie oceny narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań medycznych. Organy administracji nie miały podstaw do poddania ich w wątpliwość.
Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej uwzględnia charakter wykonywanej przez skarżącą pracy – nauczyciel wychowania fizycznego oraz czynnik szkodliwy/uciążliwy – nadmierny wysiłek głosowy. Na ten rodzaj pracy oraz występowanie czynnika szkodliwego/uciążliwego (nadmiernego wysiłku głosowego) wskazano także w protokołach z postępowania przeprowadzonego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej i z ustaleń.
Okoliczność, że w trakcie postępowania zmianie uległa właściwość organu administracji z uwagi na zmianę przepisów, nie powoduje, że podejmowane przez organ w danym momencie czynności z tego powodu są pozbawione mocy i należy je ponowić przed organem, który stał się właściwy. Skarżąca nie wykazała, aby zmiana właściwości organu i przekazanie sprawy organowi właściwemu miały jakikolwiek wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, a zwłaszcza, że jednostki właściwe do orzekania w zakresie chorób zawodowych, o których stanowi § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych mogłyby wydać inne orzeczenia lekarskie – orzec odmiennie.
W świetle przedstawionych rozważań sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający i został oceniony należycie, tj. zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, pozwalając organowi drugiej instancji na utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło