III SA/Łd 294/22
WyrokWSA w Łodzi2022-07-20
Skład orzekający: Joanna Wyporska-Frankiewicz, Małgorzata Kowalska, Anna Dębowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana, gdy osoba opuściła miejsce zameldowania dobrowolnie i trwale, przenosząc centrum życiowe w inne miejsce, mimo posiadania rzeczy w poprzednim lokalu i sporadycznych wizyt?Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu jest uzasadniona, gdy osoba dobrowolnie i trwale opuściła miejsce pobytu stałego, przenosząc centrum życiowe w inne miejsce, nawet jeśli pozostawiła tam część rzeczy lub sporadycznie odwiedzała lokal. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie wpływa na prawa cywilne, a jego celem jest zgodność faktycznego miejsca pobytu z rejestrem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.M. na decyzję Wojewody Łódzkiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Skierniewice o wymeldowaniu T.M. z pobytu stałego. Wnioskodawczyni twierdziła, że T.M. opuściła miejsce zameldowania i mieszka u matki. Postępowanie wykazało, że T.M. utraciła tytuł prawny do nieruchomości, a jej centrum życiowe przeniosło się do domu matki. Mimo sporadycznych wizyt i pozostawienia części rzeczy, organy administracji i sąd uznały, że T.M. dobrowolnie i trwale opuściła miejsce pobytu stałego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 3 marca 2022 roku nr SO-II.621.14.2022 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z 3 marca 2022 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Skierniewice z 10 stycznia 2022 r. w przedmiocie wymeldowania T.M. z pobytu stałego przy ul. [...] w S.
Jak wynika z akt sprawy 30 sierpnia 2021 roku do Prezydenta Miasta Skierniewice wpłynął wniosek H.Z., zam. w S., przy ul. [...], o wymeldowanie z pobytu stałego T.M. z lokalu przy ul. [...] w S. Wnioskodawczyni swoje żądanie uzasadniła tym, iż T.M. opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały i obecnie mieszka u matki, pod adresem: [...], [...] G.
Na podstawie wpisów w rejestrze mieszkańców miasta S. ustalono, iż T.M. od dnia 11 sierpnia 1986 r. jest zameldowana na pobyt stały, pod adresem: [...] S., ul. [...].
Treść aktu notarialnego Repetytorium A Nr [...] z 8 sierpnia 1974 r. informuje, iż nieruchomość położona w S., przy ul. [...] pierwotnie była wyłączną własnością małżonków H. i S. Z. 7 lutego 1989 r. H. i S. Z. darowali T.M. - siostrzenicy H.Z., udział ½ części w prawie własności przedmiotowej nieruchomości.
W związku z konfliktem rodzinnym, 28 maja 2009 r. H. i S. Z. przy udziale T.M. wnieśli o zniesienie współwłasności zabudowanej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] poprzez przyznanie nieruchomości na swoją rzecz do majątku wspólnego, za spłatą T.M. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Skierniewicach I Wydziału Cywilnego
z 12 listopada 2020 r., sygn. akt I Ns 12/16 zniesiono współwłasność nieruchomości, w ten sposób, że przyznano ją na wyłączność H.Z. i S.Z. na prawach małżeńskiej wspólności majątkowej. T.M. wniosła apelację od powyższego postanowienia, którą Sąd Okręgowy w Łodzi, III Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił w zakresie nakazanego T.M. opuszczenia, opróżnienia i wydania H.Z. i S.Z. zajmowanej przez nią części nieruchomości w terminie czterech miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia tj. wykonanie postanowienia w powyższym zakresie miało nastąpić najpóźniej w dniu 22 sierpnia 2021 r. H. i S. Z. od dnia 22 kwietnia 2021 r. są jedynymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości.
W toku postępowania dowodowego Komenda Miejska Policji w S. ustaliła w rozmowie z H. i S. Z., że T.M. od dwudziestu lat nie mieszka pod adresem: ul. [...], w S. Przychodzi ona kilka razy w roku i wykłóca się o majątek. Ponadto według domowników T.M. obecnie przebywa u swojej matki, pod adresem: [...], Gm. [...]. Dokonano również rozpylania sąsiadów: J.K. - ul. [...], E.K. - ul. [...], B.C. - ul. [...], K.W. - ul. [...]. Sąsiedzi zgodnie oznajmili, że od bardzo długiego czasu nie widują T.M. Kilkukrotnie o różnych porach dnia dokonano kontroli posesji przy ul. [...] i za każdym razem nie zastano tam T.M.
16 listopada 2021 r., w toku czynności dowodowych, przesłuchano w niniejszej sprawie świadków - sąsiadów przedmiotowej posesji: E.K. - ul. [...] T.K. - ul. [...], C.M. - ul. [...] oraz wspólną kuzynkę stron – E.Ś. Ich zeznania potwierdzają jednoznacznie, że T.M. od dłuższego czasu, tj. od co najmniej kilku lat nie mieszka w domu, przy ul. [...] w S. Jednocześnie podczas ewentualnych odwiedzin posesji, strona jedynie wszczynała awantury, które kończyły się interwencją policji. Ustalono również, iż gdy strona wracała do miejsca zameldowania na pobyt stały, wówczas pomieszkiwała sporadycznie w soboty i niedziele. Jednak od 8 sierpnia 2021 r. T.M. definitywnie nie przebywa pod adresem: S., ul. [...] - nie mieszka, nie nocuje, nie spożywa posiłków. Natomiast świadek E.Ś zeznała, że siostrzenica na stałe zamieszkuje u swojej matki, pod adresem: [...] G., [...] - jest to miejsce, w którym zdaniem świadka ww. koncentruje swoje życie rodzinne i osobiste.
H. i S. Z. poinformowali, iż realizują postanowienia sądowe oraz zgodnie potwierdzili zeznania świadków dodając, iż siostrzenica nie ma kluczy do lokalu oraz nie zgłosiła chęci zabrania rzeczy stanowiących jej własność, będących w pomieszczeniach na piętrze budynku.
W toku postępowania dowodowego przesłuchano również świadków - sąsiadów posesji położonej na terenie gminy [...], w miejscowości [...] nr [...]. Przesłuchani świadkowie: M.G. (zam. [...]) i M.M. (zam. [...]) zgodnie zeznali, iż dom rodzinny pod adresem: [...] od dłuższego czasu stanowi miejsce, w którym T.M. prowadzi życie rodzinne, spożywa posiłki, sypia i zapewne przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania. Jednakże świadkowie nie posiadają wiedzy co do dalszych jej planów oraz zamiarów.
Decyzją z 10 stycznia 2022 r. Prezydent Miasta Skierniewice, orzekł o wymeldowaniu T.M. z pobytu stałego pod adresem S., ul. [...].
26 stycznia 2022 r T.M. złożyła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji podnosząc, że nie zgadza się z ustaleniami organu, że nie chce mieszkać na spornej posesji, a pisma w tej sprawie złożyła do Ministerstwa Sprawiedliwości i Rzecznika Praw Obywatelskich.
Przywołaną na wstępie decyzję z 3 marca 2022 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Skierniewice z 10 stycznia 2022 r. w przedmiocie wymeldowania.
Przytaczając treść art. 25 ust. 1, art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r., poz. 510 ze zm.) organ odwoławczy wyjaśnił, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego oznacza, że obywatel polski wyprowadził się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, czyli przeniósł swoje centrum życiowe w inne miejsce, nie dopełniając obowiązku wymeldowania, przy czym przeniesienie to powinno mieć charakter dobrowolny i trwały. Opuszczenie miejsca pobytu stałego zawiera w sobie zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w dotychczasowym lokalu, jak i element woli przeniesienia swego pobytu w inne miejsce i urządzenia tam swojego trwałego centrum życiowego.
Organ II instancji podniósł, iż T.M. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego w S. przy ul. [...] i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jak wynika z akt sprawy przez ostatnie lata T.M. sporadycznie przebywała w spornym lokalu (głównie w weekendy), gdyż zamieszkiwała u rodziców w m. B. Z biegiem lat zaognił się konflikt na tle majątkowym pomiędzy właścicielami nieruchomości, a T.M. 8 sierpnia 2021r. strona opuściła miejsce pobytu stałego i przebywa w domu rodzinnym
w m. B., mimo że nie opróżniła lokalu zajmowanego w domu H. i S. Z. ze swoich rzeczy i nadal oczekują one na odbiór.
Strona nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu. Na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Skierniewicach z 12 listopada 2020 r. sygn. akt I Ns 12/16, zniesiono współwłasność nieruchomości w S. przy ul. [...] i nakazano skarżącej opuszczenie, opróżnienie i wydanie H. i S. Z. zajmowanej przez nią części nieruchomości w terminie czterech miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia. Na skutek zaskarżenia powyższego postanowienia w drodze apelacji - postanowienie uprawomocniło się z dniem 22 kwietnia 2021 r., a zatem czteromiesięczny termin na opróżnienie lokalu upłynął z dniem 22 sierpnia 2021 r. Strona otrzymuje raty pieniężne tytułem spłaty zniesionej współwłasności. Organ odwoławczy zaznaczył, że T.M. nie partycypuje w kosztach utrzymania spornego lokalu oraz nie posiada kluczy do lokalu.
Organ II instancja podkreślił nadto, iż strona nie brała czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym mimo, że miała zagwarantowaną taką możliwość (m.in. stawiła się na rozprawę w dniu 16 listopada 2021 r. lecz odmówiła udziału w rozprawie, odmówiła złożenia wyjaśnień w dniu 13 września 2021 r. i nie była zainteresowana zapoznaniem się z aktami sprawy), zaś opuszczając sporny lokal zrealizowała nakaz sądowy, co potwierdza że pogodziła się z faktem niezamieszkiwania przy ul. [...] w S.
Na ostateczną decyzję Wojewody Łódzkiego skargę do sądu administracyjnego złożyła T.M. podnosząc, iż nie zgadza się z treścią wyroku Sądu Rejonowego w Skierniewicach z 12 listopada 2020 r. sygn. akt I Ns 12/16 i w tej sprawie wysłała pismo do Ministerstwa Sprawiedliwości i Rzecznika Praw Obywatelskich. Stwierdziła, że nie jest prawdą, że nie ponosi kosztów utrzymania spornego lokalu, płaci bowiem m.in. podatek od nieruchomości. Zaprzeczyła nadto, iż na stałe przebywa pod adresem [...] i podkreśliła, że nie chce opuszczać spornego lokalu.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z 1 lipca 2022 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy , a to:
I. art. 77 § 1 k.p.a. polegające na błędnej interpretacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków M.G. i M.M., a w konsekwencji przyjęcie, że nieruchomość położona przy ul. [...] w S. nie stanowi centrum życiowego skarżącej, podczas gdy skarżąca nie ma woli opuszczania tej nieruchomości, co potwierdzili świadkowie w złożonych zeznaniach;
II. art. 80 k.p.a. polegające na niedokonaniu wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności błędnej interpretacji zeznań świadków M.G. i M.M. i błędnym przyjęciu, że świadkowie ci potwierdzili, iż dom rodzinny skarżącej, znajdujący się pod adresem [...], od dłuższego czasu stanowi jej centrum życiowe, podczas gdy z protokołów przesłuchań tych świadków nie wynika powyższa okoliczność;
III. art. 138 § 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
- naruszenie prawa materialnego, a to art. 35 ustawy o ewidencji ludności, polegające na wydaniu decyzji w sprawie wymeldowania skarżącej w sytuacji, gdy nie zaistniała podstawowa przesłanka warunkująca jej wydanie, tj. opuszczenie miejsca stałego pobytu, rozumianego nie tylko jako faktyczne przebywanie pod danym adresem, ale i wola przebywania w danym miejscu na stałe.
Mając na uwadze powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z 4 lipca 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Skierniewice z 10 stycznia 2022 r. nie naruszają prawa w stopniu zobowiązującym do ich uchylenia.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510, dalej: ustawa o ewidencji). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się jednolite stanowisko, iż zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 310/13; wyrok NSA z 10 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 824/11 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Zameldowanie nie służy zatem powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie niweczy. Postępowanie w tym przedmiocie nie wkracza w sferę stosunków cywilnoprawnych i nie stanowi formy kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu w określonym miejscu. Celem decyzji o wymeldowaniu jest wyłącznie doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, decyzja ma więc charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania.
Decyzja o wymeldowaniu, jak wynika z analizy wskazanego wyżej przepisu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Miejsce stałego pobytu danej osoby, w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Sporadyczne krótkotrwałe pobyty w lokalu nie dają podstawy do uznania, że w danym lokalu skoncentrowane zostały czynności życiowe strony.
O opuszczeniu miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji można mówić wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie jest wynikiem woli tej osoby. Nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi bowiem podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały oraz, że w sprawie doszło do przeniesienia centrum spraw życiowych strony w inne miejsce. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przez trwałość opuszczenia lokalu należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Z kolei z dobrowolnym opuszczeniem lokalu mamy do czynienia wówczas, gdy wynika ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swych interesów życiowych w inne miejsce. Chodzi zatem o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazujących na to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyroki NSA: z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 2337/19, z 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 319/17, z 6 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2408/12, dostępne w CBOSA). Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.
W świetle powyższego, rzeczą organów w kontrolowanym postępowaniu było ustalenie czy przebywanie skarżącej poza adresem zameldowania objęte jest jej wolą i czy miało charakter dobrowolny i trwały. W ocenie sądu organy trafnie oceniły, że skarżąca w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego stałego zameldowania w S. przy ul. [...].
W ocenie sądu stwierdzenie przez organy orzekające zaistnienia przesłanki opuszczenia przez stronę dotychczasowego miejsca pobytu stałego na gruncie niniejszej sprawy było w pełni uzasadnione. Organ słusznie uznał, że skarżąca w chwili obecnej nie zamieszkuje i nie koncentruje swoich interesów życiowych w spornym lokalu. Z akt sprawy wynika, że T.M. od dłuższego czasu, tj. od co najmniej kilku lat, nie mieszka w domu przy ul. [...] w S. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w szczególności w oświadczeniu wnoszącej o wymeldowanie właścicielki nieruchomości H.Z. i jej męża S.Z., ale także w zeznaniach najbliższych sąsiadów i rodziny, którzy zgodnie oznajmili, że od bardzo długiego czasu nie widują T.M. na spornej posesji. Jednocześnie podczas ewentualnych odwiedzin skarżąca jedynie wszczynała awantury, które kończyły się interwencją policji. Świadkowie zeznali, że gdy skarżąca wracała do miejsca zameldowania na pobyt stały, wówczas pomieszkiwała tam sporadycznie w soboty i niedziele. Jednak od sierpnia 2021 r. T.M. definitywnie nie przebywa pod adresem: [...] S., ul. [...] - nie mieszka, nie nocuje, nie spożywa posiłków. Natomiast świadek E.Ś. zeznała, że siostrzenica na stałe zamieszkuje u swojej matki, pod adresem: [...] G., [...] i tam właśnie skoncentrowała swoje sprawy życiowe. Ustalenie to jest zbieżne z ustaleniem Sądu Rejonowego w Skierniewicach I Wydziału Cywilnego zawartym w uzasadnieniu postanowienia z 12 listopada 2020 r., sygn. akt I Ns 12/16, w którym wskazano, że skarżąca w 1999 roku wyprowadziła się ze spornej nieruchomości i wróciła do rodziców, gdzie mieszka do dziś.
Także policjanci dokonując na wniosek organu I instancji kilkukrotnie, o różnych porach, kontroli spornej posesji przy ul. [...] w S. nigdy nie zastali w niej skarżącej.
Fakt niezamieszkiwania skarżącej pod adresem zameldowania potwierdzają nie tylko wyjaśnienia świadków, ale także okoliczność utraty własności nieruchomości przez skarżącą. Jak wynika z materiału dowodowego, utrata tytułu prawnego do nieruchomości nastąpiła postanowieniem Sądu Rejonowego
w Skierniewicach I Wydziału Cywilnego z 12 listopada 2020 r., sygn. akt I Ns 12/16, którym zniesiono współwłasność spornej nieruchomości, w ten sposób, że przyznano ją na wyłączność H.Z. i S.Z. na prawach małżeńskiej wspólności majątkowej. T.M. wniosła apelację od powyższego postanowienia, którą Sąd Okręgowy w Łodzi, III Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił w zakresie nakazanego T.M. opuszczenia, opróżnienia i wydania H.Z. i S.Z. zajmowanej przez nią części nieruchomości w terminie czterech miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia tj. najpóźniej do 22 sierpnia 2021 r. H. i S.Z. od dnia 22 kwietnia 2021 r. są jedynymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że "na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny)." (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 2337/19, dostępne w CBOSA). Innymi słowy, chodzi tu o te wszystkie sytuacje, gdy opuszczenie miejsca pobytu stałego jest wynikiem wykonania prawomocnych wyroków sądów powszechnych bądź orzeczeń właściwych organów administracji publicznej. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w tej sytuacji deklarowana przez skarżącą chęć ponownego zamieszkania w dotychczasowym miejscu zameldowania. (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2025/17, Lex nr 2695729).
Należy podkreślić, że pozostawienie przez skarżącą pewnych rzeczy osobistych w spornej nieruchomości nie świadczy o stałym zamieszkiwaniu w lokalu i tym samym o koncentracji tamże jej interesów życiowych. Zwłaszcza, że łącznie ze zrealizowanym przez nią nakazem opuszczenia i wydania lokalu wnioskodawczyni i jej mężowi - uczestnikom przedmiotowego postępowania, sąd powszechny w sprawie o zniesienie współwłasności nakazał T.M., także opóżnienie tego lokalu, przy czym skarżąca nie zgłosiła chęci zabrania rzeczy stanowiących jej własność, będących w pomieszczeniach na piętrze spornego budynku. Także fakt sporadycznych i krótkotrwałych weekendowych wizyt skarżącej w spornej nieruchomości nie może prowadzić do wniosku, że strona stale przebywa pod wskazanym adresem. W przekonaniu sądu analiza zebranego materiału dowodowego potwierdza, że T.M. nie zamieszkuje w domu w S. przy ul. [...] i nie koncentruje w nim swoich interesów życiowych.
Z tych przyczyn jako niewadliwe ocenić należy oparte na analizie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalenia organów obu instancji, że skarżąca opuściła miejsce swojego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Powyższe okoliczności przemawiają w sposób niebudzący wątpliwości za spełnieniem w stosunku do skarżącej przesłanek wymeldowania
z pobytu stałego. Utrzymanie w takiej sytuacji zameldowania skarżącej sprawiłoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym, a skoro skarżąca nie ma realnych możliwości na powrót do lokalu (nakaz opuszczenia lokalu), odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej wbrew jej odmiennym twierdzeniom zawartym w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził także naruszenia przepisów prawa procesowego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Organy także zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe i prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy tj. zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Sąd nie dopatrzył się zarzucanej przez pełnomocnika skarżącej wadliwej oceny zeznań świadków M. G. i M. M. Zeznania te zostały ocenione prawidłowo w całokształcie materiału dowodowego rozstrzyganej sprawy. Podkreślić należy, że obaj świadkowie potwierdzili, że strona zamieszkuje pod adresem [...] nie byli jedynie w stanie określić od kiedy strona pod nim przebywa. Dodatkowo świadek M. G. wskazał, że w jego ocenie adres ten stanowi jej aktualne centrum życiowe. Nie można zatem uznać, że dowody te podważają prawidłowość ustaleń organów dotyczących opuszczenia przez skarżącą miejsca dotychczasowego pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Zajęte w sprawie stanowisko organ przedstawił w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. zawierającym wskazanie faktów i dowodów, na których organ się oparł, oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów mających w sprawie zastosowanie
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę, jako bezzasadną oddalił.
is
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło